Islamitische wereldkaart en moslimbevolking in 2020

Vier soorten kaarten beantwoorden verschillende vragen

Een kaart van aantallen moslims vergelijkt de omvang van gemeenschappen per land. Een kaart van percentages laat zien hoe groot hun aandeel in de gehele nationale bevolking is. Een meerderheidskaart selecteert landen en gebieden boven een bepaalde drempel. Een OIC-kaart toont welke staten lid zijn van een intergouvernementele organisatie. De legenda moet aangeven welke van deze gegevens door een kleur of symbool wordt voorgesteld. India maakt het verschil zichtbaar. In de schatting voor 2020 had het de derde grootste moslimbevolking ter wereld, maar een nationaal aandeel van 15,2%. Een kaart die alleen moslimmeerderheden inkleurt, benadrukt deze grote gemeenschap niet. Symbolen die met het aantal mensen meegroeien, plaatsen India juist bij de grootste gemeenschappen. Lidmaatschap beschrijft een institutionele relatie van een staat; het meet niet rechtstreeks de religie van inwoners. Het grondgebied van een middeleeuws kalifaat betreft weer een politieke instelling in een andere periode. Bij het vergelijken van kaarten moeten daarom onderwerp, tijdstip en geografische eenheid afzonderlijk worden benoemd.

• Aantallen personen en aandelen in een nationale bevolking gebruiken verschillende noemers.
• Een meerderheidskaart vraagt om een drempel en jaar; een ledenkaart om officiële organisatiedocumenten.

Wat de datums 2020, 2025 en 2026 betekenen

In Pew’s onderzoek naar religieuze samenstelling zijn 2010 en 2020 de referentiejaren van de vergeleken bevolkingen. De uitkomsten en de methode werden op 9 juni 2025 gepubliceerd. Het publicatiejaar vervangt het bevolkingsjaar niet. Deze tabel omschrijven als moslimbevolking in 2025 zou haar betekenis zonder nieuwe meting vijf jaar verschuiven. De landenpagina en de beschrijving van het gegevensbestand vermelden dat op 12 februari 2026 maten voor religieuze diversiteit zijn toegevoegd. Dat zijn aanvullende maten op basis van religieuze samenstelling. Ze betekenen niet dat het aantal moslims opnieuw tot 2026 is geschat. Een recente datum op een bronpagina maakt dus niet automatisch iedere tabel tot gegevens voor dat jaar. Ook de redactionele wijzigingsdatum van deze gids heeft een eigen functie: zij dateert wijzigingen in uitleg of presentatie. Bij een verwijzing kunnen het referentiejaar 2020 en de onderzoekspublicatie van 2025 samen worden vermeld. Wie een diversiteitsmaat gebruikt, moet de definitie en toevoegingsdatum daarvan apart aangeven.

• De bevolkingstabel verwijst naar 2020; het hoofdonderzoek verscheen op 9 juni 2025.
• De toevoeging van 12 februari 2026 is geen bevolkingswaarneming voor 2026.

De landentabel, afronding en vergelijkbaarheid

De tabel selecteert de tien landen met de grootste geschatte moslimbevolking in 2020. Aantallen zijn personen; percentages hebben alle inwoners van het betreffende land als noemer. De aandelen worden met één cijfer achter de komma weergegeven. Veel cijfers maken een schatting niet tot een volledige telling van ieder individu. Bij een citaat horen het jaar, de bron en de afronding daarom bij het getal. Controleer bij een vergelijking welke versie van de totale bevolkingscijfers, welke vraag naar religieuze verbondenheid en welke geografische eenheden zijn gebruikt. Een percentage uit 2020 vermenigvuldigen met een recenter inwonertal levert een berekening met een extra aanname. Het resultaat is niet vanzelf een nieuwe religieuze bevolkingsschatting van Pew of een actuele waarneming. De kolom geografische ligging helpt de lezer landen te plaatsen. Zij is geen lijst van de statistische regiotoewijzing van Pew. Vooral bij Iran, Turkije en Soedan verschillen die indelingen. Om regionale totalen te reproduceren, is de werkelijke landen- en gebiedenlijst van het onderzoek nodig.

• Behoud de bronwaarden en benoem ze als afgeronde schattingen voor 2020.
• Gebruik korte geografische namen niet als vervanging voor de regionale indeling van het onderzoek.

Het grootste regionale aandeel lag in Azië-Pacific

Van de ongeveer 2 miljard moslims die Pew voor 2020 schatte, woonde ongeveer 59%, ofwel circa 1,2 miljard mensen, in Azië-Pacific. Het Midden-Oosten en Noord-Afrika telden ongeveer 414 miljoen, ongeveer een vijfde van alle moslims. Sub-Sahara-Afrika telde ongeveer 369 miljoen, circa 18%. Dit zijn afgeronde regionale schattingen voor hetzelfde referentiejaar. Het Midden-Oosten heeft belangrijke religieuze plaatsen en historische centra. Hun betekenis is een andere vraag dan waar de grootste bevolkingsconcentratie woont. Een voorstelling die alleen op dat gebied is gericht, kan de omvang van gemeenschappen in Indonesië, Pakistan, India en Bangladesh onvoldoende laten zien. Europa en Noord-Amerika maken eveneens deel uit van de verspreiding; hun regionale totalen waren in deze vergelijking kleiner. De noemer van 59% bestaat uit alle moslims wereldwijd. Het getal zegt niet dat 59% van alle inwoners van Azië-Pacific moslim was of dat ieder land in de regio hetzelfde aandeel had. De verdeling van één gemeenschap over regio’s en het religieuze aandeel binnen een land vragen om verschillende legenda’s.

• Ongeveer 59% beschrijft waar de wereldwijde moslimbevolking woonde.
• De regionale aantallen 1,2 miljard, 414 miljoen en 369 miljoen hebben 2020 als referentiejaar.

Concentratie in tien landen en het voorbeeld India

Indonesië, Pakistan, India en Bangladesh stonden bovenaan de schattingen van het aantal moslims in 2020. De tien geselecteerde landen samen telden ongeveer 65% van alle moslims ter wereld. Oppervlakte of de aanduiding moslimmeerderheid toont die concentratie niet op zichzelf. Aantallen en nationale aandelen moeten samen worden gelezen om omvang en positie binnen een land te begrijpen. Voor India werden 213.060.000 moslims geschat, ongeveer 213,06 miljoen, en een nationaal aandeel van 15,2%. Een gemeenschap kan een minderheid in haar land zijn en tegelijk wereldwijd de derde plaats in aantal innemen. Indonesië met 238.990.000 en Pakistan met 226.880.000 stonden ervoor. Dit is een rangschikking van aantallen, niet van de hoogste percentages. Tien rijen vormen een selectie om de concentratie te verduidelijken. Zij zijn geen volledige lijst van landen en gebieden waar moslims wonen. Na Algerije op de tiende plaats volgen andere gemeenschappen. Voor een niet opgenomen land is de volledige landentabel van Pew nodig. Het ontbreken van een rij bewijst geen afwezigheid van moslims.

• De tien grootste landen telden in 2020 ongeveer 65% van alle moslims.
• India’s nationale aandeel van 15,2% en derde plaats in aantal zijn verschillende maten.

Een hoog percentage en een grote bevolking verschillen

Het absolute aantal beschrijft de omvang van een gemeenschap; het percentage beschrijft haar aandeel in een grotere bevolking. Een gemeenschap kan in aantal groeien en in aandeel dalen wanneer de overige bevolking sneller groeit. Uit de toename van het aantal volgt daarom niet automatisch een verandering van meerderheidsstatus. Een veranderd percentage vertelt evenmin op zichzelf hoeveel mensen erbij kwamen of verdwenen. Neem uitsluitend als rekenvoorbeeld twee denkbeeldige landen. Bij 10 miljoen inwoners en een aandeel van 80% zijn er 8 miljoen moslims. Bij 100 miljoen inwoners en een aandeel van 10% zijn er 10 miljoen moslims. Het eerste land heeft het hogere aandeel, het tweede de grotere gemeenschap. Deze ronde aantallen illustreren de berekening en zijn geen extra schatting voor echte landen. Kleuren volgens percentages helpen meerderheid en minderheid te herkennen. Symbolen volgens aantallen helpen concentraties te herkennen. Geen van beide toont dat iedere plaats dezelfde religieuze samenstelling heeft of dat iedereen even intensief praktiseert. Vergelijk landen met aantallen en aandelen voor hetzelfde referentiejaar.

• Controleer de gemeten variabele voordat u een kleur als aantal personen leest.
• Houd denkbeeldige rekenvoorbeelden gescheiden van brongebonden landenschattingen.

OIC-lidmaatschap en moslimmeerderheid tellen andere eenheden

Pew telde in zijn schattingen voor 2020 53 landen en gebieden met een moslimmeerderheid. De officiële OIC-beschrijving noemt 57 lidstaten. Het eerste getal classificeert bevolkingen volgens hun religieuze aandeel; het tweede telt leden van een organisatie. Een verschil tussen deze aantallen is op zichzelf geen fout. De eenheden, het criterium en de bijbehorende datum verschillen. Artikel 3, lid 2, van het OIC-Handvest bepaalt voor nieuwe aanvragen dat de staat lid van de Verenigde Naties is, een moslimmeerderheid heeft en het Handvest onderschrijft. Toelating vereist consensus in de Raad van Ministers van Buitenlandse Zaken. Lid 3 beschermt de rechten van bestaande leden. De toelatingsvoorwaarden voor een nieuwe aanvraag mogen daarom niet zonder meer worden gebruikt om alle bestaande leden opnieuw te classificeren. Artikel 2 behandelt onder meer soevereine gelijkheid en onafhankelijkheid van de lidstaten. Een OIC-kaart beschrijft een intergouvernementele relatie. Zij kan naast een kaart van bevolkingsaandelen worden gezet, maar lidmaatschap is geen vervangende meting van de religieuze samenstelling. Voor een ledenkaart zijn de officiële ledenlijst en een controledatum nodig.

• 53 verwijst naar Pew’s bevolkingsclassificatie voor 2020; 57 naar de officiële OIC-beschrijving.
• Onderscheid de voorwaarden voor nieuwe aanvragen van de rechten van bestaande leden.

Geografische ligging en statistische regio verschillen

Geografische namen helpen de landen in de tabel te plaatsen. Iran ligt in West-Azië, Turkije in West-Azië en Europa, en Soedan in Noordoost-Afrika. In de regionale indeling van dit Pew-onderzoek vallen Iran en Turkije onder Azië-Pacific, terwijl Soedan onder het Midden-Oosten en Noord-Afrika valt. Een gewone geografische aanduiding reproduceert dus niet vanzelf de statistische indeling van de bron. Een nationale schatting geeft niet rechtstreeks de religieuze samenstelling van steden, provincies of leeftijdsgroepen. Inzoomen op een land dat met één kleur is ingevuld, levert geen nieuwe plaatselijke waarneming op. Voor een stad of provincie is onderzoek op dat geografische niveau nodig, met een passend referentiejaar. Ook binnen een land met een hoog nationaal aandeel kunnen plaatsen verschillen. Behoud de eenheden die de bron afzonderlijk rapporteert. Gebieden samenvoegen, grenzen veranderen of een andere noemer kiezen, is een nieuwe statistische keuze die uitleg vraagt. Bij historische en moderne grenzen heeft dezelfde plaatsnaam niet noodzakelijk dezelfde omvang. De geografische eenheid van een statistische vergelijking vormt op zichzelf geen oordeel over soevereiniteit.

• Gebruik voor regionale totalen de landen- en gebiedenlijst van het onderzoek.
• Leid een plaatselijk religieus aandeel niet af uit een nationaal percentage.

Groei in 2010–2020 is geen telling van bekeringen

Pew schatte dat de moslimbevolking tussen 2010 en 2020 met ongeveer 347 miljoen mensen, ofwel 21%, groeide. Het onderzoek noemt een gemiddeld jongere leeftijdsopbouw en hogere vruchtbaarheid als de belangrijkste oorzaken op wereldniveau. De netto invloed van veranderingen in religieuze verbondenheid op het wereldtotaal was relatief klein. De gehele bevolkingstoename als het aantal bekeringen tot de islam beschrijven, verandert daarom wat het onderzoek meet. Internationale migratie kan de religieuze samenstelling van vertrek- en aankomstlanden veranderen. Iemand die een grens oversteekt, voegt door die verplaatsing op zichzelf geen persoon aan de wereldbevolking van een religie toe. Herverdeling tussen landen en mondiale groei door processen zoals geboorte en sterfte spelen op verschillende schaalniveaus. De verklaring voor één land kan niet automatisch naar de gehele wereld worden uitgebreid. De periode 2010–2020 hoort bij het resultaat. De groei in deze tien jaar bepaalt niet met zekerheid het tempo in het volgende decennium. Een later gemaakte kaart moet deze vergelijking als een schatting voor een verstreken periode benoemen. Een historische schatting, een actuele waarneming en een toekomstprojectie vragen elk om passende gegevens en aannames.

• 21% is de geschatte mondiale groei van de moslimbevolking tussen 2010 en 2020.
• Herverdeling door migratie en netto mondiale bevolkingstoename hebben verschillende betekenissen.

Religieuze verbondenheid en de schatting van 99,8% voor Iran

Categorieën voor religieuze bevolking weerspiegelen de verbondenheid die volkstellingen, enquêtes en registraties meten. Zij tellen niet rechtstreeks de frequentie van gebed, theologische opvattingen of alle vormen van religieuze praktijk. Een hoog nationaal aandeel bewijst niet dat alle inwoners dezelfde overtuiging of levenswijze hebben. Wat de vraag meet, bepaalt welke conclusie uit het antwoord kan volgen. Iran maakt dit onderscheid zichtbaar. Pew gebruikt voor de religieuze samenstelling antwoorden over formele religieuze verbondenheid uit de volkstelling. De methode bespreekt ook een anoniem onlineonderzoek van GAMAAN dat een ander beeld geeft. Pew behandelt dat niet als een rechtstreeks vervangende meting voor dezelfde vergelijking van 2010 en 2020: de steekproef is niet op kansselectie gebaseerd, een vergelijkbare uitgangswaarde voor 2010 ontbreekt en er zijn beperkingen bij onafhankelijke reproductie. De 99,8% in de tabel is de schatting van verbondenheid volgens de door Pew gekozen methode. Zij is geen oordeel over de persoonlijke overtuiging of gebedspraktijk van iedere inwoner. Wie verschillen tussen anonieme antwoorden en een officiële telling bespreekt, moet aangeven welke vraag aan wie en op welke manier is gesteld. Meer decimalen nemen de beperkingen van een meting niet weg.

• Lees de Iraanse waarde als Pew’s schatting op basis van formele religieuze verbondenheid.
• Voeg verschillende vragen en steekproefmethoden niet samen tot één zeker percentage van persoonlijke overtuiging.

Totale bevolking en religieuze aandelen hebben eigen bronnen

Pew’s gegevensbestand omvat 201 landen en gebieden en berust op meer dan 2.700 gegevensbronnen. De religieuze samenstelling is onderzocht met volkstellingen, steekproefonderzoeken en bevolkingsregisters. Voor totale inwonertallen en algemene demografische kenmerken gebruikt het onderzoek de revisie van 2024 van de VN-publicatie World Population Prospects. Een later herziene totale bevolkingsreeks kan een gemeenschappelijke noemer voor een ouder referentiejaar leveren. De VN-schattingen en projecties behandelen de totale bevolking. Zij meten op zichzelf geen religieuze aandelen; de studie van die samenstelling is afzonderlijk werk van Pew. De indicator voor totale bevolking van de Wereldbank helpt bij demografische vergelijking, maar gebruikt eveneens invoer van onder meer de VN, nationale statistiekdiensten en Eurostat. Het is geen onafhankelijke meting van religieuze verbondenheid. Overeenkomst tussen reeksen kan uit gedeelde bronnen voortkomen. De getoonde aantallen personen en percentages zijn afgerond. Vermenigvuldiging van een zichtbaar afgerond inwonertal met een zichtbaar afgerond percentage kan afwijken van een afgerond resultaat dat uit onafgeronde bronwaarden is berekend. Een klein verschil bewijst op zichzelf geen inconsistentie. Controleer de bronversie en de afrondingsregels voordat u een tabel opnieuw berekent.

• De VN levert gegevens over totale bevolking; religieuze samenstelling wordt afzonderlijk onderzocht.
• Gedeelde demografische invoer maakt de Wereldbank geen extra onafhankelijke religieuze meting.

Historische islamitische geografie stelt andere vragen

Een historische kaart kan het gebied van een politieke instelling, een reisnetwerk of de geografie van een overgeleverde tekst tonen. De periode en het bewijs verschillen van een schatting van inwoners in 2020. Het Metropolitan Museum of Art onderscheidt het Omajjadische emiraat van Córdoba in 756–929 van het kalifaat in 929–1031. Het einde van die instelling zegt niet welk aandeel van de huidige inwoners moslim is. Onze Nederlandstalige studie over Córdoba onderscheidt de burgeroorlog vanaf 1009, het institutionele einde in 1031 en de verovering van de stad in 1236. Zo blijft duidelijk welk politiek onderwerp een kaart op welk tijdstip toont. De studie over Ibn Battuta’s Rihla onderscheidt zijn reizen in de veertiende eeuw van de vorming van het boek in 1355–1356. Een gereconstrueerde route en een telling van bezochte moderne landen hangen af van de identificatie van plaatsen en de beoordeling van omstreden etappes. Deze twee teksten helpen om historische kaartcategorieën en tijdsaanduidingen te begrijpen. Zij zijn geen bronnen voor de bevolkingstabel van 2020. Een middeleeuwse route kan voor een duidelijk omschreven historische vraag met moderne grenzen worden vergeleken. Zij levert geen telling op van mensen die tegenwoordig langs die route wonen.

• Emiraat, kalifaat en latere verovering van de stad hebben afzonderlijke perioden.
• Reizen, de later samengestelde tekst en hedendaagse bevolking vereisen verschillende soorten bewijs.

Een kaartbijschrift schrijven en wijzigingen verantwoorden

Een bruikbaar bijschrift voor de tabel met tien landen is: “Geschat aantal moslims en hun aandeel in de nationale bevolking in 2020; afgeronde waarden uit Pew Research Center’s onderzoek naar religieuze samenstelling, gepubliceerd in 2025.” Vermeld ook de gebruikte bronversie of de wijzigingsdatum van deze gids wanneer die relevant is. Zo blijven de selectie, de eenheid, het referentiejaar en de afronding terug te vinden. Bij een kaart van meerderheden horen de gebruikte drempel en geografische eenheden. Bij een OIC-kaart horen de officiële ledenbron en de controledatum. Een algemene titel als islamitische wereldkaart verklaart deze keuzes niet vanzelf. Een historische reconstructie moet haar periode noemen; een toekomstprojectie moet de gebruikte aannames toelichten. De legenda en het bijschrift moeten aansluiten op de gegevens die werkelijk zijn weergegeven. De redactie van The Muslim Post onderhoudt deze gids en de geselecteerde landentabel. Een wijziging in de methode of een landenschatting moet passend in uitleg en tabel worden verwerkt. Een verandering in een ledenlijst behoort tot de institutionele gegevens. Een nieuwe diversiteitsmaat moet worden benoemd naar de informatie die zij toevoegt. Ongeacht de redactionele datum blijft 2020 het referentiejaar van deze bevolkingsvergelijking.

• Noem de maat, eenheid, geografische omvang, het referentiejaar en de bron.
• Maak duidelijk of een wijziging de redactie, de ledenlijst of de bevolkingsgegevens betreft.

De tien landen met de grootste geschatte moslimbevolking in 2020

Schattingen van Pew Research Center voor 2020. Aantallen zijn personen; percentages hebben alle inwoners van het land als noemer. Waarden zijn afgerond en aandelen hebben één decimaal. Geografische ligging is een plaatsaanduiding. In Pew’s statistische indeling vallen Iran en Turkije onder Azië-Pacific en Soedan onder het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Aantallen, meerderheden en lidmaatschap in één overzicht

Bevolkingsantwoorden berusten op schattingen voor 2020. Het ledenaantal berust op de geraadpleegde officiële OIC-beschrijving en het Handvest. De rijen tellen verschillende onderwerpen en geografische eenheden.

Veelgestelde vragen