Lawh là gì? Bảng viết bằng gỗ dùng khi học Qur’an

Lawh là gì? Bảng viết bằng gỗ dùng khi học Qur’an

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

Sáu hiện vật bảo tàng cho thấy lawh được dùng lại ra sao và dấu chữ đã xóa, tay cầm, lỗ treo hay mục xuất xứ cho biết điều gì.

Lawh có nghĩa là một tấm bảng. Trong việc dạy Qur’an, từ này có thể chỉ mặt gỗ dùng để viết trong buổi học. Người ta có thể viết một đoạn bằng mực, học đoạn đó rồi rửa sạch chữ để viết đoạn khác trên cùng một mặt. Bảo tàng Anh lưu giữ một bảng thế kỷ XIX có chữ nhìn thấy được và dấu vết của một đoạn cũ đã xóa. Đây là một hiện vật cho thấy nhiều lần viết có thể để lại dấu trên cùng một tấm gỗ.

Một số bộ sưu tập dùng tên địa phương. Bảo tàng Nghệ thuật Tưởng niệm Allen gọi hiện vật của người Hausa là allo và liên hệ từ đó với al-lawh trong tiếng Ả Rập. Tay cầm bọc da và cạnh dưới cong cũng cho thấy hình dạng của tấm bảng giúp tìm hiểu cách sử dụng, bên cạnh chữ viết trên mặt gỗ. Bảo tàng Nghệ thuật Tưởng niệm Allen, Allo, 2002.2.

Bảng viết được dùng lại trong buổi học ra sao?

Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan mô tả việc người dạy dùng bút sậy và mực có thể rửa đi để viết các đoạn văn. Học chữ cái Ả Rập và đọc tụng là những phần của việc học mà bảo tàng đề cập. Thứ tự có thể khác nhau giữa người học. Tấm bảng đưa một phần văn bản lên mặt gỗ mà người học có thể xem lại. Trong buổi học, tấm bảng có thể dùng để nhìn mặt chữ, đọc thành tiếng hoặc lặp lại đoạn đã viết. Hồ sơ cho biết bối cảnh giảng dạy của hiện vật. Tên của từng người đã cầm bảng hoặc viết trên đó không được ghi lại trong mục này. The Met, bảng viết Qur’an 2025.579.

Công cụ và hoạt động học tập đem lại những manh mối khác nhau. Bút sậy, còn gọi là qalam có ngòi để viết. Mực để lại dấu trên gỗ, còn tấm bảng là bề mặt tiếp nhận chữ. Phần được viết có thể thuộc một surah, tức một chương của Qur’an. Buổi học có thể tập trung vào viết, đọc hoặc đọc tụng. Chỉ nhìn tấm bảng thường khó biết hoạt động nào chiếm nhiều thời gian nhất. Hướng dẫn về học thuộc và đọc tụng giải thích hai hoạt động liên quan đến loại dụng cụ học tập này.

Ảnh ghi lại hình dạng nét chữ vào lúc chụp. Trên bảng từng được dùng nhiều lần, đó có thể là trạng thái viết gần nhất. Khi thấy một nét mờ, hãy xem cả vân gỗ, hình dáng tấm bảng và ánh sáng. Các yếu tố này có thể ảnh hưởng đến những gì xuất hiện trong ảnh. Phần đọc chữ hoặc mô tả của bảo tàng giúp xác định dấu vết nhìn thấy.

Dấu chữ đã xóa trên bảng của Bảo tàng Anh cho thấy điều gì?

Tấm bảng 2011,6037.1 của Bảo tàng Anh là hiện vật Tây Phi từ thế kỷ XIX. Bảng có thân hình chữ nhật, đầu tròn, cao 32 cm và rộng 13 cm. Bảo tàng ghi hai mặt có chữ Ả Rập theo lối Sudani Maghribi. Ghi chú về chữ viết nhận diện chương Quraysh, số 106, trên một mặt. Bảo tàng còn xác định dấu của chương Al-Ma’un, số 107, còn lại sau khi lau. Các số là số thứ tự của chương trong kinh. Hồ sơ không xác định một người học cụ thể đã học các chương theo thứ tự nào. Bảo tàng Anh, bảng viết 2011,6037.1.

Các dấu xóa cung cấp thông tin ngoài hình dáng. Một mặt gỗ trơn với đường nét tương tự cũng có thể trông như bảng viết. Hiện vật này có mực nhìn thấy được và dấu của chữ cũ mà bảo tàng đã nhận diện. Chú thích ảnh có thể tách chương đọc được, đoạn trước được nhận ra từ dấu còn lại và dáng của tấm gỗ. Nếu ảnh có độ phân giải thấp, có thể tra cách đọc đã ghi trong hồ sơ.

Danh mục ghi Tây Phi là nơi chế tác và chợ Portobello ở London là nơi tìm thấy hoặc thu nhận. Hiện vật được tặng cho bảo tàng vào năm 2011. Mỗi mục mô tả một chặng khác nhau trong lịch sử của cùng một tấm bảng. Bảo tàng Anh, thông tin chế tác và tiếp nhận.

Hai tấm bảng có liên hệ với Mali

Bảng 2025.579 của The Met được làm bằng gỗ và mực, có niên đại khoảng năm 1900 và được quy về Mali. Hồ sơ ghi chiều cao 43,8 cm và chiều rộng 21 cm. Mã hiện vật giúp bảo tàng theo dõi tấm bảng. Niên đại chế tác được ghi riêng với việc mua vào năm 2025. Một chú thích có cả hai thông tin giúp người đọc vừa tra được hiện vật vừa biết giai đoạn chế tác ước tính. The Met, hồ sơ hiện vật 2025.579.

Bảo tàng Nghệ thuật Châu Phi Quốc gia thuộc Smithsonian ghi một bảng gỗ khác, 2002-6-1, ở mục Mali và định niên đại vào giữa thế kỷ XX. Vật liệu là gỗ và mực. Kích thước là 42,8 × 14,5 × 2 cm. Tấm bảng gần bằng hiện vật The Met về chiều cao và hẹp hơn theo số đo công bố. Khi so sánh, có thể ghi mã mỗi hiện vật cạnh các số đo tương ứng. Nhãn địa lý cho biết bối cảnh bảo tàng ghi nhận. Niên đại, hình dạng và quy thuộc phải đọc từ từng hồ sơ riêng. Smithsonian, bảng viết Qur’an 2002-6-1.

Tay cầm, lỗ nhỏ và cạnh cong nói lên điều gì?

Tấm allo của người Hausa mang mã 2002.2 tại Bảo tàng Nghệ thuật Tưởng niệm Allen có liên hệ với Nigeria và được định niên đại vào các thập niên 1930 và 1940. Kích thước tổng thể là 47,9 × 19,7 × 1,3 cm. Vật liệu gồm gỗ, mực, đinh và da. Bảo tàng giải thích lớp da bọc tay cầm giúp cầm dễ hơn và cũng dùng để trang trí. Cạnh dưới cong cho phép người viết tựa bảng thoải mái vào eo hoặc chân. Cả hai chi tiết đều là cách bảo tàng giải thích hiện vật cụ thể này. Bảo tàng Nghệ thuật Tưởng niệm Allen, hồ sơ và nhãn trưng bày allo.

Bảo tàng Penn ghi Morocco là xuất xứ của bảng 29-201-704 từ thế kỷ XIX. Tấm gỗ cao 42 cm và rộng 33,5 cm. Hồ sơ mô tả lỗ gần giữa đầu bảng để luồn dây treo. Bảo tàng cũng nhận diện một lời cầu nguyện bằng tiếng Ả Rập trên mặt bảng. Như vậy, một tấm bảng liên quan đến việc học Qur’an có thể còn lưu lời cầu nguyện ở một mặt. Khi mô tả dòng chữ, có thể nêu mã hiện vật và ghi chú xác định nội dung đó. Bảo tàng Penn, bảng viết 29-201-704.

Khi so sánh, trước hết hãy tìm chi tiết được gọi tên trong từng hồ sơ. Lớp da trên bảng ở Oberlin bọc tay cầm. Lỗ trên bảng ở Penn dùng để treo. Hai chi tiết cho biết những cách cầm hoặc cất bảng khác nhau. Với tấm bảng khác có mép hoặc tay cầm nằm ngoài khung hình, có thể mô tả phần thấy được rồi tra hồ sơ để bổ sung chi tiết.

Danh mục ghi xuất xứ chưa chắc chắn như thế nào?

Louvre ghi AFI 1765 là bảng Qur’an bằng gỗ chạm và mực. Chiều cao tối đa là 47,3 cm, chiều rộng tối đa 23,5 cm. Độ dày là 1,1 cm. Mục số đo ghi riêng chiều sâu chiếm chỗ do tấm bảng bị biến dạng là 2,5 cm. Ô xuất xứ ghi cả Maghreb lẫn châu Phi hạ Sahara và đặt dấu hỏi sau mỗi địa danh. Hồ sơ có hai ảnh và để ngỏ xuất xứ. Louvre, bảng Qur’an AFI 1765.

Cách diễn đạt giúp so sánh giữa các hiện vật. The Met quy một bảng về Mali. Ô xuất xứ của Bảo tàng Penn ghi Morocco. Louvre ghi hai vùng có dấu hỏi. Tên nơi đang giữ hiện vật, nơi chế tác được quy thuộc, nơi tìm thấy hoặc thu nhận và nơi một người từng dùng bảng để học là các dữ liệu khác nhau. Có thể giữ cách viết và dấu hỏi của nguồn khi địa điểm chưa được xác định.

Bảng viết khác một tờ bản thảo ra sao?

Cả bảng lẫn bản thảo đều có thể lưu giữ chữ Ả Rập. Hình dạng cho thấy cách dùng khác nhau. Bảng là mặt gỗ có thể cầm, lật và chuẩn bị để viết lại. Mushaf là bản chép Qur’an, trong đó các trang hoặc phần văn bản có thể đọc trong cấu trúc của cuốn sách. Với tờ bản thảo rời, hãy tìm đường kẻ dòng, số trang hoặc thứ tự văn bản. Với bảng gỗ, hãy xem dáng mép, chữ trên hai mặt và các dấu cho thấy việc sử dụng nhiều lần.

Điều này cũng ảnh hưởng đến chú thích ảnh. Nếu chỉ có một mặt trong ảnh, hãy mô tả mặt đó. Khi bảo tàng có ảnh mặt trước và mặt sau, hãy so sánh các mép và bố trí dòng chữ. Ảnh cho thấy những gì còn trên gỗ. Muốn nhận diện chương hoặc đọc chữ đã xóa một phần, nên dựa vào bản phiên đọc có ghi chép hoặc phần giải thích của bảo tàng.

Cần ghi gì khi quan sát một bảng viết bằng gỗ?

Hãy bắt đầu bằng mã hiện vật, vật liệu và số đo. Sau đó tìm tay cầm, lỗ hoặc chỗ cong mà bảo tàng mô tả. Xem hồ sơ xác định chữ trên một hay hai mặt, có tách dòng đọc rõ khỏi dấu mờ hay không. Ghi niên đại chế tác riêng với mã đăng ký và giữ dấu hỏi trong mục xuất xứ nếu có. Những điểm đó giúp mô tả ngắn gọn bảng được làm thế nào, có thể đã được dùng ra sao và còn lại gì đến nay.

Hồ sơ bảo tàng để so sánh