มัชก์คืออะไร? วิธีอ่านแผ่นฝึกคัดอักษรสมัยออตโตมัน

มัชก์คืออะไร? วิธีอ่านแผ่นฝึกคัดอักษรสมัยออตโตมัน

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

ดูการเขียนซ้ำ เครื่องหมายสัดส่วน และการติดแผ่นฝึกในสมุดรวมงาน รวมถึงวิธีที่ใบรับรองอิจาเซตนาเมบันทึกการอนุญาตให้ลงนาม

มัชก์ (mashq) คือการฝึกคัดอักษรวิจิตร ในภาษาตุรกีมักเขียนว่า meşk บนแผ่นฝึกสมัยออตโตมัน ผู้เขียนอาจเขียนตัวอักษร รอยเชื่อม หรือวลีเดิมหลายครั้ง และใช้จุดหรือเส้นบอกสัดส่วน แผ่นฝึกบางชิ้นได้รับการจัดวางอย่างประณีต มีลวดลาย ลายเซ็น และนำไปติดในสมุดรวมงาน รอยบนกระดาษแสดงร่องรอยการฝึก ส่วนบัญชีพิพิธภัณฑ์ช่วยระบุผู้เขียน แยกส่วนประกอบที่เพิ่มในภายหลัง และอธิบายว่าแผ่นนั้นใช้ทำอะไร

วัตถุที่มีชื่อผู้เขียนในพิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือแสดงความแตกต่างเหล่านี้ วลีที่อาห์เมต คาราฮิซารีเขียนซ้ำอยู่ในแผ่นที่มีกรอบสีทอง แผ่นฝึกสัดส่วนของอับดุรเราะห์มาน ฮิลมีใช้จุดและเส้น ใบรับรองของมีร์ มุสตาฟา เจลาเลดดินมีข้อความอนุมัติจากครู ให้เขาลงนามในผลงานที่เขียนด้วยอักษรแบบที่กำหนด

ร่องรอยการฝึกอยู่ตรงไหนบนแผ่นกระดาษ

เริ่มจากหารูปร่างหรือกลุ่มตัวอักษรที่ปรากฏมากกว่าหนึ่งครั้ง แล้วไล่ดูส่วนที่เขียนซ้ำไปตามแผ่น สังเกตระยะระหว่างเส้น จุดที่ตัวอักษรสองตัวเชื่อมกัน และช่องว่างรอบคำที่เปลี่ยนไป การเขียนซ้ำอาจกินพื้นที่หนึ่งบรรทัดหรือเกือบทั้งหน้า ในแผ่นฝึกสัดส่วน เครื่องหมายใกล้ตัวอักษรอาจบอกสัดส่วน หากไม่คุ้นกับหมายเหตุ ให้ดูคำอ่านของพิพิธภัณฑ์เพื่อเข้าใจหน้าที่ของมัน จุดหนึ่งอาจเป็นส่วนของตัวอักษรหรือเป็นเครื่องหมายวัด ขึ้นอยู่กับตำแหน่งและบริบทบนแผ่นนั้น

นิทรรศการ Scribbled Exercises, Practice Pages รวมผลงานของนักคัดอักษรออตโตมันจากหลายศตวรรษ คำอธิบายเชื่อมโยงการฝึกกับการเรียนรู้รูปตัวอักษร การรักษาความคล่องมือ และการทดลองรูปแบบ ผู้เขียนใช้ขอบปลาย ปากกาก้านอ้อหรือกอลัม ลากเส้น การเขียนซ้ำบนแผ่นเดียวกันทำให้เห็นความแตกต่างระหว่างเส้น คู่มือรูปแบบอักษรวิจิตรอาหรับ ช่วยอธิบายชื่อแบบอักษรในบัญชี พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือ นิทรรศการ Scribbled Exercises, Practice Pages

วลีที่เขียนซ้ำกับกรอบสีทองของอาห์เมต คาราฮิซารี

พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือระบุว่า 190-0456-AK เป็นแผ่นฝึกอิสระของอาห์เมต คาราฮิซารีจากคริสต์ศตวรรษที่ 16 แผ่นนี้มีขนาด 35 × 26.3 ซม. บัญชีระบุหมึกดำและกระดาษที่ผ่านการเคลือบเพื่อลดการซึมของหมึก ทั้งยังอธิบายการเขียนคติพจน์ทางวรรณกรรมและสุภาษิตซ้ำกัน มีกรอบสีทองแคบ ๆ และดอกกุหลาบสีทองขนาดเล็กระหว่างตัวอักษรกับคำ ข้อความท้ายแผ่นระบุว่างานชิ้นนี้เป็นการฝึก ตัวอักษรที่เขียนซ้ำและลายประดับที่จัดวางอย่างประณีตอยู่บนแผ่นเดียวกัน พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือ แผ่นฝึกของคาราฮิซารี 190-0456-AK

เปรียบเทียบภาพเต็มแผ่นกับภาพระยะใกล้ ภาพเต็มแผ่นทำให้เห็นกรอบและรูปร่างของพื้นที่เขียน ส่วนภาพระยะใกล้ช่วยให้เห็นรูปที่เขียนซ้ำแต่ละครั้งกับช่องว่างที่ใส่ลายประดับสีทอง บัญชีช่วยระบุว่าข้อความใดเขียนซ้ำและช่วยอ่านบันทึกท้ายแผ่น คำอธิบายภาพจึงบอกได้ทั้งว่าเป็นงานฝึกและจัดวางให้เห็นอย่างประณีตเพียงใด

แผ่นฝึกสัดส่วนของอับดุรเราะห์มาน ฮิลมี

พิพิธภัณฑ์ใช้คำว่า ölçülü talim meşki สำหรับแผ่นฝึก 190-0522-ARE ซึ่งมีอายุอยู่ในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 18 และมีขนาด 18.5 × 26 ซม. จุดและเส้นเป็นเครื่องช่วยแสดงขนาด รูปร่าง และการเชื่อมตัวอักษร ดอกไม้และใบไม้เล็ก ๆ อยู่ในช่องว่างบางแห่งระหว่างตัวเขียน พิพิธภัณฑ์เห็นว่าแผ่นนี้น่าจะเป็นตัวอย่างสำหรับการสอน บันทึกท้ายแผ่นระบุว่าเมห์เมต ราซิม เอเฟนดี แห่งเอรีกาปึ (Eğrikapı) เป็นครูของฮิลมี และพิพิธภัณฑ์บันทึกว่าฮิลมีเคยสอนด้วย พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือ แผ่นฝึกสัดส่วน 190-0522-ARE

เมื่อเปรียบเทียบกับแผ่นของคาราฮิซารี ให้เริ่มจากหลักฐานในบัญชีแต่ละฉบับ ฉบับหนึ่งกล่าวถึงการเขียนคติพจน์ซ้ำ ลายเซ็น และดอกกุหลาบสีทอง อีกฉบับอธิบายเครื่องหมายสัดส่วนและบอกชื่อครูในบันทึกท้ายแผ่น ทั้งสองชิ้นเป็นตัวอย่างการฝึกที่มีรายละเอียดให้สังเกตต่างกัน หากจะกล่าวถึงการใช้เพื่อสอนโดยเฉพาะ ควรยึดข้อมูลของวัตถุชิ้นนั้น

คำบรรยายภาพแผ่นของฮิลมีอาจเริ่มจากจุดและเส้นที่อยู่ข้างตัวอักษร แล้วอธิบายหน้าที่ตามที่พิพิธภัณฑ์อ่าน ส่วนดอกไม้กับใบไม้บอกตำแหน่งในช่องว่างได้จากภาพ ชื่อครูมาจากบันทึกท้ายแผ่น การเขียนตามลำดับนี้ช่วยให้ผู้อ่านดูรายละเอียดแต่ละข้อในภาพหรือบัญชีได้

แผ่นฝึกเข้าไปอยู่ในสมุดรวมงานได้อย่างไร

สมุดรวมงานคัดอักษร หมายเลข 120-0243-SH มีขนาด 30 × 21.7 ซม. และรวมผลงานของเชย์ฮ์ ฮัมดุลลาห์ บัญชีแยกผลงานจัดวางตัวอักษรที่เรียกว่า kıt’a ออกจากงานฝึกที่เรียกว่า meşk ทั้งสองแบบรวบรวมเป็น murakka หรือสมุดรวมงาน พิพิธภัณฑ์กำหนดอายุกระดาษสีและกระดาษลายหินอ่อนที่ขอบหน้า การประดับหน้า และการเข้าเล่มไว้ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 สมุดจึงรวมลายมือของผู้เขียนที่เสียชีวิตใน ค.ศ. 1520 เข้ากับการจัดเล่มในภายหลัง พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือ สมุดรวมงาน 120-0243-SH

เมื่อต้องอธิบายหน้าหนึ่งของสมุด ให้ดูพื้นที่เขียนก่อน แล้วจึงดูกระดาษที่ล้อมอยู่และการเข้าเล่ม อายุที่กำหนดอาจใช้ได้กับเพียงส่วนเดียว บทความ โรงช่างผลิตต้นฉบับ ช่วยให้เข้าใจงานหลายอย่างที่ต้องใช้ในการทำหนังสือ ส่วน คู่มือลายชัมซาในต้นฉบับ เป็นอีกตัวอย่างที่แสดงความสำคัญของตำแหน่งลายประดับ แผ่นฝึกอาจได้รับการจัดวางใหม่ในสมุดหลังจากเขียนเสร็จเป็นเวลานาน

ใบรับรองบันทึกการอนุญาตให้ลงนามอย่างไร

พิพิธภัณฑ์ระบุว่า 110-0597 คือ icazetname หรือใบรับรองของมีร์ มุสตาฟา เจลาเลดดิน ลงปีฮิจเราะห์ศักราช 1270 ตรงกับ ค.ศ. 1853–1854 มีขนาด 27 × 36.5 ซม. บัญชีระบุว่างานคัดอักษรของศิษย์ใช้แบบ sülüs และ nesih ซึ่งเป็นชื่อภาษาตุรกีของแบบอักษร thuluth และ naskh ด้านล่างมีกรอบวงรีสองกรอบบรรจุข้อความอนุมัติจากอาลี รือซาแห่งมานีซา และอับดุลลาห์ ซึห์ดี ที่เขียนด้วยแบบ rıka ตามบัญชี ข้อความทั้งสองให้ศิษย์ลงนามในผลงานที่เขียนด้วยอักษรสองแบบข้างต้นได้ เนื้อหาและตำแหน่งของข้อความบอกหน้าที่ของใบรับรองชิ้นนี้ พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือ ใบรับรองมีร์ มุสตาฟา เจลาเลดดิน 110-0597

บันทึกท้ายแผ่นอาจระบุชื่อผู้เขียน ส่วนข้อความอนุมัติของครูในใบรับรองอาจระบุสิทธิที่ให้แก่ศิษย์ เมื่อจะอธิบายว่าเห็นข้อความแบบไหน ให้ตรวจว่าพิพิธภัณฑ์ระบุชื่อใคร มีการลงนามในอะไร และบันทึกอยู่ตรงไหนบนหน้า คู่มือประวัติที่มาและบันทึกท้ายต้นฉบับ ยกตัวอย่างว่าชื่อหรือหมายเหตุช่วยบอกบทบาทของผู้เกี่ยวข้องได้อย่างไร

ในภาพรวมเรื่องอักษรวิจิตรออตโตมัน พิพิธภัณฑ์ซัดแบร์ก ฮานึมอธิบายว่า icazetname คือใบรับรองที่มอบให้ศิษย์เมื่อได้รับการประเมินว่ามีฝีมือแล้ว และอธิบาย murakka ว่าเป็นสมุดที่รวมผลงานแยกชิ้น รูปแบบกระดาษและหน้าที่ของเอกสารสังเกตได้เป็นคนละเรื่อง สมุดรวมงานรวบรวมและเก็บรักษาผลงาน ใบรับรองของเจลาเลดดินบันทึกข้อความอนุมัติ ชื่อครูสองคนและแบบอักษรสองแบบในบัญชีทำให้เข้าใจว่าใบรับรองนี้อนุญาตอะไร พิพิธภัณฑ์ซัดแบร์ก ฮานึม Harmony of Line and Color

เปรียบเทียบแผ่นฝึกยุคหลังกับผลงานในคอลเลกชันอื่น

พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือมีแผ่นฝึกอิสระของฮาซัน รือซา หมายเลข 190-0580-HR ลงปีฮิจเราะห์ศักราช 1298 ตรงกับ ค.ศ. 1880–1881 ขนาด 23.5 × 34 ซม. ปีที่ชัดเจนทำให้ใช้เป็นตัวอย่างออตโตมันยุคหลังเพื่อเปรียบเทียบกับแผ่นของคาราฮิซารีที่เก่ากว่าได้ แค็ตตาล็อกนิทรรศการ ค.ศ. 1998 ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนตีพิมพ์นำแผ่นฝึกมาพิจารณาร่วมกับสมุดรวมงานคัดอักษร ต้นฉบับ และแผงงานคัดอักษร พิพิธภัณฑ์ซาคึป ซาบันจือ แผ่นฝึกของฮาซัน รือซา 190-0580-HR และ พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน Letters in Gold

แผ่นจากสมุดรวมงานอิหร่าน หมายเลข 2016.536 ผลงานของอาซาดุลลาห์ ชีราซี (Asadullah Shirazi) ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนเป็นกรณีเปรียบเทียบอีกชิ้น พิพิธภัณฑ์เรียกว่า siyah mashq และลงปีฮิจเราะห์ศักราช 1258 ตรงกับ ค.ศ. 1842–1843 บัญชีอธิบายว่าการเขียนซ้ำกลายเป็นลักษณะของแผ่นฝึกที่จัดวางอย่างประณีตบางชิ้น และแผ่นเหล่านี้อาจนำไปติดและใส่ในสมุดรวมงาน เมื่อเปรียบเทียบวัสดุและวิธีติดแผ่น ให้ระบุแหล่งที่มาอิหร่านและคงชื่อที่พิพิธภัณฑ์ใช้สำหรับแผ่นนี้ พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน แผ่นฝึกคัดอักษรจากสมุดรวมงาน 2016.536

ขอบประดับยังใช้ล้อมงานคัดอักษรแบบอื่นได้ด้วย ตัวอย่างเช่น พิพิธภัณฑ์อากาข่านบันทึก AKM254 เป็นหน้าคัดอักษรแบบ nasta‘liq ที่มีขอบลายหินอ่อนสีน้ำเงินกับสีทอง ลองเปรียบเทียบพื้นที่เขียนและขอบของหน้านี้กับส่วนเดียวกันในสมุดของเชย์ฮ์ ฮัมดุลลาห์ ชื่อและคำอธิบายในบัญชีบอกว่าพื้นที่เขียนแต่ละส่วนเป็นงานฝึก ผลงานที่จัดองค์ประกอบ หรือการเขียนประเภทอื่น วัสดุรอบพื้นที่เขียนที่คล้ายกันช่วยเปรียบเทียบวิธีนำเสนอผลงาน พิพิธภัณฑ์อากาข่าน หน้าคัดอักษร nasta‘liq AKM254

วิธีเขียนคำบรรยายภาพแผ่นฝึก

จดหมายเลขวัตถุ ชื่อผู้เขียนหรือข้อมูลการระบุที่มา และปีที่เกี่ยวข้อง แล้วอธิบายลักษณะที่เห็นได้หนึ่งอย่าง เช่น คำซ้ำ เครื่องหมายสัดส่วน ขอบที่เพิ่มภายหลัง หรือข้อความอนุมัติในกรอบแยก หากพิพิธภัณฑ์อ่านตัวเขียนไว้ ให้ใช้คำอธิบายนั้นประกอบ เมื่อเป็นแผ่นจากสมุดรวมงาน ให้บอกว่าปีใดเป็นอายุของตัวเขียนและปีใดเป็นอายุของการติดแผ่นหรือเข้าเล่ม คำบรรยายสั้น ๆ สามารถแยกหลักฐานเรื่องการฝึก การจัดแสดง และการสอนได้ด้วยรายละเอียดที่เจาะจงอย่างละข้อ หากมีภาพหลายภาพ ให้แสดงภาพเต็มหน้าคู่กับภาพระยะใกล้เพื่อให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างบรรทัด กรอบ และหมายเหตุ

บัญชีพิพิธภัณฑ์และแค็ตตาล็อกนิทรรศการ