مەشق دېگەن نېمە؟ ئوسمانلى خەتتاتلىق مەشق ۋاراقلىرىنى ئوقۇش

مەشق دېگەن نېمە؟ ئوسمانلى خەتتاتلىق مەشق ۋاراقلىرىنى ئوقۇش

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

ئوسمانلى خەتتاتلىرىنىڭ تەكرار يېزىش، نىسبەت بەلگىلەش ۋە مەشقنى ئالبۇمغا كىرگۈزۈش ئۇسۇلىنى، شۇنداقلا ئىجازەتنامىنىڭ ئىمزا ھوقۇقىنى قانداق خاتىرىلىگەنلىكىنى كۆرۈڭ.

مەشق خەتتاتلىق مەشىقىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ سۆز تۈركچىدە كۆپىنچە meşk دەپ يېزىلىدۇ. ئوسمانلى خەتتاتى مەشق ۋارىقىدا بىر ھەرىپنى، ھەرىپلەرنىڭ ئۇلىنىشىنى ياكى بىر ئىبارىنى تەكرار يازالايتتى. ھەرىپلەرنىڭ نىسبىتىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن چېكىت ۋە سىزىق قوياتتى. بەزى مەشىقلەر ئىنچىكە ئورۇنلاشتۇرۇلغان ئەسەرگە ئايلانغان. ئۇلاردا زىننەت ۋە ئىمزا بار، بەزىلىرى ئالبۇمغا ئورنىتىلغان. قەغەز يۈزىدىكى ئىزلاردىن مەشىقنى كۆرگىلى بولىدۇ. مۇزېي خاتىرىسى خەتتاتنى ئېنىقلاش، كېيىن قوشۇلغان ئورنىتىشنى پەرقلەندۈرۈش ۋە مەلۇم بىر ئەسەرنىڭ قانداق ئىشلىتىلگەنلىكىنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ.

ساكىپ سابانجى مۇزېيىدىكى ئىسمى مەلۇم بىر قانچە ئەسەردىن بۇ پەرقلەرنى كۆرگىلى بولىدۇ. ئەھمەت قارەھىسارىنىڭ ۋارىقىدا تەكرار ئىبارىلەر ئالتۇن رامكا ئىچىدە تۇرىدۇ. ئابدۇرراھمان ھىلمىنىڭ ئۆلچەملىك مەشىقىدە چېكىت ۋە سىزىقلار بار. مىر مۇستاپا جالالىددىننىڭ ئىجازەتنامىسىگە مۇئەللىملەرنىڭ تەستىقى يېزىلغان. بۇ تەستىق ئۇنىڭغا بەلگىلەنگەن خەت تۈرلىرىدىكى ئەسەرگە ئىمزا قويۇشقا رۇخسەت بېرىدۇ.

ۋاراقتا مەشىق ئىزىنى نەدىن ئىزدەش كېرەك

ئاۋۋال بىر نەچچە قېتىم ئۇچرايدىغان شەكىل ياكى بىر گۇرۇپپا ھەرىپنى تېپىڭ. تەكرارلانغان بۆلەكنى ۋاراق بويىچە ئەگىشىپ كۆرۈڭ. سىزىقلار ئارىلىقى قانچىلىك، ئىككى ھەرىپ قەيەردە ئۇلىنىدۇ، سۆز ئەتراپىدىكى بوشلۇق قانداق ئۆزگىرىدۇ، دېگەن نۇقتىلارغا قاراڭ. تەكرار بىر قۇرنى ياكى ۋاراقنىڭ كۆپ قىسمىنى ئىگىلىشى مۇمكىن. ئۆلچەملىك مەشىقتە ھەرىپ يېنىدىكى بەلگە نىسبەتنى چۈشەندۈرۈشى مۇمكىن. ناتونۇش بەلگە بولسا مۇزېينىڭ شەرھىدىن ئۇنىڭ رولىنى ئېنىقلىغىلى بولىدۇ. چېكىتنىڭ ھەرىپنىڭ بىر قىسمى ياكى ئۆلچەم بەلگىسى ئىكەنلىكى ئۇنىڭ ئورنى ۋە ۋاراقتىكى باشقا بەلگىلەرگە باغلىق.

مۇزېينىڭ ئەركىن مەشىقلەر، مەشق ۋاراقلىرى كۆرگەزمىسى بىر نەچچە ئەسىردىكى ئوسمانلى خەتتاتلىرىنىڭ ئەسەرلىرىنى توپلىغان. چۈشەندۈرۈشتە مەشىقنىڭ ھەرىپ شەكلىنى ئۆگىنىش، قول ماھارىتىنى ساقلاش ۋە يېڭى شەكىللەرنى سىناش بىلەن باغلىنىشى كۆرسىتىلىدۇ. خەتتات قومۇش قەلەم ئۇچىنىڭ گىرۋىكى بىلەن يازىدۇ. ۋاراق ئۈستىدە تەكرار يېزىش سىزىقلارنىڭ پەرقىنى كۆرسىتىدۇ. ئەرەب خەتتاتلىق خەت تۈرلىرى قوللانمىسى كاتالوگلاردا ئۇچرايدىغان خەت ناملىرىنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ. ساكىپ سابانجى مۇزېيى، ئەركىن مەشىقلەر، مەشق ۋاراقلىرى كۆرگەزمىسى

سۈرەتنى چوڭايتقاندا بىرىنچى بولۇپ بىر گۇرۇپپا ھەرىپنى تاللاڭ. ئاندىن شۇ گۇرۇپپىنىڭ ۋاراقنىڭ تولۇق سۈرىتىدە قەيەردە تۇرغانلىقىنى ئىزدەڭ. بىر يەردە سىزىقلارنىڭ ئارىلىقى چوڭراق، يەنە بىر يەردە ھەرىپلەر يېقىنراق بولۇشى مۇمكىن. سۆزلەرنى ئوقۇشتىن بۇرۇن شۇ كۆرۈنۈشلەرنى خاتىرىلىگىلى بولىدۇ. مۇزېي بەلگىنى شەرھلىگەن ياكى قايسى ئىبارىنىڭ تەكرارلانغانلىقىنى كۆرسەتكەن بولسا، كۆز بىلەن كۆرگەن پەرقنى مۇزېينىڭ ئوقۇشىغا باغلىغىلى بولىدۇ.

قارەھىسارىنىڭ تەكرار ئىبارىلىرى ۋە ئالتۇن رامكىسى

ساكىپ سابانجى مۇزېيى 190-0456-AK نومۇرلۇق ۋاراقنى ئەھمەت قارەھىسارىنىڭ 16-ئەسىردىكى ئەركىن مەشىقى دەپ كۆرسىتىدۇ. ۋاراقنىڭ چوڭلۇقى 35 × 26.3 سانتىمېتىر. كاتالوگدا سىياھنىڭ قەغەزگە سىڭىشىنى ئازايتىدىغان ماددا بىلەن ئىشلەنگەن قەغەز ۋە قارا سىياھ خاتىرىلەنگەن. ئەدەبىي ھېكمەتلىك سۆزلەر ۋە ماقال-تەمسىللەر تەكرار يېزىلغان. تار ئالتۇن رامكا ۋە ھەرىپ بىلەن سۆز ئارىسىدىكى كىچىك ئالتۇن ئەتىرگۈل زىننەتلىرىمۇ بايان قىلىنغان. ئاخىرقى خاتىرە خەتتاتنىڭ بۇ ئەسىرىنى مەشىق دەپ تونۇتىدۇ. تەكرار يېزىق بىلەن ئىنچىكە ئورۇنلاشتۇرۇلغان زىننەت بىر ۋاراقتا بىللە تۇرىدۇ. ساكىپ سابانجى مۇزېيى، قارەھىسارىنىڭ ئەركىن مەشىقى، 190-0456-AK

تولۇق ۋاراق سۈرىتى بىلەن يېقىندىن تارتىلغان قىسمىنى سېلىشتۇرۇڭ. تولۇق سۈرەتتە رامكا ۋە يېزىق رايونىنىڭ چېگراسى ئېنىق. يېقىن سۈرەتتە تەكرارلانغان ھەرىپلەر بىلەن ئالتۇن زىننەت قويۇلغان بوشلۇقلارنى ئايرىش ئاسان. كاتالوگ قايسى مەزمۇننىڭ تەكرارلانغانلىقىنى ئېنىقلاش ۋە ئاخىرقى خاتىرىنى ئوقۇشقا ئاساس بېرىدۇ. سۈرەت ئىزاھىدا بۇ ۋاراقنىڭ مەشىق ئىكەنلىكىنى ۋە قانچىلىك ئىنچىكە ئورۇنلاشتۇرۇلغانلىقىنى بىللە بايان قىلغىلى بولىدۇ.

مەسىلەن، رامكا ۋاراقنىڭ قايسى بۆلىكىنى چۆرىدىگەنلىكىنى تولۇق كۆرۈنۈشتىن بىلگىلى بولىدۇ. كىچىك ئالتۇن ئەتىرگۈللەرنىڭ ھەرپكە ياكى سۆزگە قانچىلىك يېقىن تۇرغانلىقىنى بولسا يېقىن سۈرەت تېخىمۇ روشەن كۆرسىتىدۇ. بۇلار كۆز بىلەن كۆرگىلى بولىدىغان تەپسىلاتلار. قەغەزنىڭ قانداق بىر تەرەپ قىلىنغانلىقى ۋە ئاخىرقى خاتىرىنىڭ مەنىسى كاتالوگدىن ئېلىنىدۇ. ۋاراق نومۇرىنى قوشقاندا ئوقۇرمەن بۇ بايانلارنىڭ قايسى ئەسەرگە تەۋە ئىكەنلىكىنى تەكشۈرەلەيدۇ.

ئابدۇرراھمان ھىلمىنىڭ ئۆلچەملىك مەشىقى

مۇزېي 190-0522-ARE نومۇرلۇق ئۆلچەملىك مەشىق ۋارىقىغا ölçülü talim meşki دېگەن ئاتالغۇنى ئىشلىتىدۇ. ئەسەر 18-ئەسىرنىڭ كېيىنكى يېرىمىغا تەۋە، چوڭلۇقى 18.5 × 26 سانتىمېتىر. مۇزېي چېكىت ۋە سىزىقلارنى ھەرىپلەرنىڭ چوڭلۇقى، شەكلى ۋە ئۆزئارا ئۇلىنىشىنى كۆرسىتىدىغان ياردەمچى بەلگىلەر دەپ چۈشەندۈرىدۇ. يېزىق ئارىسىدىكى بەزى بوشلۇقلاردا كىچىك گۈل ۋە يوپۇرماقلار بار. مۇزېينىڭ قارىشىچە، بۇ ئەسەر ئوقۇتۇش ئۈلگىسى بولغان بولۇشى مۇمكىن. ئاخىرقى خاتىرىدە ھىلمىنىڭ ئۇستازى ئەغرىقاپى (Eğrikapı) دىن مەھمەت راسىم ئەپەندى دەپ تونۇشتۇرۇلىدۇ. مۇزېي ھىلمىنىڭ ئۆزىنىڭمۇ دەرس بەرگەنلىكىنى خاتىرىلەيدۇ. ساكىپ سابانجى مۇزېيى، ئۆلچەملىك مەشق، 190-0522-ARE

ھىلمىنىڭ ۋارىقى بىلەن قارەھىسارىنىڭ ئەسىرىنى سېلىشتۇرغاندا، ئالدى بىلەن ھەر بىرىنىڭ خاتىرىسى نېمىنى دەيدىغانلىقىغا قاراڭ. قارەھىسارىنىڭ خاتىرىسى تەكرار ھېكمەتلىك سۆزلەر، ئىمزا ۋە ئالتۇن ئەتىرگۈللەرنى بايان قىلىدۇ. ھىلمىنىڭ خاتىرىسى نىسبەت بەلگىلىرى ۋە ئاخىرقى خاتىرىدە ئىسمى تىلغا ئېلىنغان ئۇستازنى چۈشەندۈرىدۇ. ئىككىسى مەشق ئۈلگىسى، ھەر بىرىنىڭ ۋارىقىدا باشقا تەپسىلاتلار گەۋدىلىنىدۇ. بىر ئەسەرنىڭ ئوقۇتۇشقا ئىشلىتىلگەنلىكىنى بايان قىلىش شۇ ئەسەرنىڭ ئۆز خاتىرىسىدىكى دەلىلگە تايىنىدۇ.

نىسبەت ھەققىدىكى سۈرەت ئىزاھىدا، بىرىنچى بولۇپ چېكىت ياكى سىزىقنىڭ قايسى ھەرىپكە يېقىن ئىكەنلىكىنى كۆرسەتكىلى بولىدۇ. ئاندىن مۇزېينىڭ بۇ بەلگىلەرنى ھەرىپ چوڭلۇقى ۋە ئۇلىنىشىغا قانداق باغلىغانلىقىنى يېزىڭ. ئاخىرقى خاتىرىدىكى ئۇستاز ئىسمى باشقا خىل دەلىل. گۈل ۋە يوپۇرماقلارنىڭ ئارىلىقتىكى ئورنىنى بولسا زىننەت ھەققىدىكى مۇلاھىزە سۈپىتىدە ئايرىم چۈشەندۈرگىلى بولىدۇ.

مەشىق ۋاراقلىرى ئالبۇمغا قانداق كىرگەن

مۇزېينىڭ 120-0243-SH نومۇرلۇق خەتتاتلىق ئالبۇمى 30 × 21.7 سانتىمېتىر. ئۇنىڭ ئىچىدە شەيخ ھەمدۇللاھنىڭ ئەسەرلىرى بار. كاتالوگ خەتتاتلىق ئەسەرلىرىنى kıt’a، مەشىقلەرنى meşk دەپ ئاتايدۇ. بۇلار murakka، يەنى مۇرەققە ياكى ئالبۇمغا توپلانغان. گىرۋەكتىكى رەڭلىك ۋە مەرمەر نەقىشلىك قەغەز، ۋاراق زىننىتى ۋە مۇقاۋىلاش 18-ئەسىرگە تەۋە دەپ خاتىرىلەنگەن. شۇنىڭ بىلەن ئالبۇم 1520-يىلى ۋاپات بولغان خەتتاتنىڭ يېزىقىنى كېيىن ئىشلەنگەن ئورنىتىش ۋە زىننەت بىلەن بىللە ساقلىغان. ساكىپ سابانجى مۇزېيى، خەتتاتلىق ئالبۇمى، 120-0243-SH

ئالبۇم ۋارىقىنى تەسۋىرلەشتە ئاۋۋال يېزىق رايونىنى، ئاندىن چۆرىسىدىكى قەغەز ۋە مۇقاۋىنى كۆرۈڭ. بىر ۋاقىت خاتىرىسى پەقەت شۇ بۆلەككە تەۋە بولۇشى مۇمكىن. قوليازما ئىشخانىلىرى توغرىسىدىكى تونۇشتۇرۇش كىتاب ياساشتىكى پەرقلىق ئىشلارنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ. شەمسە زىننىتى قوللانمىسى زىننەتنىڭ قەيەرگە قويۇلغانلىقىنىڭ ئەھمىيىتىگە باشقا بىر مىسال بېرىدۇ. يېزىق يېزىلىپ ئۇزاق ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىنمۇ، مەشىق ۋارىقىنى ئالبۇمغا يېڭىچە ئورنىتىش مۇمكىن.

بۇ ئەسەرنىڭ ئىزاھىدا 18-ئەسىر دېگەن ۋاقىتنى گىرۋەك قەغىزى، زىننەت ۋە مۇقاۋا بىلەن بىللە يېزىش توغرا كېلىدۇ. خەتتاتنىڭ ئىسمى بولسا يېزىق رايونىغا تەۋە ئۇچۇر. ۋاراقنىڭ تولۇق سۈرىتىدىن بۇ رايوننىڭ گىرۋەك بىلەن قانداق تۇتاشقانلىقىنى كۆرگىلى بولىدۇ. مۇقاۋىنىڭ سۈرىتى بار بولسا ئالبۇمنىڭ پۈتۈن شەكلىنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ. بۇنداق تەرتىپتە يازغان ئىزاھ ئىككى دەۋردىكى ئەمگەكنى كۆرۈنەرلىك قىلىدۇ.

ئىجازەتنامە ئىمزا قويۇشقا بېرىلگەن رۇخسەتنى قانداق خاتىرىلەيدۇ

مۇزېي 110-0597 نومۇرلۇق ۋاراقنى مىر مۇستاپا جالالىددىننىڭ icazetname ناملىق ئىجازەتنامىسى دەپ تونۇتىدۇ. ئۇ ھىجرىيە 1270-يىلى، مىلادىيە 1853–1854-يىللىرىغا تەۋە، چوڭلۇقى 27 × 36.5 سانتىمېتىر. مۇزېي شاگىرتنىڭ خېتىنى sülüs ۋە nesih دەپ كۆرسىتىدۇ. بۇلار سۇلۇس بىلەن نەسخنىڭ تۈركچە ئاتىلىشى. يېزىق ئاستىدىكى ئىككى تۇخۇمسىمان رامكىدا مانىسالىق ئەلى رىزا بىلەن ئابدۇللاھ زۇھدىنىڭ rıka خېتىدە يازغان تەستىقى بار. كاتالوگ بويىچە، تەستىقلار شاگىرتقا شۇ ئىككى خەت تۈرىدىكى ئەسەرگە ئىمزا قويۇشقا رۇخسەت بېرىدۇ. تەستىق مەزمۇنى ۋە ئورنى بۇ ۋاراقنىڭ ۋەزىپىسىنى بىلدۈرىدۇ. ساكىپ سابانجى مۇزېيى، مىر مۇستاپا جالالىددىننىڭ ئىجازەتنامىسى، 110-0597

ئاخىرقى خاتىرە ۋاراقنى يازغان كىشىنىڭ ئىسمىنى كۆرسىتىشى مۇمكىن. ئىجازەتنامىدىكى ئۇستازنىڭ تەستىقى بولسا شاگىرتقا بېرىلگەن رۇخسەتنى خاتىرىلىشى مۇمكىن. كۆز ئالدىڭىزدىكى يېزىقنى تونۇش ئۈچۈن مۇزېي خاتىرىسىدە كىمنىڭ ئىسمى ئاتالغان، نېمىگە ئىمزا قويۇلغان ۋە خاتىرە ۋاراقنىڭ قەيەرىدە، دېگەن ئۇچۇرلارنى تەكشۈرۈڭ. قوليازما كېلىپ چىقىشى ۋە ئاخىرقى خاتىرە قوللانمىسى ئىسىم ياكى ئىزاھنىڭ كىشىنىڭ رولىنى قانداق خاتىرىلەيدىغانلىقىغا باشقا مىساللارنى كۆرسىتىدۇ.

سادبېرك خانىم مۇزېيى ئوسمانلى خەتتاتلىقىنى تونۇشتۇرغاندا، شاگىرتنىڭ ماھارىتى يېتىلگەن دەپ قارالغاندا ئىجازەتنامە بېرىلگەنلىكىنى چۈشەندۈرىدۇ. مۇرەققەنىمۇ ئايرىم ئەسەرلەرنى توپلىغان ئالبۇم دەپ تونۇشتۇرىدۇ. قەغەزنىڭ شەكلى ۋە ھۆججەتنىڭ رولىغا ئايرىم قاراشقا بولىدۇ. ئالبۇم ئەسەرلەرنى ساقلايدۇ ۋە تەرتىپلەيدۇ. بۇ ئىجازەتنامىدە بولسا تەستىق بار. جالالىددىننىڭ ئەسىرىدە ئىككى ئۇستاز ۋە ئىككى خەت تۈرىنىڭ خاتىرىدە ئېنىق كۆرسىتىلىشى رۇخسەتنىڭ مەنىسىنى چۈشەندۈرىدۇ. سادبېرك خانىم مۇزېيى، سىزىق بىلەن رەڭنىڭ ماسلىقى

ئىجازەتنامە سۈرىتىدە ئاۋۋال شاگىرتنىڭ خېتىنى تېپىڭ، ئاندىن ئاستىدىكى ئىككى تۇخۇمسىمان رامكىغا قاراڭ. بۇنداق قارىغاندا خەت ئۈلگىسىنىڭ قەيەردە تۈگىگەنلىكى، تەستىق يېزىقىنىڭ قەيەردە باشلانغانلىقى كۆرۈلىدۇ. كاتالوگ ئىككى كىشىنىڭ ئىسمى، تەستىقنىڭ خەت تۈرى ۋە رۇخسەتنىڭ چېكىنى قوشۇمچە ئېنىقلايدۇ. سۈرەتتە كۆرۈلگەن ئورۇن بىلەن خاتىرىدىكى شەرھنى بىللە بايان قىلغاندا، ئوقۇرمەن قايسى بۆلەكنىڭ نېمە ۋەزىپە ئۆتىگەنلىكىنى چۈشىنىدۇ.

كېيىنكى مەشىقلەر ۋە باشقا توپلاملاردىكى ۋاراقلار

ساكىپ سابانجى مۇزېيى ھەسەن رىزانىڭ 190-0580-HR نومۇرلۇق ئەركىن مەشىقىنىمۇ خاتىرىلىگەن. ئۇ ھىجرىيە 1298-يىلى، مىلادىيە 1880–1881-يىللىرىغا تەۋە، چوڭلۇقى 23.5 × 34 سانتىمېتىر. بۇ ئېنىق ۋاقىت ئوسمانلىنىڭ كېيىنكى دەۋرىدىكى بىر مىسالنى قارەھىسارىنىڭ بالدۇرراق ۋارىقى بىلەن سېلىشتۇرۇشقا ئىمكان بېرىدۇ. مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى نەشر قىلغان 1998-يىللىق كۆرگەزمە كاتالوگى مەشىقلەرنى خەتتاتلىق ئالبۇملىرى، قوليازمىلار ۋە خەت تاختىلىرى بار كەڭ توپلام ئىچىدە تونۇشتۇرىدۇ. ساكىپ سابانجى مۇزېيى، ھەسەن رىزا مەشىقى، 190-0580-HR ۋە مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى، ئالتۇن خەتلەر

مېتروپولىتان مۇزېيىدىكى ئەسەدۇللاھ شىرازىنىڭ 2016.536 نومۇرلۇق ئالبۇم ۋارىقى ئىراندىن كەلگەن ئايرىم سېلىشتۇرما مىسال. مۇزېي ئۇنى siyah mashq دەپ ئاتايدۇ ۋە ھىجرىيە 1258-يىلى، مىلادىيە 1842–1843-يىللىرىغا باغلايدۇ. خاتىرىدە تەكرارنىڭ قانداق قىلىپ بەزى تۈزۈلگەن مەشىق ۋاراقلىرىنىڭ ئالاھىدىلىكىگە ئايلانغانلىقى، بۇنداق ۋاراقلارنىڭ ئورنىتىلىپ ئالبۇمغا كىرگۈزۈلگەنلىكى چۈشەندۈرۈلىدۇ. ماتېرىيال ۋە ئالبۇمغا ئورنىتىش ئۇسۇلىنى سېلىشتۇرغاندا بۇ ۋاراقنىڭ ئىرانغا تەۋە ئىكەنلىكىنى ۋە مۇزېي ئىشلەتكەن ئاتالغۇنى ساقلاڭ. مېتروپولىتان مۇزېيى، خەتتاتلىق مەشىقى بار ئالبۇم ۋارىقى، 2016.536

زىننەتلىك گىرۋەك باشقا خىل خەتتاتلىق ۋاراقلىرىدىمۇ بولىدۇ. مەسىلەن، ئاغا خان مۇزېيى AKM254 نومۇرلۇق ئەسەرنى نەستەئلىق خەت ۋارىقى دەپ خاتىرىلەيدۇ. ئۇنىڭ كۆك ۋە ئالتۇن رەڭلىك مەرمەر نەقىشلىك رامكىسى بار. ئۇنىڭ يېزىق رايونى ۋە رامكىسىنى شەيخ ھەمدۇللاھ ئالبۇمىدىكىسى بىلەن كۆرۈنۈش جەھەتتىن سېلىشتۇرغىلى بولىدۇ. ئوتتۇرىدىكى يېزىقنىڭ مەشىق، خەتتاتلىق ئەسىرى ياكى باشقا خىل يېزىق ئىكەنلىكىنى ئەسەر نامى ۋە كاتالوگ بېكىتىدۇ. ئەتراپىدىكى ئوخشاش ماتېرىياللار ئەسەرنىڭ قانداق كۆرسىتىلگەنلىكىگە دەلىل بېرىدۇ. ئاغا خان مۇزېيى، نەستەئلىق خەت ۋارىقى، AKM254

بۇ ئۈچ مىسالغا بىرلا سۈرەت ئىزاھى يېزىشنىڭ ئورنىغا، ھەر بىرىنىڭ نومۇرى بىلەن ئۆزىگە خاس ئالاھىدىلىكىنى كۆرسەتكىلى بولىدۇ. ھەسەن رىزا ۋارىقىنىڭ ئېنىق ۋاقتى ئۇنى ئوسمانلىنىڭ بالدۇرراق مەشىقى بىلەن سېلىشتۇرۇشقا ياردەم بېرىدۇ. شىرازى ۋارىقىدا تەكرار ۋە ئالبۇمغا ئورنىتىشنى كۆرگىلى بولىدۇ. ئاغا خان ۋارىقىدىكى رامكا بولسا گىرۋەك زىننىتىگە سېلىشتۇرما مىسال بېرىدۇ. مۇزېي خاتىرىسى بۇ ئوخشىشىپ كېتىدىغان كۆرۈنۈشلەرنىڭ ھەر بىرىگە ئېنىق نام بېرىدۇ.

مەشىق ۋارىقىغا سۈرەت ئىزاھى يېزىش

ئەسەر نومۇرى، خەتتاتنىڭ ئىسمى ياكى كاتالوگدىكى تەۋەلىك ئۇچۇرىنى ۋە ۋاقتىنى يېزىڭ. ئاندىن كۆرۈنىدىغان بىر تەپسىلاتنى تەسۋىرلەڭ. مەسىلەن، تەكرار سۆز، نىسبەت بەلگىسى، كېيىن قوشۇلغان گىرۋەك ياكى ئايرىم رامكىدىكى تەستىقنى تاللىغىلى بولىدۇ. بەلگىنىڭ رولىنى كاتالوگ شەرھلىگەن بولسا شۇ شەرھنى ئىشلىتىڭ. ئالبۇم ۋارىقىدا قايسى ۋاقىت يېزىققا، قايسىسى ئورنىتىش ياكى مۇقاۋىلاشقا تەۋە ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىڭ. قىسقا ئىزاھ ھەر بىر بايانغا بىر ئېنىق تەپسىلات بەرسە، مەشىق، زىننەتلەپ كۆرسىتىش ۋە ئوقۇتۇش ھەققىدىكى دەلىللەرنى ئايرىغىلى بولىدۇ. بىر نەچچە سۈرەت بار بولسا، تولۇق ۋاراق بىلەن بىر يېقىن كۆرۈنۈشنى بىللە كۆرسىتىڭ. شۇنداق قىلغاندا ئوقۇرمەن قۇرلار، رامكا ۋە ئىزاھلارنىڭ ئۆزئارا ئورنىنى كۆرەلەيدۇ.

مەسىلەن، ھىلمىنىڭ ۋارىقىنىڭ ئاستىغا نومۇرىنى يېزىپ، يېزىق يېنىدىكى چېكىت ۋە سىزىقلارنى مۇزېينىڭ نىسبەت شەرھىگە باغلىغىلى بولىدۇ. جالالىددىننىڭ ئىجازەتنامىسىدە ئاستىدىكى ئىككى تۇخۇمسىمان رامكىنى كۆرسىتىپ، ئۇ يەردىكى يېزىقنىڭ ئۇستازلارنىڭ تەستىقى ئىكەنلىكىنى خاتىرىلىگىلى بولىدۇ. شۇنداق قىلىپ ھەر بىر ئىزاھ سۈرەتتە كۆرۈنگەن تەپسىلاتتىن باشلاپ، خاتىرىدىن ئېنىقلانغان مەنىنى ئوقۇرمەنگە يەتكۈزىدۇ.

مۇزېي خاتىرىلىرى ۋە كۆرگەزمە كاتالوگى