تارىخىي قىبلە كۆرسەتكۈچلىرىدە كومپاس بىلەن قۇياش سائىتى

تارىخىي قىبلە كۆرسەتكۈچلىرىدە كومپاس بىلەن قۇياش سائىتى

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

پىل چىشى قۇتا، سېرىق مىس كومپاس ۋە شىمالىي ئافرىقا ئۇستۇرلابى ئارقىلىق جاي نامى، ماگنىت ئىڭنىسى ۋە سايە سىزىقلىرىنىڭ ۋەزىپىسىنى تونۇڭ.

تارىخىي قىبلە كۆرسەتكۈچى يۆنىلىش ئاساسى بىلەن جاي ئۇچۇرىنى بىر ئېلىپ يۈرۈشكە بولىدىغان سايمانغا جەملىگەن. قىبلە مۇسۇلمانلار نامازدا يۈزلىنىدىغان، مەككىدىكى كەئبە تەرەپتۇر. ساقلىنىپ قالغان نۇرغۇن سايماندا ماگنىتلىق ئىڭنە شىمال بىلەن جەنۇبنى كۆرسىتىدۇ. شەھەر ناملىرى، ئويۇلغان سىزىقلار ياكى جەدۋەللەر بولسا مەلۇم جايدىن مەككىنىڭ قايسى تەرەپتە ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. بەزى سايمانغا سايە ئارقىلىق ۋاقىت كۆرسىتىدىغان قۇياش سائىتىمۇ قوشۇلغان.

سۈرەتتىن ئوقۇغاندا ئالدى بىلەن ھەر بىر يۈزدىكى بەلگە نېمىگە مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى ئېنىقلاڭ. ئىڭنە بىلەن ئۇنىڭ ئوقى كومپاستا بولىدۇ. جاي ناملىرى جەدۋەل ئىچىدە، سىزما ئۈستىدە ياكى گىرۋەكتىكى بۆلەكلەردە كۆرۈلىدۇ. سايە چۈشۈرىدىغان مىخ ياكى تايانچ قۇياش سائىتىگە تەۋە. ئوكسفورد پەن تارىخى مۇزېيىنىڭ ناماز تېمىسىدىكى كۆرگەزمىسى جەدۋەل ئويۇلغان سېرىق مىس سايمانلارنى ۋە سىرلانغان بىر ياغاچ نۇسخىنى بىللە كۆرسىتىدۇ. مەسچىت بىناسىدا بۇ يۆنىلىشنى قىبلە تېمى ۋە مىھراب ئارقىلىق تونۇغىلى بولىدۇ. بۇنىڭ ئۈچۈن مەسچىت بىناكارلىق ئاتالغۇلىرى قوللانمىسىغا قاراڭ.

كومپاس ئىڭنىسى قايسى ئۇچۇرنى بېرىدۇ؟

ماگنىتلىق ئىڭنە باشقا يۆنىلىشنى سېلىشتۇرىدىغان ئاساسنى كۆرسىتىدۇ. ئىڭنىنىڭ ئوقىنى، ئۇ تۇرىدىغان كىچىك ئويماننى ۋە تۆت ئاساسىي تەرەپكە قويۇلغان بەلگىلەرنى ئىزدەڭ. ئىڭنە بىلەن بۇ بەلگىلەر سايماننىڭ تۇرۇش يۆنىلىشىنى بىلدۈرىدۇ. نىشان تەرەپكە دائىر ئۇچۇرنى جاي نامى، خەرىتىسىمان سىزما ياكى جەدۋەلدىن تاپقىلى بولىدۇ. بىر قۇتىدا ھەم ئىڭنە ھەم ئويۇلغان سىزىق بولسا، سىزىقنىڭ قايسى بەلگىلەرگە تۇتىشىدىغانلىقىنى كۆرۈڭ. ئۇ بىر جايغا مۇناسىۋەتلىك يۆنىلىش ياكى باشقا ئۆلچەكنىڭ بىر قىسمى بولۇشى مۇمكىن.

ئوكسفوردتىكى 53791 نومۇرلۇق قىبلە كۆرسەتكۈچى مۇزېي خاتىرىسىدە 18-ئەسىرگە تەۋە، بەلكىم پارستا ياسالغان دەپ كۆرسىتىلىدۇ. كومپاسنىڭ ئۈستىدىكى زىننەتلىك تاختىغا تۆت تەرەپنىڭ ئىسمى بىلەن گىرادۇس ئويۇلغان. قۇتىنىڭ تېگىدە باشقا سىزىقلار بار، بۇلار جەنۇبنى ۋە مەدىنە قاتارلىق جايلارغا باغلىق يۆنىلىشلەرنى بىلدۈرىدۇ. يانتۇدىن تارتىلغان سۈرەتتە تاختىدىكى بەلگىلەر بىلەن قۇتىنىڭ تېگىدىكى سىزىقلار بىر-بىرىگە يېقىن كۆرۈنۈشى مۇمكىن. قۇتىنىڭ ئىچىنى ئۈستىدىن كۆرۈپ، ئاندىن تاختىنىڭ يېقىن سۈرىتىگە قاراڭ. شۇنداق قىلغاندا قەيەردىكى بەلگىنى ئوقۇۋاتقانلىقىڭىز ئېنىق بولىدۇ.

ئاساسىي يۆنىلىش بىلەن نىشان يۆنىلىشىنىڭ پەرقى تېلېفون كومپاسىدىكى خاتا كۆرسىتىشنى تەكشۈرۈشتە ھازىرمۇ ئۇچرايدۇ. تارىخىي سايمان بۇ پەرقنىڭ بىر قۇتىغا قانداق ئورۇنلاشتۇرۇلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئىڭنە كىچىك ئويماندا، جاي جەدۋىلى قاپاق ياكى گىرۋەكتە، قۇياش سائىتىنىڭ سىزىقلىرى سايە چۈشىدىغان يۈزدە بولۇشى مۇمكىن.

شەھەر ئۇچۇرى كىچىك قۇتىغا قانداق ئورۇنلاشتۇرۇلغان؟

بەزى سايماندا جاي ناملىرى سان ياكى يۆنىلىش ئۇچۇرى بىلەن تىزىملىك قىلىنغان. گىرىنۋىچ خان جەمەتى مۇزېيلىرىدىكى AST0443 نومۇرلۇق كۆرسەتكۈچ ھالقىلىق قاپىقى بار يۇمىلاق سېرىق مىس قۇتا. كومپاس قۇتىنىڭ گەۋدىسىگە ئورنىتىلغان. مۇزېي خاتىرىسىدە قۇتىنىڭ يۈزلىرىدە 151 جاي نامى، ئۇزۇنلۇق، كەڭلىك ۋە قوشۇمچە يۆنىلىش قىممەتلىرى بار دېيىلىدۇ. ئەينەك ئاستىدىكى كۆكۈچ پولات ئىڭنىنىڭ شىمال ئۇچىدا ئوچۇق چەمبەر بار. ئىڭنىنىڭ ئەتراپىدىكى گىرادۇس ھالقىسىغا ئەبجەد ھېسابىدا بەلگە قويۇلغان، يەنى ھەرپلەر سان قىممىتىنى بىلدۈرىدۇ.

سۈرەتلەرنى سېلىشتۇرغاندا قاپاقنى تۇتاشتۇرىدىغان ھالقىدىن باشلاشقا بولىدۇ. شۇنىڭدىن كېيىن قايسى يۈزنىڭ كۆرۈنگەنلىكىنى، قايسىسىنىڭ سۈرەتتىن سىرتتا قالغانلىقىنى بەلگىلەڭ. ئالدى كۆرۈنۈشتە ئىڭنە بىلەن بىر نەچچە يېزىق كۆرۈنۈشى مۇمكىن، تىزىملىكنىڭ داۋامى بولسا يان يۈز ياكى قاپاقتا بولىدۇ. مۇزېي ئۆلچىمى 17 × 75 مىللىمېتىر. بۇ سان قۇتىنىڭ كىچىكلىكىنى چۈشەندۈرىدۇ، ئۇچۇرنىڭ بىر نەچچە يۈزگە تارقىتىلغانلىقىنى خاتىرە ئېنىقلايدۇ. گىرىنۋىچ بۇ سايماننى 18-ئەسىرگە تەۋە دەپ، ياسىغۇچىسىنى نامەلۇم دەپ خاتىرىلىگەن.

جاي ناملىرى يەنە ھالقا ئۈستىدە رايونلارغا بۆلۈپ بېرىلىشى مۇمكىن. بىر بۆلەكتە بىرقانچە نام كۆرۈلسە، ئۇ ناملار بىر تەرەپكە يېقىن جايلارنى بىللە كۆرسىتىدۇ. گىرىنۋىچتىكى ھەر جايغا قىممەت بېرىلگەن جەدۋەل بىلەن ئەنگلىيە مۇزېيىدىكى رايون بۆلەكلىرىنى مۇشۇ نۇقتىدىن سېلىشتۇرغىلى بولىدۇ. ھازىرقى قىبلە يۆنىلىش بۇلۇڭىنى ھېسابلاش قوللانمىسى مەلۇم بىر نۇقتىدىن باشلىنىدىغان باشقا تۈردىكى جۇغراپىيەلىك سوئالنى چۈشەندۈرىدۇ.

جاي نامى بىلەن يۆنىلىش قىممىتىنى ئايرىم كۆرۈش مۇھىم. گىرىنۋىچ قۇتىسىدىكى تىزىملىكتە بىر قانچە تۈردىكى قىممەت بار. شەھەرنىڭ جۇغراپىيەلىك ئورنىغا تەۋە سان بىلەن مەلۇم تەرەپنى كۆرسىتىدىغان ساننىڭ مەنىسى پەرقلىق. سۈرەتتە خانىلار تولۇق كۆرۈنمىسە، بىر ساننى يالغۇز كۆچۈرمەي، قايسى باشلىق ئاستىدا يېزىلغانلىقىنى خاتىرىدىن ئىزدەڭ. ئەبجەد ھالقىسى بولسا كومپاس ئەتراپىدىكى گىرادۇسقا مۇناسىۋەتلىك، قۇتا يانلىرىدىكى پۈتۈن تىزىملىككە تەۋە بىر سان دەپ قاراشقا بولمايدۇ.

قۇياش سائىتى نېمە ئۈچۈن شۇ قۇتىدا تۇرىدۇ؟

قۇياش سائىتىدە سايە قايسى سىزىققا چۈشكەنلىكىگە قارىلىدۇ. سايە چۈشۈرىدىغان قىسىم قىسقا مىخ، قاتلىنىدىغان ئۈچ بۇلۇڭلۇق تايانچ ياكى تىرەككە تارتىلغان يىپ بولالايدۇ. ئۇلارنىڭ شەكلى ئوخشاش بولمىسىمۇ، ۋاقتىنى ئوقۇيدىغان يۈزگە سايە چۈشۈرۈش ۋەزىپىسى ئوخشاش. سۈرەتتە بىر مىخ ياكى يىپنى كۆرسىڭىز، ئۇنىڭ تۈۋى بىلەن ۋاقىت سىزىقلىرىنىڭ ئورنىغا قاراڭ. ماگنىتلىق ئىڭنىنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىنى ئايرىم بەلگىلەڭ.

گىرىنۋىچتىكى AST0443 نومۇرلۇق سايماندا كومپاس بىلەن قاتلىنىدىغان ئۈچ بۇلۇڭلۇق تايانچ بار. پەن مۇزېيى گۇرۇپپىسىنىڭ 1986-1387 نومۇرلۇق سايمىنى تۈز يۈزلۈك قۇياش سائىتى بىلەن قىسقا سايە مىخىنى كۆرسىتىدۇ. خاتىرىدە ئۇنىڭ 0° كەڭلىككە لايىھەلەنگەنلىكى ۋە بابىلچە سائەتلەرنى كۆرسىتىدىغانلىقى يېزىلغان. ئوكسفوردنىڭ سودا ۋە سەپەر كۆرگەزمىسى 43645 نومۇرلۇق سايماننى قىبلە كۆرسەتكۈچى ۋە سايە مىخلىق تۈز يۈزلۈك سائەت دەپ تىزىدۇ. ئۇ 19-ئەسىرگە تەۋە، ئىمزاسىز، پارستا ياسالغان بولۇشى مۇمكىن. قىسقا نامدىن باشقا، سايە چۈشۈرگۈچنىڭ شەكلىنى، كەڭلىكنى ۋە ۋاقىت ئۆلچەش ئۇسۇلىنى يازغاندا سېلىشتۇرۇش تېخىمۇ ئېنىق بولىدۇ.

ئىستانبۇل كەڭلىكى ئۈچۈن لايىھەلەنگەن پىل چىشى سايمىنى

ئەنگلىيە مۇزېيىدىكى 1921,0625.1 نومۇرلۇق سايمان دىئامېتىرى تەخمىنەن 11 سانتىمېتىر كېلىدىغان يۇمىلاق پىل چىشى قۇتا. مۇزېي ئۇنى ھىجرىيە 990-يىلى، مىلادىيە 1582–1583-يىللارغا تەۋە دەپ خاتىرىلەيدۇ. قەيەردىن تېپىلغان ياكى ئېلىنغان دېگەن خانىدا قاھىرە كۆرسىتىلگەن. سائەتنىڭ لايىھە كەڭلىكى بولسا ئىستانبۇلغا ماس كېلىدىغان تەخمىنەن شىمالىي 41 گىرادۇس. بۇ باھا يىپ شەكىللىك سايە چۈشۈرگۈچنىڭ بۇلۇڭى ۋە سايماندىكى بەلگىلەرگە تايىنىدۇ. قاھىرە ھەققىدىكى ئۇچۇر باشقا بىر خانىدا بېرىلگەن. شۇڭا لايىھە كەڭلىكى، ياسالغان يەر ۋە ئېلىنغان يەرنى يازغاندا ئۇلارغا ئايرىم ئىزاھ بېرىش كېرەك.

ئوچۇق قۇتىنىڭ ئوتتۇرىسىدا كەئبىنىڭ ئاددىي سىزمىسى بار. كومپاسنىڭ ئۆز ئويمىنى بار. سىرتقى ھالقىدىكى 72 بۆلەككە شەھەر ۋە رايون ناملىرى يېزىلغان، ئىستانبۇل قىزىل رەڭدە كۆرسىتىلگەن. مۇزېي بۇلارنى رايون بويىچە تەخمىنىي يۆنىلىش دەپ چۈشەندۈرىدۇ. يەنە تۈز يۈزلۈك بىر قۇياش سائىتى ۋە ئەسىر نامىزى ۋاقتىغا مۇناسىۋەتلىك قىزىل، يەلكەن شەكىللىك بىر سائەت بار. قاتلىنىدىغان مېتال تىرەك يىپنى تۇتىدۇ، يىپنىڭ سايىسى ھەر ئىككى سائەتكە چۈشىدۇ. قىزىل سائەتنىڭ كونا قائىدىسىدە كۈندۈز 12 قىسىمغا بۆلۈنگەن، قىسىملارنىڭ ئۇزۇنلۇقى پەسىلگە قاراپ ئۆزگىرىدۇ.

بۇ قۇتىنىڭ ئېگىزلىكىنىمۇ ئىككى خىل ھالەتتە كۆرۈشكە بولىدۇ. مۇزېي قۇتا يېپىق ۋاقىتتا 1.8 سانتىمېتىر، مېتال تىرەك ئېچىلغاندا 5.5 سانتىمېتىر دەپ ئۆلچىگەن. بىر سان قاپاقلىق ھالەتكە، يەنە بىرى كۆتۈرۈلگەن تىرەككە مۇناسىۋەتلىك. باشقا قۇتا بىلەن ئۆلچەم سېلىشتۇرۇلسا، ئۇ قۇتىنىڭ قاپىقى بىلەن تىرەكىنىڭ ھالىتىنىمۇ بىللە كۆرسىتىش كېرەك.

بۇ ئىككى مۇزېي خاتىرىسىدىكى كەڭلىك سانلىرىنى بىۋاسىتە سېلىشتۇرغىلى بولىدۇ. 1986-1387 نومۇرلۇق قۇياش سائىتىنىڭ خاتىرىسىدە كەڭلىك نۆل گىرادۇس. پىل چىشى سايماننىڭ خاتىرىسىدە تەخمىنەن شىمالىي 41 گىرادۇس. بۇلار ئايرىم ئاسمان كۆزىتىش لايىھىسىگە مۇناسىۋەتلىك. ئىستانبۇلغا ماس كېلىدىغان قىممەت قۇتىنىڭ قاھىرە دەپ خاتىرىلەنگەن ئېلىنىش يېرىنى ئۆزگەرتمەيدۇ. سۈرەت ئاستىدا بۇ سانلارنىڭ يېنىغا «قۇياش سائىتىنىڭ لايىھە كەڭلىكى» دەپ يېزىش ساننىڭ نېمىگە قارىتىلغانلىقىنى روشەن قىلىدۇ.

كونىراش ۋە يوقاپ كەتكەن پارچىلارنى قانداق تونۇش كېرەك؟

مۇزېي كومپاس ئەتراپىدىكى بەزى نام ياكى بەلگىلەرنىڭ ئېنىق پەرقلەندۈرۈلمىگەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ. باشقا ھالقىدىكى بەلگىلەر كونىراپ كەتكەن، مەنىسىگە بېرىلگەن ئىزاھ تەخمىنىي. ئەينەك ۋە ئىڭنە ئەسلىگە تەۋەدەك كۆرۈنىدۇ. سۈرەتتە ئېنىق كۆرۈنگەن نەرسە، مۇزېي بەرگەن چۈشەندۈرۈش ۋە تېخى ئېنىق بولمىغان نۇقتىنى ئايرىم خاتىرىلەڭ. شۇنداق قىلسىڭىز بىر سىزىقنىڭ بارلىقى بىلەن ئۇنىڭ مەنىسى ئېنىق بولۇشىنى ئارىلاشتۇرۇپ قويمايسىز.

پىل چىشى قاپاق قۇتىدىن ئايرىلىدۇ، ئۈستىدە سەككىز يوپۇرماقلىق ئالتۇن گۈل بار. مۇزېي گۈلنىڭ ئوتتۇرىدىكى بىر پارچىنىڭ كەم بولۇشى مۇمكىنلىكىنى، پىل چىشىنىڭ بەزى جايلىرى يېرىلغانلىقىنى خاتىرىلەيدۇ. بۇلار سىرتقى ھالەتكە مۇناسىۋەتلىك. ئىچىدىكى ئۆلچەش قىسىملىرى ئۈچۈن ئىڭنە، ئەينەك، تىرەك ۋە سىزىقلارنىڭ خاتىرىسىنى كۆرۈڭ. بىر قۇتىنىڭ سىرتى بىلەن ئىچىنىڭ سۈرىتىنى بىللە قوللانسىڭىز، ئوخشاش ساقلاش نومۇرىنى ھەر ئىككىسىگە قوشۇڭ.

پىل چىشى سايماندا يەنە ئىككى ساناش دائىرىسىنى ئايرىغىلى بولىدۇ. كومپاس ئەتراپىدا سەككىز كىچىك بۆلەك بار، ئۇ يەردىكى بەزى بەلگىلەرنىڭ مەنىسىنى مۇزېي تېخى ئېنىقلىمىغان. جاي نامى يېزىلغان سىرتقى 72 بۆلەك بولسا باشقا ھالقا. سۈرەتتە ئالدى بىلەن كومپاس ئەتراپىدىكى كىچىك دائىرىنى، ئاندىن قۇتا گىرۋىكىنى ئىزدەڭ. قۇتىنىڭ ئىچى بىرلا سۈرەتتە كۆرۈنسىمۇ، ھەر بىر ھالقىنى قايسى خاتىرە چۈشەندۈرىدىغانلىقىنى ئايرىم يېزىش كېرەك.

ئوخشاش جاي جەدۋىلى ئۇستۇرلابتا قانداق كۆرۈنىدۇ؟

جۇغراپىيەلىك ئۇچۇر باشقا ۋەزىپىسى بار سايمانلارغىمۇ ئويۇلغان. ئوكسفوردتىكى 51459 نومۇرلۇق شىمالىي ئافرىقا ئۇستۇرلابى مۇھەممەد ئىبنى ئەھمەد ئەل باتتۇتى تەرىپىدىن ياسالغان بولۇپ، 1733–1734-يىللارغا تەۋە. مۇزېي بىر نەچچە شەھەرنىڭ قىبلە يۆنىلىشى يېزىلغان جەدۋەلنى، ناماز كۆرگەزمىسى بولسا بۇ سايماننىڭ فەستىكى مەسچىتكە ۋەخپە قىلىنغانلىقىنى بىلدۈرىدىغان يېزىقنى كۆرسىتىدۇ. يېزىق مۇئەسسەسە بىلەن باغلىنىشقا دەلىل بېرىدۇ. مۇزېينىڭ ئۇنى كىم ئىشلەتكەن بولۇشى مۇمكىن دېگەن ئىزاھى ئايرىم باھادۇر.

جاي جەدۋىلى كومپاس قۇتىسىدىمۇ، ئۇستۇرلاب يۈزىدىمۇ بولالايدۇ. قۇتىدا ئۇنىڭ يېنىدا ماگنىتلىق ئىڭنە ياكى سايە چۈشۈرگۈچ كۆرۈنۈشى مۇمكىن. ئۇستۇرلابتا بولسا ئانا تاختا، تور، كەڭلىك تاختىلىرى ۋە نىشانلاش سىزغۇچىسى ئاسترونومىيەلىك ئوقۇشقا خىزمەت قىلىدۇ. ئۇلارنى ئىسلام دۇنياسىدىكى ئۇستۇرلاب زاپچاسلىرى قوللانمىسى ئارقىلىق سېلىشتۇرۇڭ. ئوكسفوردتا ناماز ۋاقتى سىزىقلىرى ياكى باشقا جاي جەدۋەللىرى بار ئۇستۇرلاب مىساللىرىمۇ بار. ئالدى بىلەن سايماننىڭ نامى بىلەن نومۇرىنى، ئاندىن سۈرەتتىكى يۈزنى ئېنىقلاش بۇ ئۇچۇرلارنى بىر جايدا تېپىشقا ياردەم بېرىدۇ.

مۇزېي سۈرىتىدىكى قىبلە كۆرسەتكۈچىنى ئوقۇش

ئالدى بىلەن قۇتا شەكلى ۋە قاپاقنىڭ ھالىتىنى كۆرۈڭ. قاپاق ئايرىلغان، ھالقىدا ئېچىلغان ياكى يېپىق بولۇشى مۇمكىن. ئىچى كۆرۈنسە، كومپاس ئويماننى ئىزدەڭ. سايە چۈشۈرگۈچنى كۆرگەندىن كېيىن، ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى سىزىقلارغا قاراڭ. ئاخىرىدا جاي ناملىرى بىلەن سانلارنى ئوقۇڭ. قاپاق ئاستىدىكى تىزىملىك بىلەن گىرۋەكتىكى بۆلەكلەر ئۇچۇرنى باشقا-باشقا تەرتىپكە قويىدۇ. بىر يۈزلا كۆرۈنسە، مۇزېي خاتىرىسىدىن يەنە قايسى يۈزلەر تىلغا ئېلىنغانلىقىنى تەكشۈرۈڭ.

ئىككى سايماننى سېلىشتۇرۇشتىن بۇرۇن، ھەر بىرىنىڭ ساقلاش نومۇرى، ماتېرىيالى، مۇزېي بەرگەن ۋاقتى ۋە ياسالغان جايىنى خاتىرىلەڭ. مۇزېي بىر جاينى تەخمىن قىلغان بولسا، شۇ تەخمىننىمۇ ساقلاڭ. يېزىقتىكى يىل بىلەن مۇزېيغا كىرگەن يىلنىڭ ئايرىم خاتىرىسى بار. قۇياش سائىتىنىڭ لايىھە كەڭلىكىنى سائەت چۈشەندۈرۈشىنىڭ يېنىغا قويۇڭ. بۇنداق قىلغاندا سۈرەت، ئويما ۋە مۇزېي خاتىرىسى بىر-بىرىنى تولۇقلايدۇ.

ئەگەر كۆرسىتىلىدىغان سۈرەت پەقەت سىرتقى يۈزدىن تارتىلغان بولسا، قاپاقنىڭ بېزەكلىرىنىلا تەسۋىرلەش مۇمكىن. ئىچكى سۈرەت كومپاسنىڭ ئورنىنى ياكى جەدۋەلنىڭ بىر قىسمىنى كۆرسىتىدۇ. سايە مىخى ئېچىلغان ھالەتتىكى يان سۈرەت ئۇنىڭ قانچىلىك كۆتۈرۈلگەنلىكىنى چۈشەندۈرىدۇ. ئۈچ كۆرۈنۈشنى بىر ئوبيېكت نومۇرىغا باغلاپ، ھەر بىر سۈرەتتىكى دەلىلنى قىسقا يېزىڭ. شۇنداق قىلغاندا قاپاق، كومپاس ۋە قۇياش سائىتى ھەققىدىكى ئۇچۇرنى بىر-بىرىگە قوشۇۋەتمەي پايدىلىنىشقا بولىدۇ.

سېلىشتۇرۇشقا بولىدىغان مۇزېي خاتىرىلىرى