Cách nhận ra khe hở trên thảm kilim dệt phẳng

Cách nhận ra khe hở trên thảm kilim dệt phẳng

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

Theo dõi sợi dọc, sợi ngang và khe giữa các mảng màu. So sánh thảm và túi yên để phân biệt kiểu dệt có khe, sợi móc nối và lớp lông thắt nút.

Kilim là một loại vải dệt phẳng. Để nhận ra kỹ thuật dệt thảm có khe thường gặp ở nhiều tấm kilim, hãy tìm ranh giới giữa hai mảng màu. Sợi ngang của mỗi màu đi qua rồi quay lại trong mảng của mình. Khi các sợi kề nhau vòng qua những sợi dọc khác nhau, giữa hai mảng có thể còn một khe nhỏ. Ảnh toàn bộ tấm thảm cho biết vị trí đường ranh trong hoa văn. Ảnh cận cảnh cho thấy cách sợi vòng lại ở hai bên khe.

Đọc tên kilim cùng hồ sơ hiện vật. Một tấm thảm mang tên này có thể dệt theo kiểu có khe hoặc theo kiểu dệt phẳng khác. Trên một chiếc túi yên, kỹ thuật tạo khe có thể chỉ xuất hiện ở một phần. Những hiện vật dưới đây giúp người đọc lần theo sợi dọc và sợi ngang, xem mép và đường nối rồi đối chiếu tên gọi với mô tả của từng bảo tàng.

Khe giữa hai màu hình thành ở đâu

Sợi dọc được căng theo chiều dài của khung dệt. Sợi ngang chạy qua sợi dọc. Ở loại vải có mặt chủ yếu do sợi ngang tạo nên, sợi ngang có thể che phần lớn sợi dọc. Khi dệt kiểu có khe, sợi ngang đi qua nơi cần màu của nó rồi quay lại ở ranh giới. Sợi ngang ở mảng bên cạnh có thể vòng qua một sợi dọc khác. Nếu các điểm quay lại lặp qua vài hàng, hai mảng còn tách nhau trên một đoạn ngắn. Khe chạy theo hướng sợi dọc. Hướng dẫn về vải dệt Syria của Bảo tàng Nghệ thuật Katonah giải thích cách sợi quay ở ranh giới màu. Triển lãm của The Met về kỹ thuật dệt thảm minh họa nhiều cách sợi ngang gặp nhau hoặc quay lại.

Trong ảnh chụp gần, hãy tìm những vòng sợi ở cả hai phía. Một dãy vòng còn nguyên có thể cho thấy đường ranh được tạo lúc dệt. Vết rách có thể làm đứt sợi hoặc cắt qua hoa văn. Bóng của nếp gấp có thể trông như một khe mà không thấy hai dãy vòng sợi. Hãy ghi vị trí đường sẫm trước. Khi chi tiết sợi và mục kỹ thuật trong hồ sơ đều phù hợp, có thể mô tả đó là khe dệt.

Phân biệt mặt phẳng với lớp lông thắt nút

Quan sát bề mặt rồi tìm ảnh chụp ngang hoặc ảnh mép. Ở tấm dệt phẳng, hoa văn có thể do các sợi giao nhau trong cùng mặt vải tạo nên. Trên thảm thắt nút, các đầu sợi lông nhô lên tạo một lớp riêng trên nền. Ghi chú kỹ thuật dệt của The Met cho triển lãm Portable Storage so sánh kỹ thuật dệt thảm phẳng, lớp lông và cách quấn sợi trên các loại túi. Ảnh từ góc thấp có thể cho thấy độ cao của bề mặt. Khi mặt trước đã mòn, hãy xem mặt sau hoặc mép ít bị cọ xát hơn.

Hồ sơ hiện vật cũng cung cấp thông tin về công dụng. Hướng dẫn về thảm cầu nguyện giải thích công dụng và hướng đặt. Một hình vòm giúp xác định một vị trí trong ảnh. Để nói về cách dệt, cần xem sợi, mục kỹ thuật và chi tiết cấu trúc. Nếu bảo tàng gọi hiện vật là thảm cầu nguyện, hãy giữ tên đó và ghi vật liệu cùng kỹ thuật ở chỗ riêng. Tên chính có thể là thảm, còn một mục khác cho biết tên gọi địa phương.

Hai hồ sơ có cùng tên gọi địa phương

Bảo tàng Dệt may Canada ghi thảm T87.0589 từ Konya có tên địa phương là kilim. Bảo tàng định niên đại 1860–1880, ghi vật liệu là len và kỹ thuật dệt thảm có khe. Hiện vật có kích thước 293 × 134 xentimét. Bảo tàng cũng gọi thảm T87.0358 từ Moldova là kilim len. Tấm này có niên đại 1910–1920, kích thước 311 × 188 xentimét. Kỹ thuật được mô tả là dệt thảm với sợi ngang chiếm mặt và móc nối với nhau. Các mục riêng giúp so sánh niên đại, khu vực, kích thước và cấu trúc.

Khi thấy một đường dọc nổi bật trong ảnh thảm phẳng, hãy đọc mục kỹ thuật trước rồi quan sát chỗ sợi gặp nhau. Cùng một tên địa phương có thể bao gồm nhiều cách nối màu. Ghi hai mã hiện vật bên hai ảnh để người đọc tự kiểm tra mô tả và hình ảnh của từng tấm. Cả hai hồ sơ ghi len. Mục kỹ thuật mới cho biết cách khác nhau mà sợi ngang của hai màu gặp nhau.

Đường may, tua và đầu tấm thảm cho biết gì

Ranh giới màu nằm trong một tấm vải. Đường may có thể nối hai khổ vải nguyên. Danh mục A Nomad’s Art của Bảo tàng Đại học George Washington và The Textile Museum ghi thảm kilim 2013.2.15 từ miền tây Anatolia làm từ hai khổ vải rộng bằng khung dệt, khâu liền với nhau. Tấm thảm có niên đại nửa đầu thế kỷ XIX. Danh mục ghi tua sợi dọc thắt nút, kỹ thuật tạo khe và một số cấu trúc khác. Kích thước theo hướng sợi dọc và sợi ngang là 351 × 163 xentimét. Đường dài qua giữa tấm có thể là chỗ nối hai khổ. Khe ngắn giữa màu nằm trong một khổ.

Danh mục còn phân biệt các cách hoàn thiện đầu và mép. Tua sợi dọc thắt nút cho thấy đầu sợi theo chiều dài được xử lý ra sao. Một dải dệt chặt ở đầu có thể che nhiều sợi hơn. Ở cạnh dài, hãy tìm biên vải tạo ra trong lúc dệt. Trong ảnh cận cảnh, ghi rõ đó là đầu, cạnh dài hay đường may giữa. Hướng dẫn về đường nối các khổ thêu suzani cho thấy cách nghiên cứu đường may ở một loại vải khác, nơi hoa văn được tạo bằng thêu.

Vì sao một chiếc túi yên có nhiều kỹ thuật

The Met định niên đại túi yên kép 2015.490.29 vào khoảng năm 1880 và quy cho vùng Reyhanlı ở Hatay. Mặt trước có kỹ thuật dệt thảm tạo khe, dệt trơn có sợi ngang chiếm mặt, đường viền sumak chéo và chi tiết bện. Mặt sau được ghi là dệt trơn với sợi ngang chiếm mặt. So sánh hai mặt giúp đặt kỹ thuật vào đúng vị trí. Từ heybe nói đến dạng túi kép. Dệt có khe nói đến cấu trúc ở một phần của túi.

Nghiên cứu của The Met về chiếc túi từ một thị trấn có chợ tìm thấy một dải kim loại quấn quanh lõi sợi vải. Dải này chủ yếu là đồng, với bề mặt giàu kẽm nên có màu giống đồng thau. Nhóm nghiên cứu dùng kính hiển vi ánh sáng khả kiến và kính hiển vi điện tử quét. Sắc vàng có thể thấy trên ảnh. Thành phần kim loại đến từ việc kiểm tra sợi. Khi ghi chú, đặt kết quả nghiên cứu bên phần có sợi kim loại và gắn mô tả kỹ thuật dệt với mặt được chụp.

Ranh giới màu tạo hình như thế nào

Hãy nhìn một đường viền có bậc từ xa rồi từ gần. Trên ảnh toàn bộ, nhiều dịch chuyển nhỏ liên tiếp có thể hiện thành một đường chéo. Ảnh gần cho thấy mỗi bậc thay đổi theo hàng sợi ngang. Ở chỗ ranh giới thẳng hơn, tìm nhiều vòng sợi quay lại nối tiếp. Hướng dẫn về các họa tiết hình học lặp lại giải thích cách theo dõi hình trên một mặt rộng. Ảnh vải cho thấy đường do sợi tạo trực tiếp và đường chỉ hiện rõ khi nhìn nhiều bậc cùng lúc.

Tìm dải viền ở ngoài. Nó có thể lặp họa tiết, đổi hướng của hình hoặc đóng khung mảng giữa. Hướng dẫn về vải kanga in hoa văn cho thấy một cách khác để đặt đường viền quanh mảng giữa. Với kilim, lần theo sợi ở một cạnh dải viền để xem hai vùng nối ra sao. Sự giống nhau về hình giúp bắt đầu so sánh. Để giải thích ý nghĩa, nơi sản xuất hoặc người làm, cần hồ sơ về hiện vật cụ thể.

Cách đọc ảnh bảo tàng và viết chú thích

Bắt đầu từ ảnh toàn bộ. Nếu thấy tua hoặc đầu tấm vải, hãy xác định hướng sợi dọc. Tìm ảnh cận cảnh hai màu gặp nhau. Kiểm tra khe ngắn, sợi móc nối, đoạn quấn và lớp lông nhô lên. Sau đó định vị biên vải, đường may và cách hoàn thiện đầu vải. Ảnh cận cảnh cho biết nơi các sợi giao nhau. Ảnh toàn cảnh đặt chi tiết vào hoa văn và kích thước của hiện vật.

Đặt mã hiện vật, niên đại trong hồ sơ, vật liệu và kỹ thuật cạnh ảnh. Giữ tên loại hiện vật như thảm hoặc túi yên. Nếu hai mặt khác kỹ thuật, chỉ rõ mặt và phần được mô tả. Hồ sơ Konya hỗ trợ cách gọi dệt có khe, hồ sơ Moldova ghi sợi móc nối. Hồ sơ túi yên phân biệt mặt trước, mặt sau và phần đóng túi. Mỗi thông tin đều có thể được kiểm tra bằng mã hiện vật.

Hồ sơ bảo tàng và tài liệu về kỹ thuật