سەھەرلىك بىلەن ئىپتار: مەنىسى، تاماق ۋاقتى ۋە يەرلىك جەدۋەل

سەھەرلىك روزا تۇتۇشقا تەييارلىنىپ، تاڭ ئېتىشتىن بۇرۇن يېيىلىدىغان تاماقتۇر. ئىپتار كۈن پاتقاندا روزىنى ئېچىشنى كۆرسىتىدۇ؛ بۇ سۆز شۇ پەيتتىكى تاماق ياكى يىغىلىشنىمۇ ئاتايدۇ. ئىككىسى روزا كۈنىنىڭ ئىككى چېتىگە جايلاشقان. ھېچبىرى بىر مۇقىم تاماق تىزىملىكىنى، دۇنيانىڭ ھەممە يېرىگە ئورتاق سائەتنى ياكى ھېيت بايرىمىنى ئۆزىلا بىلدۈرمەيدۇ.

ئەمەلىي پەرق تاڭ، كۈن چىقىش ۋە كۈن پېتىش ئارىسىدا. ۋاقىت جەدۋىلىدە بۇ ئۈچى بىللە كۆرسىتىلىپ، جامائەت نامىزى ۋە پائالىيەتكە كېلىش ۋاقتىمۇ قوشۇلۇشى مۇمكىن. خاتا ئىستوننى ئوقۇش سەھەرلىكنىڭ لاتىنچە يېزىلىش پەرقىدىن خېلى چوڭ چۈشىنىشمەسلىك پەيدا قىلىدۇ. بۇ قوللانما ئاتالغۇلارنى ۋە مۇئەييەن جاي، كۈندىكى ئورۇنلاشتۇرۇشنى قانداق تەكشۈرۈشنى چۈشەندۈرىدۇ.

سەھەرلىك بىلەن ئىپتارنىڭ ئاساسلىق پەرقى

دىيانەت ۋەقفى ئېنسىكلوپېدىيەسىنىڭ سەھەرلىك ھەققىدىكى ماددىسى ئۇنى تاڭ باشلىنىشتىن بۇرۇنقى تاماق دەپ بېكىتىدۇ. ئىپتار ماددىسى روزىنى ئېچىش ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدا شەكىللەنگەن ئادەتلەرنى چۈشەندۈرىدۇ. بۇ تەرىپلەر تاماقنىڭ ۋەزىپىسىنى ئېيتىدۇ، ھەر بىر ئائىلىدە چوقۇم بولۇشقا تېگىشلىك تەركىب تىزىملىكىنى ئەمەس.

بىر ئائىلىنىڭ ئۈستىلى چۈشكەن سۈرەت شۇ تاماقنى تەقدىم قىلىشنىڭ بىر ئۇسۇلىنى كۆرسىتىدۇ. باشقا رايوندا باشقا تاماق يېيىلىشى ئىككىنچى ئائىلىنىڭ «سەھەرلىك» دېگەن سۆزنى خاتا ئىشلەتكەنلىكىنى بىلدۈرمەيدۇ. سۈرەتكە چۈشەندۈرۈش يازغاندا تاماقنىڭ ۋاقىتتىكى ئورنىنى ئالدى بىلەن ئېيتىپ، ئاندىن ھەقىقەتەن تونۇغان يېمەكلىكلەرنى تەسۋىرلەڭ.

تاڭ بىلەن كۈن چىقىشنى نېمىشقا ئايرىش كېرەك؟

قۇرئاننىڭ بەقەرە سۈرىسى 187 ئايىتى تاڭنىڭ يورۇقلۇقى ئايرىلغۇچە يەپ ئىچىشنى، ئاندىن روزىنى كېچىگىچە تاماملاشنى بايان قىلىدۇ. ئادەتتىكى يەرلىك رامىزان جەدۋىلىدە روزا باشلىنىشى بامدات بىلەن، ئاخىرى كۈن پېتىش بىلەن باغلىق. كۈن چىقىش تاڭدىن كېيىنكى ھادىسە. شۇڭا «تاڭدىن بۇرۇن»نى «كۈن چىقىشتىن بۇرۇن»غا ئۆزگەرتىش تاماقنى توختىتىش ۋاقتىنى خاتا چۈشەندۈرىدۇ.

بېسىلغان جەدۋەلدە «ئىمساك»، «بامدات» ۋە «كۈن چىقىش» دېگەن ئايرىم ئىستونلار بولۇشى مۇمكىن. نەشر قىلغۇچىنىڭ ئىزاھىنى ئوقۇڭ؛ ئىمساك ئىستونى بەزىدە بۇرۇنراق ئېھتىيات ئەسكەرتمىسى بولۇپ، يەنە بىر كۈن چىقىش ھېسابى ئەمەس. ھەر ئورگان بۇ نامنى دەل ئوخشاش قوللىنىدۇ دەپ پەرەز قىلماڭ.

باشقا بىر ئەپتىكى ۋاقىتتىن ئۆزىڭىز توقۇغان مىنۇت سانىنى كېمەيتىشمۇ جەدۋەل ئىزاھىنىڭ ئورنىنى ئالمايدۇ. بىر ئىستوننىڭ نامىنى كۆرۈپلا ئۇنىڭ ھېساب ياكى ئەسكەرتىش مەقسىتىنى بىلىۋالغىلى بولمايدۇ. مەنبەنىڭ ئورنى، ئۇسۇلى ۋە بەلگە چۈشەندۈرۈشىنى بىللە ئوقۇش، ھەر خىل رەقەمنى بىرلا مەنىگە يۆتكەشتىن ئېنىقراق.

ئۆگىنىش مىسالىدا جەدۋەل روزا باشلىنىش چېكى، ئۇنىڭدىن كېيىنكى بامدات جامائىتى ۋە يەنە كېيىنكى كۈن چىقىشنى كۆرسەتسۇن. جامائەت ۋاقتى كىشىلەرنىڭ نامازغا يىغىلىشىدۇر، تاڭنى كېيىن يۆتكىمەيدۇ. بىرەيلەن «بامداتتا كۆرۈشەيلى» دېسە، ۋاقىت كىرىشىنىمۇ ياكى مەسچىتتىكى جامائەتنىمۇ كۆزدە تۇتقانلىقىنى سوراڭ.

بۇ پەرق بىرلىكتە تاماق ياكى سەپەر ئورۇنلاشتۇرغاندا مۇھىم. ناماز ۋاقتى ھېسابى ۋە ئەپلەرنىڭ پەرقى قوللانمىمىز بامدات رەقەملىرىنىڭ ئۇسۇلغا قاراپ نېمىشقا پەرقلىنىدىغانلىقىنى چۈشەندۈرىدۇ. يەرلىك دىنىي يېتەكچىلىك كېرەك بولسا، جامائىتىڭىز ئەگەشكەن جەدۋەل ۋە ئورگاننى ئېنىقلاڭ. تىل ھەققىدىكى ماقالە يۇقىرى كەڭلىكتىكى بارلىق مەسىلىنى بىر ئورتاق سائەت بىلەن ھەل قىلالمايدۇ.

كۈن پېتىش، شام ۋە تەكلىپنامىنىڭ باشلىنىش ۋاقتى

ئىپتار كۈن پېتىش بىلەن باغلىق، ئەمما جامائەت تەكلىپى بۇرۇنراق باشلىنىشى مۇمكىن. كىشىلەر كېلىپ، ئورۇن تېپىپ، سۇ ياكى خورما ئالالايدۇ. «ئىشىك ئېچىلىدۇ» دېگەننىڭ يېنىدىكى ۋاقىت روزىنى ئېچىش ۋاقتى بولۇپ قالمايدۇ. ئاشخانا زاكازى ياكى نۇتۇق پروگراممىسىمۇ قۇياش ھادىسىسىگە دەلىل بولالمايدۇ.

سەھىھ مۇسلىم 1098a روزىنى ۋاقتىدا تېز ئېچىشقا رىغبەتلەندۈرۈشنى خاتىرىلەيدۇ. بۇ مۇۋاپىق ۋاقىتنىڭ كەلگەنلىكىگە مۇناسىۋەتلىك؛ ھەرقانداق بۇرۇنقى پائالىيەت ئېلانىنى كۈن پېتىش دەپ قاراشقا رۇخسەت ئەمەس. پروگراممىدا كېلىش، ئىپتار ۋە ناماز ۋاقتى ئايرىم بولسا، مېھمانلارغا يوللىغاندا ناملىرىنى ئايرىم ساقلاڭ.

ئەنگلىيە ئىسلام جەمئىيىتىنىڭ 2022 يىلى مارتتىكى مەكتەپ قوللانمىسى تاڭدىن بۇرۇنقى تاماق، بامدات، كۈن پاتقاندىكى ئىپتار ۋە شامنى بىر كۈننىڭ تەرتىپىدە كۆرسىتىدۇ. بۇ پائالىيەتلەرنىڭ باغلىنىشىنى چۈشىنىشكە پايدىلىق. بىراق ئۇ ھەر مەكتەپ، شەھەر ياكى رامىزان ئۈچۈن بۈگۈنكى ۋاقىت جەدۋىلى ئەمەس.

قاتناشقۇچى ساھىبخاندىن ئىككى ئاددىي سوئال سورىيالايدۇ: «قاچان كېلىشىم كېرەك؟» ۋە «روزا قاچان ئېچىلىدۇ؟». جامائەت نامىزى بولسا، ئۇنىڭ جەريانىدا مېھمانلارنىڭ قەيەردە كۈتۈشى كېرەكلىكىنىمۇ سورىسا بولىدۇ. بۇ سوئاللار ھەر ئائىلىنىڭ ئادىتىنى پەرەز قىلماي، تەشكىللىگۈچىنىڭ ئەمەلىي پروگراممىنى چۈشەندۈرۈشىگە يول ئاچىدۇ.

تاماق ئەنئەنىسى نېمىنى بېكىتىدۇ، نېمىنى بېكىتمەيدۇ؟

سەھىھ بۇخارى 1923 سەھەرلىك يېيىشكە رىغبەتلەندۈرۈپ، ئۇنى بەرىكەت بىلەن باغلايدۇ. بۇ دىنىي تەسۋىرنى بىر مۇئەييەن ناشتا روزىدىكى ھەر قانداق قىيىنچىلىقنى توسىدۇ دېگەن ۋەدىگە ئايلاندۇرماسلىق كېرەك. رىۋايەت ھەممە ئادەمگە ئورتاق كالورىيە نىشانى، سېتىۋېلىش تىزىملىكى ياكى شەخسىي ئەھۋالغا تېببىي باھا بەرمەيدۇ.

سۈنەن ئەبۇ داۋۇد 2356 پەيغەمبەرنىڭ نامازدىن بۇرۇن يېڭى خورما، ئۇ بولمىسا قۇرۇق خورما، ئۇمۇ بولمىسا سۇ بىلەن روزا ئاچقانلىقىنى بايان قىلىدۇ. Sunnah.com «ھەسەن سەھىھ» باھاسىنى ئەلبانىغا مەنسۇپ قىلىدۇ. رىۋايەت نەقىل قىلىنغان ئەمەلنى چۈشەندۈرىدۇ؛ ھەر ئىپتارنى چوڭ زىياپەتكە ئايلاندۇرۇش ياكى ھەر مېھمانغا مەلۇم ساندا ئۈلۈش بېرىشنى بەلگىلىمەيدۇ.

بىر ئائىلە ئالدى بىلەن ئازراق ئېغىز ئېچىپ، ناماز ئوقۇپ، ئاندىن تاماق تەقدىم قىلىشى مۇمكىن. باشقا يىغىلىش بوشلۇق ۋە مۇلازىمەتنى باشقىچە ئورۇنلاشتۇرالايدۇ. ساھىبخان ھەقىقەتەن دېگەننى تەسۋىرلەڭ؛ بىر تەرتىپنى بارلىق مۇسۇلمان جامائەتلىرىنىڭ تولۇق تەسۋىرى قىلماڭ. تاماقتىن بۇرۇنقى ئىبارىنى چۈشەندۈرۈشتە بىسمىللاھ قوللانمىمىز ئۇنى تاماق ناملىرىدىن ئايرىيدۇ.

تاماق تىزىملىكىنىڭمۇ ئايرىم سوئاللىرى بار. «ئىپتار» دېگەن سۆز ئاللېرگىيە پەيدا قىلغۇچى ماددا، تەركىب ياكى ئاشخانىنىڭ گۇۋاھنامىسىنى ئېنىقلىمايدۇ. بۇ تەپسىلاتقا ئېھتىياجلىق مېھمان تاماق تەمىنلىگۈچى ياكى ساھىبخاندىن بىۋاسىتە سورىسۇن. ھالالنىڭ مەنىسى ھەققىدىكى تونۇشتۇرۇشىمىز كەڭ ئاتالغۇنى بېرىدۇ، ئەمەلىي تاماق يەنىلا توغرا تەسۋىرلىنىشى كېرەك.

توغرا جاي ۋە كۈنگە ماس جەدۋەلنى تەكشۈرۈش

ۋاقىتنى ئۇچۇرغا كۆچۈرۈشتىن بۇرۇن شەھەر ياكى كوئوردىنات، كالېندار كۈنى ۋە يىلى، ۋاقىت رايونى ۋە يازلىق ۋاقىت تەڭشىكىنى جەزملەشتۈرۈڭ. قايسى ئورگان تارقاتقانلىقىنى، ساننىڭ ناماز ۋاقتى كىرىشى، جامائەت يىغىلىشى ياكى پائالىيەت باشلىنىشى ئىكەنلىكىنىمۇ ئوقۇڭ. ئالدىنقى يىللىق سۈرەت ناھايىتى سۈزۈك كۆرۈنسىمۇ، ھازىرقى كۈنگە ماس كەلمەسلىكى مۇمكىن.

خەلقئارا ئىسلام ياردەم تەشكىلاتىنىڭ رامىزان ماقالىسى سەھەرلىكنى تاڭدىن بۇرۇن، كېيىنكى يېيىش پەيتىنى كۈن پاتقاندىن كېيىن دەپ تەسۋىرلەيدۇ. بۇ يەردىكى پايدىلىق نۇقتا كۈن تەرتىپىدۇر. ئۇنىڭ ئومۇمىي تۇرمۇش مۇزاكىرىسىنى ھەر ئوقۇرمەنگە بىرلا شەخسىي يەپ ئىچىش پىلانى بەلگىلەش ئۈچۈن ئىشلەتمەيمىز.

ئەمەلىي ئۇچۇر مۇنداق بولالايدۇ: «تەكلىپنامىدا كۆرسىتىلگەن ۋاقىتتا زالغا كېلىڭ؛ تەشكىللىگۈچى يەرلىك ئىپتار ۋاقتىنى ئېلان قىلىدۇ». ھەقىقىي سائەتنى يوللىسىڭىز، «ئىپتار يەتتىدە» دەپلا قويماي، كۈنى ۋە شەھەرنى قوشۇڭ. بۇ تەپسىلات مىسال بىلەن ئەمەلىي كۆرسەتمىنى ئايرىشقا، سەپەردە مۇناسىۋەتلىك جاينىڭ ئۆزگەرگەنلىكىنى بىلىشكە ياردەم بېرىدۇ.

ئىككى جەدۋەل ماس كەلمىسە، سانلارنىڭ ئوتتۇرىچە قىممىتىنى ئېلىشتىن بۇرۇن ئىستون نامى ۋە ئۇسۇل ئىزاھىنى سېلىشتۇرۇڭ. نەشر قىلغۇچى ياكى يەرلىك دىنىي يېتەكچىدىن پەرقنى چۈشەندۈرۈشنى سوراڭ. ناماز چاقىرىقى بىلەن جامائەتنىڭ باشلىنىش ئېلانىنى ئايرىش ئۈچۈن ئەزان ۋە ئىقامەت ھەققىدىكى قوللانمىمىزغا قاراڭ. كېيىنكى جامائەت ئۆزىلا ناماز ۋاقتىنىڭ كىرىشىنى قايتا بېكىتمەيدۇ.

بىر مېھمان باشقا شەھەردىكى تۇغقىنىدىن جەدۋەل سۈرىتى ئالدى دەپ ئويلايلى. رەقەمنىڭ روشەنلىكى ئۇ جاينى ئۆزىگە ماس قىلمايدۇ. ئۇ شەھەر نامى ۋە سۈرەت كۈنىنى سوراپ، يەرلىك ئورگاننىڭ جەدۋىلىنى تەكشۈرگەندىن كېيىنلا گۇرۇپپىغا يوللىسۇن. ئەگەر ماۋزۇ كېسىلىپ قالغان بولسا، لايىھە رەڭگىدىن مەنبەنى پەرەز قىلماي، تولۇق نۇسخىنى سوراش مۇۋاپىق.

تەكلىپنامىدىكى ۋاقىتلارنى ئارىلاشتۇرماي ئوقۇش

ئۆگىنىش ئۈچۈن تۈزۈلگەن ئېلاندا كۈتۈۋېلىش، قىسقا قارشى ئېلىش سۆزى، روزا ئېچىش ۋە كەچلىك تاماق مۇلازىمىتى تۆت ئايرىم پائالىيەت دەپ بېرىلسۇن. كۈتۈۋېلىش ۋاقتى سورۇننىڭ تەييارلىقىنى ئېيتىدۇ. روزا ئېچىش ۋاقتىنى بولسا تەشكىللىگۈچىنىڭ يەرلىك جەدۋىلى بىلەن سېلىشتۇرۇش كېرەك. تاماق مۇلازىمىتى ناماز ئارىلىقىدىن كېيىن بولۇشى مۇمكىن. بۇ مىسال ھېچ شەھەرگە ئەمەلىي ۋاقىت بەرمەيدۇ.

ئېلاننى باشقا تىلغا ماسلاشتۇرغاندا ھەر پائالىيەتنىڭ نامىنى ساقلاڭ. تۆتىنىمۇ «كەچلىك تاماق باشلىنىدۇ» دەپ تەرجىمە قىلىش مېھمانغا كېرەك ئۇچۇرنى يوقىتىدۇ. كىرىش، ئورۇن ياكى ناماز ئارىلىقى ھەققىدىكى سوئال شۇ سورۇننى بىلىدىغان كىشىگە يېتىشى ئۈچۈن تەشكىللىگۈچىنىڭ ئالاقە ئۇچۇرىنى بىللە ساقلاڭ. جەدۋەل سۈرىتىنى كەسكەندە جاي ۋە كۈن كۆرۈنۈپ تۇرسۇن.

تەرجىمە نۇسخىنى ئەمەلىي سوئال بىلەن تەكشۈرۈڭ: يېڭى مېھمان قاچان بىنا ئىچىگە كىرىدىغانلىقىنى، قاچان روزا ئېچىلىدىغانلىقىنى ۋە ئاساسلىق تاماقتىن بۇرۇن ناماز ئارىلىقى بار يوقلۇقىنى بىلەلەمدۇ؟ بىر قىسمى پەرەزگە تايانسا، قىسقارتىشتا پائالىيەت نامى يوقالغان بولۇشى مۇمكىن. نامنى قايتۇرۇش ئېنىق بولمىغان پروگراممىغا «ۋاقىتقا رىئايە قىلىڭ» دېگەن جۈملە قوشۇشتىن پايدىلىقراق.

گۇرۇپپا زاكازىدا ئورۇن سانى، زاكاز ئىگىسى ۋە تەشكىللىگۈچىنىڭ ئالاقىسىنى بىر ئۇچۇرغا قوشۇشقا بولىدۇ. بىراق كىرىش ۋاقتى بىلەن دىنىي ۋاقىت ئايرىم قالسۇن. ئۇچرىشىش ئورنى ئۆزگەرسە، كونا تەكلىپنامىنىلا كۆچۈرمەي يەرلىك ئۇچۇرنى قايتا تەكشۈرۈڭ. بۇ تەشكىللەش مىسالى، يېڭى روزا چېكى ياكى ھەر پائالىيەتكە زاكاز شەرتى بېكىتىش ئەمەس.

يېزىلىش، تەكلىپ ۋە كۈندىلىك ئەدەپ

ئەرەبچە ئاتالغۇ لاتىن ھەرپىدە suhoor، suhur ياكى sahur شەكلىدە ئۇچرايدۇ. تەكلىپنامە تونۇش يەرلىك نامنىمۇ ئىشلىتىشى مۇمكىن؛ ئۇيغۇرچىدىكى «سەھەرلىك» شۇ ۋەزىپىنى ئېيتىدۇ. يېزىلىش پەرقىلا باشقا تاماقنىڭ دەلىلى ئەمەس. نام ناتونۇش بولسا، تاڭدىن بۇرۇنقى تاماقمۇ ياكى كۈن پاتقاندىكى يىغىلىشمۇ دەپ سوراڭ.

ئىپتار روزا ئېچىش ئەمەلى، ئائىلە تامىقى ياكى چوڭراق تەشكىللىك پائالىيەتنى بىلدۈرەلەيدۇ. ئېلاندا شۇ سۆزنىڭ بارلىقى كىرىش شەرتىنى ئېيتمايدۇ. تىزىملىتىش كېرەكمۇ، روزا تۇتمىغان مېھمان قوبۇل قىلىنامدۇ، بالا ياكى ھەمراھ زاكازغا كىرگۈزۈلەمدۇ دەپ جەزملەشتۈرۈڭ. ئاممىۋىدەك كۆرۈنگەن سۈرەت شەخسىي يىغىلىشنىڭ ھەممىگە ئېچىقلىقىنى ئىسپاتلىمايدۇ.

مېھمان ساھىبخاننىڭ ئورۇنلىشىش، روزا ئېچىش ۋە نامازغا ئۆتۈش چۈشەندۈرۈشىگە ئەگىشەلەيدۇ. ئادەملەرنى سۈرەتكە ئېلىش ياكى ئۇلارنىڭ ئىبادىتىگە دائىر تەپسىلاتنى تارقىتىشتىن بۇرۇن سوراش ياخشى ئەدەپ. روزا تۇتماسلىقنىڭ شەخسىي سەۋەبى بولۇشى مۇمكىن. تەكلىپ قىلىش باشقىلاردىن بۇ ئەھۋالنى ئاممىغا چۈشەندۈرۈشنى تەلەپ قىلىشقا سەۋەب ئەمەس.

ئاخىرىدا، ئىپتار روزا كۈنلىرىدە تەكرارلىنىدىغان ئىش؛ روزا ھېيت بولسا رامىزاننىڭ ئاخىرىدىكى بايرامنىڭ نامى. بىر جامائەت ھەر ئىككىسىنى ئېلان قىلالايدۇ، ئەمما بۇ سۆزلەرنىڭ ۋەزىپىسى پەرقلىق. ئۇچۇرنىڭ كۈندىلىك تاماق، كەچلىك ناماز ياكى بايرام زاكازى ھەققىدە ئىكەنلىكىنى بىلىش كېيىنكى ئەمەلىي سوئالنى ئېنىق سوراشقا ياردەم بېرىدۇ.

جەدۋەل ئوقۇش مەشىقىدە ئۈچ ئايرىم قۇر ئىشلىتىشكە بولىدۇ: بىر قۇرغا روزىغا ئالاقىدار ۋاقىت چېكىنى، ئىككىنچىگە جامائەت ئورۇنلاشتۇرۇشىنى، ئۈچىنچىگە سورۇنغا كىرىش پروگراممىسىنى يېزىڭ. بۇ ئۈچ قۇرنىڭ ھەممىسى بىر كۈننى تەسۋىرلىسىمۇ، ھەر بىرى باشقا سوئالغا جاۋاب بېرىدۇ. نامازخانا ئەسلىھەسى ھەققىدىكى سوئالنى قۇياش ۋاقتى دەپ، ياكى زاكاز جەزملەشتۈرۈشنى روزا ئېچىش رۇخسىتى دەپ چۈشەنمەسلىك كېرەك.

تەكلىپنامىنى قايتا يوللىغان كىشىمۇ كىچىك تەكشۈرۈش ئېلىپ بارالايدۇ: كۈن، شەھەر، يىل، پائالىيەت نامى ۋە ئالاقە ئۇچۇرى ساقلانغانمۇ؟ ئەگەر قىسقارتىش سەۋەبىدىن بۇلارنىڭ بىرى يوقاپ كەتكەن بولسا، پەقەت سائەتنى يالغۇز يوللاشنىڭ ئورنىغا تولۇق نەشرگە ئۇلانما بېرىش ياكى ئەسلى ئۇچۇرنى سوراش پايدىلىق. بۇ يېڭى ۋاقىت ھېسابلاش ئەمەس، مەۋجۇت ئۇچۇرنىڭ مەنىسىنى ساقلاش چارىسىدۇر.

بىر مېھماننىڭ «تاماق قاچان؟» دېگەن قىسقا سوئالىمۇ ئىككى مەنىگە ئىگە بولۇشى مۇمكىن: روزا ئېچىلىدىغان پەيتمۇ، ياكى ئاساسلىق تاماق تەقدىم قىلىنىدىغان پەيتمۇ؟ ساھىبخان بۇ ئىككىسىنى ئايرىم ئېيتسا، مېھماننىڭ كېلىش، كۈتۈش ۋە قاتنىشىش پىلانى ئېنىقلىشىدۇ. شۇنداق جاۋاب بىر ئائىلىنىڭ تەرتىپىنى باشقىلارغا ئومۇملاشتۇرماي، كونكرېت سورۇننىڭ ئېھتىياجىنى چۈشەندۈرىدۇ.

ئاتالغۇ ۋە ۋاقىتقا دائىر مەنبەلەر

• دىيانەت ئېنسىكلوپېدىيەسى: سەھەرلىك.
• دىيانەت ئېنسىكلوپېدىيەسى: ئىپتارنىڭ دىنىي ۋە ئىجتىمائىي ئىشلىتىلىشى.
• قۇرئان، بەقەرە 187: تاڭ ۋە روزا مۇددىتى.
• سەھىھ بۇخارى 1923: سەھەرلىككە رىغبەتلەندۈرۈش.
• سەھىھ مۇسلىم 1098a: ئىپتارنى تېز قىلىش.
• سۈنەن ئەبۇ داۋۇد 2356: نامازدىن بۇرۇن خورما ۋە سۇ.
• ئەنگلىيە ئىسلام جەمئىيىتى: مەكتەپ رامىزان قوللانمىسى، مارت 2022.
• خەلقئارا ئىسلام ياردەم تەشكىلاتى: رامىزان كۈن تەرتىپى.