خاتەمكارى دېگەن نېمە؟ پارس قۇراشتۇرما نەقىشى قانداق ياسىلىدۇ

خاتەمكارى دېگەن نېمە؟ پارس قۇراشتۇرما نەقىشى قانداق ياسىلىدۇ

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

ئۈچبۇلۇڭ كېسىملىك تاياقچىلارنىڭ نەقىشلىك نېپىز پارچىغا ئايلىنىشىنى، مۇزېيدىكى ساندۇق، رامكا، كەمانچە ۋە تومبەك مىساللىرىنى كۆرۈڭ.

خاتەمكارى پارسلارنىڭ بۇيۇم يۈزىگە رەڭگى ۋە ماتېرىيالى ئوخشىمايدىغان ئۇششاق پارچىلارنى قۇراشتۇرۇپ گېئومېتىرىيەلىك نەقىش چۈشۈرۈش ھۈنىرىدۇر. ئۈچبۇلۇڭلۇق تۈرىدە ئۇستا توغرا كېسىمى ئۈچبۇلۇڭ بولغان ئۇزۇن تاياقچىلارنى رەتلەپ بىر باغلام قىلىدۇ. باغلامنى توغرىسىغا كەسكەندە نەقىش كېسىم يۈزىدە كۆرۈنىدۇ. بىر نەچچە قېتىم كەسسىمۇ ئوخشاش نەقىش چىقىدۇ، ھاسىل بولغان نېپىز پارچىلارنى ياغاچ يۈزىگە چاپلىغىلى بولىدۇ. تەييار قۇتىنىڭ ئۈستىدىكى كىچىك ئۈچبۇلۇڭلار شۇ تاياقچىلارنىڭ كېسىلگەندە ئاشكارىلانغان ئۇچلىرىدۇر.

مۇزېيلاردىكى مىساللار بۇ ئۇسۇلنىڭ قانداق قىلىپ ئوخشىمىغان شەكىلدىكى بۇيۇملارغا ماسلاشتۇرۇلغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. قۇتىنىڭ قاپقىقى كەڭ، يانلىرى تار كېلىدۇ. رامكىدا نەقىش ئوتتۇرىدىكى سۈرەتنى چۆرىدىتىدۇ. چالغۇنىڭ ئەگرى گەۋدىسىنىڭ بەزى جايلىرىغىمۇ نەقىش چاپلاشقا بولىدۇ. مۇزېي خاتىرىلىرى ماتېرىيال تىزىملىكىنى ئوقۇشنىڭ نېمە ئۈچۈن زۆرۈر ئىكەنلىكىنىمۇ بىلدۈرىدۇ. سۈرەتتىكى بىر ئۈچبۇلۇڭنى ئوچۇق رەڭلىك دەپ تەسۋىرلەشكە بولىدۇ. ئۇنىڭ نېمىدىن ياسالغانلىقىنى ئېيتىش ئۈچۈن شۇ بۇيۇمغا ئائىت قوشۇمچە دەلىل كېرەك.

ئۈچبۇلۇڭ كېسىملىك تاياقچىلار نەقىشنى قانداق ھاسىل قىلىدۇ؟

قىسقا ئۈچ قىرلىق پىرىزمانىڭ بىر ئۇچىغا ئۇدۇل قاراپ تۇرغىنىڭىزنى تەسەۋۋۇر قىلىڭ. كۆزىڭىزگە بىر ئۈچبۇلۇڭ كۆرۈنىدۇ. بىر نەچچە پىرىزمانى يانمۇيان قويۇپ، ئۇچلىرىغا يەنە قاراڭ. ھەر بىر ئۈچبۇلۇڭنىڭ چېتى ۋە رەڭگى قوشۇلۇپ چوڭراق بىر شەكىل ھاسىل قىلىدۇ. باغلامدىكى تاياقچىلار ئورنىنى ساقلىسا، بۇ تۈزۈلۈش باغلامنىڭ پۈتۈن ئۇزۇنلۇقى بويىچە داۋاملىشىدۇ. باغلامنىڭ ئۇچى بىلەن نېپىز قاپلىمىنىڭ يۈزى ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتنى چۈشىنىش بۇ ھۈنەرنىڭ قانداق ئىشلەيدىغانلىقىنى تونۇشقا ياردەم بېرىدۇ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى ئۇستىلارنىڭ سېلىشتۇرما رەڭدىكى پارچىلارنى تىزىپ، بېسىپ چاپلىغاندىن كېيىن كىچىكرەك باغلاملارنى بىرلەشتۈرۈپ مۇرەككەپ نەقىش ياسىغانلىقىنى چۈشەندۈرىدۇ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيىنىڭ خاتەمكارى كۆرگەزمىسى ۋە ھۈنەر بايانى

ئالدى بىلەن بىر نەقىشنى تېپىڭ، ئاندىن ئۇنىڭ تەكرارلىنىشىغا نېمە يول ئاچىدىغانلىقىغا قاراڭ. كۆرگەزمە ئالتىبۇلۇڭ ئىچىگە ئورۇنلاشتۇرۇلغان ئالتە ئۇچلۇق يۇلتۇزنى مۇمكىن بولغان بىر مىسال دەپ كۆرسىتىدۇ. تەييار نەقىشتە يۇلتۇزنىڭ ئۆزىنى ھاسىل قىلىدىغان ئۈچبۇلۇڭلار قوشنا يۇلتۇزلار ئارىسىدىكى شەكىللەردىن ئاسانراق كۆزگە چېلىقىشى مۇمكىن. ئارىلىقتىكى شەكىللەرنىمۇ كۆزدىن كەچۈرۈڭ. ئۇلار بىر نەقىشنىڭ تەكرارلىنىپ بىر گىرۋەك بەلۋېغى ياكى چوڭراق مەيداننى قانداق تولدۇرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. كۆرۈنىدىغان كىچىك پارچىلارنى تېپىۋالغاندىن كېيىن، يۇلتۇز شەكىللىك كۆپبۇلۇڭلار ۋە تەكرار گېئومېتىرىيەلىك نەقىشلەر ھەققىدىكى ماقالە چوڭراق شەكىللەرنى قانداق كۆزىتىشنى چۈشەندۈرىدۇ.

خاتەمكارىدا باشقا كېسىم شەكىللىرىمۇ بار. ئەھمەدئەلى ئەسەدى ۋە ئايلىن ئۈمىدۋار ئىران ھۈنەرۋەنچىلىكى ھەققىدىكى تەتقىقاتىدا، ئەڭ كىچىك بىرلىكى ئۈچبۇلۇڭ بولغان تۈر بىلەن ئەڭ كىچىك بىرلىكى كۋادرات بولغان تۈرنى ئايرىيدۇ. بۇ يەردە ئاساسەن ئۈچبۇلۇڭلۇق تۈر تونۇشتۇرۇلىدۇ. سۈرەتتە پەقەت چوڭ يۇلتۇز كۆرۈنسە، ئەڭ كىچىك پارچىنىڭ شەكلى ئېنىق بولماسلىقى مۇمكىن. يۇلتۇزنىڭ بىر ئۇچىنى يېقىندىن كۆرسىڭىز، بىر نەچچە ئۇششاق پارچىنىڭ شۇ يەردە قانداق ئۇچراشقانلىقىنى كۆرەلەيسىز. ئەسەدى بىلەن ئۈمىدۋارنىڭ ئىران خاتەمكارى ھۈنىرى ھەققىدىكى تەتقىقاتى

باغلام قانداق قىلىپ نېپىز قاپلىمىغا ئايلىنىدۇ؟

تاياقچىلارنىڭ ئۇزۇنلۇقىغا تىك يۆنىلىشتە كەسكەندە، باغلامنىڭ ئۇچىدا كۆرۈنگەن رەڭ ۋە شەكىللەر ئوخشاش رەتتە نېپىز پارچىغا چىقىدۇ. يەنە بىر قېتىم كەسسە ئوخشاش نەقىشلىك ئىككىنچى پارچا ھاسىل بولىدۇ. بۇيۇمنىڭ ئاستىدىكى ئاساسىي قۇرۇلما ئۇنىڭ شەكلىنى بەلگىلەيدۇ، پارچىلار بولسا نەقىشلىك يۈزىنى ھاسىل قىلىدۇ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى نېپىز پارچىلارنىڭ بۇيۇمغا چاپلانغاندىن كېيىن لاك بىلەن سىرلىنىدىغانلىقىنى، ئەگرى يۈزگە ماس كېلىشى ئۈچۈن پارچىنى يۇمشىتىش مۇمكىنلىكىنى بايان قىلىدۇ. ئەسەدى بىلەن ئۈمىدۋار قۇراشتۇرۇلغان باغلامنى بېسىش، ئۇنى نېپىز تاسمىلارغا كېسىش، بۇيۇمغا چاپلاشتىن بۇرۇن مۇقىم بولۇشى ئۈچۈن كەينىگە نېپىز ياغاچ قەۋەت چاپلاشنى چۈشەندۈرىدۇ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى، ياساش ۋە يۈزنى سىرلاش ۋە ئەسەدى بىلەن ئۈمىدۋار، 13–15-رەسىملەر

قۇتىنىڭ قاپقىقىدا يۇلتۇزلار بىلەن تولغان كەڭ رايوننى چېتىدىكى بەلۋاغقىچە ئىزلاڭ. بەلۋاغدا كىچىكرەك تەكرار شەكىل بولۇشى ياكى نەقىشنىڭ يۆنىلىشى ئۆزگىرىشى مۇمكىن. بۇلۇڭغا قارىسىڭىز، قاپلانغان يۈزنىڭ قانداق بۆلۈنگەنلىكىنى باشقا نۇقتىدىن كۆرەلەيسىز. قاپقاق بىلەن يان تامنى ئايرىم كۆرۈپ، ئىككى يۈز ئۇچراشقان جايدا نەقىشنىڭ چوڭلۇقى ياكى يۆنىلىشى ئۆزگەرگەنمۇ، شۇنىڭغا دىققەت قىلىڭ. پارچىلار ئوتتۇرىسىدىكى ئىزلارنى كۆرۈش قىيىن بولسىمۇ، ئېنىق سۈرەتتىن بۇ ئۆزگىرىشلەرنى بايقىغىلى بولىدۇ.

يىراقتىن قارىغاندا نەقىش باشقا بىر خىل موزايكىغا ئوخشىشى مۇمكىن. زەللىج ساپال موزايكىسىدا كۆرۈنىدىغان چەكلەر ئايرىم كېسىلىپ، بىر تاختىغا قۇراشتۇرۇلغان سىرلىق ساپال پارچىلارنىڭ چېتى بولۇشى مۇمكىن. بۇ يەردە تونۇشتۇرۇلغان خاتەمكارىدا تاياقچىلار كېسىشتىن بۇرۇن باغلام قىلىنىدۇ، كۆرۈنگەن ئۈچبۇلۇڭلار شۇ تاياقچىلارنىڭ كېسىمىدۇر. ھەر ئىككىسىدە كىچىك پارچىلارنىڭ ئۇچراشقان جايىنى كۆرۈش پايدىلىق. قايسى نەقىش باغلام ئىچىدە ھاسىل بولغان، قايسى شەكىل پارچىلارنى جايلاشتۇرغاندا پەيدا بولغان، بۇيۇمنىڭ چېتى نەقىشنى قەيەردە توختاتقان دېگەن سوئاللارنى سېلىشتۇرغىلى بولىدۇ.

رەڭلەر ماتېرىيال ھەققىدە نېمە ئېيتىپ بېرەلەيدۇ؟

ياغاچ، سۆڭەك ۋە مېتالنىڭ ھەممىسى نەقىشكە كىرىشى مۇمكىن. جەۋاد گۇلمۇھەممەدىنىڭ تەتقىقاتى بۇ ھۈنەرنىڭ تارىخىدا پەرقلىق رەڭدىكى ياغاچلار ۋە سۆڭەك، پىل چىشى، مىس قېتىشمىسى بولغان سېرىق مىس، كۈمۈش قاتارلىق ماتېرىياللارنى مۇھاكىمە قىلىدۇ. بۇلار ھۈنەر بويىچە ئۇچرايدىغان ماتېرىياللاردۇر. بىر كونكرېت بۇيۇمنىڭ كاتالوگىدا تېخىمۇ ئاز ماتېرىيال بولۇشى، ھەتتا تۈر نامىنى كۆرسەتمەي پەقەت ياغاچ ياكى ھايۋان سۆڭىكى دەپ يېزىلىشى مۇمكىن. سۈرەتتە بىر ئۈچبۇلۇڭنى ئوچۇق رەڭلىك ياكى مېتالدەك يالتىرايدۇ دەپ تەسۋىرلەڭ. ماتېرىيالنى بۇيۇمنىڭ خاتىرىسىدىن تەكشۈرۈڭ. نۇرنىڭ ئەكس ئېتىشى، يورۇتۇش ۋە يۈزنىڭ قانداق بىر تەرەپ قىلىنغانلىقى ئۇششاق جاينىڭ كۆرۈنۈشىنى ئۆزگەرتەلەيدۇ. گۇلمۇھەممەدىنىڭ ئىران خاتەمكارى قاپلىمىسى ھەققىدىكى تەتقىقاتى

ماتېرىيال تىزىملىكىنى ئوقۇغاندا ھەر بىر بۆلەك توغرىسىدىكى تەسۋىرنىمۇ كۆرۈڭ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى ئىسفاھاندىكى ساقلاش قۇتىسىغا ياغاچ، سېرىق مىس ۋە ھايۋان سۆڭىكىنى كۆرسىتىدۇ. مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى شىراز تومبەك دۇمبىقىغا بىر نەچچە خىل ياغاچ، سۆڭەك، سېرىق مىس ۋە تېرە دەپ يازىدۇ. دۇمباقنىڭ تەسۋىرىدە نەقىشكە كىرگەنلىرى سۆڭەك، ياغاچ ۋە سېرىق مىس دەپ ئېنىق ئايرىلىدۇ. تېرە پۈتۈن چالغۇنىڭ ماتېرىيال تىزىملىكىگە تەۋە. يەنە بىر مىسال بولغان ئەندەلۇسنىڭ پىل چىشىدىن ياسالغان يۇمىلاق قۇتىسىدا ئويۇلغان پىل چىشى قۇتىنىڭ گەۋدىسىنى تەشكىل قىلىدۇ، كۆتۈرۈلمە نەقىشمۇ شۇ پىل چىشىغا ئويۇلغان. بەلگە بىلەن قۇرۇلمىنى تەڭ ئوقۇسىڭىز، ماتېرىيالنىڭ بۇيۇمنى تەشكىل قىلىدىغانلىقىنى، بىر يېرىنى بېزەيدىغانلىقىنى ياكى ھەر ئىككى رولنى ئۆتەيدىغانلىقىنى بىلىسىز. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيىنىڭ بۇيۇم بەلگىلىرى ۋە مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيىنىڭ شىراز تومبەك دۇمبىقى

قۇتا بىلەن رامكىنى سېلىشتۇرغاندا نېمىگە قاراش كېرەك؟

دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى يىگىرمىنچى ئەسىردىكى ئىسفاھاندىن بىر ساقلاش قۇتىسى، بىر قەلەم قۇتىسى ۋە بىر رامكىنى كۆرسىتىدۇ. ئىككى قۇتىغا ياغاچ، سېرىق مىس ۋە ھايۋان سۆڭىكى دەپ يېزىلغان. رامكىنىڭ بەلگىسىگە سۇ بوياقمۇ كىرگۈزۈلگەن. رامكىنى كۆرگەندە بىر چېتىنى بويلاپ تەكرارلانغان گېئومېتىرىيەلىك شەكىلنى ئىزلاڭ، بۇلۇڭدا قانداق بۇرۇلغانلىقىغا قاراڭ. مۇزېي رامكا ئۈچۈن بىرلا ماتېرىيال تىزىملىكى بېرىدۇ. ئۇنى سۈرەت بىلەن تەڭ كۆرسىڭىز، نەقىشلىك گىرۋەكنىڭ قەيەردە ئاخىرلىشىپ سۈرەتنىڭ قەيەردە باشلىنىدىغانلىقىنى بايقايسىز. ئۇزۇن قۇتا بەلگىدە قەلەم قۇتىسى دەپ ئاتىلىدۇ، خاتەمكارى بولسا ئۇنىڭ بېزىكىنىڭ نامى. قەلەمدان ۋە يېزىقچىلىق سايمانلىرى ھەققىدىكى ماقالە قۇتىنىڭ شەكلى ۋە ئېچىلىش ئۇسۇلىنىڭ ئىشلىتىلىشى ھەققىدە نېمە ئېيتىپ بېرىدىغانلىقىنى چۈشەندۈرىدۇ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيىنىڭ ئىسفاھاندىن كەلگەن قۇتىلىرى ۋە رامكىسى

سان دىياگو سەنئەت مۇزېيى 1932.25 نومۇرلۇق خاتەمكارى قۇتىسىنى ئون توققۇزىنچى ئەسىرگە بېكىتىدۇ، ياسالغان جايىنى ئىران، ئېھتىمال شىراز دەپ كۆرسىتىدۇ. ماتېرىيال قۇرىدا ياغاچ ۋە قۇراشتۇرما بېزەك تىلغا ئېلىنىدۇ. بەلگە قۇتىدىكى نەقىش بىلەن بىللە يېزىققا دىققەت قىلىشنىمۇ تەۋسىيە قىلىدۇ. قاپقاقنىڭ مەركىزىدىكى تاختىدىن باشلاپ ئەتراپىدىكى بەلۋاغلار ۋە قۇتىنىڭ ئالدىنى سېلىشتۇرۇڭ. شۇنداق قىلغاندا خەتنىڭ پۈتۈن نەقىش ئىچىدىكى ئورنىنى تەسۋىرلىيەلەيسىز. سۈرەت ئىزاھىدا شىراز بىلەن بىللە «ئېھتىمال» دېگەن سۆزنى ساقلاڭ. كۆرگەزمە بۇ ھۈنەردە ئىشلىتىلىشى مۇمكىن بولغان ماتېرىياللارنى تىلغا ئالىدۇ، قۇتىنىڭ ئۆز ماتېرىيال قۇرى بولسا ئۇنچە تەپسىلىي ئەمەس. سان دىياگو سەنئەت مۇزېيىنىڭ ئىران سەنئىتى كۆرگەزمىسىدىكى 1932.25 نومۇرلۇق قۇتا بەلگىسى

كەمانچە بىلەن دۇمباقنىڭ قايسى جايلىرىنى كۆرۈش كېرەك؟

مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيىدىكى 1998.72 نومۇرلۇق كەمانچىنىڭ پۈتۈن سۈرىتىدىن كەمان بىلەن چېلىنىدىغان بۇ تارلىق چالغۇنىڭ يۇمىلاق گەۋدىسىنى تېپىڭ. ئاندىن ئۇنى باشقا بۆلەكلىرى بىلەن سېلىشتۇرۇڭ. مۇزېي ئۇنى تەخمىنەن 1880-يىلغا بېكىتىدۇ ۋە تېھراننى جۇغراپىيەلىك ئورنى قىلىپ كۆرسىتىدۇ. تەسۋىردە خاتەمكارى نەقىشىدە ياغاچ، سۆڭەك ۋە سېرىق مىستىن ياسالغان ئۇششاق پارچىلار بارلىقى ئېيتىلىدۇ. پۈتۈن چالغۇنىڭ ماتېرىيال قۇرىدا ياغاچ، مېتال، سۆڭەك ۋە ئۈچەيدىن ياسالغان تار كۆرسىتىلىدۇ. گەۋدىنىڭ يېقىن سۈرىتى نەقىشنى كۆرۈشكە، پۈتۈن سۈرەت بېزەلگەن جايلارنىڭ چالغۇ شەكلىدىكى ئورنىنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ. مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى، 1998.72 نومۇرلۇق كەمانچە

شۇ مۇزېيدىكى 89.4.1310 نومۇرلۇق تومبەك دۇمبىقى ئون توققۇزىنچى ئەسىرنىڭ ئاخىرىدا شىرازغا تەۋە. مۇزېي سۆڭەك، ياغاچ ۋە سېرىق مىستىن قۇراشتۇرۇلغان يۇلتۇز، رومب شەكىللىرى ۋە يېزىقلارنى تەسۋىرلەيدۇ. بىر رومبنى تېپىپ، شۇ بەلۋاغدىكى باشقا ئوخشاش شەكىللەرنى ئىزدەڭ. ئاندىن دۇمباقنىڭ سىرتقى شەكلى ئۆزگەرگەن يەردە خەت ۋە باشقا نەقىشلەرنىڭ ئورنىغا قاراڭ. كەمانچە بىلەن دۇمباقنىڭ گەۋدىسى ئەگرى يۈزگە ئىگە. ئالدىدىن تارتىلغان سۈرەتتە تارراق كۆرۈنگەن بەلۋاغ بەلكىم پەقەت كامېرادىن يىراق تەرەپكە بۇرۇلغان بولۇشى مۇمكىن. كەڭلىكىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن باشقا بۇلۇڭدىن تارتىلغان سۈرەت ياكى يېقىن كۆرۈنۈشنى سېلىشتۇرۇڭ. مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى، 89.4.1310 نومۇرلۇق تومبەك

تارىخىي خاتىرىلەردىن نېمىلەرنى بىلگىلى بولىدۇ؟

دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى بۇ ھۈنەرنىڭ سەفەۋىيلەر دەۋرىدە تەرەققىي قىلىشىنى ھامىيلىق ۋە ئىسفاھاننىڭ ياساش مەركىزى بولۇشى بىلەن باغلايدۇ. گۇلمۇھەممەدى دەسلەپكى دەلىللەرنى ئون تۆتىنچى ئەسىرگىچە سۈرۈشتۈرىدۇ، ھۈنەرنىڭ سەفەۋىيلەر دەۋرىدىكى قوللىنىلىشى ۋە كېيىنكى زامانلارغىچە داۋاملىشىشىنىمۇ مۇھاكىمە قىلىدۇ. ئەسەدى ۋە ئۈمىدۋار ھىجرىيە 761-يىلى، مىلادىيە 1360-يىلى دەپ بېكىتىلگەن قۇرئان قوليازمىسىنىڭ تەگلىكىدىكى تاشقى تاختا رامكىسىدا ئالتىبۇلۇڭلۇق خاتەمكارى نەقىشىنى تونۇغان. مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى 10.218 نومۇرلۇق بۇ ئىران تەگلىكىنى ئويۇلغان، بويالغان ۋە نەقىش ئورنىتىلغان تىك ياغىچى دەپ خاتىرىلەيدۇ. تەتقىقاتچىلارنىڭ خاتەمكارى دەپ تونۇغىنى تاشقى تاختىنىڭ رامكىسىدىكى بىر تەپسىلاتقا قارىتىلغان. تەگلىكنىڭ ۋاقتى ۋاقىت سىزىقىدا بىر نۇقتا بېرىدۇ، كېيىنكى كۆرگەزمە بۇيۇملىرى بۇ ھۈنەرنىڭ نەچچە ئەسىردىن كېيىنكى مىساللىرىنى كۆرسىتىدۇ. دۇنيا دىنلىرى مۇزېيى، سەفەۋىيلەر دەۋرى · گۇلمۇھەممەدىنىڭ تارىخىي تەتقىقاتى · ئەسەدى بىلەن ئۈمىدۋار، 4-رەسىم · مېتروپولىتان سەنئەت مۇزېيى، 10.218 نومۇرلۇق تەگلىك

جاي نامىنى ئۇ تىلغا ئېلىنغان بۇيۇمنىڭ خاتىرىسى بىلەن بىللە ساقلاڭ. كەمانچە خاتىرىسىدىكى تېھران شۇ چالغۇنىڭ جۇغراپىيەلىك ئورنىدۇر. «ئېھتىمال شىراز» دېگەن ئىبارە سان دىياگو مۇزېيىنىڭ قۇتا ھەققىدىكى ئىشەنچ دەرىجىسىنى ئىپادىلەيدۇ. ئىسفاھان يىگىرمىنچى ئەسىرگە تەۋە ئۈچ بۇيۇمنىڭ بەلگىسىدىكى جايدۇر. ۋاقىت ۋە جايلارنى بۇيۇمغا باغلاپ قارىغاندا، پەرقلىق دەۋر ۋە ھۈنەرخانىلارنىڭ ئەۋرىشكىلىرىنى سېلىشتۇرالايسىز. بۇ يەردە تىلغا ئېلىنغان مىساللار ۋە تەتقىقاتلار ھۈنەرنىڭ بىر نەچچە ئەسىرلىك تارىخىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇنىڭ تۇنجى قېتىم قانداق شارائىتتا پەيدا بولغانلىقى تېخى ئېنىق ئەمەس.

خاتەمكارى بۇيۇمىنى سۈرەتتىن قانداق تەسۋىرلەش كېرەك؟

ئاۋۋال پۈتۈن بۇيۇمغا قاراڭ. كۆرۈۋاتقىنىڭىز قاپقاقمۇ، يان تاممۇ، رامكىنىڭ چېتىمۇ ياكى دۇمباقنىڭ گەۋدىسىمۇ، شۇنى بېكىتىڭ. ئاندىن يېقىن كۆرۈنۈشكە ئۆتۈپ بىر ئۈچبۇلۇڭ ياكى باشقا ئۇششاق پارچىنى ئىزلاڭ. ئۇ ھاسىل قىلىشقا قاتناشقان نەقىشنى ۋە نەقىشنىڭ قايسى يۆنىلىشتە تەكرارلانغانلىقىنى كۆرۈڭ. گىرۋەك ياكى بۇلۇڭدا بېزەلگەن دائىرىنىڭ سىرتقى چېتىنى كۆزىتىڭ. شۇ تەرتىپتە ماڭسىڭىز نەقىشنى، ئۇنىڭ بۇيۇم شەكلىگە قانداق ماسلاشقانلىقىنى ۋە ھەر بىر يۈزدىكى ئورۇنلاشتۇرۇشنى ئايرىم تەسۋىرلىيەلەيسىز.

ئاخىرىدا بۇيۇمنىڭ نامى، ئۇنى ساقلىغان ئورگان ۋە بار بولسا تىزىم نومۇرىنى يېزىڭ. مۇزېي بەرگەن ۋاقىت ۋە جاينى، «تەخمىنەن» ۋە «ئېھتىمال» دېگەندەك سۆزلەر بىلەن بىللە خاتىرىلەڭ. ماتېرىيالنى كاتالوگ قانچىلىك ئېنىقلىغان بولسا شۇنچىلىك ئېنىق يېزىڭ، خاتىرىدە ئورنى ئېنىق كۆرسىتىلگەن تەپسىلاتنى ئايرىم بەلگىلەڭ. مەسىلەن، «قۇراشتۇرما نەقىشلىك ياغاچ، ئىران، ئېھتىمال شىراز، ئون توققۇزىنچى ئەسىر» دېگەن تەسۋىر سان دىياگودىكى قۇتىنى تونۇتۇپ بېرىدۇ، يېزىقنى ئايرىم تەسۋىرلەشكە بولىدۇ. يېقىن سۈرەتتە ئوچۇق رەڭلىك يۇلتۇز كۆرۈنسىمۇ، مۇزېي ئۇ جاينىڭ ماتېرىيالىنى بەرمىسە، كۆرۈنگەن شەكىل بىلەن رەڭنى يېزىش ئەڭ ئېنىق تەسۋىر بولىدۇ.

مۇزېي خاتىرىلىرى ۋە خاتەمكارى تەتقىقاتلىرى