زەللىج موزايكىسىدا كېسىلگەن كاھىش پارچىلىرى گېئومېتىرىيەلىك نەقىشكە قانداق ئايلىنىدۇ

زەللىج مۇستەقىل سىرلانغان ساپال پارچىلىرىنى بىرلەشتۈرۈپ، چوڭراق تەركىب ھاسىل قىلىدىغان كاھىش موزايكىسىدۇر. ئۇ ماراكەش ۋە ئىسلام دۇنياسىنىڭ غەربىي قىسمىدىكى بىناكارلىق ئەنئەنىلىرى بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك. ئۇنىڭ يۇلتۇزلىرى ۋە ئۆزئارا گىرەلىشىدىغان بەلۋاغلىرى ھەقىقىي پارچىلار بىلەن ئۇلىنىش سىزىقلىرى ئۈستىگە تارقىلىدۇ. شۇڭا نەقىش پەقەت بىر كاھىش يۈزىگە سىزىلغان رەسىم ئەمەس، بەلكى ماتېرىيالنىڭ قانداق تىزىلغانلىقىدىن ھاسىل بولىدۇ.

مۇزېي نەشرلىرىدە بۇ نامنىڭ zillij ۋە zilij دېگەن يېزىلىشلىرىمۇ ئۇچرايدۇ. گرانادادىكى ئەلھەمرا ئوردىسىنىڭ مۇناسىۋەتلىك كېسىلگەن كاھىش خىزمىتى ئىسپانچە خاتىرىلەردە alicatado دەپ ئاتىلىدۇ. نامى ۋە خاتىرىسى بار ئەسەرلەرنى سېلىشتۇرۇش، يۇلتۇز نەقىشلىك ھەممە يۈزنى ئوخشاش بىر تېخنىكا دەپ قاراشتىن تېخىمۇ ئېنىق ئۇچۇر بېرىدۇ. ھازىرقى ماراكەش ئۇسلۇبىدىكى بىر قۇرۇلما، ئوتتۇرا ئەسىردىكى نەسرىيلەر تاختىسى ۋە كېيىن ياسالغان گىپس تەقلىدى كۆرۈنۈشتە ئوخشىشى مۇمكىن، ئەمما ئۇلارنىڭ ماتېرىيالى ۋە تارىخى ئوخشاش بولمايدۇ.

سىرلانغان كاھىشتىن پارچىلار بىرلەشتۈرۈلگەن موزايكىغىچە

ئەلھەمرا مۇزېيىنىڭ سالا دې لا باركا تېمىنىڭ تۆۋەنكى قىسمىدىكى كاھىش قاپلىمىسى ھەققىدىكى خاتىرىسى ساپال پارچىلىرىنىڭ چاسا سىرلانغان كاھىشلاردىن كېسىلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. لايدىن ياسالغان گەۋدىنىڭ يۈزىگە رەڭلىك، ئەينەكسىمان سىر قاپلانغان. كېسىش تەركىبكە كېرەكلىك شەكىللەرنى تەمىنلەيدۇ؛ شۇ شەكىللەرنى بىرلەشتۈرگەندىن كېيىن چوڭ نەقىش پەيدا بولىدۇ. كىچىك پارچە، ئۇنىڭ سىرلانغان يۈزى ۋە تاماملانغان تاختا ئايرىم كۆزىتىلىدىغان ئۈچ ئوبيېكتتۇر.

بىرلەشتۈرۈش مەسىلىسىنى چۈشىنىش ئۈچۈن، قەغەز بىلەن بىر سىناق قىلىپ كۆرۈشكە بولىدۇ. بىر يۇلتۇز مەركىزىنى تاللاپ، ئەتراپىغا ماس كېلىدىغان كۆپ تەرەپلىك شەكىللەرنى كېسىڭ، ئاندىن قىرلىرىنى بىر-بىرىگە قاپلاتماي يانمۇيان قويۇڭ. كېيىن بىر شەكىلنىڭ كەڭلىكىنى ئۆزگەرتىڭ. ئۇنىڭ يېنىدىكى پارچىلار يۆتكىلىشى ياكى ئارىسىدا بوشلۇق قېلىشى كېرەك؛ بۇ ئۆزگىرىش كېيىنكى يۇلتۇزنىڭ ئورنىغىمۇ تەسىر قىلىشى مۇمكىن. سىناق ئۇلاش پارچىلىرىنىڭ توغرا ماسلىشىشى ئەڭ كۆزگە چېلىقىدىغان نەقىشنى سىزىشتەك مۇھىم ئىكەنلىكىنى چۈشەندۈرىدۇ. بۇ بىرلەشتۈرۈش مەسىلىسىنىڭ كۆرسەتمىسى بولۇپ، ھۆججەتلەشتۈرۈلگەن ئوتتۇرا ئەسىر سېخىنىڭ ئىش تەرتىپىنى قايتا ياساش ئەمەس.

گېئومېتىرىيەلىك نەقىش سىزىلغان پۈتۈن كاھىشنىڭ قۇرۇلمىسى باشقىچە: بىر ساپال گەۋدە ئۈستىگە بىر قانچە رەڭلىك شەكىل سىزىلىشى مۇمكىن. كېسىلگەن پارچىلاردىن ياسالغان موزايكىدا بولسا، سىزىقنىڭ بىر قىسمىنى مۇستەقىل پارچىلارنىڭ قىرلىرى ھاسىل قىلىدۇ. ئالدى بىلەن ھەقىقىي ئۇلىنىش سىزىقلىرىنىڭ قەيەردە ئىكەنلىكىنى سوراڭ. ئۇلار كىچىك رەڭلىك شەكىللەرنى ئايرىم ئوراپ تۇرامدۇ، ياكى بىر پۈتۈن چاسا كاھىشنىڭ يۈزىدە بىر قانچە شەكىل بارمۇ؟ يۈزدىكى نەقىش بىلەن ساپالنىڭ ئۆز شەكلىنى ئايرىم خاتىرىلەش كېرەك.

بۇ پەرق «موزايكا» دېگەن كەڭ تۈرنىمۇ توغرا چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ. خىربەت ئەل-مەفجەرنىڭ بىنا موزايكىلىرى ھەققىدىكى ماقالىمىز باشقا بىر مۇھىت ۋە ماتېرىيال تارىخىنى تەھلىل قىلىدۇ. «موزايكا» پارچىلارنى بىرلەشتۈرۈشنى بىلدۈرىدۇ؛ بۇ سۆزنىڭ ئۆزىلا ماراكەشنىڭ سىرلانغان كاھىش خىزمىتىنى كۆرسەتمەيدۇ.

سالا دې لا باركادىكى بىر كونكرېت تەركىبنى ئوقۇش

ئەلھەمرا سالا دې لا باركادىكى كاھىش قاپلىمىسىنى مۇھەممەد V نىڭ كومارېس ئوردىسىدا تەخمىنەن 1369-يىلى قىلغان خىزمىتىگە باغلايدۇ. خاتىرىدە ئاق بەلۋاغلار ھاسىل قىلغان سەككىز تەرەپلىك شەكىللەر ۋە ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى قارا ياكى كۆك سەككىز ئۇچلۇق يۇلتۇزلار كۆرسىتىلگەن. يۇلتۇزلارنىڭ ئەتراپىنى تۆت قارا، تۆت يېشىل پارچە ئوراپ تۇرىدۇ. بۇ تەپسىلاتلار شۇ كونكرېت تەركىبكە تەۋە، ھەممە زەللىج ئەسىرىگە مەجبۇرىي بولغان رەڭلەر توپلىمى ئەمەس.

نەقىشنى ئىككى قېتىم كۆزىتىشكە بولىدۇ. بىرىنچىدە ئاق بەلۋاغلارنى بويلاپ، ئۇلار ئوراپ تۇرىدىغان سەككىز تەرەپلىك دائىرىلەرنى تېپىڭ. ئىككىنچىدە ھەر بىر دائىرىنىڭ ئىچىدىكى رەڭلىك پارچىلارغا قاراڭ. بەلۋاغ پۈتۈن نەقىش مەيدانىنى تەشكىللەيدۇ، يۇلتۇز بولسا مەركەز ھاسىل قىلىدۇ. يۇلتۇزنىڭ ئۇچلىرىنىلا ساناش ئەتراپتىكى پارچىلارنىڭ رولىنى ۋە قوشنا بۆلەكلەر ئارىسىدىكى ئورتاق ئۇلىنىشلارنى نەزەردىن ساقىت قىلىدۇ. تولۇق تەسۋىر تونۇغىلى بولىدىغان نەقىشنىمۇ، ئۇنى كېيىنكى نەقىشكە تۇتاشتۇرىدىغان تورنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئېلىشى كېرەك.

بۇ كۆزىتىش رەڭنىڭ قۇرۇلمىدىكى رولىنىمۇ ئايدىڭلاشتۇرىدۇ. ھەممە پارچىنى بىر رەڭدە دەپ تەسەۋۋۇر قىلسىڭىز، ئۇلىنىش سىزىقلىرى ئارقىلىق بەزى چېگرالارنى يەنىلا كۆرگىلى بولىدۇ، ئەمما ئاق بەلۋاغنىڭ يولىنى ئىز قوغلاش قىيىنلىشىدۇ. رەڭ ئايرىم پارچىلارنى بىر ئۇدا سىزىقتەك كۆرسىتىشى ياكى مەركەزنى ئەتراپىدىن پەرقلەندۈرۈشى مۇمكىن. بۇ خاتىرىلەنگەن تەركىبنى قانداق ئوقۇشقا بولىدىغانلىقى ھەققىدىكى كۆزىتىش، ئاق، يېشىل، قارا ياكى كۆكنىڭ ھەممە جايدا بىر خىل سىمۋوللۇق مەنىسى بارلىقىنىڭ ئىسپاتى ئەمەس.

سەككىز تەرەپلىك شەكىل، سەككىز ئۇچلۇق يۇلتۇز ۋە ئەتراپتىكى سەككىز پارچە ئۈچ ئايرىم ساناقتۇر. سۈرەتلەرنى سېلىشتۇرغاندا تاشقى سىزىق، مەركىزىي نەقىش ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى پارچىلارنى بىر-بىرىدىن ئايرىڭ. ئوخشىشىپ كېتىدىغان سانلىق تەسۋىرلەر لايىھەنىڭ ئوخشىمىغان قاتلاملىرىنى كۆرسىتىشى مۇمكىن.

تەكرارلىنىدىغان نەقىش بىر كونكرېت تامغا قانداق ماسلىشىدۇ

تەكرارلانما بۆلەك بىناكارلىق مەسىلىسىنىڭ ھەممىسىنى ھەل قىلمايدۇ. بىر تاختىنىڭ كەڭلىكى، ئېگىزلىكى، قىرلىرى ۋە قوشنا يۈزلىرى بار. ئەلھەمرا مۇزېيىنىڭ دار ئەل-ئارۇسا كاھىش تاختىسى ھەققىدىكى خاتىرىسى سېرو دېل سولدىكى ئوردىدىن قالغان بىر ئەسەرنى تەسۋىرلەپ، كونكرېت بىنا بوشلۇقىغا ماس لايىھە ۋە نىسبەت تاللاشنى تەكىتلەيدۇ. رامكا بىلەن ئوتتۇرىدىكى نەقىش مەيدانى ئۆزئارا ماس بولۇشى كېرەك.

بىر ئاددىي ئورۇنلاشتۇرۇش سىنىقىنى ئويلاپ كۆرۈڭ: بىر تىك تۆت بۇلۇڭنىڭ ئىچىگە چوڭلۇقى ئوخشاش ئۈچ يۇلتۇز مەركىزلىك بۆلەك قويۇڭ. بۆلەكلەرنى ئۆزگەرتمەي، بۇ تۆت بۇلۇڭنى ئازراق كەڭەيتىڭ. ئەمدى قىر بەلۋېغىنى كەڭەيتىش، ئارىلىقنى ئۆزگەرتىش ياكى بۆلەكنىڭ كۆلىمىنى ئۆزگەرتىش ئارىسىدىن تاللاش كېرەك. ھەر بىر تاللاش مەركەز بىلەن قىرنىڭ مۇناسىۋىتىنى ئۆزگەرتىدۇ. بۇ مۇزېي خاتىرىسىدىكى ماسلاشتۇرۇش مەسىلىسىنى چۈشەندۈرىدۇ؛ يوقاپ كەتكەن بىر تاختىنىڭ ئۇستىسى ئەمەلىيەتتە قايسى يولنى تاللىغانلىقىنى ئىسپاتلىمايدۇ.

2011-يىلى ئاپرېلدا نەشر قىلىنغان مېكسۇئار تاختىسىنىڭ تەسۋىرى تېخىمۇ كونكرېت گېئومېتىرىيەلىك مىسال بېرىدۇ. بىر چاسا تورنىڭ ئۈستىگە يانتۇ چاسا تورنى قاتلاش ئارقىلىق چاسا ۋە سەككىز تەرەپلىك قۇرۇلما ھاسىل قىلىنغان. ئوتتۇرىدىكى مەيدان سەككىز ۋە ئون ئالتە ئۇچلۇق تەركىبلەرنى بىرلەشتۈرىدۇ؛ تارراق بەلۋاغلاردا رەڭلىك لېنتىلار گىرەلىشىدۇ. مۇزېي ساپال ئېلېمېنتلارنى كېسىلگەن ياكى قېلىپتا شەكىللەندۈرۈلگەن، بىر رەڭلىك سىرلانغان پارچىلار دەپ تەسۋىرلەيدۇ.

ئاخىرقى تەپسىلات ياساش ئۇسۇلى ھەققىدىكى ئومۇمىي ھۆكۈملەرگە چەك قويىدۇ. خاتىرىدە قېلىپتا شەكىللەندۈرۈلگەن پارچىلار دېيىلگەن بولسا، ئۇنىڭ ئورنىغا ھەممە ئېلېمېنت ئوخشاش ئۇسۇلدا كېسىلگەن دەپ يېزىشقا بولمايدۇ. تەكرارلانما بۆلەكلەرنىڭ گېئومېتىرىيەسى ئۈچۈن، چەمبەر، تور ۋە تەكرار يۇلتۇزلار ھەققىدىكى ئايرىم قوللانمىمىزغا قاراڭ. بۇ يەردىكى مەسىلە تەركىبنىڭ ماتېرىيال شەكلىگە ئايلىنىشى ۋە ئۇنىڭغا بېرىلگەن يۈزنى قانداق ئىگىلىشىدۇر.

فاس ۋە بىنا بېزەكچىلىكى ھۈنەرلىرىنىڭ داۋاملىشىشى

فاس بۇ ھۈنەرنىڭ بىناكارلىق مۇھىتىنى تەمىنلەيدۇ، شەھەردە ساقلانغان ھەر بىر كاھىشنىڭ يىلىنى ئەمەس. UNESCO نىڭ فاس كونا شەھىرى ھەققىدىكى خاتىرىسى شەھەرنىڭ مەرىنىيلەر دەۋرىدىكى چوڭ تەرەققىياتىنى 13- ۋە 14-ئەسىرلەرگە قويىدۇ، بىناكارلىق بىلىمى ۋە بېزەكچىلىك كەسىپلىرىنىڭ ساقلانغانلىقىنىمۇ ئېتىراپ قىلىدۇ. كونا شەھەر 1981-يىلى دۇنيا مىراسلىرى تىزىملىكىگە كىرگەن. تىزىملىككە كىرگۈزۈلگەن ئوبيېكت تارىخىي شەھەردۇر؛ بۇنى زەللىج ھۈنىرىنىڭ ئايرىم UNESCO تىزىملىكى دەپ كۆرسىتىشكە بولمايدۇ.

2017-يىلى ئاپرېلدىكى بىر ماقالىدە، مېتروپولىتان مۇزېيى تەتقىقاتچىسى Courtney A. Stewart تەخمىنەن 1350-يىلى سېلىنغان بۇ ئىنانىيە مەدرىسىسىدىكى كۆپ رەڭلىك زەللىج، ئويۇلغان گىپس ۋە كېدىر ياغاچ خىزمىتىنى تەسۋىرلەيدۇ. ئۇ يەنە كازابلانكادىكى، 1993-يىلى پۈتكەن ھەسەن II جامەسىدە كاھىش موزايكىسىنىڭ داۋاملاشقانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ئىككى بىنا بىر كۆرۈنۈش تىلىنىڭ داۋاملىشىشى بىلەن كونكرېت بىر بېزەكنىڭ يېشى ئارىسىدىكى پەرقنى ئەمەلىي مىسال بىلەن چۈشەندۈرىدۇ.

يۇلتۇزلارنى سېلىشتۇرۇشتىن بۇرۇن ماتېرىياللارنى سېلىشتۇرۇڭ. تامنىڭ تۆۋەنكى كاھىشلىق قىسمى، ئويۇلغان گىپس يۈزى ۋە ياغاچ تورۇسنىڭ ھەممىسىدە نەقىش بولۇشى مۇمكىن، ئەمما ئۇلارنىڭ ياسىلىشى ۋە ئاسرىلىشى ئوخشىمايدۇ. پۈتۈن ھويلىنىڭ سۈرىتى بۇ قاتلاملارنى بىرلا بېزەك تەسىراتىغا قىسىپ قويۇشى مۇمكىن. ئۇلار ئارىسىدىكى چېگرالارنى كۆزىتىش ساپال بىرلەشتۈرۈش، گىپس ئويۇش ۋە ياغاچچىلىقنىڭ پەرقىنى قايتا ئېنىقلايدۇ.

داۋاملىشىش كېيىنكى ھەر بىر ئۇستىنىڭ ئالدىنقى بارلىق مەشغۇلاتلارنى ئۆزگەرتمەي تەكرارلىغانلىقىنى بىلدۈرمەيدۇ. نامى بار بىنالار ئوخشىمىغان دەۋرلەردىكى مۇناسىۋەتلىك شەكىل ۋە ماتېرىياللارغا دەلىل بېرىدۇ. بىنانىڭ ۋاقتىنى بەلگىلەش، ساقلانغان تاختىنىڭ ۋاقتىنى بەلگىلەش ۋە رېمونت قىسمىنى تونۇش يەنىلا ئۈچ ئايرىم مەسىلىدۇر.

مېتروپولىتاننىڭ 2011-يىللىق ماراكەش ھويلىسى نېمىنى كۆرسىتىدۇ

Patti Cadby Birch ماراكەش ھويلىسى بۇ قاتلاملارنى كۆرگىلى بولىدىغان، خاتىرىسى ئېنىق بولغان ھازىرقى زامان ئەسىرىدۇر. مۇزېينىڭ ئوقۇتقۇچىلارغا بېغىشلانغان Unit 3 نەشرى ھويلىنىڭ 2011-يىلى فاستىن كەلگەن ناجى ئائىلىسى ۋە Arabesque, Inc. تەرىپىدىن مۇزېينىڭ ئۆزىدە ياسالغانلىقىنى خاتىرىلەيدۇ. تاملاردا رەڭلىك كېسىلگەن كاھىش ئويۇلغان گىپسنىڭ ئاستىدا، ئويۇلغان ياغاچ بولسا ئۈستۈنكى قاتلامدا تۇرىدۇ. قۇرۇلمىدا يەنە مۇزېي توپلىمىغا كىرگۈزۈلگەن، تەخمىنەن 1350–1400-يىللارغا تەۋە نەسرىيلەر مەرمەر تۈۋرۈكلىرى بار.

شۇڭا بۇ ھويلا ھازىرقى ھۈنەرۋەنچىلىك بىلەن كونا ئوبيېكتلارنى بىرلەشتۈرىدۇ. ئۇنىڭ كاھىشلىرىنى ماراكەش ياكى گرانادادىن پۈتۈن پېتى كۆچۈرۈپ كېلىنگەن ئوتتۇرا ئەسىر ئۆيى دەپ ئاتاشقا بولمايدۇ. يەنە بىر تەرەپتىن، ھازىرقى زامان ئەسىرى دېيىش ئۇنىڭ ھۈنەر جەريانىنى توقۇلما قىلىپ قويمايدۇ: مۇزېي ياسىغۇچىلارنى، قۇرۇلۇش يىلىنى ۋە ماتېرىياللارنى ئېنىق كۆرسىتىدۇ. ئىشەنچلىك تەسۋىر تارىخىي ئۈلگىلەرنىمۇ، يېڭىدىن ياسالغان بىناكارلىق مۇھىتىنىمۇ ئېتىراپ قىلالايدۇ.

Julia Rooney نىڭ 2015-يىلى ئاپرېلدىكى كۆرگەزمە زالى ھەققىدىكى ماقالىسىدە ھويلىنىڭ tastir نەقىشىدە 70 خىل پارچە شەكلى ئىشلىتىلگەنلىكى دېيىلىدۇ. ئۇلار ئايرىم كېسىلىپ، سەككىز ۋە ئون ئالتە ئۇچلۇق يۇلتۇزلارغا بىرلەشتۈرۈلگەن. يەتمىش دېگەن سان بۇ قۇرۇلمىدا ئىشلىتىلگەن شەكىل تۈرلىرىنىڭ سانىدۇر. ئۇ ھەر بىر تاختىنىڭ پارچە سانى ياكى ھەممە زەللىج ئەمەل قىلىدىغان قائىدە ئەمەس.

بۇ مىسال تولۇق بىر تاختىنىڭ بىر يۇلتۇز قېلىپىدىن كۆپ نەرسە تەلەپ قىلىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. مەركەزلەر، ئۇلاش پارچىلىرى ۋە چېگرالار پۈتۈن مەيداننىڭ ھاسىل بولۇشىغا قاتنىشىدۇ. مۇرەككەپلىك ھەققىدە سۆزلىگەندە نېمىنىڭ سانالغانلىقىنى ئېنىقلاڭ: يۇلتۇز ئۇچلىرىمۇ، تەكرار مەركەزلەرمۇ، ئايرىم پارچىلارمۇ ياكى پارچە شەكلىنىڭ تۈرلىرىمۇ؟ بۇ تۈرلەرنى ئارىلاشتۇرۇش كىشىنى تەسىرلەندۈرىدىغان سانلارنى بېرىدۇ، ئەمما ئەسەرنىڭ ئېنىق تەسۋىرىنى بەرمەيدۇ.

ئوخشاش يۇلتۇزلار ئوخشىمىغان ماتېرىيال ئەنئەنىلىرىگە تەۋە بولۇشى مۇمكىن

كېسىلگەن ساپال موزايكىسى ئىسلام دۇنياسىنىڭ غەربىي قىسمى بىلەنلا چەكلەنمەيدۇ. چىكاگو سەنئەت ئىنستىتۇتىنىڭ ئون ئىككى ئۇچلۇق يۇلتۇز ئەسىرى، تىزىم نومۇرى 1925.40 15-ئەسىرنىڭ ئاخىرىغا تەۋە دەپ بېكىتىلگەن، چىققان رايونى ئىران ياكى ئوتتۇرا ئاسىيا دەپ كۆرسىتىلگەن. خاتىرىگە قارىغاندا، بۇ سىرلانغان fritware تىپىدىكى ساپال كاھىشلار كېسىلىپ، قايتا موزايكا قىلىپ بىرلەشتۈرۈلگەن. مۇزېي شۇ دەۋردىن قالغان باشقا يۇلتۇز شەكىللىك كاھىشلارنىڭ كۆپىنچە بىر پۈتۈن پارچە قىلىپ پىشۇرۇلغانلىقىنىمۇ ئەسكەرتىدۇ.

بۇ سېلىشتۇرۇش تاماملانغان ئوبيېكتنىڭ تاشقى سىزىقى بىلەن ئۇنىڭ قانداق ياسالغانلىقىنى ئايرىيدۇ. يۇلتۇز شەكىللىك ئوبيېكت بىر ساپال پارچە بولۇشىمۇ، كىچىك پارچىلارنىڭ بىرلەشمىسى بولۇشىمۇ مۇمكىن. ئەكسىچە، بىرلەشتۈرۈلگەن چوڭ تىك تۆت بۇلۇڭلۇق مەيداندا يۇلتۇز پەقەت بىر كىچىك بۆلەك بولۇشى مۇمكىن. تاشقى سىلوئېتنىڭ ئۆزى ماتېرىيال مەسىلىسىنى ھەل قىلالمايدۇ.

چىكاگودىكى ئەسەردە كۆك يېشىل ۋە كوبالت كۆك رەڭلىك گۈللەر بىلەن ئايلانما ئۆسۈملۈك سىزىقلىرى بار. شۇڭا گېئومېتىرىيەلىك قۇرۇلما بىلەن ئۆسۈملۈك بېزىكى بىر ئەسەرنىڭ ئوخشىمىغان قاتلاملىرىدا بىللە مەۋجۇت بولالايدۇ. ئەرەبىسك يوپۇرماقلىرى ۋە ئايلانما شاخلىرى ھەققىدىكى ماقالىمىز بۇ ئۆسۈملۈك شەكىللىرىنى چۈشەندۈرىدۇ. بارلىق ئىسلام سەنئىتىدە جانلىق تەسۋىرى بولمايدۇ دېگەن كەڭ ھۆكۈمگەمۇ چەك قويۇش كېرەك؛ مۇزېيلاردىكى ئادەم ۋە ھايۋان مىساللىرى بۇنى كۆرسىتىدۇ.

چىكاگو خاتىرىسىدە بۇ موزايكىنىڭ ئەسلىدە مۇنبەر، چوڭ زال ياكى مەدرىسىدە ئىشلىتىلگەن بولۇشى مۇمكىنلىكى ئوتتۇرىغا قويۇلغان. بۇ تاللاشلار يەنىلا مۇمكىنچىلىكتۇر. يۇلتۇز شەكلىمۇ، ماتېرىيالمۇ ئېنىق بىر ئەسلى بىنانى كۆرسەتمەيدۇ. ئۇنى ماراكەش زەللىجى دەپ ئاتاش مۇزېينىڭ رايونغا ئائىت تەسۋىرىنى نەزەردىن ساقىت قىلىدۇ.

كاھىشقا ئوخشايدىغان يۈز تارىخىي رېمونت قاتلىمى بولغاندا

رېمونتتىن كېيىن كۆرۈنۈش تېخىمۇ ئاسان قايمۇقتۇرىدۇ. Pilar de Hoyos Alonso، Isabel Sánchez Marqués ۋە Fernando Guerra-Librero نىڭ 2021-يىلى Cuadernos de la Alhambra ژۇرنىلىدا نەشر قىلغان تەتقىقاتى سالا دې لوس رېيېس تېمىنىڭ تۆۋەنكى قاپلىمىسىنى تەكشۈرىدۇ. 1858–59-يىللىرى Rafael Contreras بۇزۇلغان كاھىشلارنىڭ ئورنىغا ئەسلى سىرلانغان ساپال بېزەكنى تەقلىد قىلغان گىپس نۇسخىلارنى قويغان. داۋاملىق نەملىك بۇ ئورۇن باسقۇچىلارنىمۇ بۇزۇشنى داۋاملاشتۇرغان.

ئاپتورلار 2011–12-يىللىرىدىكى قوغداش خىزمىتىنى مۇھاكىمە قىلىدۇ. بۇ خىزمەت ساقلانغان ئەسلى ماتېرىيالغا ۋە 19-ئەسىردىكى تەقلىد نۇسخىلارغا بىللە قارىتىلغان. كېيىن قوشۇلغان قاتلاملارنىڭ ئۆزىمۇ زال تارىخىنىڭ بىر قىسمىغا ئايلانغان. بۇ مىسال ئۇدا كۆرۈنىدىغان بىر گېئومېتىرىيەلىك يۈزنىڭ بىر نەچچە ماتېرىيال ۋە بىر نەچچە ئارىلىشىش دەۋرىنى ئۆز ئىچىگە ئېلىشى مۇمكىنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

زىيارەتچى ئۈچۈن پايدىلىق سوئال قايسى قىسمىنىڭ ئەسلى ساپال، قايسى قىسمىنىڭ كېيىن قوشۇلغانلىقى ۋە قوغداش خاتىرىسىنىڭ نېمىنى بېكىتكەنلىكىدۇر. ئوخشاش لايىھە ئوخشاش ماتېرىيالنى ئىسپاتلىمايدۇ. سۈرەتنىڭ ئۆزىلا بۇزۇلۇشنىڭ مەنبەسىنى ئېنىقلاپ، بىر قوغداش ۋە رېمونت ئۇسۇلىنى قوللىنىشقا ئاساس بولالمايدۇ. تاشقى ئوخشاشلىق بىلەن بىنانىڭ نەملىك مەسىلىسى ئايرىم ئىشلار؛ بۇ ماقالە رېمونت قىلىش ئۆلچىمىنى تەمىنلىمەيدۇ.

مۇقاۋا سۈرىتى سۈنئىي ئەقىل ياردىمىدە ياسالغان ھۈنەرۋەنچىلىك قايتا تەسەۋۋۇرىدۇر؛ ئۇ كونكرېت بىر تارىخىي سېخ، يادىكارلىق ياكى ساقلانغان تاختىنىڭ فوتوسى ئەمەس. نامى كۆرسىتىلگەن ئەسەرلەر ئۈچۈن ئۇلانغان مۇزېي ۋە قوغداش خاتىرىلىرىنى ئىشلىتىڭ. ئۇلارنىڭ يىللىرى ۋە ماتېرىيال تەسۋىرلىرى، پەقەت رەسىمنىڭ كۆرۈنۈشىگە قارىغاندىن تېخىمۇ پۇختا سېلىشتۇرۇشقا يول ئاچىدۇ.

مەنبەلەر

• ئەلھەمرا، سالا دې لا باركا كاھىش قاپلىمىسى — كېسىلگەن سىرلانغان پارچىلار ۋە مۇھەممەد V نىڭ تەخمىنەن 1369-يىللىق خىزمىتىگە باغلانغان تەركىب.
• ئەلھەمرا، مېكسۇئار كاھىش تاختىسى — 2011-يىلى ئاپرېلدىكى پارچە شەكىللەندۈرۈش، قاتلانغان تورلار ۋە گىرەلەشكەن بەلۋاغلارنىڭ تەسۋىرى.
• ئەلھەمرا، دار ئەل-ئارۇسا كاھىش تاختىسى — بۆلەكلەر، نىسبەت ۋە لايىھەنىڭ بىنا بوشلۇقىغا ماسلىشىشى.
• UNESCO دۇنيا مىراسلىرى مەركىزى، فاس كونا شەھىرى — شەھەر تارىخى، 1981-يىللىق تىزىملىك ۋە بىناكارلىق ھۈنەرلىرىنىڭ داۋاملىشىشى.
• مېتروپولىتان مۇزېيى، ماراكەشكە سەپەر — 2017-يىلى ئاپرېلدىكى بۇ ئىنانىيە بىلەن ھەسەن II جامەسىنى سېلىشتۇرغان ماقالە.
• مېتروپولىتان مۇزېيى، ئىسلام سەنئىتىدىكى گېئومېتىرىيەلىك لايىھە، Unit 3 — ماراكەش ھويلىسىنىڭ ماتېرىياللىرى، ئۇستىلىرى، 2011-يىللىق ياسىلىشى ۋە كونا تۈۋرۈكلىرى.
• مېتروپولىتان مۇزېيى، بىر كۆرگەزمە زالىنىڭ قۇرۇلمىسى — 2015-يىلى ئاپرېلدىكى ھويلىنىڭ 70 خىل شەكلى ۋە يۇلتۇز تەركىبلىرى ھەققىدىكى ماقالە.
• چىكاگو سەنئەت ئىنستىتۇتى، ئون ئىككى ئۇچلۇق يۇلتۇز — 1925.40 نومۇرلۇق كېسىلگەن fritware موزايكىسى، رايون ۋە ئەسلى ئىشلىتىلىشى ھەققىدىكى چەكلىك يەكۈنلەر.
• Cuadernos de la Alhambra 50، سالا دې لوس رېيېس قاپلىمىسىنى قوغداش تەتقىقاتى — 2021-يىللىق تەتقىقات؛ ساپال قالدۇقلىرى، 19-ئەسىردىكى گىپس تەقلىدلىرى ۋە قوغداش خىزمىتى.