
ญินคืออะไร? อัลกุรอาน อิบลีส และเรื่องเล่าพื้นบ้าน
อ่านโองการเรื่องการสร้างญิน กลุ่มผู้ฟังในซูเราะห์อัลญิน และอิบลีส พร้อมแยกเนื้อหาในคัมภีร์ออกจากเรื่องเล่าพื้นบ้าน
ในอิสลาม ญินเป็นสิ่งถูกสร้างที่กล่าวถึงในอัลกุรอาน ญินเป็นกลุ่มที่แตกต่างจากมนุษย์ และอัลกุรอานอธิบายว่าพวกเขาสามารถฟังสิ่งที่ถูกประทานลงมาและตอบสนองต่างกัน โองการ 18:50 ระบุว่าอิบลีสเป็นหนึ่งในหมู่ญิน ซูเราะห์อัลญินกล่าวถึงญินกลุ่มหนึ่งที่ฟังอัลกุรอานและศรัทธา สองตอนนี้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับคำถามว่าคำว่าญินหมายถึงวิญญาณชั่วร้ายหรือไม่
ผู้อ่านอาจรู้จักตัวละครคล้ายญินจากนิทานเรื่องยักษ์ในตะเกียง เรื่องประเภทนี้มีประวัติทางวรรณกรรมของตัวเอง เมื่อต้องการเข้าใจความหมายในอิสลาม ให้เริ่มอ่านสามตอน คือ 55:14–15 ว่าด้วยการสร้าง 72:1–15 ว่าด้วยสิ่งที่ผู้ฟังกล่าว และ 18:50 ที่ระบุชื่ออิบลีส แต่ละตอนตอบคำถามคนละด้าน การอ่านด้วยกันจึงให้รายละเอียดมากกว่ารายชื่อคุณสมบัติที่ถอดมาจากนิทานฉบับเล่าซ้ำ
อัลกุรอานกล่าวอย่างไรเกี่ยวกับการสร้างญิน
ใน อัลกุรอาน 55:14–15 โองการสองข้อที่อยู่ติดกันกล่าวถึงการสร้างมนุษย์จากดินและการสร้างญินจากไฟ คำแปลอาจบรรยายลักษณะของเปลวไฟต่างกัน การกล่าวถึงทั้งสองกลุ่มอยู่ในตอนที่ว่าด้วยอำนาจแห่งการสร้างของพระเจ้าและแสดงที่มาของพวกเขาในคัมภีร์ คำถามว่าญินมีรูปร่างอย่างไรต้องพิจารณาต่างหาก สองโองการนี้ไม่ได้ระบุรูปร่าง สี หรือลักษณะทางกายภาพที่บางภาพวาดใช้แทนญิน
อัลกุรอาน 51:56 กล่าวถึงมนุษย์และญินพร้อมกัน โดยบอกว่าจุดมุ่งหมายของการสร้างคือการเคารพภักดีต่อพระเจ้า เมื่ออ่านต่อจากตอนแรก จะเห็นความต่างระหว่างคำถามว่าถูกสร้างมาจากอะไรกับคำถามว่าถูกสร้างมาเพื่ออะไร ข้อนี้ยังปูทางไปสู่ซูเราะห์ที่ญินพูดถึงการตอบรับสารที่ได้ฟัง หากสนใจกรอบความเชื่อเรื่องการประทานคัมภีร์ มลาอิกะฮ์ และวันสุดท้าย ดู คู่มือหลักศรัทธาหกประการ
ในภาษาไทยคำว่า “ญิน” อาจหมายถึงหนึ่งตนหรือกลุ่มก็ได้ แล้วแต่ประโยค ผู้แปลบางคนรักษาคำเดิมจากภาษาอาหรับไว้ เพราะคำว่า “วิญญาณ” อาจทำให้ผู้อ่านนึกถึงอีกประเภทหนึ่ง เช่น วิญญาณของผู้เสียชีวิต เมื่อจดบันทึกเกี่ยวกับโองการใด ให้เก็บชื่อกลุ่มและระบุผู้พูดก่อนเลือกคำภาษาไทยมาใช้แทน
เกิดอะไรขึ้นในซูเราะห์อัลญิน
ซูเราะห์อัลญิน เป็นซูเราะห์ลำดับที่ 72 ของอัลกุรอาน เริ่มด้วยการกล่าวว่าท่านนบีได้รับแจ้งผ่านการประทานสารว่าญินกลุ่มหนึ่งได้ฟังการอ่าน ผู้ฟังเล่าถึงสิ่งที่ได้ยิน บอกว่าสิ่งนั้นนำไปสู่แนวทางที่ถูกต้อง และยืนยันว่าพวกเขาศรัทธา จากนั้นกล่าวว่าจะไม่นำสิ่งใดมาเป็นภาคีกับพระผู้อภิบาล อ่าน 72:1–2 คู่กัน เพราะคำตอบของผู้ฟังในโองการที่สองทำให้เข้าใจว่าเหตุใดพวกเขาจึงสนใจการอ่านนั้น
ลองอ่านต่อที่ 72:11 และ 72:14–15 ผู้พูดเล่าถึงความแตกต่างภายในกลุ่มของตน บางตนประพฤติชอบ ส่วนบางตนไปตามแนวทางอื่น โองการต่อมาแยกระหว่างผู้ที่ยอมจำนนต่อพระเจ้ากับผู้ที่ออกห่างจากความยุติธรรม การบอกสั้น ๆ ว่าญินทุกตนดื้อดึงย่อมทำให้มองข้ามผู้ฟังที่มีบทบาทหลักในซูเราะห์นี้ คำพูดของผู้ฟังช่วยให้เห็นว่าญินเป็นชื่อกลุ่มที่มีการตอบสนองหลากหลาย
ผู้พูดยังเปลี่ยนไปตามตอน ช่วงต้นบอกท่านนบีว่าต้องนำข้อความอะไรไปกล่าว ขณะที่โองการส่วนต้นหลายข้อบอกสิ่งที่ผู้ฟังกล่าวไว้ ช่วงหลังกลับมาเป็นคำสั่งจากพระเจ้าและข้อความถึงหรือเกี่ยวกับศาสนทูต เมื่อเตรียมยกข้อความใดมาอ้าง ให้เขียนกำกับไว้ว่าใครพูด คำบอกเล่าของญินเกี่ยวกับตนเองเป็นคนละส่วนกับคำสั่งที่มุ่งถึงท่านนบี คู่มือการอ้างซูเราะห์และโองการ แสดงวิธีอ้างหมายเลขที่คนอื่นตามอ่านได้จากอีกฉบับ
ผู้ฟังในซูเราะห์อัลอะห์กอฟ
อัลกุรอาน 46:29–32 เป็นอีกตอนที่กล่าวถึงญินฟังการอ่าน พวกเขาชวนกันตั้งใจฟัง เมื่อการอ่านจบลงก็กลับไปเตือนหมู่ชนของตน พวกเขากล่าวว่าสิ่งที่ได้ฟังเป็นคัมภีร์ที่ประทานหลังยุคของมูซา ยืนยันสิ่งที่ประทานมาก่อนและนำไปสู่ความจริง แล้วจึงชวนหมู่ชนของตนให้ขานรับผู้ที่เรียกร้องในนามของพระเจ้า ตอนนี้แสดงลำดับตั้งแต่ฟัง กลับไปหาเพื่อนร่วมกลุ่ม และนำสิ่งที่ได้ฟังไปบอกต่อ
อ่านช่วงต้นของซูเราะห์อัลญินเทียบกับ 46:29–32 ซูเราะห์ 72 รายงานคำพูดของผู้ฟังยาวกว่า และรวมสิ่งที่พวกเขากล่าวเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างญินด้วย ซูเราะห์ 46 ติดตามผู้ฟังกลับไปยังหมู่ชนของตน หากนำไปสอน สามารถอ้างโองการเกี่ยวกับการฟังจากแต่ละตอน แล้วอ่านโองการรอบข้างเพื่ออธิบายว่าตอนนั้นเน้นอะไร การเปรียบเทียบทำได้โดยไม่ต้องใส่วันที่แน่นอนหรือชื่อสมาชิกคนใดในกลุ่มเพิ่มเข้าไป
อิบลีสเป็นญินหรือมลาอิกะฮ์
อัลกุรอาน 18:50 ระบุว่าอิบลีสเป็นหนึ่งในหมู่ญิน โองการเดียวกันกล่าวถึงคำสั่งที่ให้มลาอิกะฮ์ก้มกราบอาดัม และอิบลีสปรากฏเป็นผู้ยกเว้นในฉากนั้น การที่ข้อมูลทั้งสองอย่างอยู่ด้วยกันทำให้เกิดคำถามว่าอิบลีสเป็นใคร เมื่อต้องอ้างโองการ ควรรักษาบริบทของคำสั่งและถ้อยคำที่ระบุว่าอิบลีสเป็นญินไว้ด้วยกัน
อีกวิธีหนึ่งคือนำอิบลีสมาเทียบกับผู้ฟังในซูเราะห์ 72 ชื่ออิบลีสระบุบุคคลเดียว ซึ่งปฏิเสธคำสั่งในเรื่องอาดัม ส่วนกลุ่มในซูเราะห์ 72 กล่าวถึงศรัทธาและการยอมจำนนของสมาชิก คำว่าชัยฏอนปรากฏในอีกบริบทหนึ่ง อัลกุรอาน 6:112 กล่าวถึงบรรดาชัยฏอนในหมู่มนุษย์และญินเกี่ยวกับคำพูดที่ชักนำให้หลงผิด เมื่อจดถึงโองการนั้น ใช้คำตามที่ระบุในโองการได้ ส่วนตอนที่กล่าวถึงญินทั้งกลุ่มหรือกลุ่มผู้ฟังที่เจาะจง ใช้ชื่อกลุ่มตามเดิม
การเปรียบเทียบประเภทของสิ่งที่กล่าวถึงในคัมภีร์ควรเริ่มจากคำบรรยายของตอนนั้น เมื่อบทความอ้างหะดีษเกี่ยวกับมลาอิกะฮ์หรือเรื่องอื่น ให้ดูว่ามาจากชุดใดและเป็นรายงานหมายเลขใด คู่มือว่าด้วยตัวบทและการถ่ายทอดหะดีษ อธิบายความต่างระหว่างหมายเลขรายงานกับการอ้างซูเราะห์และโองการของอัลกุรอาน
เรื่องสุลัยมานบอกอะไรเกี่ยวกับความรู้ในสิ่งเร้นลับ
ใน อัลกุรอาน 34:12–14 ญินบางตนทำงานให้สุลัยมานโดยได้รับอนุญาตจากพระเจ้า หลังสุลัยมานเสียชีวิต สิ่งมีชีวิตชนิดหนึ่งกัดกินไม้เท้าของท่าน เมื่อร่างของท่านล้มลง การเสียชีวิตจึงปรากฏ โองการสรุปเรื่องความรู้ในสิ่งเร้นลับไว้เองว่า ถ้าญินรู้สิ่งที่มองไม่เห็น ก็จะเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นและไม่ทำงานต่อไปในสภาพตามที่บรรยาย
เรื่องนี้กล่าวถึงทั้งสิ่งที่ญินบางตนทำได้และข้อจำกัดด้านความรู้ พวกเขาทำงานให้สุลัยมานโดยการอนุญาตของพระเจ้า แต่ไม่รู้ข้อเท็จจริงสำคัญที่เกิดขึ้นรอบตัว หากเรื่องเล่าฉบับหนึ่งนำตอนนี้ไปใช้เพื่ออ้างว่าญินรู้สิ่งเร้นลับเป็นปกติ ให้กลับไปอ่านจนถึงโองการที่ 14 ช่วงต้นแสดงสิ่งที่คนงานทำได้ ส่วนช่วงท้ายแสดงสิ่งที่พวกเขาไม่รู้
ทำไมยักษ์ในตะเกียงและญินจึงปรากฏในแหล่งข้อมูลคนละประเภท
คำว่า genie ในภาษาอังกฤษพบได้ในเรื่องเล่าที่รับอิทธิพลจากนิทานอาหรับราตรี ภาษาไทยอาจเรียกตัวละครเช่นนี้ว่ายักษ์ในตะเกียง เมื่อฉบับแปลหรือฉบับดัดแปลงนำญินมาเป็นตัวละคร การกระทำของตัวละครเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องนั้น หนังสือ Islam, Arabs, and the Intelligent World of the Jinn ของอะมีรา เอลเซน ศึกษาญินข้ามประเพณีทางศาสนาและวัฒนธรรม คำแนะนำหนังสือจากสำนักพิมพ์ช่วยอธิบายว่างานประวัติศาสตร์วัฒนธรรมใช้ข้อมูลได้กว้างกว่าอัลกุรอาน โดยแหล่งข้อมูลเหล่านั้นมีฐานะต่างจากคัมภีร์
หลักฐานที่เป็นวัตถุบอกข้อมูลอีกอย่างหนึ่ง รายการ T-S Ar.34.153 ของโครงการ Princeton Geniza บรรยายเศษต้นฉบับภาษาอาหรับที่เก็บรักษาในห้องสมุดมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ รายการระบุว่าพบข้อความเกี่ยวกับญิน บรรดาชัยฏอน และภาษาที่เกี่ยวข้องกับอัลกุรอาน เลขเรียกช่วยชี้ว่าเศษต้นฉบับชิ้นใดเป็นหลักฐานเรื่องคำนั้น หากต้องการรู้ว่าโองการหนึ่งในอัลกุรอานเขียนอย่างไร ให้เปิดโองการโดยตรงและจดเลขอ้างอิงกับฉบับแปลที่อ่าน
ทะเบียนของพิพิธภัณฑ์ก็อาจระบุอายุของภาพหรือโยงภาพกับแหล่งผลิตได้ ภาพตัวละครในเรื่องหนึ่งช่วยให้เห็นว่าศิลปินหรือช่างจากแหล่งนั้นวาดตัวละครอย่างไร ควรอ่านชนิดและอายุของวัตถุก่อนเปรียบเทียบกับงานศาสนา บทความเกี่ยวกับ คนและสัตว์ในศิลปะอิสลาม ยกตัวอย่างข้อมูลที่ป้ายหรือทะเบียนของพิพิธภัณฑ์ยืนยันได้
เริ่มอ่านเรื่องญินจากตรงไหน
หากมีเวลาอ่านสั้น ๆ เริ่มด้วย 55:14–15 และ 51:56 จดความต่างระหว่างโองการว่าด้วยการสร้างกับโองการว่าด้วยจุดมุ่งหมายของการเคารพภักดี อ่าน 72:1–15 เพื่อหาคำบรรยายตนเองของผู้ฟังอย่างน้อยสองอย่าง แล้วอ่าน 46:29–32 เพื่อดูการกระทำถัดไปในอีกตอน จบด้วย 18:50 และ 34:12–14 ตอนหนึ่งระบุบุคคล ส่วนอีกตอนบอกข้อจำกัดด้านความรู้ของญินในเหตุการณ์อื่น
จดข้อมูลสองประเภท สำหรับคัมภีร์หรือหะดีษ บันทึกเลขอ้างอิงกับหัวข้อรอบข้อความ สำหรับงานศึกษา ต้นฉบับ หรือวรรณกรรมดัดแปลง บันทึกผู้เขียน ฉบับ หรือสถาบัน พร้อมระบุประเภทของหลักฐาน หากข้อมูลที่อ่านเล่าเรื่อง ระบุชื่อสิ่งหนึ่ง หรืออ้างว่าสิ่งนั้นมีความสามารถบางอย่าง บันทึกเหล่านี้จะช่วยแยกได้ว่ามาจากอัลกุรอาน การตีความหนึ่งในประวัติศาสตร์ หรือรายละเอียดของเรื่องที่ถ่ายทอดในบริบทอื่น





