หะดีษคืออะไร วิธีอ่านเนื้อหา สายรายงาน และเลขอ้างอิง

หะดีษคืออะไร วิธีอ่านเนื้อหา สายรายงาน และเลขอ้างอิง

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างหะดีษ อัลกุรอาน และสุนนะฮ์ แล้วเทียบสายรายงาน ถ้อยคำ และหมายเลขของสองรายการในเศาะฮีห์อัลบุคอรี

หะดีษ คือรายงานที่ถ่ายทอดต่อกันมา ในอิสลามศึกษา คำนี้มักหมายถึงรายงานเกี่ยวกับสิ่งที่ศาสนทูตมุฮัมมัดกล่าว ทำ หรือรับรอง รายการหนึ่งมักระบุว่าใครส่งต่อรายงานไว้ในสายรายงานที่เรียกว่า อิสนาด และระบุสิ่งที่รายงานไว้ในตัวบทที่เรียกว่า มัตน์ ชุดรวบรวมหะดีษของซุนนีและชีอะฮ์เก็บรายงานต่างกลุ่มกัน ชุดสำคัญของชีอะฮ์ยังเก็บคำสอนที่ระบุว่ามาจากอิมามด้วย

หากเพิ่งเริ่มอ่าน ให้เลือกรายงานหนึ่งแล้วเปิดตำแหน่งของรายงานนั้นในชุดรวบรวม คำสอนเรื่องการกระทำกับเจตนาปรากฏที่ต้น เศาะฮีห์อัลบุคอรี และปรากฏอีกครั้งในหนังสือเดียวกัน ทั้งสองรายการมีใจความหลักร่วมกัน แต่เส้นทางการถ่ายทอด ถ้อยคำของตัวอย่าง และหมายเลขที่ใช้ค้นหาเป็นสามอย่างที่นำมาเทียบกันได้

หะดีษ สุนนะฮ์ และอัลกุรอานสัมพันธ์กันอย่างไร

อัลกุรอานเป็นคัมภีร์ของอิสลามที่ชาวมุสลิมรับในฐานะวิวรณ์ การอ้างอิงระบุซูเราะฮ์และอายะฮ์ ตัวอย่างเช่น อัลกุรอาน 33:21 กล่าวถึงศาสนทูตของพระเจ้าว่าเป็นแบบอย่างแก่ผู้ศรัทธา ส่วนการอ้างหะดีษระบุชื่อชุดรวบรวมและตำแหน่งของรายงานในชุดนั้น วิธีอ้างอิงทั้งสองแบบแยกกันได้แม้ตัวบทจะอยู่ในหน้าเดียวกันหรือปรากฏในคำเทศนาครั้งเดียว คำว่า มุศหัฟ ยังใช้หมายถึงอัลกุรอานที่เป็นเล่มได้ คู่มือมุศหัฟและใบของต้นฉบับ อธิบายความแตกต่างนี้

สุนนะฮ์ โดยทั่วไปหมายถึงแนวทางหรือแบบอย่างการปฏิบัติของศาสนทูต บทนำเรื่องหะดีษของสารานุกรมอิรานิกา อธิบายว่ารายงานเป็นแหล่งหลักอย่างหนึ่งในการทำความเข้าใจแบบอย่างนี้ การใช้ศัพท์ในหมู่ผู้เชี่ยวชาญอาจซ้อนทับกัน สำหรับผู้อ่านใหม่ ลองถามว่ารายงานฉบับนี้กล่าวว่ามุฮัมมัดพูดหรือทำอะไร และนักวิชาการในธรรมเนียมหนึ่งเข้าใจแบบอย่างนั้นอย่างไร การอ่านบริบทอาจช่วยให้เห็นว่าการกระทำหนึ่งถูกอธิบายว่าเป็นคำแนะนำสำหรับเหตุการณ์เฉพาะ หรือเป็นแบบปฏิบัติที่กว้างกว่านั้น

หาอิสนาดและมัตน์ในรายงานเรื่องเจตนา

เปิด เศาะฮีห์อัลบุคอรี หมายเลข 1 ในหมวดการเริ่มต้นของวิวรณ์ ตัวบทอาหรับเริ่มสายที่อัลหุมัยดี แล้วกล่าวถึงสุฟยาน ยะห์ยา อิบนุ สะอีด มุฮัมมัด อิบนุ อิบรอฮีม และอัลเกาะมะฮ์ อิบนุ วักกอศ ก่อนถึงอุมัร อิบนุ อัลค็อฏฏอบ ตามรายงาน อุมัรได้ยินมุฮัมมัดสอนว่าคุณค่าของการกระทำเกี่ยวข้องกับเจตนา รายงานยกตัวอย่างการอพยพเพื่อผลประโยชน์ทางโลกหรือเพื่อแต่งงาน ข้อความข้างต้นเป็นการเล่าความ สามารถอ่านถ้อยคำเต็มจากลิงก์

รายชื่อและถ้อยคำที่บอกว่าแต่ละคนรับรายงานมาอย่างไรประกอบเป็น อิสนาด ส่วนคำสอนและตัวอย่างเป็น มัตน์ การอ่านจากแหล่งของผู้รวบรวมไปหาอุมัรเป็นไปตามลำดับที่ฉบับนั้นพิมพ์ไว้ การอ่านจากอุมัรไปหาผู้รวบรวมแสดงทิศทางที่รายงานระบุว่าถูกส่งต่อ คำแปลอังกฤษวางชื่ออุมัรและคำสอนไว้เด่นชัด ข้อความอาหรับแสดงชื่อคนอื่นในสายด้วย หากคำแปลขึ้นต้นด้วยชื่อสหายของศาสนทูตเพียงคนเดียว ให้ดูข้อความอาหรับหรือฉบับที่มีรายละเอียดมากขึ้นเพื่อหาชื่อที่เหลือ

เปรียบเทียบสองรายการก่อนนำไปอ้าง

เศาะฮีห์อัลบุคอรี หมายเลข 54 นำเสนอคำสอนอีกฉบับในหมวดศรัทธา สายเริ่มที่อับดุลลอฮ์ อิบนุ มัสละมะฮ์ และมาลิก ทั้งสองสายมาบรรจบที่ยะห์ยา อิบนุ สะอีด จากนั้นต่างผ่านมุฮัมมัด อิบนุ อิบรอฮีม อัลเกาะมะฮ์ และอุมัร ฉบับที่สองกล่าวถึงการอพยพเพื่อพระเจ้าและศาสนทูตของพระองค์ก่อนเอ่ยเหตุผลทางโลก รายการตอนต้นมีตัวอย่างทางโลก แต่ไม่มีข้อความก่อนหน้าที่พบในฉบับที่สอง เมื่อวางถ้อยคำแต่ละฉบับคู่กับอ้างอิงของฉบับนั้น ความต่างจะเห็นได้ชัด

ฉบับใกล้เคียงใน เศาะฮีห์มุสลิม 1907a ก็มีข้อความเรื่องการอพยพเพื่อพระเจ้าและศาสนทูต เว็บไซต์ให้เลขอีกแบบคือ เล่ม 33 หะดีษ 222 และเลขเก่าฉบับอังกฤษคือ เล่ม 20 หะดีษ 4692 ทั้งสามเลขพาไปยังรายการเดียวกัน การพบถ้อยคำใกล้เคียงในหนังสืออีกชุดช่วยให้เปรียบเทียบได้ ในกรณีนี้ มุสลิม 1907a กับอัลบุคอรี 54 ต่างผ่านมาลิก จึงต้องดูทั้งชื่อผู้รายงานและถ้อยคำเพื่อเข้าใจว่าสายทั้งสองทับซ้อนกันตรงไหน

การจัดระดับหะดีษพิจารณาอะไร

ในศัพท์ซุนนีที่ใช้ทั่วไป เศาะฮีห์ หมายถึงมั่นคงหรือน่าเชื่อถือ หะซัน หมายถึงดี และ เฎาะอีฟ หมายถึงอ่อน งานศึกษาเรื่องอิบนุอัศเศาะลาห์และคำว่าหะซัน ติดตามการใช้และนิยามของระดับหนึ่งในช่วงต่าง ๆ ผู้ประเมินอาจดูว่าสายต่อเนื่องหรือไม่ ผู้ถ่ายทอดมีความน่าเชื่อถือและแม่นยำเพียงใด และการเปรียบเทียบเผยความผิดปกติหรือข้อบกพร่องที่ซ่อนอยู่หรือไม่ ระดับคือข้อวินิจฉัยเกี่ยวกับรายงานหรือเส้นทางหนึ่ง เกณฑ์และวิธีใช้เกณฑ์อาจต่างตามนักวิชาการ งานเขียน และธรรมเนียม การจัดว่าอ่อนบอกว่าหลักฐานมีข้อจำกัดตามเกณฑ์ที่ใช้ ส่วนการวินิจฉัยว่ามีผู้แต่งรายงานขึ้นต้องใช้หลักฐานเฉพาะ

บทนำของ เศาะฮีห์มุสลิม แสดงการอภิปรายของผู้รวบรวมเรื่องการใช้รายงานและเงื่อนไขยอมรับการถ่ายทอดบางแบบ งานวิจัยของอี้เหวิน ซูเกี่ยวกับการประเมินผู้รายงานของอัลญูซญานี ศึกษาว่านักวิจารณ์คนหนึ่งพิจารณาความน่าเชื่อถือของผู้รายงานและเนื้อหาที่ส่งต่ออย่างไร งานของโจนาธาน เอ. ซี. บราวน์เกี่ยวกับการวิจารณ์ตัวบท ติดตามข้อถกเถียงเรื่องข้อสรุปที่ดึงได้จากเนื้อหา การรู้จักชื่อในสายรายงานเป็นขั้นแรกของการทำความเข้าใจการประเมินนี้

เมื่อฉบับหนึ่งระบุระดับ ให้จดว่าใครเป็นผู้ประเมินและข้อความอยู่ตรงไหน ชื่อหมวดจากผู้รวบรวม หมายเหตุของบรรณาธิการสมัยใหม่ และถ้อยคำที่ระบุว่าเป็นของผู้พูดมีที่มาต่างกัน เมื่อคำแปลคล้ายกันแต่ระดับต่างกัน ให้เริ่มจากตรวจรายการอ้างอิงและสายรายงาน อาจเป็นคนละฉบับ ถ้าเป็นรายการเดียวกัน ก็สามารถระบุชื่อผู้ประเมินและเหตุผลตามข้อมูลที่แหล่งอ้างอิงเปิดเผย

เหตุใดชุดรวบรวมและธรรมเนียมวิชาการจึงสำคัญ

เศาะฮีห์อัลบุคอรี และ เศาะฮีห์มุสลิม เป็นชุดสำคัญของซุนนี ส่วน อัลกาฟี ที่อัลกุลัยนีรวบรวมเป็นชุดสำคัญของชีอะฮ์สิบสองอิมาม ทะเบียนต้นฉบับ อัลกาฟี ของห้องสมุดมหาวิทยาลัยพรินซ์ตัน ระบุเล่มแรกกับเล่มที่สามและอธิบายงานที่ครอบคลุมเทววิทยาและนิติศาสตร์ ชื่อชุดบอกว่าจะค้นรายงานได้ที่ใด ส่วนรายการนั้นบอกเจาะจงขึ้นว่าคำพูดหรือการกระทำถูกระบุว่าเป็นของใคร

ใน งานศึกษาแหล่งหะดีษชีอะฮ์ยุคต้น กุมัยล์ ราจานี กล่าวถึงความสำคัญของการถ่ายทอดที่ระบุว่ามาจากอิมามอัลบากิรและอัลศอดิก กรณีศึกษาของเขาเทียบกลุ่มรายงานใน อัลกาฟี กับเนื้อหาในงานของสายอิสมาอีลีเพื่อสำรวจแหล่งลายลักษณ์อักษรยุคก่อนหน้า เป็นการเทียบกลุ่มตัวบทที่กำหนดขอบเขตไว้เพื่อศึกษาคำถามทางประวัติศาสตร์ หากต้องการทราบข้อวินิจฉัยตามธรรมเนียมเกี่ยวกับรายงานเดียว ควรอ้างงานที่พิจารณารายงานนั้นโดยตรง

แยกเวลาของรายงานออกจากอายุของต้นฉบับ

ทะเบียน EAP1216/3/1/1 ของหอสมุดบริติช กล่าวถึง เศาะฮีห์อัลบุคอรี ฉบับกระดาษในโครงการห้องสมุดเจอร์บา ทะเบียนระบุว่าเป็นเล่ม 6 มีใบกระดาษ 228 ใบ และกำหนดอายุไว้ที่คริสต์ศตวรรษที่ 18 หรือ 19 ข้อมูลเหล่านี้อธิบายต้นฉบับเล่มดังกล่าว ถ้าต้องการรู้ว่ามีข้อความหนึ่งหรือไม่ต้องตรวจเล่มนั้น จำนวนไฟล์ดิจิทัล จำนวนใบจริง และหมายเลขหะดีษในฉบับพิมพ์เป็นข้อมูลคนละชนิด

พรินซ์ตันระบุปี 1667 สำหรับต้นฉบับ อัลกาฟี และระบุตำแหน่งชื่อเรื่องไว้ในบันทึกท้ายเล่มที่สาม ใบ 339a บันทึกท้ายเรื่องมักอยู่ใกล้จบต้นฉบับและอาจบอกชื่อเรื่องหรือเวลาที่คัดลอก คู่มือบันทึกท้ายเรื่องและเครื่องหมายการครอบครอง อธิบายว่าบันทึกชนิดต่าง ๆ ใช้รองรับข้อสรุปแบบใดได้ วันที่ของสำเนาช่วยจัดวางวัตถุในประวัติการอ่านและการคัดลอก หากจะศึกษาการก่อตัวของชุดรวบรวมหรือที่มาของรายงาน ต้องหาหลักฐานที่กล่าวถึงช่วงก่อนหน้านั้น

เมื่ออ่านภาพสแกน ใช้เลขเรียกต้นฉบับเพื่อระบุเล่มและเลขใบเพื่อย้อนหาข้อความ คู่มือแบบอักษรในต้นฉบับอาหรับ ช่วยให้แยกลักษณะการเขียนได้ หลักฐานอีกอย่างคือ อิญาซะฮ์ หรือหนังสืออนุญาตให้ถ่ายทอดงาน ซึ่งอาจบอกชื่อผลงาน ผู้สอน และผู้ได้รับอนุญาต หลักฐานนี้บันทึกการถ่ายทอดงานในระยะหนึ่ง อิสนาดของหะดีษระบุเส้นทางของรายงานเฉพาะเรื่อง หากต้นฉบับมีหลักฐานทั้งสองแบบ ให้จดแยกกันว่าแต่ละอย่างกล่าวถึงตัวบทและบุคคลใด

เขียนอ้างอิงให้ผู้อ่านตรวจสอบได้

เริ่มจากชื่อชุดรวบรวมและฉบับหรือเว็บไซต์ แล้วจดเล่มหรือหมวด หมายเลขรายงาน และตัวอักษรหรือเครื่องหมายที่เป็นส่วนของหมายเลข หากมีหลายเลข ให้คงป้ายกำกับของแต่ละเลขไว้ เว็บไซต์อาจแสดงเลขภาษาอังกฤษแบบเก่าข้างแบบใหม่ ตัวอย่างเช่น เศาะฮีห์อัลบุคอรี 54 หมวดศรัทธา เล่ม 2 หะดีษ 47 ช่วยให้ผู้อ่านหาตำแหน่งได้แม้ใช้ฉบับที่ระบุเลขเก่า 52 ในเล่มเดียวกัน

หากใช้คำแปลที่เผยแพร่แล้ว ให้ระบุผู้แปลเมื่อแหล่งข้อมูลแจ้งชื่อ ถ้าสรุปเป็นคำของตน ให้บอกว่าเป็นการเล่าความ อ่านข้อความก่อนและหลังประโยคที่เลือก โดยเฉพาะเมื่อเห็นประโยคเดียวในโพสต์ ตัวอย่างการอพยพในหะดีษเรื่องเจตนาแสดงว่าการกระทำภายนอกที่เหมือนกันอาจมีเหตุผลต่างกัน การแนบตำแหน่งของตัวอย่างทำให้เห็นว่าคำสั้น ๆ นั้นสรุปคำสอนส่วนใด

สำหรับการเปรียบเทียบครั้งแรก เปิดอัลบุคอรีหมายเลข 1 และ 54 ไว้ข้างกัน จดชื่อในสาย ถ้อยคำเรื่องการอพยพ และป้ายกำกับของหมายเลข จะได้เห็นช่วงที่สายใช้ร่วมกัน ความต่างของถ้อยคำ และวิธีกลับไปยังแต่ละรายการ ขั้นตอนนี้ใช้กับหะดีษอื่นได้เช่นกัน

แหล่งอ่านรายงานและต้นฉบับ