คัชคุลคืออะไร ภาชนะรับทานของนักพรตซูฟีและตัวอย่างจากพิพิธภัณฑ์

คัชคุลคืออะไร ภาชนะรับทานของนักพรตซูฟีและตัวอย่างจากพิพิธภัณฑ์

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

รู้จักคัชคุล ภาชนะรับทานที่พบทั้งแบบกะลา ไม้ ทองเหลือง และเหล็กกล้า เปรียบเทียบรูปทรง วัสดุ และหลักฐานการใช้งานจากของจริง

คัชคุล หรือ kashkul เป็นภาชนะรับทานที่สัมพันธ์กับนักพรตซูฟีผู้เดินทาง หลายชิ้นมีลำตัวยาวโค้ง ปลายเชิดขึ้น และบางชิ้นมีโซ่สำหรับหิ้ว ภาชนะนี้ใช้รับอาหารหรือเงินช่วยเหลือ และบางแบบใช้ดื่มน้ำได้ พิพิธภัณฑ์เก็บทั้งชิ้นที่แกะจากกะลา ชิ้นที่ทำจากไม้ และชิ้นโลหะ รูปทรงคล้ายกัน แต่รายละเอียดการทำและหลักฐานเรื่องการใช้งานต่างกัน

ภาชนะที่นักพรตพกไปได้

ป้ายพิพิธภัณฑ์ภาษาอังกฤษใช้ทั้ง begging bowl และ alms bowl ในกรณีนี้ ทานหมายถึงสิ่งที่ผู้คนมอบเพื่อช่วยผู้ขัดสน ผู้เดินทางที่อาศัยการให้ทานต้องมีภาชนะที่หิ้วไปได้สะดวกและยื่นไปรับสิ่งของได้ การพาดโซ่จากปลายด้านหนึ่งไปอีกด้านช่วยให้พกได้โดยไม่ต้องจับขอบภาชนะขณะเดิน พิพิธภัณฑ์อากาข่านอธิบายว่าภาชนะทองเหลืองของตนหิ้วด้วยมือหรือคล้องคอได้ พิพิธภัณฑ์อารยธรรมอิสลามชาร์จาห์กล่าวถึงการหิ้วหรือสะพายไหล่ในคำอธิบายภาชนะประเภทนี้

ภาชนะชนิดนี้เป็นส่วนหนึ่งของประวัติการปฏิบัติทางศาสนาของซูฟี โดยสัมพันธ์เป็นพิเศษกับผู้ดำรงชีพจากทานและเลือกชีวิตที่มีสิ่งของน้อย ชีวิตซูฟียังมีรูปแบบที่อยู่ประจำ เช่น คานกอฮ์หรือที่พำนักของซูฟี ซึ่งอาจเป็นที่พัก ที่เรียน และที่ชุมนุม ภาชนะพกพาช่วยให้เห็นว่าผู้เดินทางดำรงชีวิตอย่างไรควบคู่กับหลักฐานจากสถาบันที่ตั้งอยู่กับที่

เมื่อพิจารณาของใช้ส่วนตัว ลองเทียบภาชนะนี้กับ ลูกประคำตัสบีห์ ลูกประคำช่วยนับเมื่อรำลึกถึงพระเจ้าหรือสวดภาวนา ส่วนภาชนะใช้ใส่เสบียงหรือรับสิ่งที่ผู้คนมอบให้ ทั้งสองอย่างมีหน้าที่ใช้สอยเฉพาะและอาจมีความหมายด้านการปฏิบัติศาสนาด้วย

ภาพเขียนเป็นหลักฐานอีกแบบหนึ่ง ภาพ ภาพเหมือนซูฟี ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนกำหนดอายุไว้ในช่วงหนึ่งในสี่แรกของคริสต์ศตวรรษที่ 17 และระบุแหล่งที่มาว่าน่าจะเป็นเมืองพิชาปุระในเดกกัน ในภาพมีภาชนะรับทาน ขลุ่ย และเสื้อขนสัตว์ ภัณฑารักษ์พิจารณารายละเอียดเหล่านี้ร่วมกันเพื่อจำแนกลักษณะบุคคลที่วาด อีกภาพหนึ่งคือ นักพรตนั่งพินิจภาวนา ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะซานดิเอโก สร้างราวกลางคริสต์ศตวรรษที่ 17 และน่าจะมาจากพิชาปุระเช่นกัน สูจิบัตรนิทรรศการของเมโทรโพลิแทนระบุว่าภาชนะข้างตัวบุคคลคือคัชคุล และอธิบายภาพในฐานะภาพอุดมคติของนักพรต ภาพทั้งสองช่วยให้เข้าใจบทบาทของภาชนะในการสื่อถึงนักพรต ส่วนวัตถุจริงให้ข้อมูลเรื่องวัสดุ ฝีมือ และจารึกที่ภาพอาจลดรายละเอียดลง

จากกะลาผลไม้สู่ภาชนะ

ปาล์มมะพร้าวทะเลหรือโคโคเดอแมร์มีถิ่นกำเนิดในเซเชลส์ในมหาสมุทรอินเดีย ผลใหญ่ที่เป็นพูมีกะลาแข็งและโค้งอยู่แล้ว เมื่อผ่าออกจะได้โพรงยาวที่สามารถแกะหรือเสริมตัวเรือนให้เป็นภาชนะ ภัณฑารักษ์เชื่อมโยงการเดินทางของวัสดุในมหาสมุทรอินเดียกับการใช้รูปทรงนี้ในอิหร่าน เมโทรโพลิแทนเสนอว่ากะลาอาจลอยมาถึงชายฝั่งตอนใต้ของอิหร่าน ส่วนเส้นทางของกะลาแต่ละชิ้นไปถึงโรงช่างยังเป็นคำถามอีกเรื่องหนึ่ง

ภาชนะอิหร่านสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 18 หมายเลข AKM640 ของพิพิธภัณฑ์อากาข่านมีขนาด 24 เซนติเมตรตามบัญชีรายการ ทำจากกะลาครึ่งซีกที่แกะสลัก แถบอักษรโค้งตามขอบ จึงใช้กะลาเป็นทั้งตัวภาชนะและพื้นจารึก อีกวิธีหนึ่งปรากฏในผลงานของยาร์ มุฮัมมัดที่เมโทรโพลิแทน ลงวันที่ฮิจเราะห์ศักราช 1130 หรือ ค.ศ. 1717–1718 และระบุว่าเชื่อมโยงกับอิหร่าน กะลาอยู่ในตัวประกอบเงินและเงินกะไหล่ทองที่ฉลุและสลัก ภาชนะสูง 14 เซนติเมตร กว้าง 30.8 เซนติเมตร และลึก 16.7 เซนติเมตร โดยไม่รวมโซ่

สองชิ้นนี้แสดงวิธีใช้วัสดุชนิดเดียวกันคนละแบบ ช่างของ AKM640 ใช้ด้านนอกกะลาเป็นพื้นหลักสำหรับลวดลาย ส่วนชิ้นของยาร์ มุฮัมมัดเพิ่มงานโลหะโปร่งล้อมกะลา ทั้งคู่ใช้โพรงโค้งของกะลาเป็นพื้นฐานของรูปทรง

ไม้ ทองเหลือง และเหล็กกล้าในรูปทรงเดียวกัน

พื้นผิวขัดมันสีเข้มในภาพถ่ายอาจทำให้ดูวัสดุได้ยาก ภาชนะ 2018.665.2 ของเมโทรโพลิแทนลงอายุปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ทำจากไม้ฝังกระดูกอูฐ ยาวประมาณ 29 เซนติเมตร พิพิธภัณฑ์เห็นว่าชิ้นนี้น่าจะใช้รับทาน การประดับบนพื้นผิวจึงอยู่ร่วมกับหน้าที่ใช้สอยได้

ช่างโลหะทำภาชนะโค้งกลวงแบบเดียวกันได้จากโลหะ พิพิธภัณฑ์ศิลปะเดนเวอร์มีภาชนะอิหร่านหมายเลข 1994.6 ทำจากเหล็กกล้าฝังทอง กว้างประมาณ 35.6 เซนติเมตร ลงอายุปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 ถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 พิพิธภัณฑ์อ่านลายเซ็นว่าเป็นของฮัจญี อิบน์ อับบาส และอธิบายว่ารูปทรงคล้ายกะลามะพร้าวทะเล ช่องวัสดุในรายการบอกว่าชิ้นนี้ทำจากอะไร ส่วนคำบรรยายรูปทรงบอกว่ามีลักษณะอย่างไร

ที่พิพิธภัณฑ์อากาข่าน ภาชนะทองเหลืองจากอิหร่านหมายเลข AKM612 มาจากปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 และมีขนาด 61 เซนติเมตรตามบัญชีรายการ ปลายทั้งสองด้านเป็นหัวมังกร มีโซ่เชื่อมกัน ด้านนอกสลักดอกและใบไม้ ด้านในมีลวดลายเรขาคณิต หัวมังกรจึงเป็นทั้งจุดจบของแนวรูปทรงและตำแหน่งขนาบช่วงที่โซ่พาดอยู่

ปากภาชนะ โซ่ และพวยบอกอะไร

ปากเปิดช่วยให้รับอาหารหรือสิ่งที่บริจาคได้ง่าย หูโซ่ชี้ว่าภาชนะสามารถแขวนหรือหิ้วได้ ชิ้นที่มีฝาและพวยช่วยให้เปิดหรือรินสิ่งที่บรรจุได้อย่างควบคุม ลักษณะเหล่านี้ช่วยอธิบายตัววัตถุแม้บัญชีรายการไม่ได้บอกชื่อผู้ใช้หรือสิ่งที่เคยบรรจุ

ภาชนะ A.1946.42.am ของพิพิธภัณฑ์กลาสโกว์ทำจากทองเหลืองฝังเงินและถมร่องลายด้วยนีเอลโลสีเข้ม บัญชีรายการระบุซีเรียหรืออียิปต์เป็นแหล่งผลิตในคริสต์ศตวรรษที่ 18 หรือ 19 ด้านบนแบนมีช่องเปิด ฝาบานพับ และพวยเล็ก พิพิธภัณฑ์อธิบายว่าเป็นการนำรูปแบบมัมลุกก่อนหน้ากลับมาใช้ในสมัยออตโตมัน ฝาและพวยทำให้เข้าถึงสิ่งที่บรรจุต่างจากชามไม้ปากเปิดของเมโทรโพลิแทน

ชิ้น SM1996-209 ที่ชาร์จาห์มีวัสดุเป็นโลหะผสมทองแดงกับสังกะสีและเหล็ก ยาว 27 เซนติเมตร ลงอายุคริสต์ศตวรรษที่ 19 และระบุว่าเป็นงานอิหร่านจากการเปรียบเทียบรูปแบบ ลายสลักมีสัตว์ขนาดเล็กท่ามกลางพืช และมีรูปคนสองรูป ภาชนะนี้จึงเป็นกรณีหนึ่งของ การใช้รูปคนและสัตว์ประดับศิลปวัตถุอิสลาม

เมื่อภาชนะมีไว้ให้เห็นงานฝีมือ

ชิ้น 61/1998 ของเดวิดคอลเลกชันเป็นภาชนะสำริดหล่อ สลัก และเคลือบดีบุกจากเดกกันในอินเดีย ลงอายุราว ค.ศ. 1600 ยาว 38.5 เซนติเมตร ปลายเป็นหัวมังกรเช่นเดียวกับชิ้นทองเหลืองอิหร่านของพิพิธภัณฑ์อากาข่าน เดวิดคอลเลกชันเชื่อมโยงลายสลักที่แน่นกับงานโลหะเดกกัน และเสนอว่าภาชนะหนักชิ้นนี้น่าจะเคยตั้งในศาสนสถานของชาวชีอะฮ์ ข้อเสนอนี้เป็นคำอธิบายของชิ้นดังกล่าวโดยเฉพาะ

รูปทรงยาวรองรับทั้งโซ่และพื้นที่จารึกขนาดใหญ่ ส่วนปลายแหลมยังเป็นพื้นที่สำหรับทำงานประดับเป็นรูปทรงได้ เมโทรโพลิแทนมองชิ้นของยาร์ มุฮัมมัดเป็นงานที่ได้รับการเก็บสะสมด้วยรูปลักษณ์และฝีมือ ส่วนชามไม้ในพิพิธภัณฑ์เดียวกันน่าจะผ่านการใช้งาน ความเห็นในบัญชีรายการจึงช่วยตีความวัสดุและขนาดของแต่ละชิ้น

จารึกช่วยบอกอะไรเกี่ยวกับภาชนะ

บนชิ้นกะลา AKM640 พิพิธภัณฑ์อากาข่านระบุว่ามีคำวิงวอนภาษาอาหรับและเปอร์เซีย และมีถ้อยคำวิงวอนที่กล่าวถึงอะลีที่แถบบน บนทองเหลือง AKM612 สถาบันเดียวกันระบุบทกวีภาษาเปอร์เซียสรรเสริญศาสดามุฮัมมัด ตัวอักษรโค้งตามขอบทั้งสองชิ้น เนื้อความที่พิพิธภัณฑ์อ่านได้ช่วยชี้บริบททางศาสนาเฉพาะของแต่ละชิ้น

บนสำริดเดกกัน เดวิดคอลเลกชันระบุข้อความจากอัลกุรอานและคำวิงวอนแบบชีอะฮ์ที่เขียนด้วยอักษรษุลุษ อักษรอยู่ทั้งด้านในและด้านนอกบนพื้นสลักละเอียด ภาพด้านข้างอาจเห็นเพียงจารึกส่วนหนึ่ง คู่มืออักษรษุลุษและแบบอักษรอื่น ช่วยแยกชื่อรูปแบบอักษรออกจากภาษาและเนื้อหาที่จารึก

ภัณฑารักษ์บางแห่งเสนอความหมายเชิงเปรียบเทียบ พิพิธภัณฑ์อากาข่านเชื่อมทรงโค้งคล้ายเรือกับการเดินทางทางจิตวิญญาณ และเชื่อมภาชนะว่างกับการละอัตตา เมโทรโพลิแทนอ่านความว่างว่าเป็นความพร้อมรับความรู้จากพระเจ้า ทั้งสองเป็นข้ออธิบายว่าภาชนะที่คุ้นเคยอาจสื่ออะไรในบริบทซูฟี แม้ไม่ทราบว่าใครเคยถือชิ้นนั้น จารึกและคำอธิบายก็ช่วยอ่านความหมายของวัตถุได้

สามรายละเอียดที่ควรเปรียบเทียบในตู้จัดแสดง

เริ่มจากตัวภาชนะ กะลาแกะสลัก 24 เซนติเมตรของอากาข่านและเหล็กกล้า 35.6 เซนติเมตรของเดนเวอร์แสดงให้เห็นว่ารูปทรงที่คล้ายกันทำได้ด้วยวัสดุต่างกัน ให้อ่านบรรทัดวัสดุควบคู่กับเส้นรูปทรง ชิ้นที่มีตัวประกอบอย่างภาชนะของยาร์ มุฮัมมัดมีทั้งวัสดุหลักและวัสดุที่ครอบอยู่ด้านนอก

จากนั้นดูปลายและด้านบน โซ่ ปากเปิด หรือฝาบานพับอาจบอกการใช้ได้ ลองวางภาพภาชนะมีพวยของกลาสโกว์เทียบกับชามไม้เมโทรโพลิแทน แล้วดูว่าผู้ใช้จะหยิบหรือเทสิ่งที่อยู่ข้างในได้อย่างไร สุดท้ายอ่านระดับความแน่ชัดของรายการ ปีบนตัววัตถุ การระบุแหล่งจากรูปแบบ และข้อเสนอเรื่องสถานที่ตั้งแสดงเป็นหลักฐานคนละชนิด คำว่าคัชคุลบนป้ายระบุประเภท ส่วนอุปกรณ์ จารึก และประวัติช่วยแยกแยะชิ้นที่กำลังดู

บัญชีรายการพิพิธภัณฑ์