Czym jest tkanina kanga? Jak czytać pindo, mji i jina

Czym jest tkanina kanga? Jak czytać pindo, mji i jina

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

Rozpoznaj obramowanie, pole środkowe i napis na tkaninie kanga. Porównaj muzealne tkaniny z Afryki Wschodniej, etykiety i uszytą sukienkę.

Kanga, zapisywana także jako khanga, to drukowana tkanina bawełniana związana z Afryką Wschodnią, zwłaszcza z wybrzeżem suahili oraz tradycjami ubioru Kenii i Tanzanii. Na rozłożonym kawałku poszukaj wzorzystego obramowania, pola środkowego i wiersza tekstu. W języku suahili zwykle nazywa się je odpowiednio pindo, mji i jina. Tkaniną można się owinąć, założyć ją razem z drugą albo używać jej w domu.

Układ pozwala czytać każdy egzemplarz osobno. Na żółtym płótnie z 1962 roku w zbiorach Smithsonian pojawia się odniesienie do Dnia Republiki Tanganiki. Czerwona tkanina z tego samego muzeum ma pochodnię i przysłowie w suahili. Obie mają prostokątny kształt i widoczne napisy. Ich własne karty wyjaśniają treść oraz podają informacje o miejscu wytworzenia lub obiegu.

Jak znaleźć pindo, mji i jina na rozłożonej tkaninie

Pindo to obramowanie otaczające wzór. Prześledź je od rogu do rogu, żeby wyznaczyć granice jednego pełnego zadrukowanego prostokąta. Mji to pole środkowe, w którym może znaleźć się emblemat, scena albo powtarzające się kształty. Jina to wiadomość umieszczana często w pobliżu dolnej krawędzi tego pola. Przewodnik bibliotek Uniwersytetu Wisconsin w Madison podaje także ujumbe jako nazwę napisu. Te określenia wskazują części wzoru i przydają się jeszcze przed tłumaczeniem słów. Biblioteki Uniwersytetu Wisconsin w Madison, słownik tkanin

Zagięcie może odsłonić środkowy motyw, a jednocześnie zakryć obramowanie lub litery. Zdjęcie muzealne może pokazywać tylko jeden powtórzony motyw z dużo dłuższego odcinka. Przed określeniem granic wzoru poszukaj zdjęcia całej tkaniny. Ujęcie ogólne pozwala umiejscowić napis, a zbliżenie pomaga odczytać litery. W ten sposób można powiązać tekst z częścią kompozycji, w której go umieszczono. Jeżeli oglądasz tylko wycinek zdjęcia, zanotuj, czy widać róg, odcinek obramowania czy wyłącznie pole środkowe. Taka informacja ułatwia późniejsze odszukanie tego samego miejsca.

Inny przykład włączenia tekstu do kompozycji tkaniny przedstawia artykuł o tekstyliach kiswy Kaaby. Tamte napisy mają własną tradycję i kontekst. Przy kandze zacznij od ustalenia, w której części jej wzoru znajduje się tekst, a potem sprawdź zapis katalogowy tej konkretnej tkaniny.

Jak pary i powtórzenia wzoru wpływają na oglądanie kangi

Phyllis Ressler pisze w artykule dla programu Smithsonian Folklife, że kangi zazwyczaj sprzedaje się parami. Można nosić obie tkaniny jednocześnie, owijając jedną i narzucając drugą. Dłuższy odcinek w kolekcji może zachować kilka powtórzeń nadruku. Aby zrozumieć skalę, rozróżnij wymiary całej tkaniny i długość jednego powtórzenia. Zdjęcie i rubryka wymiarów dostarczają różnych informacji o tym samym obiekcie. Smithsonian Folklife, artykuł Phyllis Ressler o kangach

National Museum of African Art podaje dla obiektów 79-25-1 i 79-25-2 jednakowe wymiary całkowite, 114,9 × 339,7 cm. Długość jednego powtórzenia wynosi odpowiednio 166,5 cm oraz 166 cm. Wartości należą do dwóch odrębnych tkanin o podobnym formacie. Jeśli na zbliżeniu widać jeden prostokąt, długość powtórzenia pomaga odnieść go do dłuższego odcinka. Przy pełnym widoku wymiary całkowite pokazują, co zostało zarejestrowane w zbiorach. Smithsonian, obiekt 79-25-1 i Smithsonian, obiekt 79-25-2

Na ekranie fotografie mogą być wyświetlane w tym samym rozmiarze. Według liczb z katalogu jednostka wzoru na pierwszym płótnie jest o pół centymetra dłuższa, choć całkowite wymiary obu tkanin są takie same. Zapisz obie liczby obok odpowiedniego numeru obiektu. Dzięki temu przy oglądaniu szczegółu da się sprawdzić, czy przedstawia jedną jednostkę nadruku, czy cały zinwentaryzowany odcinek.

Czytanie napisu razem z otaczającym obrazem

W centrum obiektu 79-25-1 w Smithsonian znajduje się koło z sercem, kwiatem i dwoma skrzyżowanymi kłami. Wzór odnosi się do Dnia Republiki i podaje datę 9 grudnia 1962 roku. Według tłumaczenia muzeum zdanie w suahili pod obrazem łączy jedność z radością republiki. Wokół środka znajdują się żółte tło i wzorzyste obramowanie. Katalog wiąże tkaninę z Tanganiką. Data i emblemat pozwalają umieścić słowa w kontekście określonych obchodów publicznych. National Museum of African Art, kanga na Dzień Republiki

W opisie 79-25-2 muzeum wskazuje pochodnię nad przysłowiem suahili o tym, że osoba piekąca mięso czuje jego zapach. Tkanina ma czerwone tło i obramowanie z czarno-białymi motywami. Muzeum identyfikuje napis jako przysłowie. Tłumaczenie wyjaśnia dosłowne znaczenie, a do opisu konkretnego użycia potrzeba informacji o tym, kto wybrał tkaninę i w jakiej sytuacji ją pokazano. National Museum of African Art, kanga z pochodnią i przysłowiem

Textile Research Centre prezentuje kolejne przykłady. Tkanina TRC 2013.0123 z Kenii, z 2010 roku, wyraża przywiązanie do Afryki. Na tkaninie TRC 2015.0345 z Tanzanii, z 2015 roku, są życzenia szczęśliwego dnia ślubu. Przykłady obejmują wspólne uczucie i słowa skierowane do odbiorców w konkretnej sytuacji. W podpisie pod zdjęciem wpisz numer inwentarzowy obok objaśnienia, by czytelnik znalazł właściwą tkaninę. Textile Research Centre, przykłady z kolekcji

Przy układaniu podpisu pod zdjęciem najpierw wskaż widoczny szczegół, na przykład pochodnię nad tekstem na czerwonej tkaninie. Następnie dopisz, że dosłowne odczytanie przysłowia pochodzi z opisu muzeum. Na żółtej tkaninie datę można przepisać z kompozycji, a sens zdania podać za tłumaczeniem w katalogu. Taki zapis daje czytelnikowi sposób na sprawdzenie każdego rodzaju informacji.

Gdzie wyprodukowano tkaninę i na jaki rynek ją przeznaczono

W karcie czerwonej kangi 79-25-2 Smithsonian odnotowuje papierową etykietę z nazwą firmy i miejscem w Wakayamie w Japonii. Według opisu tkaninę wyprodukowano w Japonii z myślą o rynku kenijskim. Te miejsca odpowiadają na odrębne pytania. Znak wytwórcy może dać wskazówkę o produkcji. Wzmianka o rynku wyjaśnia, gdzie tkanina miała trafić do obiegu. Smithsonian, produkcja i rynek w karcie 79-25-2

Żółta tkanina z 1962 roku ma napis handlowy na brzegu tkackim, zawierający nazwę związaną z Dar es Salaam. Muzeum podaje Tanzanię w rubryce geograficznej i objaśnia odniesienie do Tanganiki we wzorze. Porównując te dane, zapisz obok siebie tekst na brzegu, miejsce z karty i wydarzenie z nadruku. Każdy z nich jest innym rodzajem wskazówki geograficznej. Smithsonian, geografia i brzeg tkaniny w karcie 79-25-1

Kontakty na wybrzeżu Afryki Wschodniej mają dłuższą historię. Artykuły o Kilwa Kisiwani i żegludze sezonowej na Oceanie Indyjskim pokazują, jak handel łączył region nadmorski. Gdy pytanie dotyczy drogi konkretnej tkaniny z XX wieku, sięgnij po jej kartę i etykietę wytwórcy. Przy notowaniu warto zaznaczyć, która nazwa występuje na papierowej etykiecie, która na brzegu tkaniny, a która została podana przez muzeum jako rynek. Tak łatwiej odczytać dane dwóch eksponatów oglądanych obok siebie.

Jak nosi się kangę i do czego służy

Ressler opisuje kangi używane jako spódnice, szale, okrycia głowy i tekstylia domowe. Pisze też o podarunkach i o przechowywaniu tkanin w rodzinie. Textile Research Centre pokazuje sposoby owinięcia jednego płótna z pary i narzucenia drugiego. Ułożenie i zagięcia określają, ile nadruku widać. Zdjęcie może dokumentować jeden sposób noszenia. Przy wyjaśnianiu okazji lub zamierzonego przesłania pomocny będzie podpis, wywiad lub inne źródło związane z tym użyciem. Smithsonian Folklife, noszenie i podarowywanie kangi oraz Textile Research Centre, sposoby noszenia tkaniny

Obramowanie i pole środkowe można zorganizować różnymi technikami. Artykuł o hafcie suzani wyjaśnia, jak części haftowane osobno łączy się w większy wzór. Na kandze idź wzrokiem za nadrukowanym obramowaniem jednego prostokąta, a potem odszukaj szew lub zagięcie, od którego zależy, jaką część wzoru widać podczas noszenia.

Co się zmienia, gdy z drukowanej tkaniny powstaje sukienka

Muzeum Uniwersytetu Stanowego Nowego Meksyku opisuje sukienkę 2014.01.01 inspirowaną kangą. Pochodzi z marki ChiChiA London, którą założyła urodzona w Tanzanii projektantka Christine Mhando. Muzeum opisuje jaskraworóżową bawełnę z zachodzącymi na siebie tekstami suahili drukowanymi czarnymi wersalikami. Materiał skrojono i uszyto z niego sukienkę do kolan z zaszewkami w talii, szerokim dekoltem i krótką baskinką z przodu. Nadruk jest rozłożony na dopasowanych elementach ubrania. Napis styka się z liniami cięcia i szwami. Uniwersytet Stanowy Nowego Meksyku, Sukienka inspirowana kangą

Porównaj zdjęcie całej sukienki z płasko rozłożoną tkaniną. Na prostokątnym płótnie obramowanie wyznacza granice pełnego wzoru. Na sukience śledź wiersz tekstu aż do szwu lub sprawdź, czy biegnie dalej na innym fragmencie ubrania. Zestawienie pokazuje zmianę formatu po skrojeniu i zszyciu. Przy zdjęciu sukienki możesz zaznaczyć, w którym miejscu litery dochodzą do krawędzi wykrojonego fragmentu. Przy zdjęciu całej kangi zanotuj położenie napisu względem pola środkowego. Taki opis przywiązuje obserwację do konkretnej części tkaniny. Informacje o wcześniejszym użyciu drukowanego materiału muszą pochodzić z danych dotyczących tego egzemplarza.

Jak opisać kangę na podstawie zdjęcia lub karty muzealnej

Zacznij od numeru inwentarzowego i zaznaczenia, jaką część tkaniny widać. Opisz obramowanie, pole i położenie pisma. Wyszukaj wymiary całkowite oraz długość powtórzenia, jeśli ją podano. Ustal, czy miejsce w katalogu odnosi się do produkcji, docelowego rynku czy wydarzenia. Przy opisie napisu skorzystaj z opublikowanego odczytu lub tłumaczenia i podaj jego źródło. Te informacje pozwolą porównywać tkaniny o podobnych kolorach lub wzorach.

W notatce dotyczącej 79-25-1 można obok siebie zapisać datę, emblemat i muzealne tłumaczenie. Przy 79-25-2 zanotuj pochodnię, przysłowie i papierową etykietę. Gdy zdjęcie pokazuje jedynie wycinek, dodaj, czy widać środek, linię tekstu czy brzeg tkacki. Kolejna osoba będzie mogła odszukać właściwe miejsce w pełnym ujęciu i sprawdzić opis w katalogu.

Karty zbiorów i przewodniki