Apakah zarf? Pemegang cawan kopi zaman Uthmaniyyah

Zarf ialah pemegang luar untuk cawan kopi kecil tanpa tangkai. Dalam penyajian kopi pada zaman Uthmaniyyah, cawan seramik atau kaca yang sering dipanggil fincan boleh dimasukkan ke dalam pemegang berasingan supaya mudah dipegang. Ada pemegang ringkas berbentuk cawan daripada loyang dan ada bingkai emas yang dihiasi enamel serta batu permata.

Dua bibir yang kelihatan dalam foto muzium mungkin milik dua objek yang terletak satu di dalam satu lagi. Cawan di bahagian dalam berisi kopi. Pemegang di bahagian luar menyokong cawan dan menyediakan permukaan untuk digenggam. Ada katalog yang menunjukkan kedua-duanya bersama. Katalog lain merekodkan pemegang yang masih tersimpan tanpa cawannya.

Bagaimana cawan terletak di dalam pemegang

Apabila dilihat dari sisi, banyak zarf mempunyai badan berongga yang lebih lebar di atas dan mengecil ke arah kaki. Dinding di bahagian dalam menyokong bahagian bawah cawan. Ayman M. Edris mengkaji tujuh pemegang loyang dari tempat penyimpanan koleksi Al-Ashmunein di Mallawi, Mesir. Lakarannya menunjukkan bahagian bawah cawan masuk ke dalam pemegang dan sebahagian sisi cawan menyentuh dinding dalamnya. Sejauh mana cawan timbul di atas bibir logam bergantung pada bentuk dan ukuran kedua-dua bahagian. Ayman M. Edris, kajian pemegang cawan kopi daripada loyang, Shedet keluaran 4

Metropolitan Museum of Art menyimpan cawan dan pemegang abad ke-19 yang dikaitkan dengan Turki. Cawan porselin bercat dan berglis 89.2.2162a setinggi 3.5 cm dengan diameter 5.6 cm. Pemegang perak 89.2.2162b bercorak tebuk, berukir dan bertatah. Tingginya 4.1 cm dengan diameter 5.4 cm. Diameter cawan dalam katalog lebih besar daripada diameter pemegang. Ini ukuran keseluruhan setiap objek. Untuk memahami cara kedua-duanya dipadankan, bandingkan bahagian bawah cawan yang lebih sempit dengan bukaan dan dinding dalam pemegang. Katalog tidak memberikan ukuran diameter cawan pada aras sentuhan itu. Metropolitan Museum of Art, cawan dan pemegang, 89.2.2162a, b

Huruf a dan b juga menunjukkan bahagian yang dirujuk oleh setiap ukuran tinggi. Untuk mengetahui tinggi kedua-duanya apabila disatukan, kita perlu tahu berapa dalam cawan masuk ke dalam pemegang. Pada foto sisi, cari garis antara perak dengan porselin dan lihat berapa banyak bahagian cawan yang timbul di atas bibir logam.

Kegunaan pemegang ketika menghidangkan kopi panas

Panduan pameran Life in a cup daripada British Museum menerangkan cara melindungi jari dengan meletakkan satu cawan porselin di dalam cawan porselin yang lain. Panduan itu turut membincangkan penggunaan pemegang logam kecil yang mula meluas pada abad ke-18. Peminum dapat mengangkat cawan dengan memegang bahagian luar tanpa menyentuh dinding nipis yang bersentuhan terus dengan kopi panas. Apabila diletakkan di atas meja, kaki pemegang menyokong kedua-dua bahagian. Objek yang tersimpan menunjukkan bentuk permukaan yang boleh dipegang. Katalog tidak menyediakan ukuran suhu permukaan selepas kopi dituang. British Museum, Life in a cup, penyediaan dan penyajian kopi

Pada pemegang loyang yang dikaji Edris, bahagian bawah kaki lebih lebar daripada bahagian atasnya. Beliau mengaitkan bentuk ini dengan kestabilan pemegang. Beliau juga menerangkan bagaimana sebahagian cawan terjulur di atas bibir pemegang. Perhatikan badan dan kaki serentak untuk memahami cara cawan diangkat dan diletakkan kembali. Tempat orang bertemu untuk minum kopi dibincangkan dalam rencana tentang kedai kopi Uthmaniyyah dan kehidupan awam. Edris, binaan dan penggunaan pemegang dari Al-Ashmunein

Cara pemegang loyang dan perak dibentuk

Contoh loyang dari Al-Ashmunein mempunyai kaki, badan dan bahagian pendek yang menyambungkan kedua-duanya. Foto dari bawah pada salah satu pemegang menunjukkan lekukan cetek di tengah kaki. Edris turut menunjukkan jalur titik timbul di tepi kaki. Dari sisi, badan yang hampir berbentuk kon dapat dibezakan daripada kaki pendek di bawahnya. Hiasan mengikut permukaan yang diperlukan untuk menyokong cawan dan meletakkan kedua-dua bahagian di atas permukaan rata. Edris, lakaran dan foto pemegang loyang

Dalam rekod pemegang perak, Metropolitan Museum of Art membezakan kerja tebuk, ukiran dan tatahan. Kerja tebuk menghasilkan lubang yang menembusi dinding. Ukiran meninggalkan garis atau tanda pada permukaan. Untuk menatah, bahan lain dimasukkan ke dalam lekukan yang disediakan. Beberapa teknik itu boleh dilihat pada satu objek. Bahagian dalam pemegang kosong menunjukkan kedudukan lubang dan hiasan berbanding dinding yang menyokong cawan. Panduan tentang pasar dan bengkel pertukangan di kota Islam menerangkan bagaimana barang buatan tangan dan kemahiran pembuatannya tersebar. Metropolitan Museum of Art, rekod pemegang perak

Cawan dan pemegang melalui laluan yang berbeza

Panduan pameran British Museum menyenaraikan zarf loyang Af.373 yang dikaitkan dengan Mesir di samping cawan Af.3495, yang dibuat di China dan diperoleh di Mesir. Kedua-duanya bertarikh antara 1800 dengan 1860. Ada juga contoh cawan Meissen berwarna ungu yang dibuat di Jerman antara 1800 dengan 1900 untuk pasaran Uthmaniyyah. Catatan ini menunjukkan bahawa tempat pembuatan boleh berbeza daripada tempat pemerolehan dan bahawa cawan untuk menghidangkan kopi boleh datang dari tempat yang jauh. Pemegang dari Mesir dan cawan buatan China ialah sumbangan Henry Christy dan masing-masing mempunyai nombor koleksi sendiri. Untuk menentukan sama ada kedua-duanya pernah digunakan bersama, perlu ada rekod yang mengaitkan kedua-dua objek itu secara khusus. British Museum, panduan pameran yang menyenaraikan cawan dan pemegang

Ada juga cawan yang dikaitkan dengan bengkel di dunia Uthmaniyyah. Louvre merekodkan serpihan cawan kopi abad ke-18 dari Kütahya dengan nombor MAO 936/824. Bahannya ialah seramik yang kaya dengan silika, dengan hiasan yang dilukis di bawah glis lutsinar. Ukuran lebar terbesar dalam rekod ialah ukuran serpihan yang masih ada. Untuk menilai bagaimana cawan muat di dalam pemegang, kita perlukan ukuran cawan yang lengkap. Rekod muzium menunjukkan tempat asal bahagian seramik. Rencana tentang pelabuhan Mocha di Yaman dan perdagangan kopi menjejaki laluan biji kopi yang boleh digunakan untuk menyediakan minuman dalam cawan seperti itu. Louvre, serpihan cawan kopi dari Kütahya, MAO 936/824

British Museum juga menerangkan cawan kecil berglis yang dikenali sebagai haysi. Di Hays, sebuah pusat pembuatan tembikar di Yaman, cawan ini telah dihasilkan dalam jumlah besar menjelang pertengahan abad ke-16. Nama yang sama digunakan untuk cawan buatan tempat lain. Sebagai contoh berasingan, panduan menunjukkan cawan bertangkai As1967,03.40 yang dibuat di Hays pada 1950-an atau 1960-an. Dalam rekod itu, Hays merujuk kepada tempat pembuatan cawan tersebut. Nama jenis haysi pula digunakan dengan lebih meluas. Apabila melihat nama tempat pada label, periksa sama ada nama itu merujuk kepada tempat pembuatan cawan, tempat pembuatan pemegang atau nama suatu jenis objek. British Museum, Life in a cup, cawan kopi haysi

Untuk melihat perbezaannya, cuba baca nama tempat bersama keterangan dalam setiap rekod. Bagi Af.3495, China ialah tempat pembuatan dan Mesir ialah tempat pemerolehan. Bagi cawan Meissen ungu, Jerman ialah tempat pembuatan dan pasaran Uthmaniyyah ialah sasaran jualannya. Bagi As1967,03.40, Hays ialah tempat pembuatan cawan itu. Jika cawan dan pemegang dipamerkan bersama, semak maklumat ini bagi setiap objek.

Pemegang berhias enamel buatan Geneva

Khalili Collections merekodkan tiga zarf yang dibuat di Geneva pada pertengahan abad ke-19 di bawah nombor SW 180. Bahan yang disenaraikan untuk kumpulan ini termasuk kaca opalin bersadur emas dan bercat, emas berhias enamel dan mutiara kecil. Menurut keterangan koleksi, tukang emas boleh memasang kepingan enamel, bahagian bercorak tebuk atau batu permata pada bingkai logam. Koleksi membincangkan kerja itu dalam konteks pembuatan untuk eksport. Oleh itu, nama peralatan kopi Uthmaniyyah dan tempat pembuatannya di Switzerland boleh muncul pada label yang sama. Khalili Collections, tiga zarf, SW 180

Satu lagi zarf buatan Geneva dalam Museum Collection setinggi 5.7 cm. Menurut katalog, ia dibuat untuk pasaran Turki dalam sepertiga pertama abad ke-19. Badan emas yang bercorak tebuk mempunyai panel bujur bergambar alat muzik pada latar enamel berwarna. Bekas kulit merah yang dilapik kain di dalamnya mengikut bentuk pemegang. Apabila ditutup, bekas itu melindungi pemegang yang disimpan di dalamnya. Semasa kopi dihidangkan, cawan dimasukkan ke dalam pemegang emas. Museum Collection, zarf Geneva dengan bekas yang mengikut bentuknya, MC1178

Satu zarf daripada koleksi sultan

Zarf emas OA 8032 di Louvre ialah pemegang abad ke-19 dengan kaki yang rendah. Tingginya 5 cm dan diameternya 5.2 cm. Katalog menerangkan baris berpilin bertatahkan zamrud yang berselang-seli dengan baris berpilin bertatahkan berlian dengan potongan mawar. Di bahagian atas terdapat hiasan bunga daripada berlian. Badan yang memegang cawan dan bahagian kaki masih dapat dikenal pasti di bawah hiasan itu. Objek ini menunjukkan betapa banyak perincian yang boleh ditempatkan pada permukaan kecil. Louvre, zarf bertatahkan zamrud dan berlian, OA 8032

Rekod yang sama menjejaki zarf ini daripada koleksi Sultan Abdülhamid II ke jualan barang kemas baginda di Paris pada 1911, kemudian ke koleksi Georges Heine dan seterusnya kepada muzium melalui wasiat pada 1929. Tahun-tahun itu merupakan sebahagian daripada sejarah pemilikan. Zaman pembuatannya masih dicatat sebagai abad ke-19. Rekod menyatakan nama pemilik terdahulu dan butiran jualan yang tercatat. Nama tukang yang membuatnya tidak dinyatakan. Louvre, sejarah pemilikan OA 8032

Perkara yang boleh diperhatikan di pameran peralatan kopi

Mulakan di bibir cawan dan cari garis pertemuan seramik atau kaca dengan logam. Lihat pula dari sisi. Jika cawan timbul di atas badan pendek bercorak tebuk dan berkaki, mungkin ada dua objek yang disatukan. Jika pemegang kosong, foto bahagian dalam dapat menunjukkan tempat bahagian bawah cawan disokong. Semak nombor katalog setiap bahagian sebelum menganggarkan saiz daripada gambar. Tinggi kedua-duanya setelah disatukan dan tinggi setiap bahagian ialah ukuran yang berbeza.

Ilustrasi sejarah boleh menunjukkan kedudukan pemegang berbanding kendi, dulang dan peralatan lain untuk menghidangkan kopi. Ilustrasi abad ke-19 yang diterbitkan semula oleh Edris menunjukkan cawan di dalam pemegang dan kedua-dua bahagian secara berasingan. Melihat kedua-dua susunan membantu kita mengenal pasti pemegang luar. Rencana tentang kronik bergambar Uthmaniyyah dan upacara memberikan contoh cara membaca kedudukan dan kumpulan objek dalam imej sejarah. Rekod koleksi pula menambah maklumat tentang bahan dan sejarah yang didokumenkan bagi objek tertentu. Edris, rajah 1, ilustrasi sejarah penyajian kopi

Terdapat juga catatan tentang tradisi yang masih diamalkan. Pada 2013, jawatankuasa antara kerajaan UNESCO menyenaraikan budaya dan tradisi kopi Turki dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tidak Ketara Kemanusiaan. Keputusannya menerangkan penyajian kopi dalam cawan kecil bersama air dan amalan berkumpul untuk menikmati minuman itu. Amalan inilah yang disenaraikan. Bahan, tarikh pembuatan dan sejarah pemilikan sesuatu pemegang dapat disemak pada rekod objek, misalnya di Louvre atau Metropolitan Museum of Art. UNESCO, Keputusan 8.COM 8.28

Rekod muzium dan kajian tentang zarf

• Metropolitan Museum of Art, cawan dan pemegang menyatakan bahan dan ukuran cawan porselin dan pemegang perak secara berasingan.
• Ayman M. Edris, pemegang cawan kopi daripada loyang membandingkan binaan tujuh objek yang disimpan di Mesir.
• British Museum, Life in a cup menerangkan cawan, pemegang dan cara ia dipamerkan dalam bahagian penyediaan dan penyajian kopi.
• Khalili Collections, tiga zarf menerangkan bahan kumpulan Geneva dan konteks eksport.
• Museum Collection, zarf bergambar alat muzik merekodkan kerja enamel, tempat pembuatan dan bekas penyimpanan.
• Louvre, zarf OA 8032 memberikan ukuran, bahan dan sejarah pemilikan.