ساماررا گەج ئويمىچىلىقى: ئابباسىيلار بېزەكچىلىك ئۇسلۇبى

ساماررا گەج ئويمىچىلىقى (Samarra stucco) ئابباسىيلار خەلىپىلىكىنىڭ پايتەختى ساماررا شەھىرىدە (836-892-يىللار) تەرەققىي قىلغان ئۆزگىچە گەج بېزەكچىلىك سەنئىتىدۇر. ئارخېولوگلار بۇ بېزەكلەرنى ئالاھىدىلىكىگە قاراپ A، B ۋە C دەپ ئۈچ خىل ئۇسلۇبقا ئايرىيدۇ. بۇ ئۇسلۇبلار كېيىنچە ياغاچچىلىق، ساپالچىلىق ۋە بىناكارلىققا چوڭ تەسىر كۆرسەتكەن.

مۇقاۋا سۈرىتى سۈنئىي ئەقىل ياردىمىدە ئىجاد قىلىنغان تارىخىي قايتا تەسۋىر بولۇپ، مەلۇم بىر يادىكارلىق، ئۇستا ياكى ئەسەرنىڭ فوتوسى ئەمەس.

ماتېرىيال، قۇرۇلۇش ۋە ئىشلىتىش

پايتەختنى تېز سۈرئەتتە قۇرۇش ئېھتىياجى قىممەتلىك تاش ئويمىچىلىقىنىڭ ئورنىغا ئەرزان ۋە ئاسان شەكىللىنىدىغان گەج سۇۋاق تېخنىكىسىنى كەلتۈرۈپ چىقارغان. A ئۇسلۇبىدا چوڭقۇر ئويۇلغان ئۆسۈملۈك يوپۇرماقلىرى كۆرۈنسە، B ئۇسلۇبىدا تېخىمۇ تەكشىلىككە يۈزلەنگەن. C ئۇسلۇبى (يانتۇ كېسىش ئۇسلۇبى) بولسا قېلىپ ئارقىلىق تېز ئىشلەپچىقىرىلىدىغان ئابستراكت نۇسخىلارنى ئاساس قىلغان.

قانداق توغرا تونۇيمىز؟

بۇ ئۈچ خىل تۈرگە ئايرىش زامانىۋى ئارخېولوگىيەلىك قورال بولۇپ، ئەسلىدىكى بىنالاردا بۇ ئۇسلۇبلار ئارىلاش ئىشلىتىلگەن بولۇشى مۇمكىن. ئارخېولوگ ئېرنست ھېرزفېلد (Ernst Herzfeld) 20-ئەسىرنىڭ بېشىدا قازغان نۇرغۇن گەج پارچىلىرى بۈگۈن دۇنيادىكى مۇزېيلارغا تارقىلىپ كەتكەن بولۇپ، ئۇلارنى ئەسلىدىكى بىنا تېمىدىن ئايرىپ، يەككە ھالەتتە تولۇق باھالاش قىيىن.

مەنبەلەر

• UNESCO World Heritage Centre: Samarra Archaeological City — capital plan, architecture, stucco and endangered status.
• The Met: Architectural Ornament of Abbasid Samarra — Herzfeld drawings, excavation and wall decoration.
• The Met: Art of the Abbasid Period — beveled style, media and wider influence.