زۇبەيدە يولى: كۇفەدىن مەككىگىچە بولغان ئابباسىيلار ھەج يولى
تەخمىنەن 1300 كىلومېتىرلىق زۇبەيدە يولىدا قۇدۇق، سۇ ئامبىرى، بېكەت ۋە يول بەلگىلىرىنىڭ ھەجچىلەرگە قانداق خىزمەت قىلغانلىقىنى چۈشەندۈرىدۇ.
زۇبەيدە يولى ئىراقتىكى كۇفە بىلەن مەككىنى تۇتاشتۇرغان، ئۇزۇنلۇقى تەخمىنەن 1300 كىلومېتىر كېلىدىغان تارىخىي ھەج يولىدۇر. بۇ پەقەت خەرىتىدىكى سىزىق ئەمەس، بەلكى سۇ قۇرۇلۇشى، بېكەت، يول بەلگىسى ۋە باشقۇرۇشتىن تۈزۈلگەن پىلانلىق تور ئىدى.
مۇقاۋا رەسىمى سۈنئىي ئەقىل ياردىمىدە ياسالغان ئەسلى تارىخىي قايتا تەسۋىر بولۇپ، ئارخېئولوگىيەلىك سۈرەت ئەمەس.
نېمە ئۈچۈن زۇبەيدە يولى دەپ ئاتىلىدۇ؟
بۇ نام خەلىپە ھارۇن رەشىدنىڭ ئايالى زۇبەيدە بىنت جەئفەر بىلەن باغلىق. ئۇ ھەجچىلەر ئۈچۈن خەير-ساخاۋەت سۇ قۇرۇلۇشلىرىنى قوللىغان. ئەمما ئۇ پۈتۈن يولنى نۆلدىن قۇرغان دېگەنلىك ئەمەس؛ ئىراق بىلەن ھىجاز ئوتتۇرىسىدىكى قاتناش تېخىمۇ قەدىمكى بولۇپ، ئابباسىي ھۆكۈمدارلار، ئەمەلدارلار، ساخاۋەتچىلەر ۋە ئىشچىلار ئۇنى ئەۋلادمۇئەدۋلات كېڭەيتكەن ۋە رېمونت قىلغان.
سۇ قۇرۇلۇشى
چۆلدە ئەڭ مۇھىم مەسىلە سۇ ئىدى. تاشقا قۇدۇق قېزىلدى، پەسىللىك يامغۇر سۈيى توسما ئارقىلىق يىغىلدى، ئۆستەڭ ۋە سۇ ئامبارلىرى ياسالدى. بەزى يول بۆلەكلىرى تازىلاندى ياكى تاش ياتقۇزۇلدى. چوڭ بېكەتلەر سۇ، ئارام، بىخەتەرلىك ۋە بازار تەمىنلىدى؛ كىچىك بېكەتلەر پىيادە ھەجچىلەرگە ياردەم بەردى.
ھەج ۋە خەۋەرلىشىش تورى
بېكەتلەر مىل ياكى ئابباسىي پوچتا تۈزۈمى بىلەنمۇ باغلىق بولغان بارىد ئارىلىقى بويىچە ئورۇنلاشتۇرۇلدى. فەيد مۇھىم ئوتتۇرا بېكەت ۋە ئامبار ئىدى. يولدىن ھەجچىلەردىن باشقا سودىگەر، ئەلچى، ئەمەلدار ۋە ئەسكەرلەرمۇ پايدىلاندى.
مىراس ئورنى
يول دەسلەپكى ئابباسىي دەۋرىدە گۈللەندى، ئونىنچى ئەسىردىن كېيىن سىياسىي پارچىلىنىش سەۋەبىدىن ئاجىزلىدى. UNESCO ھۆججىتى 1243-يىلى بۇ يولدا ئەڭ ئاخىرقى تەشكىللىك ئابباسىي ھەج كارۋىنى ماڭغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
بۈگۈن زۇبەيدە يولى سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە ئىراقنىڭ UNESCO دۇنيا مىراسى ۋاقىتلىق تىزىملىكىدە. ۋاقىتلىق تىزىملىككە كىرىش رەسمىي دۇنيا مىراسى بولغانلىقىنى بىلدۈرمەيدۇ.
