
Kalamkari nedir? El boyaması pamuk, mordan ve rezerv boyama
Kalam, mordan ve rezervin pamuklu kumaşta deseni nasıl oluşturduğunu görün. Alay sahnesini, iki palamporu ve ayrı yatak örtüsü bordürünü karşılaştırın.
Palampor, genellikle asmalık veya yatak örtüsü olarak kaydedilen bezemeli bir tekstil türüdür. Terim biçimi ya da kullanım biçimini belirtir. Elle boyanmış bir kumaşın etiketinde de baskılı olanın etiketinde de bulunabilir. Örnekler, tekniği kumaşın biçiminden ve kayıtlı varış yerinden ayırmaya yardımcı olur. İki eserin adı aynıysa önce ikisinin de biçimini, ardından malzeme alanlarındaki yöntemleri karşılaştırın. Aynı adın kullanılması, işçiliğin de aynı olduğunu göstermez.
Boyalı çizgiyi, renkli alanı ve korunan bölgeyi izlemek
Geniş bir şekli ve ince bir dış çizgiyi gösteren ayrıntıyla başlayın. Elle çizilen bir desende kalem, sıvıyı motifin belirli bir noktasına bırakabilir. Bitmiş renk boyama sırasında ortaya çıkabilir. Genesee Country Village & Museum’un G2005.125 kaydı, mordan sürmek için kalam kullanılmasını ve renkler için çalışmanın tekrarlanmasını anlatır. Küçük ayrıntılardan bazıları elle boyanmıştır. Müze, günümüze ulaşan eseri yatak örtüsünden ayrılmış bir bordür olarak tanımlar. Bu tanımı uygulama biçimiyle birlikte yazın, çünkü kayıt belirli bir tekstil parçasına aittir.
Koyu çizgi, parlak renk alanı ve açık bölüm fotoğrafta bitmiş kumaşta görülür. Katalog veya teknik inceleme bunlardan hangisinin mordan, rezerv ya da başka bir uygulamayla yapıldığını açıklayabilir. Royal Ontario Museum’un Hint çitleri kataloğu, el boyaması ve baskılı kumaşları birbiriyle ilişkili biçimler olarak ele alır. Baktığınız tekstilin kendi kaydındaki daha ayrıntılı teknik terimleri kullanın. Özellikle çözgü ve atkı ölçülerini uzunluk ve genişlik olarak yeniden adlandırmak yerine kayıttaki yönleri yazmak karşılaştırmayı daha açık kılar. Kayıt yalnızca baskıdan söz ediyorsa fotoğrafın görünüşüne bakarak kalem kullanımını eklemeyin. Örneğin ince bir çizginin geçtiği yeri kaydetmek görsel bir gözlemdir. Çizginin hangi araçla yapıldığına dair bilgi için o eserin teknik kaydına bakılır. Fotoğraf ve müze açıklaması farklı türde bilgi sağlar.
İki ölçekte fotoğraf karşılaştırın. Yakın çekim çizginin nerede kalınlaştığını veya yön değiştirdiğini gösterir. Kumaşın tamamı hangi alanların tekrarlandığını ortaya koyar. Tekrar sayesinde aynı birim bordürün başka bölümünde bulunabilir. Aralık değişikliği tek başına kullanılan alet hakkında sınırlı bilgi verir. Müze deseni baskılı olarak kaydediyorsa fotoğrafla birlikte o tanımı koruyun. Bir yakın çekim yalnızca çiçeği gösteriyorsa bütün görüntüden çiçeğin kenara ne kadar yakın olduğunu belirlemeye çalışın.
Kalamkari olarak tanımlanan kumaşın kaydını okumak
Met’in Kral Tirumala Nayaka’nın alayı, 2022.439 adlı kumaşı 1640–1650’ye tarihlenir. Malzeme alanı elle boyanmış, mordanla ve rezervle boyanmış pamuklu kumaşı belirtir ve kalamkari adını kullanır. Ölçüleri 174 × 452,8 santimetredir. Geniş biçim alay sahnesini kumaş boyunca taşır. Yakın çekim bir kişiyi veya kıyafet ayrıntısını gösterir. Bütün görüntü, o ayrıntının sahnedeki yerini korur. Görüntünün kırpılmış olması ölçünün eserin tamamına ait olduğu gerçeğini değiştirmez.
Bu örnekte malzeme, teknik ve konu aynı kayıtta bulunur. Açıklamada bunları ayrı ayrı belirtin. Müze nesnelerindeki figürler rehberi, bir görüntünün konusu ile taşıyıcı malzemesini birlikte ama kendi alanlarında okumanın başka örneklerini verir. Kumaşın teknik kaydı yöntemi pamuklu malzemeye bağlar, başlık da alay sahnesini tanımlar. Tek bir kişiyi gösteren görüntü kullanılırsa kumaşın tam adı açıklamada yine belirtilebilir.
Ölçüler uygun fotoğrafı seçmeye yardım eder. Bir figürün yakın çekimi dış çizgiyi incelemek için yeterli olabilir. 452,8 santimetrelik uzunluğun tamamını gösteren görüntü, kişilerin birbirine göre yerini ve sahnenin yönünü ortaya çıkarır. Ayrıntı tek başına kullanılacaksa kumaşta nerede olduğunu yazın. Görsel açıklamasında önce alayın bir bölümünün gösterildiğini, ardından müzenin bütün kumaşla ilgili verdiği bilgileri belirtin. Bu ayrım okurun yakın çekimi tam görüntüde bulmasına yardım eder.
Palampor adı verilen iki eseri karşılaştırmak
Met, 2010.337 numaralı palamporu rezerv ve mordanın desen hâlinde sürüldüğü, ardından boyanmış pamuklu kumaş olarak kaydeder. Katalog 18. yüzyılın ilk çeyreğini, çözgü yönünde 113,2 ve atkı yönünde 182,9 santimetreyi verir. Yapımı Hindistan’ın Koromandel kıyısına, hedef pazarı Sri Lanka’ya bağlar. Açıklama daha geniş ticareti ele alır ve bu örnek için olası bir alıcı grubu önerir. Üretim bölgesi, pazar ve olası alıcıları kayıttaki kesinlik dereceleriyle ayrı yazın. Pazar bilgisi belirli bir alıcının kimliğini tek başına göstermez.
Met’in 28.78.1 numaralı asmalığı da palampor adını taşır. 18. yüzyıl başına tarihlenir ve Koromandel kıyısına atfedilir. Malzeme alanında baskılı pamuklu kumaş yazar. Uzunluk ve genişliği 312,4 × 236,2 santimetredir. İki envanter numarasını birlikte okuyun. Ortak ad iki kumaşın biçimlerini karşılaştırmaya yarar. Teknik alanları ise her kumaş için belgelenen uygulamayı gösterir. Alıntıda baskı veya el boyaması yazdığınızda o ifadenin ait olduğu numarayı da verin.
Toplam ölçüleri karşılaştırırken müzenin her yön için kullandığı adı kontrol edin. Bir kayıt çözgü ve atkı, diğeri uzunluk ve genişlik verir. Fotoğraf gösterim için çevrilebildiğinden ekranda dik görünen yön, kayıttaki yönle aynı olmayabilir. Hangi sayının tüm kumaşa ait olduğunu ve hangi görüntünün büyütülmüş ayrıntı olduğunu belirtin. Notları hazırlarken katalogdaki ölçü sırasını koruyun. Başka bir bakış açısı sayıları değiştirmese de sayının hangi kenara ait olduğu karışabilir.
Bir parçayı tarif etmeden önce alanı ve bordürü bulmak
Bütün bir palamporda ortadaki desen ve bordür görülebilir. Parçada merkezin bir bölümü eksikken bordür kalmış olabilir. Genesee eseri yatak örtüsünden ayrılmış bir bordür olarak kaydeder. Smithsonian’ın 1968-78-3-a numaralı eseri, Hindistan’dan 18. yüzyıl sonuna ait bir palamporun yarısıdır. Pamuklu kumaşa mordan desen hâlinde sürülmüş ve kumaş rezerv boyamayla renklendirilmiştir. Katalog ağaç, tepecik, desenli bordür ve kalan kenarlarda ince kırmızı şerit tarif eder. Smithsonian kaydın araştırılmakta olduğunu belirtir. Bu ihtiyat, parçaya ait malzeme ve desen bilgileri aktarılırken korunur.
Orta alanla bordürün birleştiği yerde motifin yönünde ya da tekrarında değişiklik arayın. Ardından kalan kenarı belirleyin. Sadece bir çiçeğin kesildiği fotoğraf rengi ve dış çizgiyi gösterebilir, ancak çiçeğin kumaştaki yeri belirsiz kalabilir. Baskılı kanga kumaşı rehberi alan ve kenar tarifinin başka bir örneğini verir. Suzani panellerinin birleşimi rehberi, bir dikişin ya da kalan panelin başka bir kumaşta parçanın yerini anlamaya nasıl yardım ettiğini gösterir. Karşılaştırma için aynı terimleri kullanabilirsiniz, ama her örneğin kendi kayıt sınırını koruyun. Bordürdeki bir motifin yönünü tarif etmek için fotoğrafı bütün parçayla birlikte okuyun. Çiçeğin uçta mı, yoksa orta alana yakın mı olduğunu böylece daha iyi anlayabilirsiniz.
Ayrı bordürü tam bir asmalığın bordürüyle karşılaştırırken iç ve dış kenarları bulun. Hangi kenarın kaldığını kayıtla kontrol edin. Merkez motifi eksikse onunla ilgili açıklamayı belgelenmiş karşılaştırma örneğine bağlayın. Tam bir palamporun görüntüsü, alan ve bordürün genel düzenini anlamaya yarar. Farklı bir eserin kayıp merkezini o fotoğrafla belirlemek mümkün değildir. Notta hangi gözlemin parçadan, hangi bilginin örnek olarak seçilen bütün kumaştan geldiğini belirtin.
Üretim, varış yeri ve kullanımı ayrı kaydetmek
Royal Ontario Museum’un 934.4.13 numaralı palampor sergi kaydı, Güneydoğu Hindistan kıyısında Avrupa pazarı için yapılmış bir duvar ya da yatak örtüsünü belgeler. 18. yüzyılın ilk yarısına tarihlenir ve 365,6 × 256,4 santimetredir. Bezayağı dokuma pamuk mordan ve rezervle boyanmıştır ve altın varak içerir. Fotoğrafta ortada tavus kuşu, etrafında motifler görünür. Pazar ve olası kullanım biçimleri sergi kaydından gelir.
Met 2010.337 için Sri Lanka pazarını verir ve olası bir hedef gruptan söz eder. Royal Ontario Museum kendi örneği için Avrupa pazarını belirler. İki kayıt da tamamlanmış tekstillerin dolaşımını anlamaya yarar. Üretim bölgesi, kurumun verdiği varış yeri ve önerilen kullanım açıklamanın ayrı kısımlarında yer alır. Kimin satın almış olabileceği, pazarın adıyla aynı kesinlikte verilmediğinde bu ayrıntıyı öneri olarak koruyun.
Desenden hareketle teknik hakkında soru sormak
Bir bitki biçimi seçin ve onu bordürde veya orta alanda izleyin. Sapların, yaprakların veya dış çizgilerin tekrarlarını karşılaştırın. Çizilen ya da basılan elemanların nerede birleştiğine bakın. Bitkisel kıvrımlar rehberi bir motifin yüzey boyunca nasıl izleneceğini açıklar. Tekstilde sonraki adım malzeme alanında el boyaması, baskı, boyama ya da başka yöntemlerin yazılı olup olmadığına bakmaktır.
Bir kumaş birden çok işlem görebildiğinden kayıt birden fazla terim kullanabilir. Yalnızca baskılı pamuk deniyorsa bu düzeyde kalın. Desen hâlinde sürülen rezerv ve mordan yazıyorsa her birinin boyamadaki ayrı işlevini belirtin. Renk solmuş olabilir ve fotoğraf ışığı görünen tonu etkiler. Renk, motif ve üretim işlemi kendi kanıtlarını gerektirir. Önce fotoğrafta görülen kısmı tarif edin, sonra kullanılan tekniği kayıt dilinde ekleyin.
Boyalı veya baskılı pamuklu kumaşa açıklama yazmak
Müze, envanter numarası, başlık ve verilen tarihle başlayın. Fotoğrafın bütün kumaşı, yarısını, bordürü veya ayrıntıyı gösterdiğini belirtin. Lif ve teknik için kurumun sözcüklerini kullanın. Katalog neyin ölçüldüğünü bildiriyorsa ölçüleri ekleyin. Kayıtta pazar veya işlev öneriliyorsa ihtimal ifadesini koruyun. Birden çok görüntü kullanılırsa her birinin altında ilgili eserin numarası yer alabilir.
Katalog 2022.439 için pamuk üzerinde elle boyanmış kalamkariyi destekler. 2010.337 için uygulanmış rezerv ve mordanı, Koromandel kıyısı atfını ve Sri Lanka pazarını verir. 28.78.1 için baskılı pamuk der. Genesee, korunmuş bir bordür tanımlar. Kısa bir açıklama görünür deseni bu ayrı kayıtlarla ilişkilendirebilir, böylece okur her ifadeyi nerede kontrol edeceğini bilir.
Ayrıntı fotoğrafında envanter numarasını ve görüntülenen alanı yazın. Bordür, giysi veya alayın bir şeridi bütün görüntüde bulunabilir. Aynı numara malzeme açıklamasına götürür. Yakın fotoğrafı geniş görüntünün yanına koyduğunuzda, bakılan bölümü metinde tarif etmek iki görüntüyü bağlar.
Müze kayıtları ve teknik kaynaklar
- Genesee Country Village & Museum, G2005.125 ayrı bordürü ve kalam kullanımını anlatır.
- Royal Ontario Museum, Dünyayı Değiştiren Kumaş boyalı ve baskılı Hint pamuklularını ele alır.
- Met, 2022.439 elle boyanmış kalamkari alay kumaşını kaydeder.
- Met, palampor 2010.337 teknik, ölçü, Koromandel kıyısı ve Sri Lanka pazarını verir.
- Met, 28.78.1 numaralı asmalık baskılı pamuklu palamporu tanımlar.
- Smithsonian, palampor yarısı 1968-78-3-a parçayı, bordürü ve tekniği kaydeder.
- Royal Ontario Museum, ROM 934.4.13 Avrupa pazarı için büyük bir asmalığı belgeler.





