
ขวดนักแสวงบุญคืออะไร และสังเกตได้อย่างไร
เปรียบเทียบขวดนักแสวงบุญจากเซรามิก โลหะ และแก้ว ผ่านระเบียนพิพิธภัณฑ์เก้ารายการ ดูรูปทรง ห่วงแขวน และหลักฐานการใช้งาน
ขวดนักแสวงบุญเป็นชื่อภาชนะชนิดหนึ่งในทะเบียนพิพิธภัณฑ์ แบบที่พบได้ทั่วไปมีลำตัวแบน คอแคบ และห่วงเล็กบริเวณไหล่ขวด ลำตัวแบนทำให้พกแนบตัวได้ ส่วนห่วงใช้แขวนกับเข็มขัดหรืออานม้า พิพิธภัณฑ์ยังใช้ชื่อเดียวกันกับภาชนะโลหะรูปจันทร์เสี้ยวบางชิ้น หากต้องการรู้ว่าขวดใบหนึ่งอาจเคยใส่อะไรหรือใครเป็นผู้ใช้ ให้อ่านระเบียนของวัตถุนั้นควบคู่ไปกับการดูรูปทรง
เริ่มจากดูด้านกว้างแล้วค่อยดูด้านข้าง ด้านหน้าจะเห็นคอขวด ห่วง และเส้นรอบนอก ส่วนด้านข้างช่วยให้เห็นความลึกของลำตัว ตรวจวัสดุ ผิวสำเร็จ และหมายเหตุเรื่องชิ้นส่วนที่สูญหายหรือเพิ่มเข้ามาในภายหลังด้วย ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้เปรียบเทียบขวดเซรามิกจากซีเรีย ขวดสมัยซาฟาวิดที่มีชิ้นส่วนสมัยใหม่ และขวดโลหะสมัยศตวรรษที่ 17 สองใบที่มีรูปทรงเกี่ยวข้องกับภาชนะหนัง
ลำตัวแบนหรือกลมมองจากด้านข้างเป็นอย่างไร
ลำตัวรูปเลนส์มีรูปร่างคล้ายเลนส์ เมื่อมองตรงอาจเห็นเป็นวงกลม แต่ด้านข้างอาจค่อนข้างบาง คำว่ากลมจึงบอกลักษณะจากมุมหนึ่ง ความลึกช่วยให้เทียบภาชนะทรงแบนกับภาชนะที่มีลำตัวป่องกว่าได้ รูปจันทร์เสี้ยวมีเส้นรอบนอกต่างไปตั้งแต่เมื่อมองตรง ก่อนกะความหนาจากภาพด้านหน้า ให้หาตัวเลขที่พิพิธภัณฑ์ระบุว่าเป็นความลึก
ขวดเซรามิก 1978.93.10 ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนมีอายุประมาณศตวรรษที่ 4 หรือ 3 ก่อนคริสต์ศักราช ลำตัวเป็นรูปเลนส์ ปากแคบ และมีห่วงเล็กตรงไหล่ พบจากการขุดค้นที่ทัลล์-อี ทัคต์ (Tall-i Takht) ในปาซาร์กาแด ในพื้นที่ประเทศอิหร่านปัจจุบัน ขนาดตามทะเบียนคือ 18.2 × 15.7 × 10.7 เซนติเมตร พิพิธภัณฑ์อธิบายว่าชื่อดังกล่าวชวนให้นึกถึงภาชนะที่ขายตามสถานที่แสวงบุญของชาวคริสต์รอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตั้งแต่ปลายสมัยโรมัน ขวดปาซาร์กาแดเก่ากว่านั้นมากและมีบริบททางโบราณคดีของตนเอง พิพิธภัณฑ์เห็นว่าขนาดและปากแคบเหมาะกับภาชนะใส่เครื่องดื่มสำหรับคนคนเดียว พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน ขวดสมัยเซลูซิด 1978.93.10
หากมีภาพสองมุมของขวดใบเดียวกัน ให้จดมุมมองกำกับข้อสังเกตแต่ละข้อ ภาพหนึ่งอาจเห็นจุดที่คอเชื่อมกับไหล่ชัดกว่า อีกภาพอาจเห็นลำตัวนูนออกมามากเพียงใด เมื่อใช้ขนาดในทะเบียนร่วมด้วย การเทียบสัดส่วนก็ไม่ขึ้นกับว่าภาพบนหน้าจอใหญ่เพียงใด
เหตุใดห่วงจึงอยู่ใกล้ไหล่ขวด
ขวด M.2002.1.140 ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเทศมณฑลลอสแอนเจลิส (LACMA) มีลำตัวกลมแบน คอแคบ และห่วงเล็กสองวง พิพิธภัณฑ์ระบุว่าทำในซีเรียช่วงกลางศตวรรษที่ 12 สูง 16.51 เซนติเมตร ช่องวัสดุบันทึกว่าเป็นเซรามิกเนื้อฟริตที่แกะลายและเคลือบ พร้อมชิ้นส่วนที่ติดบนลำตัว ทะเบียน LACMA ใช้ชื่อ Canteen ส่วนระเบียนที่เจ้าหน้าที่ LACMA จัดทำให้ Museum With No Frontiers ใช้ชื่อ Pilgrim flask ทั้งสองแห่งลงเลขทะเบียนเดียวกัน ทะเบียน LACMA สำหรับ M.2002.1.140 และ ระเบียนขวดใบเดียวกันใน Museum With No Frontiers
ห่วงที่ติดบนขวดช่วยให้แขวนกับเข็มขัดหรืออานม้าได้ ด้านแบนของขวดสามารถวางแนบกับสิ่งที่รองรับ พิพิธภัณฑ์เห็นว่าขวดหลายใบในโลกอิสลามสมัยกลางน่าจะใช้พกน้ำสำหรับดื่มส่วนตัว บทความเรื่อง ชามคัชคูลกับโซ่แขวน แสดงวิธีแขวนภาชนะอีกแบบหนึ่งโดยใช้ชามปากเปิด เมื่อเทียบจุดแขวนของทั้งสองชิ้น ให้สังเกตความต่างระหว่างปากชามกว้างกับคอขวดแคบด้วย
LACMA อธิบายว่าการระเหยในภาชนะเซรามิกไม่เคลือบอาจช่วยให้สิ่งที่อยู่ข้างในเย็นลง ขวดซีเรียใบนี้เคลือบผิว จึงควรตรวจช่องวัสดุของขวดแต่ละใบก่อนนำคำอธิบายเรื่องการระเหยมาใช้ บทความเรื่อง ซาบิล-กุตตาบและการแจกจ่ายน้ำแก่สาธารณะในไคโร พาไปดูอาคารสำหรับแจกจ่ายน้ำแก่ผู้คน ส่วนห่วงบนขวดบอกว่าคนคนหนึ่งจะพกภาชนะของตนเองได้อย่างไร
ขวดสมัยซาฟาวิดที่มีปุ่มและหูจับสมัยใหม่
พิพิธภัณฑ์บริติชลงทะเบียน 1950,1019.1 เป็นขวดเครื่องปั้นดินเผาจากอิหร่านสมัยซาฟาวิด ศักราชฮิจเราะห์ 1036 ตรงกับ ค.ศ. 1626–1627 ขวดสูง 23.1 เซนติเมตร กว้าง 19 เซนติเมตร และลึก 10 เซนติเมตร ลายสีน้ำเงินและดำอยู่ใต้เคลือบ มีภาพนก พืช และเครื่องหมายเลียนแบบอักษรจีน พิพิธภัณฑ์ระบุว่าปุ่มและหูจับเป็นชิ้นส่วนสมัยใหม่ พิพิธภัณฑ์บริติช ขวดสมัยซาฟาวิด 1950,1019.1
ความลึกมากกว่าครึ่งหนึ่งของความกว้างเล็กน้อย สัดส่วนนี้ช่วยให้นึกถึงรูปด้านข้างเมื่อภาพถ่ายเน้นลวดลายบนด้านกว้าง ในคำบรรยายภาพสามารถใส่อายุขวดไว้ข้างเลขทะเบียน แล้วระบุอายุของหูจับที่เห็นแยกออกมา บทความเรื่อง เครื่องปั้นดินเผาอิสลามเคลือบเงาโลหะ แสดงอีกตัวอย่างหนึ่งของตำแหน่งลายเมื่อเทียบกับผิวเคลือบ สำหรับขวดซาฟาวิดใบนี้ ระเบียนระบุว่าสีน้ำเงินและสีดำอยู่ใต้เคลือบ
ขวดโลหะสองใบที่มีต้นแบบเป็นภาชนะหนัง
ขวด 2020.11 ของพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทนทำจากสำริดสลักลายในศตวรรษที่ 17 ระเบียนระบุแหล่งผลิตว่าอินเดียเหนือหรือเดกกัน สูง 21.1 เซนติเมตร กว้าง 23.6 เซนติเมตร ลำตัวเป็นจันทร์เสี้ยวสมมาตรที่ปลายทั้งสองข้างม้วนโค้ง พิพิธภัณฑ์เชื่อมรูปทรงกับภาชนะหนังสำหรับเดินทางและชี้ว่ามีเส้นรอบรูปคล้ายกันในจิตรกรรมและงานโลหะของเดกกัน คำอธิบายกล่าวถึงลายนกยูงและเหยี่ยวในบริบทงานประดับของอินเดียด้วย พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน ขวดสำริด 2020.11
พวยรินและฝาหายไปแล้ว แต่ยังมีห่วงอยู่สามวง พิพิธภัณฑ์จึงเสนอว่าขวดอาจเคยแขวนด้วยโซ่ เส้นรอบนอกของจันทร์เสี้ยวยังสังเกตได้จากลำตัวที่เหลือ เมื่อบรรยายวิธีพกพา ให้จดห่วงที่ยังอยู่ ชิ้นส่วนที่ขาดหาย และข้อเสนอของพิพิธภัณฑ์เป็นข้อมูลแต่ละส่วน
ขวด 1984.100 ของพิพิธภัณฑ์เดียวกันอยู่ในศตวรรษที่ 17 และสันนิษฐานว่ามาจากตุรกี ตัวขวดทำจากทองแดงหล่อสลักลาย มีร่องรอยการเคลือบทองแบบ tombak สูง 23 เซนติเมตร กว้าง 16 เซนติเมตร และลึก 12 เซนติเมตร ความลึกเท่ากับสามในสี่ของความกว้าง พิพิธภัณฑ์เทียบรูปทรงกับขวดหนังสำหรับพกพาในเครื่องประกอบการขี่ม้าแบบออตโตมัน และเสนอว่าฉบับหรูน่าจะเป็นเครื่องหมายบอกฐานะ ข้อเสนอนี้กล่าวถึงภาชนะที่ทำอย่างประณีตในกลุ่มนี้ พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน ขวดทองแดง 1984.100
ขวดแก้วสมัยอัยยูบิดใช้รูปทรงนี้อย่างไร
ขวดน้ำแก้วจากซีเรีย 1869,0120.3 ของพิพิธภัณฑ์บริติชมีอายุราว ค.ศ. 1250–1260 ระเบียนระบุความสูง 23.2 เซนติเมตร ความยาว 23 เซนติเมตร และความกว้าง 15.2 เซนติเมตร ให้คงชื่อมิติเหล่านี้ไว้เมื่อเทียบกับระเบียนขวดใบอื่นที่ระบุความลึก ผิวแก้วประดับอีนาเมลและเคลือบทอง พิพิธภัณฑ์จัดเข้ากับรูปทรงขวดนักแสวงบุญที่พบในภาชนะเซรามิกและโลหะบ่อยกว่า พิพิธภัณฑ์บริติช ขวดน้ำแก้วสมัยอัยยูบิด 1869,0120.3
พิพิธภัณฑ์ระบุว่าภาพบนแก้วมีนักบุญนักรบชาวคริสต์ และบุคคลในฉากราชสำนัก เช่น ผู้เล่นฮาร์ป คำบรรยายสามารถระบุตำแหน่งของแต่ละภาพบนผิวแก้ว บทความเรื่อง มนุษย์และสัตว์ในศิลปะอิสลาม ยกตัวอย่างอื่นที่พิพิธภัณฑ์อ่านตัวละครและฉากในลวดลาย การระบุว่าใครเป็นเจ้าของขวดต้องอาศัยหลักฐานของขวดใบนี้โดยเฉพาะ
ขวดทองเหลืองที่อาจมีหูจับเพิ่มเข้ามาภายหลัง
หอศิลป์ฟรีเออร์ในพิพิธภัณฑ์ศิลปะเอเชียแห่งชาติของสมิธโซเนียนเก็บขวด F1941.10 ทำจากทองเหลืองฝังเงิน ระเบียนกำหนดอายุไว้ที่ทศวรรษ 1240 หรือ 1250 ช่องภูมิศาสตร์ระบุเมืองโมซุลและให้พื้นที่อิรักตอนเหนือเป็นภูมิภาคที่น่าจะเกี่ยวข้อง ขนาดรวมสูง 45.2 เซนติเมตร และกว้าง 36.7 เซนติเมตร พิพิธภัณฑ์เปรียบรูปทรงกับขวดนักแสวงบุญเซรามิก ระบุว่ามีที่กรองอยู่ในคอขวด และเห็นว่าหูจับน่าจะติดเข้ามาในภายหลัง สมิธโซเนียน ขวดของหอศิลป์ฟรีเออร์ F1941.10
งานฝังประกอบด้วยจารึก ลวดลาย และภาพในศาสนาคริสต์ ตรงกลางเป็นพระแม่มารีกับพระกุมาร และมีฉากจากพระชนมชีพของพระคริสต์ พิพิธภัณฑ์เสนอความเป็นไปได้ว่าชาวคริสต์ผู้มั่งคั่งอาจสั่งทำขวดไว้เป็นที่ระลึกถึงการเดินทาง เมื่อเขียนคำบรรยาย ให้ระบุสิ่งที่เห็นในลาย ข้อเสนอเรื่องผู้สั่งทำ และข้อสังเกตเกี่ยวกับหูจับตามหลักฐานของแต่ละเรื่อง
วิธีเขียนคำบรรยายขวดโดยอ้างอิงหลักฐาน
เริ่มด้วยเลขทะเบียน ตามด้วยเส้นรอบนอกจากด้านหน้า รูปด้านข้าง และความลึกหากมี ระบุลักษณะปากขวด ห่วงหรือหูจับ วัสดุและผิวสำเร็จ ใส่หมายเหตุเรื่องสภาพไว้ข้างชิ้นส่วนที่กล่าวถึง ขวดสำริด 2020.11 สูญเสียพวยรินและฝา ขวดซาฟาวิดมีปุ่มกับหูจับสมัยใหม่ ส่วนหูจับของขวดฟรีเออร์น่าจะเพิ่มทีหลัง ผู้อ่านสามารถตรวจข้อมูลแต่ละข้อด้วยเลขทะเบียนของวัตถุชิ้นนั้น
ประวัติการสะสมของพิพิธภัณฑ์บริติชบันทึกสิ่งที่อยู่ในขวดใบหนึ่งขณะซื้อ เอ็ดเวิร์ด วิลเลียม เลน ซื้อขวดกระเบื้องเคลือบจีนในไคโร เวลานั้นขวดบรรจุน้ำจากบ่อซัมซัมที่นครมักกะฮ์ สถานที่และน้ำเป็นข้อมูลของการซื้อขวดใบนั้น การใช้ครั้งแรก เจ้าของคนก่อน หรือเส้นทางของขวดต้องมีหลักฐานอื่นประกอบ พิพิธภัณฑ์บริติช ประวัติการสะสมศิลปะอิสลาม
ระเบียนพิพิธภัณฑ์สำหรับเปรียบเทียบขวดนักแสวงบุญ
- พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน 1978.93.10 ขวดเซรามิกรูปเลนส์จากปาซาร์กาแดและที่มาของชื่อ
- LACMA, M.2002.1.140 เซรามิกเนื้อฟริตเคลือบจากซีเรียพร้อมห่วงติดบนลำตัว
- Museum With No Frontiers ระเบียนของ LACMA อีกชื่อหนึ่ง รวมถึงคำอธิบายรูปทรงแบนและวิธีแขวนของขวดใบเดียวกัน
- พิพิธภัณฑ์บริติช 1950,1019.1 ขวดซาฟาวิดที่มีปุ่มและหูจับสมัยใหม่
- พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน 2020.11 ขวดสำริดรูปจันทร์เสี้ยว ชิ้นส่วนที่หายไป และห่วงที่ยังอยู่
- พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิแทน 1984.100 ขนาดขวดทองแดง ผิวเคลือบทอง และการเทียบกับภาชนะหนัง
- พิพิธภัณฑ์บริติช 1869,0120.3 ขวดน้ำแก้วซีเรียประดับอีนาเมลและเคลือบทอง
- สมิธโซเนียน F1941.10 ขวดทองเหลืองฝังเงินพร้อมที่กรองและหูจับที่น่าจะเพิ่มภายหลัง
- พิพิธภัณฑ์บริติช ประวัติการสะสม การซื้อขวดที่ไคโร ซึ่งมีน้ำจากบ่อซัมซัมที่มักกะฮ์อยู่ข้างใน





