Hoe middeleeuwse islamitische bronzen spiegels werden gegoten en gepolijst

Hoe middeleeuwse islamitische bronzen spiegels werden gegoten en gepolijst

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

Vergelijk islamitische bronzen spiegels en herken het gepolijste vlak, gegoten reliëf, de doorboorde knop en later aangebrachte inscripties.

Een middeleeuwse islamitische bronzen spiegel kon een gepolijst spiegelvlak hebben en aan de achterkant een versiering in reliëf. Veel bewaarde exemplaren zijn rond, met een opstaande rand aan de achterzijde en een knop bij het midden. Musea fotograferen vaak de achterzijde omdat het decor daar goed zichtbaar is. Wie wil weten hoe de spiegel werd gemaakt en gebruikt, bekijkt ook de andere zijde en leest de velden over materiaal en techniek.

Zoek het spiegelvlak en de onderdelen die aan de achterkant uitsteken. Let op de plaats van gaten, sporen en letters. Neem dan een tweede voorwerp ter vergelijking. Een gepolijst vlak, een gegoten knop en een inscriptie die op het afgewerkte metaal werd aangebracht, kunnen verschillende fasen in de geschiedenis van één spiegel tonen.

Hoe herken je het spiegelvlak?

Het gepolijste metaal zelf weerkaatste het beeld. Het spiegelvlak is meestal de gladste zijde. Aan de achterkant kunnen een rand, een versiering of een bevestigingspunt zitten. Door ouderdom en slijtage kunnen beide zijden er op foto’s mat uitzien. Vergelijk de oppervlakken met de beschrijving van het museum. Een foto die als achterzijde is aangeduid, kan de versiering scherp laten zien en weinig zeggen over de oorspronkelijke glans van het spiegelvlak.

De Spiegel met vissen 2015.796.52 van het Metropolitan Museum of Art heeft een diameter van ongeveer 7,6 cm. Het museum dateert hem omstreeks de dertiende eeuw en schrijft hem toe aan Centraal-Azië of Iran. Aan de achterkant omringt een medaillon met een rozet met zes bloembladen de knop. De vissen staan tegen een achtergrond die het museum aan stromend water doet denken. Volgens het museum zou de onversierde zijde zijn gepolijst om te spiegelen. Bij het materiaal staat loodhoudend brons. De rozet helpt de achterkant te vinden en de opmerking over polijsten verklaart de functie van de andere zijde. Metropolitan Museum of Art, Spiegel met vissen 2015.796.52

Schrijf bij verschillende aanzichten hetzelfde inventarisnummer. Een zijaanzicht laat een lage rand of knop soms beter zien dan een foto recht van voren. Controleer bij het spiegelvlak of het hele oppervlak te zien is of alleen de rand. Verschillende foto’s van dezelfde schijf laten verschillende details zien.

Wat kun je aan een gegoten achterkant zien?

Bij gegoten reliëf krijgt het uitstekende motief zijn vorm in de gietvorm. Kijk bij een ronde spiegel hoe de rand de versiering omlijst en hoe het motief verandert van het midden naar de buitenkant. De Iraanse spiegel 42.136 van het Metropolitan komt uit de twaalfde eeuw. Hij heeft een diameter van 19,4 cm en een opgegeven diepte van 2,5 cm. Op de achterkant staan een opvallende knop, goede wensen in het Arabisch, rennende dieren en ranken. De catalogus noemt gieten en ciseleren. Het museum bespreekt zandgieten en brengt de vorm van de knop in verband met Chinese voorbeelden. Het plaatst de versiering in het repertoire van Iran tijdens de Seltsjoeken. Metropolitan Museum of Art, spiegel 42.136

De Spiegel met vier bladeren 1995.403 in het Cleveland Museum of Art dateert uit de twaalfde of dertiende eeuw. Het museum schrijft hem toe aan Oost-Anatolië of Noord-Mesopotamië. Vier puntige bladeren lopen vanaf de knop naar buiten. De foto toont ook een brede strook met fijne lijnen en een opstaande rand. De maten zijn 7,7 cm voor de diameter, 0,9 cm als totale maat en 0,3 cm voor de rand. Houd de laatste twee benamingen bij de cijfers wanneer je de profielen vergelijkt. Cleveland Museum of Art, Spiegel met vier bladeren 1995.403

Beschrijf de plaatsing voordat je de motieven interpreteert. Bij 42.136 liggen de dieren en de ranken in verschillende delen van het ontwerp. Op de spiegel in Cleveland lopen de bladeren rond de knop naar buiten. De gidsen over mensen en dieren in islamitische kunst en plantenranken en arabesken geven voorbeelden om zulke details in andere materialen te vergelijken.

Wat laat onderzoek naar tinrijk brons zien?

Brons is een legering op basis van koper. Als een museum meer gegevens heeft, kan de catalogus de samenstelling nauwkeuriger aangeven. De Seltsjoekse spiegel 1963,0718.1 van het British Museum is in de twaalfde eeuw in Iran gemaakt. De diameter is 19 cm en de opgegeven hoogte ongeveer 1 cm. Volgens het museum heeft onderzoek van Susan La Niece vastgesteld dat het om tinrijk brons gaat. De spiegel is in één stuk gegoten en heeft een opstaande rand, een centrale knop met een opening en vier gevleugelde sfinxen in reliëf. De uitkomst geldt voor die spiegel. British Museum, spiegel 1963,0718.1

In zijn onderzoek naar het metaalwerk van Nishapur beschrijft James W. Allan een anders opgebouwde spiegel uit een opgraving in Siraf. Deze bestaat uit twee platen, één van tinrijk brons en één van messing met weinig zink. Allan beschrijft hem als een spiegel met een reflecterende en een matte zijde. De vermelding van de twee platen maakt duidelijk hoe de spiegel is samengesteld, iets dat op een foto van één zijde moeilijk te zien is. James W. Allan, onderzoek naar het metaalwerk van Nishapur

Het Louvre beschrijft spiegel OA 7871/72 met twee sfinxen met de ruggen naar elkaar als gegoten tinrijk brons. De maximale diameter is 11,3 cm, de dikte is 0,3 cm en de hoogte van de rand is 0,68 cm. Het museum dateert de spiegel in de twaalfde of dertiende eeuw en noemt Iran en Turkije als mogelijke herkomst. Neem de maatnamen en de onzekerheid over beide plaatsen over. Het materiaalveld van het Louvre, het onderzoek in het British Museum en het loodhoudende brons van de vissenspiegel horen bij verschillende stukken. Musée du Louvre, spiegel OA 7871/72

Hoe herken je een inscriptie die later werd aangebracht?

De inscriptie op 1963,0718.1 is later aan de achterzijde toegevoegd. Volgens het British Museum laten gereedschapssporen op de versleten letters zien dat ze na het polijsten werden geciseleerd. Bij ciseleren wordt het metaaloppervlak met gereedschap bewerkt. De sporen geven aan dat de spiegel eerst is gegoten en dat de letters daarna op het afgewerkte metaal zijn aangebracht. De catalogus geeft de volgorde van de bewerkingen. Het jaartal van de inscriptie wordt niet vermeld.

Noteer waar de tekst staat en hoe het museum de inhoud beschrijft. Het British Museum noemt de later aangebrachte Arabische inscriptie een magische formule. Het Louvre herkent Arabische goede wensen in Koefisch schrift in een cirkelvormige band bij de rand van OA 7871/72. De twee musea beschrijven verschillende teksten. De plaats en het schrifttype in de Louvre-catalogus beantwoorden een andere vraag dan de gereedschapssporen in het British Museum. De gids over Arabische kalligrafieschriften laat zien hoe je het schrifttype, de taal en de betekenis onderscheidt.

Waar zitten de knop, het oog of het handvat?

Een knop steekt uit en kan in het midden van de achterkant zitten. Een opening die erdoorheen loopt kan als bevestigingspunt dienen. Bekijk de knop van opzij om te controleren of het gat doorloopt. Het British Museum noemt de centrale knop van 1963,0718.1 uitdrukkelijk doorboord. Het Metropolitan legt uit dat 42.136 aan de knop kon worden opgehangen. De plaats van een bevestiging is soms bekend zonder dat een koord bewaard is of bekend is hoe iemand de spiegel vasthield.

Spiegel M.2002.1.598 van het Los Angeles County Museum of Art komt uit Noord-Syrië en dateert uit de twaalfde of dertiende eeuw. Hij heeft een oog aan de rand. Het museum vermeldt gegoten brons, een hoogte van 10,47 cm en een diameter van 7,93 cm. De maten maken het verschil zichtbaar tussen de totale omvang en de diameter van het ronde deel. LACMA, spiegel M.2002.1.598

Spiegel 2/1792 uit het museum van het Topkapıpaleis toont een ander materiaal en een andere manier van vasthouden. De catalogus plaatst hem in het dertiende-eeuwse Konya van de Anatolische Seltsjoeken. Hij is van gegoten staal met laagreliëf en goudinleg. De totale lengte is 41,5 cm en de spiegeldiameter is 21 cm. Een lange steel verandert de omtrek van het voorwerp sterker dan een knop aan de achterkant. Museum van het Topkapıpaleis, spiegel 2/1792 via Museum With No Frontiers

Kijk bij een opening in metaal eerst in welk onderdeel die zit. De gids over open wierookhouders en houders met geperforeerd deksel toont groepen gaatjes in een deksel. Bij de spiegel van het British Museum loopt de opening door de knop in het midden. Vermeld welk onderdeel een opening heeft en zoek de functie in de beschrijving van dat voorwerp.

Wat kunnen afbeeldingen over het mogelijke gebruik zeggen?

Het gepolijste spiegelvlak verklaart een alledaagse functie. Afbeeldingen en inscripties kunnen laten zien welke betekenis een spiegel kreeg. Spiegel 1978.348.2 van het Metropolitan dateert uit de twaalfde of dertiende eeuw en wordt toegeschreven aan Noordwest-Iran of Turkije. Hij is van gegoten en geciseleerd brons en heeft een diameter van 22 cm. Het museum duidt de figuren op de achterkant als Salomo en wezens die met hem verband houden. De conservatoren bespreken waarzeggerij als mogelijk gebruik en benadrukken dat de manier waarop zulke spiegels zijn gebruikt onzeker blijft. Metropolitan Museum of Art, spiegel 1978.348.2

Een bijschrift kan de interpretatie en de bron in dezelfde zin noemen. Het museum identificeert een figuur op basis van zijn lezing van het ontwerp. Een gebruiksvoorstel berust op de interpretatie van de spiegel en verwant bewijs. Voor een bepaalde eigenaar of gelegenheid is aanvullend bewijs nodig. Zo kan de lezer het decor begrijpen en tegelijk zien wat het spiegelvlak en de catalogus kunnen aantonen.

Hoe schrijf je een controleerbaar bijschrift?

Begin met inventarisnummer, datering en toeschrijving. Benoem welke zijde op de foto staat. Beschrijf de rand, het reliëf en de knop, het oog of de steel. Zet materiaal en techniek bij het oppervlak of onderdeel waarop ze van toepassing zijn. Als het museum letters als toevoeging herkent, hoort dat bij de beschrijving van de inscriptie. De giettechniek hoort bij de spiegelschijf. Neem de oorspronkelijke maatnamen en de onzekerheden in de toeschrijving over.

Voeg vindomstandigheden toe wanneer die zijn beschreven. In Allans Nishapur-catalogus is nr. 76 het Met-exemplaar 40.170.265, een gegoten bronzen schijf van 6 cm in diameter met rozetten met zes bloembladen en een doorboorde knop. Nr. 77 is ook een gegoten bronzen spiegel. Hij is 10,7 cm in diameter, toont vier rennende hazen en heeft een aangetaste buitenzone. Hij is gevonden in een kuil op Bazaar Tepe. De precieze vindplek van nr. 76 binnen Nishapur is volgens de studie onbekend. Een bekende vindplek helpt de vergelijking verder dan overeenkomst in het decor.

Museumcatalogi en studies over bronzen spiegels