
Τι είναι η cuerda seca; Διαχωριστικές γραμμές σε ιστορικά πλακίδια
Η cuerda seca κρατά χωριστά τα χρωματιστά υαλώματα ενός πλακιδίου. Δείτε περιγράμματα, αρμούς και σχέδια σε μουσειακά παραδείγματα από το Ικόνιο και το Ιράν.
Η cuerda seca είναι κεραμική τεχνική που κρατά χωριστά τα υαλώματα διαφορετικού χρώματος σε ένα πλακίδιο ή αγγείο. Η ισπανική ονομασία σημαίνει «στεγνό κορδόνι». Το εργαστήριο άπλωνε μια γραμμή από υλικό που απωθούσε το υάλωμα και τοποθετούσε διαφορετικά χρώματα στις επιφάνειες που αυτή περιέκλειε. Μετά το ψήσιμο μπορούσε να μείνει μια στενή σκούρα ζώνη ανάμεσα στα υαλωμένα πεδία. Ακολουθήστε τη γύρω από ένα φύλλο, μια μορφή ή ένα γεωμετρικό σχήμα για να δείτε πού τελειώνει το ένα χρώμα και πού αρχίζει το επόμενο.
Η κλίμακα του τελικού έργου μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή της γραμμής. Ένα αστερόσχημο πλακίδιο μπορεί να έχει αρκετά χρώματα. Μια σύνθεση σε ανάκτορο μπορεί να απλώνει μία εικόνα σε δεκάδες πλακίδια. Και τα δύο έχουν στην επιφάνειά τους όρια ανάμεσα στα υαλώματα. Στη σύνθεση φαίνονται επίσης οι αρμοί μεταξύ των πλακιδίων.
Ο ρόλος της διαχωριστικής γραμμής στο ψήσιμο
Παρατηρήστε ένα σημείο όπου συναντιούνται δύο χρώματα υαλώματος. Στην τεχνική που περιγράφει ο κατάλογος Persian Tiles του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης, μια στενή γραμμή από μείγμα μαγγανίου και λιπαρής ύλης χωρίζει τα χρωματικά πεδία. Η λιπαρή ύλη καίγεται στο ψήσιμο και μένει μια ματ διαχωριστική γραμμή. Η γραμμή σχηματίζει περίγραμμα και βοηθά κάθε υάλωμα να μείνει στο πεδίο του. Ένα πλακίδιο μπορεί έτσι να περιέχει πολλές υαλωμένες περιοχές, για παράδειγμα ένα πέταλο, ένα φύλλο και το φόντο γύρω τους. Met, Persian Tiles, εισαγωγή και κατάλογος
Στο λήμμα δύο καμπύλων πλακιδίων που αποδίδονται στο Ικόνιο, το Met περιγράφει μια κηρώδη ουσία που απωθεί το υάλωμα. Το Μουσείο Ασμόλιαν περιγράφει στο σαφαβιδικό σύνολό του μια λιπαρή γραμμή με βάση το μαγγάνιο. Οι περιγραφές εξηγούν τη λειτουργία της γραμμής στα αντίστοιχα έργα, με διαφορετική ακρίβεια ως προς τα υλικά. Μια σκοτεινή γραμμή στη φωτογραφία είναι ένδειξη για την τεχνική. Το λήμμα ή η εξέταση του ίδιου του αντικειμένου δίνει πιο σταθερή βάση για τον προσδιορισμό του υλικού της γραμμής. Met, διαμορφωμένα πλακίδια 08.185a, b Ασμόλιαν, περιγραφή του συνόλου EA1979.16
Όρια του υαλώματος και αρμοί μεταξύ πλακιδίων
Στο ψηφιδωτό από κομμένα πλακίδια, διαφορετικά υαλωμένα τμήματα εφαρμόζουν μεταξύ τους ώστε να σχηματιστεί ένα σχέδιο. Ένας αρμός μπορεί να συμπίπτει με το άκρο ενός κεραμικού τμήματος συγκεκριμένου σχήματος. Το άρθρο για την τεχνική των πλακιδίων ζελίζ δείχνει πώς μεμονωμένα κομμάτια σχηματίζουν γεωμετρικό μοτίβο. Με την cuerda seca, ένα κεραμικό τμήμα μπορεί να περιέχει πολλά χρωματικά πεδία. Το όριο στο εσωτερικό του μπορεί να ακολουθεί μια λεπτή καμπύλη και να παραμένει ορατό μακριά από το εξωτερικό του άκρο. Και οι δύο μέθοδοι μπορούν να δώσουν σύνθετα πολύχρωμα σχέδια. Η θέση των αρμών βοηθά να καταλάβετε πώς συναρμολογήθηκε το σχέδιο. Met, σύγκριση ψηφιδωτού και διακόσμησης με cuerda seca
Ένα σύνολο πλακιδίων προσθέτει ακόμη μία γραμμή στην παρατήρηση. Ένας αρμός μπορεί να περνά σε ευθεία γραμμή από ένα φόντο που έχει ίδιο χρώμα και στις δύο πλευρές. Στο ίδιο πλακίδιο, ένα περίγραμμα μπορεί να στρίβει για να ακολουθήσει ένα κλαδί ή ένα ένδυμα. Αν το σχέδιο περνά από έναν αρμό, παρατηρήστε πώς συναντιούνται τα δύο τμήματα. Ο τεχνίτης έπρεπε να συντονίσει τα χρώματα μέσα σε κάθε πλακίδιο και τη θέση του σχεδίου όταν θα τοποθετούνταν τα κομμάτια.
Δύο καμπύλα πλακίδια που αποδίδονται στο Ικόνιο
Τα 08.185a και 08.185b του Met έχουν σώμα από κεραμική μάζα με βάση τον χαλαζία, την οποία ο κατάλογος ονομάζει stonepaste. Χρονολογούνται στα τέλη του 14ου αιώνα και αποδίδονται στο Ικόνιο, στη σημερινή Τουρκία. Το πρώτο έχει ύψος 47,8 εκ. και πλάτος 28,1 εκ. Το δεύτερο έχει ύψος 47 εκ. και πλάτος 27,6 εκ. Το λήμμα αναφέρει αρκετά χρώματα υαλώματος που συγκρατούνται μέσα σε μαύρα απωθητικά περιγράμματα. Τα πλακίδια έχουν την ίδια τεχνική και παρόμοιο γενικό σχήμα, με μικρές διαφορές στις διαστάσεις. Met, διαμορφωμένα πλακίδια που αποδίδονται στο Ικόνιο
Η καμπυλότητα είναι επίσης στοιχείο για την πιθανή χρήση τους. Το Met προτείνει ότι βρίσκονταν μάλλον στο εξωτερικό του λοβωτού πύργου του μαυσωλείου του Ρουμί στο Ικόνιο. Πρόκειται για εκτίμηση του μουσείου σχετικά με πιθανό σημείο του κτιρίου. Η όψη από μπροστά δείχνει το πολύχρωμο σχέδιο. Η πλάγια όψη δείχνει την καμπύλη του κεραμικού σώματος, στοιχείο χρήσιμο για να καταλάβουμε πώς το πλακίδιο θα μπορούσε να εφαρμόζει σε μια αρχιτεκτονική επιφάνεια. Met, επιμελητικές σημειώσεις και πλάγιες όψεις
Δύο αστερόσχημα πλακίδια από το Χαργκίρντ
Στο Χαργκίρντ του βορειοανατολικού Ιράν, τα πλακίδια που συνδέονται με τη μεντρεσέ αλ-Γκιγιαθίγια δείχνουν άλλη κλίμακα και άλλο περίγραμμα. Το 17.143.1 του Met έχει δώδεκα αιχμές, ύψος και πλάτος 40,3 εκ. και βάθος 3,2 εκ. Το μουσείο το χρονολογεί στο 846 της Εγίρας, δηλαδή το 1442–43 μ.Χ., και το τοποθετεί στον τοίχο του δυτικού ιβάν, ενός θολωτού χώρου ανοιχτού στη μία πλευρά. Το εξωτερικό αστέρι ορίζει την άκρη του αντικειμένου. Στο εσωτερικό, διαπλεκόμενα υαλωμένα σχήματα δίνουν ένα δεύτερο σχέδιο στο ίδιο σώμα. Met, αστερόσχημο πλακίδιο με δώδεκα αιχμές, 17.143.1
Το G.486 του Βρετανικού Μουσείου είναι ακόμη ένα αστερόσχημο πλακίδιο από το Χαργκίρντ. Το λήμμα το χρονολογεί στα μέσα του 15ου αιώνα, περιγράφει σχηματοποιημένες παιώνιες και καταγράφει μπλε του κοβαλτίου, μαύρο, κόκκινο, λευκό και χρυσό στη διακόσμηση. Η μέγιστη διάμετρος είναι 39,5 εκ. Το μουσείο το συνδέει με τη μεντρεσέ αλ-Γκιγιαθίγια και δίνει τα έτη 1442–1446 για το κτίριο. Ο κατάλογος των χρωμάτων αφορά την όψη του συγκεκριμένου αντικειμένου. Η ονομασία της τεχνικής αφορά τα υαλωμένα πεδία και τα περιγράμματά τους. Διαβάστε τις δύο πληροφορίες μαζί για να εξετάσετε ποια από τα αναφερόμενα χρώματα αντιστοιχούν σε υάλωμα. Βρετανικό Μουσείο, αστερόσχημο πλακίδιο από το Χαργκίρντ, G.486
Τα λήμματα δείχνουν δύο τρόπους καταγραφής των διαστάσεων. Το Met αναφέρει ύψος, πλάτος και βάθος. Το Βρετανικό Μουσείο δίνει μέγιστη διάμετρο. Οι μεγαλύτερες αποστάσεις από άκρο σε άκρο είναι κοντά στα 40 εκ. Τα δύο μουσεία δίνουν χωριστές μετρήσεις και διαφορετικό βαθμό λεπτομέρειας για τη χρονολογία και το αρχιτεκτονικό πλαίσιο. Σε μια σύγκριση σημειώστε τι ακριβώς μετρά κάθε αριθμός και αν η χρονολογία αφορά το ίδιο το πλακίδιο ή το κτίριο.
Πώς μια σκηνή απλωνόταν σε σαφαβιδικά πλακίδια
Το Μουσείο Τέχνης της Κομητείας του Λος Άντζελες αναγνωρίζει το M.73.5.4 του 17ου αιώνα ως ένα από δύο σύνολα που είχαν τοποθετηθεί πάνω από ένα τόξο στο περίπτερο Χαστ Μπεχέστ του Ισφαχάν. Συναρμολογημένο, έχει διαστάσεις περίπου 115 επί 105 εκ. Το εξωτερικό του σχήμα εφαρμόζει στο πεδίο πάνω και πλάι στο τόξο. Το χρώμα και το σχέδιο απλώνονται στις επιφάνειες πολλών πλακιδίων μέσα σε αυτό το περίγραμμα. Ο κατάλογος περιγράφει τη σαφαβιδική πρακτική της σύνθεσης μιας μεγαλύτερης εικόνας από χωριστά ζωγραφισμένα πλακίδια. Ο θεατής βλέπει τη σκηνή ως σύνολο και διακρίνει πού τη χωρίζουν οι αρμοί. LACMA, σύνθεση πλακιδίων για το πεδίο πάνω από τόξο, M.73.5.4
Το EA1979.16 του Ασμόλιαν είναι ιρανικό σύνολο σαράντα οκτώ πλακιδίων από τα μέσα του 17ου αιώνα. Χωρίς πλαίσιο έχει διαστάσεις 93 επί 269 εκ. Πουλιά και άλλα ζώα βρίσκονται γύρω από ένα κεντρικό λοβωτό μοτίβο. Το σύνολο έχει δικό του λήμμα, το οποίο δίνει ως τόπο κατασκευής το Ιράν. Η θέση των ζώων μέσα στη μεγαλύτερη εικόνα προσφέρεται για σύγκριση με άλλα παραδείγματα ανθρώπων και ζώων στην ισλαμική τέχνη. Ασμόλιαν, σύνολο σαράντα οκτώ πλακιδίων, EA1979.16
Ορισμένες σαφαβιδικές συνθέσεις μπορούν να εξεταστούν δίπλα στη ζωγραφική βιβλίων. Ο κατάλογος του Met τις συγκρίνει με σύγχρονές τους μικρογραφίες. Στις ζωγραφιές του Σαχναμέ του Σάχη Ταχμάσπ μπορείτε να παρατηρήσετε πώς τοποθετούνται στη σελίδα μορφές, φυτά και περιθώρια. Στις κεραμικές συνθέσεις, οι αρμοί είναι ένα επιπλέον μέρος της διάταξης. Ένας βλαστός μπορεί να συνεχίζει από το ένα πλακίδιο στο άλλο, ενώ μια λεπτή απωθητική γραμμή χωρίζει δύο υαλώματα στο ίδιο κομμάτι. Met, Persian Tiles, σαφαβιδικές συνθέσεις πλακιδίων
Η τεχνική εφαρμόζεται σε διαφορετικά κεραμικά σώματα
Το Met καταγράφει τα καμπύλα πλακίδια του Ικονίου και το αστέρι του Χαργκίρντ ως stonepaste. Το Ασμόλιαν κατατάσσει το σώμα των σαράντα οκτώ πλακιδίων του και στους δύο όρους, stonepaste και fritware. Στο γλωσσάρι του, το fritware εξηγείται ως κεραμική μάζα με βάση αλεσμένο χαλαζία και μικρότερες ποσότητες πηλού και φρίτας. Οι όροι αφορούν το σώμα κάτω από την επιφανειακή διακόσμηση. Η ονομασία cuerda seca αφορά τον τρόπο που χωρίστηκαν τα χρωματιστά πεδία. Και τα δύο μέρη του λήμματος βοηθούν να καταλάβετε πώς κατασκευάστηκε το πλακίδιο και πώς διαμορφώθηκε το υάλωμά του. Ασμόλιαν, τεχνική και γλωσσάρι για το fritware
Η ίδια ονομασία εμφανίζεται σε πιάτο κατασκευασμένο στη Σεβίλλη στα τέλη του 15ου ή στις αρχές του 16ου αιώνα. Το Met περιγράφει το πιάτο ως πήλινο με κασσιτερούχο υάλωμα και αναφέρει μαγγάνιο και λάδι στην περιγραφή του περιγράμματος. Το πιάτο δίνει ένα χωριστό παράδειγμα διαχωρισμού χρωμάτων σε διαφορετικό σώμα και σχήμα. Δείχνει επίσης γιατί η ισπανική φράση προσφέρει από μόνη της περιορισμένα στοιχεία για τον τόπο παραγωγής ενός συγκεκριμένου πλακιδίου. Στο άρθρο για τα ισλαμικά κεραμικά με μεταλλική λάμψη μπορείτε να δείτε άλλη επεξεργασία της υαλωμένης επιφάνειας, με έμφαση στο μεταλλικό αποτέλεσμα. Met, πιάτο από τη Σεβίλλη, 30.53.2
Διαβάστε την επιφάνεια πριν ανασυνθέσετε έναν τοίχο
Αν έχετε ένα θραύσμα, αρχίστε από ένα ορατό άκρο. Σημειώστε αν η σκοτεινή γραμμή τελειώνει στο άκρο ή στρέφεται πάλι προς το εσωτερικό του πλακιδίου. Μια καμπύλη που μένει στο ίδιο κομμάτι μπορεί να χωρίζει δύο χρωματιστά πεδία. Ένα σπάσιμο που περνά από τον πηλό και το υάλωμα δείχνει φυσικό άκρο. Σε μια σύνθεση, δείτε πρώτα το σύνολο ώστε να εντοπίσετε τους αρμούς και ύστερα ακολουθήστε μία μορφή στην επιφάνεια.
Στη συνέχεια συγκρίνετε το σχήμα και τις διαστάσεις με το λήμμα. Η καμπύλη βοηθά να εξηγηθεί η θέση που προτείνει το Met για τα πλακίδια του Ικονίου. Η θέση του αστεριού του Χαργκίρντ προκύπτει από την περιγραφή του δυτικού ιβάν. Η ταύτιση με το Χαστ Μπεχέστ αφορά το συγκεκριμένο σύνολο του LACMA. Το λήμμα του Ασμόλιαν δίνει τις διαστάσεις και τη διάταξη άλλου συνόλου. Τα χρωματικά πεδία δίνουν ενδείξεις για την επιφάνεια. Ένας τεκμηριωμένος τόπος εύρεσης, ένα σχήμα κατάλληλο για ένα σημείο του κτιρίου ή η εξήγηση του μουσείου δίνει πλαίσιο για το πού μπορούσε να φαίνεται το έργο.
Μουσειακά αντικείμενα και τεχνικές πηγές
- Met, Persian Tiles συγκρίνει τη διαχωριστική γραμμή, τα ψηφιδωτά από κομμένα πλακίδια και τις μεγαλύτερες σαφαβιδικές συνθέσεις.
- Met, καμπύλα πλακίδια 08.185a, b τεκμηριώνει το σχήμα, τις διαστάσεις και την πιθανή θέση στο Ικόνιο.
- Met, αστερόσχημο πλακίδιο 17.143.1 καταγράφει ένα έργο με δώδεκα αιχμές και το αρχιτεκτονικό πλαίσιο του λήμματος.
- Βρετανικό Μουσείο, αστερόσχημο πλακίδιο G.486 καταγράφει το μέγεθος, τα χρώματα και τη σύνδεση με τη μεντρεσέ του Χαργκίρντ.
- LACMA, σύνθεση M.73.5.4 για το πεδίο πάνω από τόξο περιγράφει το σύνολο και την τοποθέτησή του στο περίπτερο Χαστ Μπεχέστ.
- Ασμόλιαν, σύνθεση EA1979.16 δίνει τον αριθμό των πλακιδίων, τις διαστάσεις με και χωρίς πλαίσιο και περιγράφει τον διαχωρισμό των χρωμάτων.





