Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp kêu gọi cộng đồng quốc tế quan tâm hơn đến cuộc khủng hoảng Duy Ngô Nhĩ và tổ chức chuỗi hoạt động quan trọng

Lời mở đầu: Tiếng nói công lý giữa lòng châu Âu

Ngày nay, cuộc khủng hoảng nghiêm trọng mà những người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ đang phải đối mặt tại Đông Turkestan không chỉ là vấn đề của riêng một dân tộc, mà đã trở thành bài kiểm tra lương tâm đối với toàn thể cộng đồng Hồi giáo (Ummah) và nhân loại. Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp (Association des Ouïghours de France) đang đứng ở tiền tuyến của cuộc đấu tranh này, yêu cầu cộng đồng quốc tế, đặc biệt là thế giới phương Tây và các quốc gia Hồi giáo, không được im lặng trước sự áp bức. Vào đầu năm 2026, hiệp hội này đã nâng tầm cuộc vận động cho người Duy Ngô Nhĩ lên một giai đoạn mới thông qua việc tổ chức một loạt các hoạt động quy mô lớn [east-turkistan.net](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGxK3AeZdGJtkyCtK0_zDfQpPA1fmJteW5aScyZHWzuK1GjDhNHLYfwZnidLyJ5X8mu6FZEHWojtFNYZujpnqSbhqbJFTrxEi3e4Ksc9ikbzGOXqs8HfAztm7ZiseOpNj0bC09vwnivsJ1Q3D1oS2ns9tjdMNDnh7mC9E4Ft_n8eau5Q8cUFlJZTLb0SgU-mGk0qnWMc_MjbwjWI4SQsrMX_-CM3Cpw9TGw8NM=).

Các hoạt động gần đây và sự đàn áp xuyên quốc gia của Trung Quốc

Vào ngày 20 tháng 1 năm 2026, Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp và Viện Duy Ngô Nhĩ Châu Âu (IODE) đã chính thức khai trương trung tâm mới của họ tại Paris. Trung tâm này được coi là một pháo đài quan trọng trong việc bảo tồn văn hóa Duy Ngô Nhĩ và thực hiện các hoạt động vận động chính trị. Mặc dù chính quyền Trung Quốc đã gây áp lực lên các quan chức địa phương Pháp nhằm ngăn chặn sự kiện này, nhưng với ý chí kiên định của những người ủng hộ công lý, mục tiêu này đã được thực hiện thành công [hrw.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGY0LfpKI8NikQ5fUc6Mn1ufK3j0BD-K36mSY75ndOSwBbilvVUYpEvKyDCXmKUMUdxQjNRl0WNFfSKiRo8RC-cRhffPydUcIoWMFNvbBJhmrJKhb5y3ZYqQlKIhSa2AJfVGawendPCKglwCPmb7zbqXOyzEGuat3elqs0rmSS1_Oze9LeHxG8lyANj).

Ngoài ra, các nhà hoạt động Duy Ngô Nhĩ tại Pháp đang liên tục phải đối mặt với tình trạng "đàn áp xuyên quốc gia" (Transnational Repression) của Trung Quốc. Theo thông tin được tiết lộ vào tháng 2 năm 2026, chính quyền Trung Quốc đã gọi điện cho những người Duy Ngô Nhĩ sống tại Paris như Abdurahman Tohti và Mirkamil Turgun, ép buộc họ phải làm gián điệp chống lại chính cộng đồng của mình [hrw.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGY0LfpKI8NikQ5fUc6Mn1ufK3j0BD-K36mSY75ndOSwBbilvVUYpEvKyDCXmKUMUdxQjNRl0WNFfSKiRo8RC-cRhffPydUcIoWMFNvbBJhmrJKhb5y3ZYqQlKIhSa2AJfVGawendPCKglwCPmb7zbqXOyzEGuat3elqs0rmSS1_Oze9LeHxG8lyANj). Những hình thức đe dọa này không những không làm nhụt chí cộng đồng Duy Ngô Nhĩ mà còn làm cho tiếng nói của họ trên trường quốc tế trở nên mạnh mẽ hơn.

Cuộc đấu tranh pháp lý: Kiện các công ty công nghệ

Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp không chỉ dừng lại ở các cuộc biểu tình mà còn sử dụng các biện pháp pháp lý để giáng đòn vào bộ máy áp bức của Trung Quốc. Vào tháng 9 năm 2025, cùng với Đại hội Duy Ngô Nhĩ Thế giới, một đơn kiện đã được đệ trình lên tòa án Paris chống lại các công ty công nghệ Trung Quốc như Huawei, Hikvision và Dahua [uyghurcongress.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH5XGcUSEXR3hOPRfEkszpZ6RgYlkDjpeC_dzmlUtqZEMNbec7bsplR3wBcW9kTwujRRjAXSFm6hwGj4mzJPZ2C9tKYGKlzRiNb9JoZBBoCeJVDc8yoIufdVnxGZLfKokWEfZaEok-PZ-Azzgqr_3PHYTEJvjdc0SZAA0Ljy2mNd6A-1nlf6uiRRAiD2JF5ruHcFSgqP7a-j8XdODeTagJrRi6l2WS-OpF0CPLgXh8FMPPS6b1vz3gHgxANaoSs_gDL7Q9ZkxO0e2NtpCU5hzTUKvAB2frbNnWwdg==). Các công ty này bị cáo buộc đồng lõa trong nạn diệt chủng người Duy Ngô Nhĩ thông qua công nghệ nhận dạng khuôn mặt và hệ thống giám sát toàn diện tại Đông Turkestan. Hành động pháp lý này là một tín hiệu cảnh báo mạnh mẽ để các công ty tại châu Âu không đầu tư vào các hoạt động vi phạm nhân quyền.

Trách nhiệm của cộng đồng Hồi giáo và góc nhìn tôn giáo

Đạo Hồi dạy chúng ta rằng: "Các tín đồ Hồi giáo giống như các bộ phận của một cơ thể, nếu một bộ phận bị đau, toàn bộ cơ thể sẽ cảm thấy bất an". Việc phá hủy các nhà thờ Hồi giáo tại Đông Turkestan, đốt cháy kinh Qur'an và ép buộc hàng triệu tín đồ phải từ bỏ đức tin là nỗi đau của toàn thể cộng đồng Ummah. Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp trong các hoạt động của mình đã chỉ trích gay gắt sự im lặng của các quốc gia Hồi giáo, đặc biệt là Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), vì lợi ích kinh tế với Trung Quốc.

Ủng hộ công lý là yêu cầu của đức tin. Kinh Qur'an đã truyền dạy: "Hỡi những người có đức tin! Hãy là những người thực thi công lý" (Chương An-Nisa, câu 135). Cuộc đấu tranh của những người anh em Duy Ngô Nhĩ tại Pháp không chỉ là một cuộc chiến chính trị, mà còn là một cuộc thánh chiến (Jihad) giữa cái đúng và cái sai, giữa sự áp bức và công lý. Những "bước đi thực tế" mà họ yêu cầu từ cộng đồng quốc tế là gắn kết quan hệ kinh tế với Trung Quốc với các điều kiện về nhân quyền và cấm các sản phẩm từ lao động cưỡng bức [uhrp.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEI5IJZnmmTDnOwhEpm-zFkY4PqP9_LzsNAf6w_kHwz9iFLWzL1UwT2EPzdTSGZIqnxUFjD9s-nz0M00MhITSjGe-GvUVH79fipytg3xz52FqAPuCq9qZgPZC9u5Y86v_gFVNv9PwkZdeHHENgpSYdSnaUrFonkS-EoKVkDnYWVLFDSuNSzIqAGtrCn70unfe6MGTOxPGiyc_I1tQeRo-SxzsJfeaKoBd3_nqpfmPp9sOU1Uf8U1McOBH7yCPuvMgjdPJ-W).

Dilnur Reyhan và những áp lực chính trị

Một nhân vật quan trọng khác của Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp, Tiến sĩ Dilnur Reyhan, đã trở thành mục tiêu của đại sứ quán Trung Quốc. Vào tháng 10 năm 2025, bà đã bị đưa ra tòa theo đơn kiện của đại sứ quán Trung Quốc. Mặc dù bà bị phạt với lý do "gây thiệt hại tài sản", nhưng quá trình xét xử này đã phơi bày nỗ lực của Trung Quốc trong việc bóp nghẹt tự do ngôn luận ngay cả ở các quốc gia dân chủ như Pháp [hrw.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHlbW5OOksJ9W9bgDOx-ghHOKhu9wmKrH8y6gf5WtBRWVMi24jB-7OY-Td8vl7Blr0slNguHs_gpQKsRsopX__lWFuXIAWYnYMKD2FtAidFYbT1ktxAK_RkJMrM80XQ46xiVFWgmjFSIYnOylljJx4twOP4xgeHwA3O2ZUdAbzw8sMdM1DkczKpXX92iB-FY-8asNZPDyR_nmdJ5OuhS2C4w7Ux7t-2). Lời phát biểu của Dilnur Reyhan tại tòa án đã trở thành tiếng nói của toàn thể người dân Duy Ngô Nhĩ: "Tôi không nên bị tòa án Pháp kết tội, mà đúng ra tôi cần được bảo vệ khỏi những nỗ lực làm tôi im lặng của Trung Quốc" [uygurnews.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGFVZaK0CyU1QQKFBNEW0ASOzfGieCIoN7YonnMfK9fMAWWouN0COWeazvo4Jp0dtaRdSVBqw3uIl8QFB8sjm1tYLU0GX0GZG2joaURT55U6vUdl7eyofb3YzxP-4vfw_vxk8Z-7sKhDrT56iynaUY2V6KU0ML1IL-wfQB0VhcvVCJU6n-wYUsFwjJP6nPb4WJHzuNpBVOpDp9qmUuOrEk_dBgx54s_PFp9DI4=).

Kết luận: Hy vọng và sự phản kháng

Các hoạt động của Hiệp hội người Duy Ngô Nhĩ tại Pháp cho chúng ta thấy rằng, dù sự áp bức có nặng nề đến đâu, tiếng nói của sự thật sẽ không bao giờ bị dập tắt. Yêu cầu cộng đồng quốc tế quan tâm hơn đến cuộc khủng hoảng Duy Ngô Nhĩ không chỉ là một yêu cầu chính trị, mà còn là một nghĩa vụ nhân đạo và tôn giáo. Là những người Hồi giáo, chúng ta cần đứng về phía những người bị áp bức bất kể họ ở đâu trên thế giới và bảo vệ quyền lợi của họ. Cuộc đấu tranh tại Pháp này là một bước đi quan trọng hướng tới sự tự do của Đông Turkestan và chiến thắng của công lý.