Trung tâm Văn bút Duy Ngô Nhĩ Quốc tế thông qua các nghị quyết mới nhằm bảo vệ ngôn ngữ, văn học và thúc đẩy tự do sáng tạo

Lời mở đầu: Ngôn ngữ là pháo đài của bản sắc và đức tin

Trong thế giới ngày nay, sự tồn tại của một dân tộc gắn liền chặt chẽ với sức sống của ngôn ngữ và văn học của dân tộc đó. Trung tâm Văn bút Duy Ngô Nhĩ Quốc tế (International Uyghur PEN Centre) trong đại hội thường niên gần đây đã thông qua một loạt nghị quyết lịch sử nhằm đối phó với các chính sách xóa sổ hệ thống nhắm vào ngôn ngữ và văn hóa Duy Ngô Nhĩ tại Đông Turkestan. Những nghị quyết này không chỉ đơn thuần là kế hoạch hoạt động của một tổ chức văn học, mà còn là bản tuyên ngôn kháng chiến tinh thần của người dân Duy Ngô Nhĩ — một bộ phận của cộng đồng Hồi giáo Ummah — trong nỗ lực bảo vệ bản sắc, đức tin và tự do của chính mình. [International Uyghur PEN Centre](https://www.uyghurpen.org/)

Nội dung và ý nghĩa chiến lược của các nghị quyết mới

Các nghị quyết mới do Trung tâm Văn bút Duy Ngô Nhĩ Quốc tế thông qua tập trung vào bốn lĩnh vực chính:

1. **Số hóa và xây dựng kho lưu trữ toàn cầu cho tiếng Duy Ngô Nhĩ:** Trước chính sách đốt sách và cấm đoán tiếng Duy Ngô Nhĩ trong trường học của chính quyền Trung Quốc, tổ chức đã bắt đầu dự án chuyển đổi các tác phẩm tiếng Duy Ngô Nhĩ trên khắp thế giới sang nền tảng kỹ thuật số để bảo tồn cho các thế hệ mai sau. [PEN International](https://www.pen-international.org/) 2. **Dịch thuật và quảng bá quốc tế:** Dịch và phổ biến các tác phẩm xuất sắc của văn học Duy Ngô Nhĩ, đặc biệt là các tác phẩm về giá trị Hồi giáo và chủ đề tự do, sang tiếng Ả Rập, tiếng Anh và tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm đưa vấn đề Duy Ngô Nhĩ vào chương trình nghị sự của văn đàn thế giới. 3. **Chiến dịch giải cứu các nhà văn bị giam giữ:** Tạo ra các điểm áp lực quốc tế để đòi tự do cho hàng trăm trí thức đang bị giam giữ bất công trong các nhà tù Trung Quốc, như Rahile Dawut, Perhat Tursun và Yalqun Rozi. [Uyghur Human Rights Project](https://uhrp.org/) 4. **Hướng dẫn các cây bút trẻ lưu vong:** Thiết lập hệ thống khen thưởng và đào tạo đặc biệt nhằm khơi dậy tinh thần sáng tác bằng tiếng mẹ đẻ trong thế hệ trẻ Duy Ngô Nhĩ đang lớn lên ở nước ngoài.

Góc nhìn Hồi giáo: Ngôn ngữ là một trong những dấu lạ của Allah

Trong Kinh Qur'an, Allah phán rằng: "Và trong các dấu lạ của Ngài là việc tạo hóa các tầng trời và trái đất, và sự đa dạng về ngôn ngữ cũng như màu da của các ngươi. Thật vậy, trong đó là những dấu hiệu cho những người có kiến thức" (Chương Ar-Rum, câu 22). Do đó, việc bảo vệ tiếng Duy Ngô Nhĩ không chỉ là vấn đề dân tộc, mà còn là một hành động thờ phượng (Ibadah) nhằm chống lại các thế lực bạo tàn đang cố gắng xóa bỏ một dấu lạ (biểu tượng) của Allah.

Văn học Duy Ngô Nhĩ từ nhiều thế kỷ nay đã là một phần không thể tách rời của văn minh Hồi giáo. Những tác phẩm kinh điển như "Qutadgu Bilig" và "Dīwān Lughāt al-Turk" vừa là kho tàng của các ngôn ngữ Turk, vừa là tinh hoa của tư duy Hồi giáo. Những nỗ lực của Trung tâm Văn bút Duy Ngô Nhĩ Quốc tế trong việc bảo vệ ngôn ngữ này thực chất là hành động ngăn chặn việc làm gãy đi một đôi cánh của thế giới văn hóa Hồi giáo. [Radio Free Asia Uyghur](https://www.rfa.org/uyghur/)

Số phận của trí thức và trách nhiệm của cộng đồng Ummah

Ngày nay tại Đông Turkestan, trở thành một trí thức đồng nghĩa với việc đứng giữa tâm điểm của hiểm nguy. Chính quyền Trung Quốc nhắm vào các nhà văn, nhà thơ và nhà nghiên cứu — những người được coi là "bộ não" của xã hội Duy Ngô Nhĩ — nhằm đánh sập cột trụ tinh thần của dân tộc này. Ví dụ, việc kết án tù chung thân đối với tiến sĩ Rahile Dawut, một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian nổi tiếng, là một thách thức đối với toàn bộ giới văn học và học thuật thế giới. [The Guardian - Rahile Dawut](https://www.theguardian.com/world/2023/sep/29/uyghur-scholar-rahile-dawut-sentenced-to-life-in-prison-in-china)

Thế giới Hồi giáo không nên im lặng trước sự áp bức này. Các nhà văn và trí thức Hồi giáo cần sát cánh cùng các đồng nghiệp Duy Ngô Nhĩ, giới thiệu tác phẩm của họ đến với thế giới Ả Rập. Dùng ngòi bút để thực hiện Jihad chống lại sự áp bức là yêu cầu quan trọng nhất của thời đại ngày nay.

Tự do sáng tạo và chiến thắng của sự thật

Trong các nghị quyết mới của Trung tâm Văn bút Duy Ngô Nhĩ Quốc tế, "tự do sáng tạo" được đặc biệt nhấn mạnh. Sự tự do này không chỉ mang ý nghĩa chính trị, mà còn là khả năng của một con người trong việc tự do bày tỏ đức tin, lịch sử và cảm xúc của mình. Trong khi bộ máy tuyên truyền của Trung Quốc đang cố gắng tô vẽ người Duy Ngô Nhĩ là "hạnh phúc", thì ngòi bút của các nhà văn Duy Ngô Nhĩ lưu vong chính là nhân chứng duy nhất của sự thật.

Theo chủ tịch và các quan chức khác của hiệp hội, trong khuôn khổ các nghị quyết mới, các chuyên mục đặc biệt về Duy Ngô Nhĩ sẽ được thiết lập tại các lễ hội văn học quốc tế. Thông qua đó, thế giới sẽ thấy rằng người Duy Ngô Nhĩ không hề chết đi về mặt văn hóa, mà ngược lại, họ đang tái sinh với một ý chí mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Kết luận: Cây bút sắc bén hơn thanh kiếm

Những bước đi mới này của Trung tâm Văn bút Duy Ngô Nhĩ Quốc tế là một bước ngoặt lớn trong hành trình bảo vệ nền độc lập tinh thần của dân tộc Duy Ngô Nhĩ. Nếu ngôn ngữ được bảo tồn, dân tộc sẽ tồn tại; nếu dân tộc tồn tại, đức tin và bản sắc sẽ được tiếp nối. Những người Hồi giáo và những người có lương tri trên toàn thế giới cần tiếp thêm tiếng nói cho các nhà văn này và ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của họ.

Sự áp bức không thể kéo dài mãi mãi, nhưng những lời văn được viết bằng sự thật sẽ còn lưu danh thiên cổ trong những trang sử. Nỗ lực của các nhà văn Duy Ngô Nhĩ hôm nay chính là việc đặt nền móng văn hóa cho một Đông Turkestan tự do trong tương lai.