Tổ chức Đông Turkistan công bố báo cáo toàn diện về tình hình nhân đạo hiện nay và kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động bảo vệ nhân quyền trong khu vực

Trong một thời điểm then chốt của lịch sử cộng đồng Hồi giáo, trước sự gia tăng các cuộc tấn công có hệ thống vào bản sắc đức tin và văn hóa của người Duy Ngô Nhĩ, Tổ chức Đông Turkistan (thông qua các nhánh nhân quyền tại Istanbul) đã công bố một báo cáo nhân quyền toàn diện mang tên "Chỉ số vi phạm nhân quyền tại Đông Turkistan năm 2025". Báo cáo được đưa ra trong một cuộc họp báo đông đảo diễn ra vào ngày 16 tháng 2 năm 2026 tại Trung tâm Văn hóa "Neslişah Sultan" [Turkistan Press]. Báo cáo này như một tiếng chuông cảnh tỉnh lương tri thế giới và là một tài liệu đanh thép vạch trần cách khu vực này đã biến thành một phòng thí nghiệm toàn cầu về đàn áp kỹ thuật số và nô lệ hiện đại, trong bối cảnh sự im lặng đáng ngờ của quốc tế và sự thờ ơ từ một số tổ chức vốn có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của người Hồi giáo.

Chỉ số 2025: Tài liệu về diệt chủng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Báo cáo thường niên mới nhất do Hiệp hội Giám sát Nhân quyền Đông Turkistan (ETHR) soạn thảo đã tiết lộ một sự thay đổi về chất trong chiến lược đàn áp của Trung Quốc; chính quyền đã chuyển từ giám sát vật lý truyền thống sang hệ thống "phân biệt chủng tộc kỹ thuật số" được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo [Uyghur Times]. Các nhà nghiên cứu giải thích rằng năm 2025 đã chứng kiến việc tăng cường sử dụng các thuật toán tiên tiến và camera nhận diện khuôn mặt để phân loại cá nhân dựa trên mức độ sùng đạo của họ, khiến việc thực hành các nghi lễ Hồi giáo đơn giản cũng trở thành lý do đủ để bị bắt giữ tùy tiện.

Báo cáo dựa trên khảo sát có hệ thống các tin tức và báo cáo quốc tế bằng nhiều ngôn ngữ, khẳng định rằng các vi phạm không còn là những sự cố riêng lẻ mà là một phần của khung hệ thống có cấu trúc nhằm xóa sổ ký ức tập thể của cả một dân tộc [Turkistan Times]. Trong buổi lễ công bố, ông Kaya Kartal, Chủ tịch Hiệp hội "Mazlumder", nhấn mạnh rằng chỉ số này đại diện cho một hồ sơ lịch sử không thể xóa nhòa, đồng thời yêu cầu đây phải là cơ sở để áp đặt các lệnh trừng phạt quốc tế nghiêm khắc đối với những kẻ thủ ác.

Cuộc chiến chống lại bản sắc Hồi giáo: Phá dỡ thánh đường và "Hán hóa" tôn giáo

Từ góc nhìn của cộng đồng Hồi giáo, khía cạnh đau đớn nhất trong báo cáo là việc tiếp tục chính sách "Hán hóa Hồi giáo". Tổ chức đã ghi nhận việc tiếp tục phá dỡ các thánh đường hoặc chuyển đổi chúng thành trung tâm du lịch và quán cà phê, nhằm xóa bỏ các dấu ấn Hồi giáo của khu vực [Maarif]. Sự việc không chỉ dừng lại ở các công trình kiến trúc mà còn lan sang con người thông qua việc hình sự hóa việc nhịn ăn trong tháng Ramadan, cấm đội khăn hijab và cấm dạy kinh Quran cho trẻ em.

Những chính sách này, được báo cáo mô tả là một "cuộc chiến tổng lực chống lại Hồi giáo", nhằm tạo ra một thế hệ người Duy Ngô Nhĩ mới bị cắt đứt nguồn cội với tôn giáo và cộng đồng của mình [East Turkistan Net]. Việc nhắm mục tiêu vào bản sắc tôn giáo không chỉ là vi phạm nhân quyền theo khái niệm phương Tây, mà còn là một sự tấn công trắng trợn vào những điều thiêng liêng và là nỗ lực nhằm nhổ tận gốc đức tin độc thần khỏi trái tim của hàng triệu người, đòi hỏi hành động khẩn cấp từ các học giả và tổ chức Hồi giáo.

Nô lệ hiện đại: Các trại lao động cưỡng bức và chuyển dịch lao động

Vào tháng 1 năm 2026, các chuyên gia Liên Hợp Quốc đã bày tỏ lo ngại sâu sắc trước các báo cáo liên tục về hệ thống lao động cưỡng bức mà nhà nước Trung Quốc áp đặt lên người Duy Ngô Nhĩ và các nhóm thiểu số Hồi giáo khác [OHCHR]. Báo cáo của Tổ chức Đông Turkistan chỉ ra rằng các chương trình được gọi là "giảm nghèo" thực chất chỉ là vỏ bọc cho việc cưỡng bức chuyển dịch hàng triệu công nhân đến các nhà máy sâu trong nội địa Trung Quốc, nơi họ sống dưới sự giám sát chặt chẽ và bị buộc phải làm việc trong điều kiện nhục nhã.

Hệ thống kinh tế dựa trên máu và mồ hôi của người Hồi giáo này lan rộng đến cả các chuỗi cung ứng toàn cầu, đặt các công ty quốc tế và người tiêu dùng trước một trách nhiệm đạo đức to lớn. Việc biến người Hồi giáo thành "nô lệ" trong thế kỷ 21 là một vết nhơ đối với nhân loại và là sự thách thức ngạo mạn đối với mọi giá trị Hồi giáo vốn ra đời để giải phóng con người.

Sự thất vọng trước lập trường quốc tế: Sự im lặng của OIC và sự thỏa hiệp lợi ích

Chúng ta không thể phớt lờ sự mâu thuẫn rõ rệt trong lập trường của một số quốc gia và tổ chức Hồi giáo. Vào tháng 1 năm 2026, Tổng thư ký Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã gặp gỡ các quan chức cấp cao Trung Quốc tại Bắc Kinh để thúc đẩy quan hệ song phương mà không có bất kỳ đề cập công khai nào về nỗi đau của hàng triệu người Hồi giáo tại Đông Turkistan [Turkistan Times].

Lập trường này bị Trung tâm Nghiên cứu Đông Turkistan mô tả là "sự phản bội các nguyên tắc nền tảng của tổ chức" và là "sự ủng hộ ngầm cho chính sách Hán hóa Hồi giáo" [Uyghur Study]. Việc ưu tiên các lợi ích kinh tế và chính trị nhất thời hơn là máu thịt và đức tin của những người anh em đồng đạo là một sự chệch hướng nguy hiểm khỏi khái niệm "một cơ thể thống nhất" mà Tiên tri ﷺ đã dùng để mô tả cộng đồng Hồi giáo. Chúng tôi kêu gọi OIC xem xét lại cách tiếp cận này và áp dụng các lập trường phản ánh nguyện vọng của người dân Hồi giáo vốn luôn bác bỏ sự bất công.

Lộ trình hành động: Các yêu cầu của Tổ chức và trách nhiệm tôn giáo

Tổ chức Đông Turkistan đã kết thúc báo cáo bằng một loạt các khuyến nghị khẩn cấp, gửi lời kêu gọi đến cả cộng đồng quốc tế và cộng đồng Hồi giáo [East Turkistan Net]:

1. Công nhận quốc tế: Yêu cầu Liên Hợp Quốc và các nghị viện quốc tế chính thức công nhận những gì đang xảy ra ở Đông Turkistan là "diệt chủng" và tội ác chống lại loài người.
2. Trách nhiệm pháp lý: Ủng hộ các nỗ lực đưa vụ việc ra trước Tòa án Hình sự Quốc tế để buộc các quan chức Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về các vi phạm này.
3. Tẩy chay kinh tế: Kích hoạt vũ khí tẩy chay đối với các công ty liên quan đến việc sử dụng lao động cưỡng bức người Duy Ngô Nhĩ.
4. Hỗ trợ nhân đạo và chính trị: Kêu gọi các quốc gia Hồi giáo, đặc biệt là Thổ Nhĩ Kỳ nơi tiếp nhận cộng đồng người Duy Ngô Nhĩ lưu vong, cung cấp sự bảo vệ pháp lý và chính trị cho những người di cư và từ chối mọi áp lực dẫn độ họ [Uygur News].

Vấn đề Đông Turkistan không chỉ là một tranh chấp biên giới hay chính trị, mà là một bài kiểm tra thực sự cho đức tin và công lý của chúng ta. Việc hỗ trợ những người bị áp bức này là nghĩa vụ tôn giáo đặt lên vai mỗi người Hồi giáo, tùy theo vị trí của mình, bằng lời nói, lập trường và sự ủng hộ.

Kết luận

Báo cáo năm 2025 của Tổ chức Đông Turkistan vẫn là một tài liệu chứng nhân cho một thời đại mà một dân tộc bị tiêu diệt vì tôn giáo và sắc tộc ngay trước mắt thế giới. Hành động để bảo vệ nhân quyền tại khu vực này không phải là một lựa chọn ngoại giao, mà là một sự tất yếu về đạo đức và tôn giáo. Chúng tôi khẳng định rằng bình minh tự do cho Đông Turkistan chắc chắn sẽ đến, chừng nào vẫn còn những trái tim đập vì công lý và một cộng đồng không chấp nhận sự bất công đối với anh em mình.