Quỹ Đông Turkestan tích cực duy trì các hoạt động bảo tồn văn hóa và cứu trợ nhân đạo trên trường quốc tế

Lời mở đầu: Đông Turkestan - Một phần không thể tách rời của cộng đồng Hồi giáo (Ummah)

Ngày nay, vấn đề Đông Turkestan, một trong những nỗi đau lớn nhất của cộng đồng Hồi giáo (Ummah), không chỉ đơn thuần là một cuộc đấu tranh chính trị, mà đã trở thành cuộc chiến nhằm bảo tồn sự tồn tại, đức tin và văn hóa của một dân tộc. Đứng ở tiền tuyến của cuộc đấu tranh này là Quỹ Đông Turkestan (Doğu Türkistan Vakfı), một trong những tổ chức lâu đời và có ảnh hưởng nhất. Được thành lập tại Istanbul vào năm 1978, quỹ này đã đóng vai trò là trụ cột tinh thần cho cộng đồng Duy Ngô Nhĩ hải ngoại trong gần nửa thế kỷ qua. Theo những diễn biến mới nhất vào đầu năm 2026, quỹ đã tăng cường hơn nữa tầm ảnh hưởng quốc tế, đưa các hoạt động chống lại sự diệt chủng văn hóa và cứu trợ nhân đạo cho những người Duy Ngô Nhĩ gặp khó khăn lên một tầm cao mới [dtv.org.tr].

Bảo tồn bản sắc văn hóa: Pháo đài tinh thần cho các thế hệ tương lai

Một trong những mục tiêu chiến lược quan trọng nhất của Quỹ Đông Turkestan là bảo vệ văn hóa Duy Ngô Nhĩ và bản sắc Hồi giáo trước các chính sách đồng hóa có hệ thống. Trong năm 2025 và đầu năm 2026, quỹ đã dẫn dắt một loạt các hoạt động văn hóa quy mô lớn.

Đặc biệt, "Lễ hội Văn hóa Doppa Duy Ngô Nhĩ Quốc tế" được tổ chức vào tháng 5 năm 2025 đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về bản sắc của người Duy Ngô Nhĩ ở hải ngoại [uyghurtimes.com]. Thông qua sự kiện này, quỹ đã tuyên bố với thế giới rằng chiếc mũ Doppa không chỉ là một trang phục, mà còn là biểu tượng của sự phản kháng và lòng tự hào dân tộc. Ngoài ra, để bảo tồn tiếng Duy Ngô Nhĩ, quỹ đã biên soạn và phân phối bộ sách giáo khoa tiếng mẹ đẻ cho trẻ em sinh ra và lớn lên ở nước ngoài. Tại một hội nghị vào tháng 12 năm 2025, tầm quan trọng của bộ sách giáo khoa tiếng mẹ đẻ gồm 5 tập do hơn 100 học giả chuẩn bị đã được nhấn mạnh như một di sản văn hóa quý giá [akademiye.org].

Về việc bảo vệ các giá trị Hồi giáo, hàng năm quỹ đều tổ chức các chương trình Iftar truyền thống để tăng cường sự đoàn kết giữa những người Duy Ngô Nhĩ di cư. Theo tin tức mới nhất vào tháng 2 năm 2026, quỹ đã một lần nữa tổ chức các buổi thảo luận tôn giáo và văn hóa quy mô lớn tại Istanbul, khơi dậy ý thức lịch sử trong giới trẻ thông qua việc tưởng nhớ các anh hùng dân tộc như Abdurehim Ötkür [dtv.org.tr].

Cứu trợ nhân đạo: Ngọn hải đăng hy vọng cho những người bị áp bức

Quỹ Đông Turkestan không chỉ giới hạn hoạt động trong lĩnh vực văn hóa mà còn đóng vai trò tích cực trong việc hỗ trợ vật chất cho những người di cư Duy Ngô Nhĩ đang gặp khó khăn tại Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia khác. Hiện nay, có hơn 50.000 người Duy Ngô Nhĩ đang sinh sống tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhiều người trong số họ đang đối mặt với khó khăn về kinh tế [humanityincreased.org].

Trong khuôn khổ kế hoạch cứu trợ mùa đông năm 2026 của quỹ, lương thực, quần áo và nhiên liệu đã được phân phối cho các gia đình Duy Ngô Nhĩ tại các thành phố như Kayseri và Istanbul. Đặc biệt, hơn 500 gia đình sống trong điều kiện thời tiết giá lạnh tại Kayseri đã nhận được các thùng thực phẩm cứu trợ chuyên biệt [globalsadaqah.com]. Các thùng thực phẩm này bao gồm các nhu yếu phẩm hàng ngày như bột mì, dầu ăn, đường và trà, chủ yếu được tài trợ thông qua nguồn Zakat và Sadaqah của những người Hồi giáo [humanaid.org].

Ngoài ra, quỹ cũng đã triển khai các chương trình học bổng đặc biệt để nuôi dưỡng và chi trả chi phí học tập cho trẻ em Duy Ngô Nhĩ mồ côi. Những hoạt động này là biểu hiện sinh động của sự quan tâm lẫn nhau trong cộng đồng Ummah dựa trên nguyên tắc "tình anh em Hồi giáo".

Tiếng nói trên trường quốc tế: Đòi hỏi công lý

Quỹ Đông Turkestan đóng vai trò là cầu nối quan trọng trong việc hợp tác với các tổ chức quốc tế để lên tiếng về những vi phạm nhân quyền mà người Duy Ngô Nhĩ đang phải gánh chịu. Tại "Đại hội Dân tộc Duy Ngô Nhĩ/Đông Turkestan lần thứ III" tổ chức tại Munich vào tháng 5 năm 2025, các đại diện của quỹ cùng với hơn 50 tổ chức Duy Ngô Nhĩ trên thế giới đã ký tuyên bố chống lại sự đàn áp xuyên quốc gia [uyghurcongress.org].

Tại cuộc họp hội đồng của các nhà lãnh đạo tổ chức Đông Turkestan diễn ra vào ngày 24 tháng 1 năm 2026 tại Istanbul, quỹ đã đề xuất đối thoại với chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ để giải quyết các thách thức an ninh mà người Duy Ngô Nhĩ tại đây đang đối mặt, bao gồm cả vấn đề "mã G87" (mã dành cho những người bị coi là mối đe dọa an ninh quốc gia) [uygurnews.com]. Những nỗ lực chính trị và pháp lý này là cực kỳ quan trọng để người Duy Ngô Nhĩ có thể sống an toàn và tự do hơn tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Trách nhiệm của thế giới Hồi giáo và tác động địa chính trị

Mặc dù thế giới Hồi giáo đã im lặng trong một thời gian dài về vấn đề Đông Turkestan, nhưng nhờ nỗ lực của các tổ chức như Quỹ Đông Turkestan, một sự thức tỉnh đang bắt đầu lan tỏa trong cộng đồng các dân tộc Hồi giáo. Quỹ đã tăng cường các hoạt động tuyên truyền tại các quốc gia Hồi giáo ở Trung Đông, Nam Á và Đông Nam Á, giải thích rằng việc bảo vệ tự do tôn giáo của người Duy Ngô Nhĩ là một nghĩa vụ đức tin, bất chấp những áp lực kinh tế [udtsb.com].

Chống lại chiến lược thu hút các nước Hồi giáo thông qua dự án "Vành đai và Con đường", quỹ nhấn mạnh rằng người Duy Ngô Nhĩ là cửa ngõ phía Đông của văn hóa Hồi giáo, và việc phá hủy cửa ngõ này sẽ là một tổn thất cho toàn bộ thế giới Hồi giáo. Từ góc độ này, các hoạt động của Quỹ Đông Turkestan không chỉ vì lợi ích của một dân tộc mà còn là vì lợi ích chung của cả cộng đồng Ummah.

Kết luận: Tầm quan trọng của sự đoàn kết và hợp tác

Đến năm 2026, Quỹ Đông Turkestan đã trở thành một trong những trụ cột đáng tin cậy nhất của phong trào Duy Ngô Nhĩ nhờ kinh nghiệm lịch sử và mạng lưới quốc tế của mình. Với các hoạt động tích cực trong lĩnh vực bảo tồn văn hóa, cứu trợ nhân đạo và ngoại giao quốc tế, quỹ đang mang lại hy vọng cho những người dân đang bị áp bức.

Là thành viên của cộng đồng Hồi giáo, trách nhiệm của chúng ta là hỗ trợ các quỹ này cả về vật chất lẫn tinh thần, đồng thời làm cho tiếng nói của những người anh em Duy Ngô Nhĩ vang xa hơn. Bởi lẽ, như lời dạy trong Hadith: "Người Hồi giáo giống như các bộ phận của một cơ thể, nếu một bộ phận bị đau, toàn bộ cơ thể sẽ cảm nhận được nỗi đau đó". Nỗi đau của Đông Turkestan ngày nay là nỗi đau của toàn bộ Ummah, và con đường để chữa lành nó chính là sự đoàn kết, hợp tác và không ngừng đấu tranh vì công lý.