Trung tâm Giải phóng Quốc gia Đông Turkestan dẫn đầu chiến dịch quốc tế mới nhằm giải quyết ổn định khu vực và bảo vệ nhân quyền

Bình minh mới cho cuộc đấu tranh: Sứ mệnh toàn cầu của ETNLC

Trong một động thái quyết định đánh dấu giai đoạn mới trong cuộc đấu tranh lâu dài vì quyền lợi của người Duy Ngô Nhĩ và các dân tộc Hồi giáo Turkic khác, **Trung tâm Giải phóng Quốc gia Đông Turkestan (ETNLC)** đã chính thức khởi động một chiến dịch quốc tế toàn diện. Sáng kiến này, được công bố vào cuối tháng 2 năm 2026, nhằm chuyển đổi cuộc đối thoại toàn cầu từ mối quan tâm nhân đạo thuần túy sang yêu cầu nghiêm ngặt về ổn định khu vực thông qua phi thực dân hóa và khôi phục chủ quyền quốc gia. Khi chiến dịch "Đả kích mạnh mẽ chống khủng bố bạo lực" của chính quyền Bắc Kinh bước sang năm thứ 12 vào tháng 5 năm 2026, ETNLC đang định vị mình là lực lượng tiên phong chống lại cái mà họ mô tả là "thể chế hóa sự kiểm soát diệt chủng" [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE7sA9DgNkE4wrkCIp5GSGLMUZVHCiXbjj8kHVz_4pgELYnI4Sj96x8A6KGFk7-hWai3ADswh6d0VX70VZkttnmN9gv6YdRM_NrZolowPo9ZKpfRDZ3EKTfZEJubhPUWLFCHCKcjjrCiq7ylbCqzAf1dcsBhQACkqoBW3XeRqwM0ajwZB7ipNghRVxEGsL7l7tUkB11dKFzxTv_eDKcel9HL6XtdJcKx26Vt5yPAiZba1INnvCQlweBfAGVbbwJgEtsKa8MBvmkNOMd7Q==).

Từ góc nhìn của cộng đồng Hồi giáo Ummah, chiến dịch này không chỉ đơn thuần là một nước đi chính trị; đó là một mệnh lệnh đạo đức bắt nguồn từ các nguyên tắc Hồi giáo về *Adl* (công lý) và *Ukhuwwah* (tình anh em). Trong nhiều thập kỷ, vùng lãnh thổ Đông Turkestan bị chiếm đóng đã là một vết thương rỉ máu đối với cộng đồng Hồi giáo toàn cầu. Chiến dịch mới của ETNLC nhằm huy động không chỉ các tổ chức dân chủ phương Tây mà quan trọng hơn là trái tim và bộ máy ngoại giao của thế giới Hồi giáo, nơi vốn thường giữ im lặng trước áp lực kinh tế từ phương Đông.

Chất xúc tác: Các chỉ thị tại Urumchi vào tháng 2 năm 2026

Sự cấp bách của chiến dịch ETNLC được nhấn mạnh bởi những diễn biến gần đây tại vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Vào ngày 9 tháng 2 năm 2026, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã triệu tập một hội nghị "Công tác Chính trị - Pháp luật" cấp cao tại Urumchi. Được dẫn dắt bởi các quan chức hàng đầu bao gồm Trần Tiểu Giang và quản trị viên thuộc địa Erkin Tuniyaz, cuộc họp đã quy tụ bộ máy an ninh, bao gồm Binh đoàn Sản xuất và Xây dựng Tân Cương (XPCC) và Quân khu Tân Cương [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEKUPrn1dZ6KdO57sZ-qXBqBz-Hi4-JsMH0jMm-jwXnefkMISbsO2iQ3eLO_A23f6nNPV8_6E02ujdIl_CE-7aJ2j6hLFmqN-4BYNtOMCnfsZJN9sC1YwgaJNguK7pV2h2KrH_eOT1To2Mqybk1EwQbd7WGJHvZn0O4CkZMLDDvmvOJ_PCxRhyf6K3WELg7CYEFEh9Y05iELPsIv6W7sPdRTtLl3mlkZ0t1z4-MlzE-CXWQNbOyXSNI9cmUBSfVHAsoRVR1oUgp).

Các chỉ thị được đưa ra tại hội nghị này rất đáng báo động: chúng kêu gọi "bình thường hóa và thể chế hóa" các biện pháp chống khủng bố và duy trì ổn định. Sự "bình thường hóa" này thực chất có nghĩa là việc nhúng vĩnh viễn hệ thống giám sát hàng loạt, lao động cưỡng bức và đàn áp tôn giáo vào cấu trúc hành chính của khu vực. ETNLC cảnh báo rằng những chính sách này được thiết kế để hoàn tất việc xóa sổ bản sắc Hồi giáo dưới chiêu bài "phi cực đoan hóa" [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE7sA9DgNkE4wrkCIp5GSGLMUZVHCiXbjj8kHVz_4pgELYnI4Sj96x8A6KGFk7-hWai3ADswh6d0VX70VZkttnmN9gv6YdRM_NrZolowPo9ZKpfRDZ3EKTfZEJubhPUWLFCHCKcjjrCiq7ylbCqzAf1dcsBhQACkqoBW3XeRqwM0ajwZB7ipNghRVxEGsL7l7tUkB11dKFzxTv_eDKcel9HL6XtdJcKx26Vt5yPAiZba1INnvCQlweBfAGVbbwJgEtsKa8MBvmkNOMd7Q==). Bằng cách đóng khung cuộc đấu tranh như một "Cuộc chiến nhân dân chống khủng bố", Bắc Kinh tiếp tục biện minh cho việc giam giữ hàng triệu người và xúc phạm hàng ngàn Masajid (nhà thờ Hồi giáo), một sự xúc phạm trực tiếp đến sự tôn nghiêm của Ummah.

Cuộc tấn công ngoại giao: LHQ và "Hội đồng Hòa bình"

Trọng tâm trong chiến lược của ETNLC là một cuộc tấn công ngoại giao đa phương. Vào ngày 25 tháng 2 năm 2026, trung tâm phối hợp với Chính phủ Đông Turkistan lưu vong (ETGE), đã kêu gọi Liên Hợp Quốc và các quốc gia thành viên coi cuộc xung đột này không phải là "vấn đề nội bộ" của Trung Quốc, mà là vấn đề phi thực dân hóa [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGfnuk6gQAieuDAtZvrsveq7ViO6WUJ-PYCVlVLSqmoZeouSLnYHvsKZiiP9VEya9673hAew7fDJKhyEGzxYfDmyURfauMAmEyfaG6XiK0-LuU_Dr8MpBk0Bg5daopdX1j7WpzxuEBmn2XsuYAwFaV7sb8MsYewxCThxNi3gJeCc6SgA7GQI67d881D_3EJ7vLJpfqwGKGT9HCDGAe9BM7du12B7szUUhHQHIW7nQ0VF2IQTIC3). Sự thay đổi trong thuật ngữ này là rất quan trọng; nó thách thức tính hợp pháp của sự hiện diện của CHND Trung Hoa tại khu vực này, nơi mà ETNLC xác định là một sự chiếm đóng thuộc địa bắt đầu từ năm 1949.

Hơn nữa, ETNLC đã đưa ra lời kêu gọi chiến lược tới "Hội đồng Hòa bình" mới thành lập, một cơ quan quốc tế gần đây đã được ca ngợi vì những nỗ lực tại Gaza. Trong một tuyên bố ngày 20 tháng 2 năm 2026, ETNLC đã thúc giục Hội đồng áp dụng mức độ cấp bách tương tự đối với Đông Turkestan, kêu gọi bổ nhiệm một điều phối viên cấp cao để giám sát lộ trình tái thiết và quản trị cho khu vực [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHEm9Rhndo3gOcTf_nZTNsqkrpTMH5Ep9bFlyZpstmzyysYdoI6hcSt-M026lNz7Ns_OKiE_GuTR_XhlBQyif1BFuzxD0zNIoyBIEi6lrScqMUFelWTr4gEJDzPnwO4wY6az83VZ_7pgMBUuggbOD1Sq-HjT_YKH9tXP300eXJxnwQDu23VlahEAcKxuwLXc4bPDvQp). Động thái này làm nổi bật sự hiểu biết tinh tế của ETNLC về bối cảnh địa chính trị hiện tại, tìm cách tận dụng các mô hình giải quyết xung đột quốc tế thành công để mang lại lợi ích cho những người Hồi giáo bị áp bức ở Trung Á.

Khủng hoảng đạo đức: Sự im lặng của OIC

Một phần quan trọng trong chiến dịch của ETNLC dành để giải quyết các động lực nội bộ của thế giới Hồi giáo. Chuyến thăm gần đây của Tổng thư ký Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), Hissein Brahim Taha, tới Bắc Kinh vào tháng 1 năm 2026 đã vấp phải sự lên án gay gắt. ETNLC và các nhóm vận động khác, chẳng hạn như Trung tâm Nghiên cứu Duy Ngô Nhĩ, đã mô tả sự can thiệp của OIC là một sự "phản bội" các nguyên tắc sáng lập của tổ chức này [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEUXdQ1E6qyPM-nz6alwmBpF16sRzYE5Y2IqwNb2iINdC-xlQsksJxFowUMDfdBLcAVYOICEsAfn_Z0j5DOhNx4TBEiABy0ptEdsYb5mrYmIcrDdEFViTJgXzFMI71QSnk_M04APdi1PA196NYpHLIdBiwvmHq5aPNWXF3UkN-j02JVd2jeXX2oMF5uKcv2425zU7wNLQMVFZLg2IwuzuZ0p9KHqbXc2LQXAySvhQ==).

Từ quan điểm Hồi giáo, việc OIC không công khai lên án hành vi diệt chủng ở Đông Turkestan trong khi ca ngợi các nỗ lực "xóa đói giảm nghèo" của Trung Quốc được coi là sự ưu tiên *Dunya* (lợi ích thế gian) hơn *Deen* (đức tin). Chiến dịch của ETNLC kêu gọi một cuộc "Thức tỉnh Quốc gia" giữa các quốc gia Hồi giáo, thúc giục họ nhận ra rằng việc "Hán hóa Hồi giáo"—việc cưỡng bức thay đổi các thực hành Hồi giáo để phù hợp với hệ tư tưởng của ĐCSTQ—là một mối đe dọa hiện hữu đối với cộng đồng đức tin toàn cầu. Trung tâm nhấn mạnh rằng việc phá hủy các nhà thờ Hồi giáo và hình sự hóa Kinh Quran ở Đông Turkestan không phải là vấn đề địa phương mà là một cuộc tấn công vào toàn bộ Ummah [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEUXdQ1E6qyPM-nz6alwmBpF16sRzYE5Y2IqwNb2iINdC-xlQsksJxFowUMDfdBLcAVYOICEsAfn_Z0j5DOhNx4TBEiABy0ptEdsYb5mrYmIcrDdEFViTJgXzFMI71QSnk_M04APdi1PA196NYpHLIdBiwvmHq5aPNWXF3UkN-j02JVd2jeXX2oMF5uKcv2425zU7wNLQMVFZLg2IwuzuZ0p9KHqbXc2LQXAySvhQ==).

Ổn định khu vực và câu hỏi về phi thực dân hóa

ETNLC lập luận rằng sự ổn định khu vực thực sự ở Trung Á không thể đạt được thông qua các chiến thuật an ninh "áp lực cao" của một thế lực chiếm đóng. Thay vào đó, sự ổn định gắn liền chặt chẽ với quyền tự quyết của người dân bản địa. Chiến dịch làm nổi bật tiền lệ lịch sử của hai nước Cộng hòa Đông Turkestan (1933 và 1944), đại diện cho khát vọng của một dân tộc mong muốn sống theo các giá trị văn hóa và tôn giáo của riêng mình [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH4llGNBlTBpQVzlj5N66g4-dJ-IGEocxSr_e84-HxSjjpDnR4fy6am1XEeMepU61uKQn2MeVdkMs5wetk0JfF5LYkavQQGicIJN0cUIE5bM-ucfDdWVi20T4K3B5-DOB57rGwsgQa32lNhW9QKDFPqReZh_GCxD4VyNx-DQf3VRD80wC1U2YxwrBCTcIr8TdNaBBWsJfQY86p-X1vsBaQtiHbnDjc=).

Bằng cách đóng khung vấn đề như một cuộc phi thực dân hóa, ETNLC đang thách thức cộng đồng quốc tế áp dụng các tiêu chuẩn công lý tương tự cho Đông Turkestan như đối với các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng khác. Chiến dịch của trung tâm bao gồm lời kêu gọi trừng phạt có mục tiêu đối với "chuỗi chỉ huy thuộc địa" và chấm dứt hợp tác tình báo cho phép đàn áp xuyên quốc gia đối với cộng đồng người Duy Ngô Nhĩ hải ngoại [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE7sA9DgNkE4wrkCIp5GSGLMUZVHCiXbjj8kHVz_4pgELYnI4Sj96x8A6KGFk7-hWai3ADswh6d0VX70VZkttnmN9gv6YdRM_NrZolowPo9ZKpfRDZ3EKTfZEJubhPUWLFCHCKcjjrCiq7ylbCqzAf1dcsBhQACkqoBW3XeRqwM0ajwZB7ipNghRVxEGsL7l7tUkB11dKFzxTv_eDKcel9HL6XtdJcKx26Vt5yPAiZba1INnvCQlweBfAGVbbwJgEtsKa8MBvmkNOMd7Q==). Điều này đặc biệt phù hợp ở các quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ, nơi những thay đổi chính sách gần đây, chẳng hạn như việc bãi bỏ yêu cầu thị thực cho công dân Trung Quốc, đã làm dấy lên lo ngại về sự gia tăng xâm nhập của các đặc vụ ĐCSTQ [Nguồn](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGkwZa5XG59aq1GQMMgZvJWUvE7Fhd_RQaHkm-atoh5ZqmH578chDJKZWq0Eccejs57w7W6sRd1iOe87D8AcHrvyndjehGNY5PYjgignuPmZALzZbLZUwIswK6iW1Jrc9tE_ncicNc0n1C0y9FF1E4HBdlzcimoQLG1s_cdR9xgwNw5PfhikW6iR4jhqoSPGjPnzkTebVtpDMb5_NzTPSayfFEbeBzJWzlN-l0eXVNgdA5DxVPl7Hthg1BPGSOidQlb9FzM6Ke8On-xLPXY).

Kết luận: Con đường phía trước

Chiến dịch mới của Trung tâm Giải phóng Quốc gia Đông Turkestan là một lời kêu gọi rõ ràng cho một phản ứng toàn cầu thống nhất đối với một trong những thảm họa nhân quyền có hệ thống nhất của thế kỷ 21. Đối với cộng đồng Hồi giáo Ummah, đây là một bài kiểm tra về đức tin và sự đoàn kết. Thông điệp của ETNLC rất rõ ràng: không thể có hòa bình nếu không có công lý, và không thể có ổn định nếu không có sự công nhận các quyền cơ bản của người dân Đông Turkestan. Khi chiến dịch tạo được đà phát triển trên trường quốc tế, hy vọng rằng cộng đồng quốc tế cuối cùng sẽ vượt ra ngoài những lời nói suông và thực hiện hành động có nguyên tắc, phối hợp cần thiết để chấm dứt nạn diệt chủng và khôi phục phẩm giá của một dân tộc đã phải chịu đựng quá lâu.