Hiệp hội Giáo dục và Đoàn kết Đông Turkestan Tiếp sức cho Cộng đồng người Duy Ngô Nhĩ thông qua các Sáng kiến Vận động Toàn cầu và Bảo tồn Văn hóa Mới

Ngọn hải đăng của sự kiên cường cho Cộng đồng Hồi giáo (Ummah)

Trong một kỷ nguyên mà bản sắc Hồi giáo của Đông Turkestan đang đối mặt với một mối đe dọa sinh tồn chưa từng có, **Hiệp hội Giáo dục và Đoàn kết Đông Turkestan (ETESA)** đã nổi lên như một lực lượng then chốt trong cuộc đấu tranh toàn cầu vì công lý. Được thành lập vào năm 2006 tại Istanbul, ETESA—được biết đến trong tiếng Duy Ngô Nhĩ là *Sherqiy Türkistan Maarip ve Hemkarliq Jemiyiti*—đã chuyển mình từ một nhóm hỗ trợ cơ sở thành một tổ chức vận động quốc tế tinh vi cho các quyền lợi và tự do tôn giáo của người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ [Nguồn](https://maarip.org/index.html).

Tính đến tháng 2 năm 2026, hiệp hội đã tăng cường các nỗ lực nhằm chống lại chính sách "Hán hóa" Hồi giáo có hệ thống, một chính sách mà Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tìm cách phá bỏ các trụ cột nền tảng của đức tin và văn hóa Duy Ngô Nhĩ. Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch **Hidayet Oguzhan**, ETESA đang dẫn đầu các sáng kiến mới nhằm thu hẹp khoảng cách giữa cộng đồng người Duy Ngô Nhĩ hải ngoại và cộng đồng Hồi giáo Ummah rộng lớn hơn, định khung cuộc đấu tranh không chỉ là một cuộc xung đột khu vực, mà là nghĩa vụ tập thể của tất cả các tín đồ trong việc bảo vệ những người anh em đang bị đàn áp [Nguồn](https://idsb.org).

Chỉ số Nhân quyền 2025: Tài liệu hóa cuộc khủng hoảng

Vào ngày 16 tháng 2 năm 2026, ETESA, phối hợp với **Hiệp hội Giám sát Nhân quyền Đông Turkestan (ETHR)**, đã tổ chức một sự kiện mang tính bước ngoặt tại Trung tâm Văn hóa Neslişah Sultan ở Istanbul để công bố *Báo cáo Nhân quyền năm 2025 về Đông Turkestan* và *Chỉ số Vi phạm Nhân quyền Đông Turkestan 2025* [Nguồn](https://turkistanpress.com). Cơ sở dữ liệu toàn diện này đại diện cho một bước tiến đáng kể trong việc lưu trữ hồ sơ, sử dụng giám sát hỗ trợ bởi AI để theo dõi sự chuyển dịch từ kiểm soát vật lý sang hệ thống "apartheid kỹ thuật số" [Nguồn](https://uyghurtimes.com).

Trong buổi ra mắt, **Musajan Er**, Phó Chủ tịch Liên minh Quốc tế các tổ chức phi chính phủ Đông Turkestan (IUETO) và là một nhân vật chủ chốt trong ETESA, nhấn mạnh rằng việc lưu trữ các tội ác này là một sự cần thiết về mặt tôn giáo và lịch sử. Báo cáo chi tiết 14 danh mục vi phạm theo chủ đề, bao gồm việc mở rộng các trường học chỉ dạy tiếng Quan thoại và việc tiếp tục giam giữ các học giả tôn giáo [Nguồn](https://uyghurtimes.com). Đối với cộng đồng Hồi giáo, dữ liệu này đóng vai trò là một hồ sơ không thể chối cãi về nỗ lực có hệ thống nhằm xóa bỏ tiếng *Adhan* (lời kêu gọi cầu nguyện) và giáo dục Kinh Qur'an vốn đã định hình Đông Turkestan trong nhiều thế kỷ.

Bảo vệ tiếng mẹ đẻ và giáo dục Hồi giáo

Trọng tâm sứ mệnh của ETESA là bảo tồn tiếng Duy Ngô Nhĩ, ngôn ngữ đang ngày càng bị loại bỏ khỏi giáo dục chính quy tại quê hương. Các báo cáo gần đây từ tháng 2 năm 2026 chỉ ra rằng cư dân ở Đông Turkestan đang bị buộc phải vào các hệ thống trường học chỉ dạy tiếng Quan thoại, đẩy tiếng mẹ đẻ ra ngoài lề một cách hiệu quả [Nguồn](https://turkistantimes.com). Đáp lại, ETESA đã mở rộng các chương trình giáo dục ở hải ngoại để đảm bảo rằng thế hệ người Duy Ngô Nhĩ tiếp theo vẫn bám rễ vào di sản của họ.

Khung giáo dục của ETESA bao gồm: - **Bàn Nghiên cứu:** Chuyên dịch các văn bản Hồi giáo sơ cấp sang tiếng Duy Ngô Nhĩ, đảm bảo rằng di sản tâm linh của cộng đồng không bị mất đi do sự đồng hóa ngôn ngữ [Nguồn](https://maarip.org/index.html). - **Đào tạo Lãnh đạo Trẻ:** Vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, ETESA và các đối tác đã tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu tại Istanbul tập trung vào "Phương pháp Đấu tranh Quốc gia" và "Tình hình Quốc tế", trang bị cho thanh niên những kỹ năng để dẫn dắt phong trào vận động [Nguồn](https://akademiye.org). - **Trường học Tiếng mẹ đẻ:** Một mạng lưới các trường học cuối tuần trên khắp Thổ Nhĩ Kỳ và Châu Âu cung cấp hướng dẫn về ngôn ngữ, lịch sử Duy Ngô Nhĩ và đạo đức Hồi giáo, chống lại các trường nội trú "Thiên thần nhỏ" của ĐCSTQ, nơi trẻ em Duy Ngô Nhĩ được cho là bị nhồi sọ để từ bỏ đức tin của mình [Nguồn](https://rfa.org).

Vận động Toàn cầu: Tiếp cận Trái tim của Thế giới Hồi giáo

Nhận thấy rằng sự ủng hộ của thế giới Hồi giáo là rất quan trọng, ETESA đã thông qua một lộ trình chiến lược cho năm 2026, ưu tiên vận động hành lang tại Trung Đông, Nam Á và Đông Nam Á [Nguồn](https://udtsb.com). Sáng kiến "Đoàn kết Toàn cầu" này tìm cách thách thức các luận điệu do truyền thông nhà nước Trung Quốc lan truyền tại các quốc gia có đa số người Hồi giáo.

Thông qua **Istiqlal TV**, cơ quan truyền thông của ETESA, hiệp hội phát sóng các chương trình tin tức và tôn giáo bằng nhiều ngôn ngữ, tiếp cận khán giả trên khắp cộng đồng Ummah [Nguồn](https://udtsb.com). Bằng cách làm nổi bật việc phá dỡ các nhà thờ Hồi giáo và hình sự hóa các thực hành Hồi giáo cơ bản—chẳng hạn như ăn chay trong tháng Ramadan hoặc đeo khăn che mặt hijab—ETESA đang huy động thành công sự ủng hộ từ cơ sở của những người Hồi giáo trên toàn thế giới. Các chuyến thăm ngoại giao gần đây tới Bộ Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ và việc tham gia **Hội nghị Thượng đỉnh Tự do Tôn giáo Quốc tế (IRF) 2026** tại Washington D.C. càng khẳng định tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của hiệp hội trên trường quốc tế [Nguồn](https://turkistanpress.com) [Nguồn](https://uyghurstudy.org).

Đoàn kết Cộng đồng và Viện trợ Nhân đạo

Bên cạnh việc vận động, ETESA vẫn cam kết sâu sắc với phúc lợi vật chất của cộng đồng hải ngoại. Vào tháng 2 năm 2026, một dự án nhà ở lớn tại Istanbul, được xây dựng với sự hợp tác của **ICNA Relief Canada**, đã gần hoàn thành, cung cấp nhà ở cho gia đình các nạn nhân trong trại tập trung và trẻ mồ côi [Nguồn](https://uygurnews.com). "Cánh Phụ nữ" và "Ban Công tác Xã hội" của hiệp hội tiếp tục cung cấp cứu cánh cho những người đã thoát khỏi nỗi kinh hoàng của các trại cải tạo, cung cấp hỗ trợ y tế, đào tạo nghề và hỗ trợ tâm lý cho những người sống sót sau diệt chủng [Nguồn](https://eastturkistanassociation.com).

Cách tiếp cận toàn diện này—kết hợp giữa hướng dẫn tâm linh, giáo dục xuất sắc và cứu trợ nhân đạo—phản ánh nguyên tắc Hồi giáo *Takaful* (bảo đảm lẫn nhau). Bằng cách chăm sóc những người dễ bị tổn thương nhất, ETESA củng cố cấu trúc của cộng đồng Duy Ngô Nhĩ, đảm bảo rằng ngọn lửa bản sắc của Đông Turkestan tiếp tục cháy sáng bất chấp bóng tối của sự chiếm đóng.

Kết luận: Lời kêu gọi gửi tới Cộng đồng Ummah

Công việc của Hiệp hội Giáo dục và Đoàn kết Đông Turkestan là minh chứng cho sức mạnh của đức tin và sự kiên cường của một dân tộc từ chối bị xóa sổ. Khi họ triển khai các sáng kiến toàn cầu mới vào năm 2026, thông điệp gửi tới thế giới Hồi giáo là rõ ràng: cuộc đấu tranh cho Đông Turkestan là cuộc đấu tranh cho linh hồn của cộng đồng Ummah. Thông qua giáo dục, đoàn kết và vận động kiên định, ETESA không chỉ bảo tồn một nền văn hóa mà còn dẫn đầu một phong trào khôi phục phẩm giá và tự do cho hàng triệu người Hồi giáo. Cộng đồng quốc tế, và đặc biệt là các quốc gia Hồi giáo, giờ đây phải đáp lại quyết tâm này bằng hành động cụ thể để chấm dứt nạn diệt chủng và ủng hộ chính nghĩa của Đông Turkestan.