Tuyên bố video mới từ Islam Awazi của Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan và phân tích tình hình khu vực hiện nay

Lời mở đầu: Ngọn lửa không tắt chống lại sự áp bức

Vào đầu năm 2026, một tuyên bố video mới được công bố bởi "Islam Awazi" (Tiếng nói Hồi giáo), cơ quan tuyên truyền của Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan (TIP), đã một lần nữa thu hút sự chú ý của người Hồi giáo trên toàn thế giới, đặc biệt là người dân Đông Turkestan. Tuyên bố video này không chỉ đơn thuần là một tài liệu tuyên truyền, mà còn là một bản tuyên ngôn chiến lược xuất hiện trong bối cảnh những thay đổi địa chính trị trong khu vực, tình hình mới ở Syria và các mối quan hệ phức tạp ở Afghanistan. Trong thời điểm chính quyền Trung Quốc đang đẩy mạnh chính sách xóa bỏ bản sắc Hồi giáo và diệt chủng dân tộc ở Đông Turkestan, những tuyên bố như vậy đóng vai trò quan trọng trong việc đánh thức lương tri của cộng đồng Hồi giáo (Ummah) và làm sống dậy tinh thần kháng chiến [uyghurstudy.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFNYgveBu86F5wm4dFV4hHDVeGeDI251zjsYeqaxv5ACf1ndU6P8hPNN1iHtWcOjYlz0C_Fvb3b2o3AVGX9q5ezTd_--bD8yErbpUkRvzYeWu-sdzASEPsy2AMleVVgRza5CM7JNCjarKuWAiFn9dStGjY2LZ4ISDKKDONBcA8XTSRlNg2hptngnuI8-Q7DqT7IVZk3).

Các chủ đề chính trong tuyên bố video mới của "Islam Awazi"

Trong tuyên bố video mang tên "Chiến đấu, đừng rút lui" (Fight, don't retreat) được công bố gần đây, hình ảnh về các cuộc huấn luyện quân sự và chiến trường của các chiến binh (mujahideen) thuộc phong trào tại Syria đã được trình chiếu [longwarjournal.org](https://www.longwarjournal.org/archives/2024/12/turkistan-islamic-party-uses-video-from-syria-to-encourage-jihad-in-china.php). Nội dung video làm nổi bật một số điểm quan trọng sau:

1. **Công lý Hồi giáo và Thánh chiến (Jihad):** Người thuyết minh trong video nhấn mạnh rằng chiến đấu vì con đường của Allah là hình thức thờ phụng cao nhất trong Hồi giáo, qua đó có thể tôn vinh tôn giáo của Allah và sống dưới sự công bằng của Hồi giáo [fdd.org](https://www.fdd.org/analysis/2024/12/14/turkistan-islamic-party-uses-video-from-syria-to-encourage-jihad-in-china/). 2. **Lời kêu gọi giải phóng quê hương:** Video gửi thông điệp đến những người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ đang bị áp bức ở Đông Turkestan, kêu gọi họ trở về quê hương và tham gia kháng chiến chống lại sự xâm lược của Trung Quốc. Thông qua những lời như "Cha mẹ và chị em của các bạn đang chờ đợi sự giải cứu", video nhắc nhở về tình cảnh đau thương trong các nhà tù Trung Quốc [longwarjournal.org](https://www.longwarjournal.org/archives/2024/12/turkistan-islamic-party-uses-video-from-syria-to-encourage-jihad-in-china.php). 3. **Sự đoàn kết của Ummah:** Trước đây, "Islam Awazi" cũng đã công bố các video tiếng Anh mang tên "Hãy đứng vững như một thể thống nhất", kêu gọi người Hồi giáo toàn cầu giúp đỡ nỗi đau của người Duy Ngô Nhĩ [militantwire.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEnVk-PgyYV3Fn0rScUhIaQuxHUghSGHbST2IDHVy_swnTpWhLiDu-KrraJ9YCUkAL8VlmkqM4N4QRsCj0NUhG_YjwABr2Eb5hYY43Po__SOLGuV_T2eIm-MObAjHoDXLEOiZwo6A-h5vTPjrc9s84ywIJBTf54VCK5). Trong tuyên bố lần này, sự cần thiết của kháng chiến vũ trang được đưa ra với giọng điệu mạnh mẽ hơn.

Tình hình mới tại Syria: Sự sụp đổ của chính quyền Assad và vị thế của TIP

Những thay đổi lịch sử diễn ra tại Syria vào cuối năm 2024, cụ thể là việc lật đổ chính quyền Bashar al-Assad, đã có tác động lớn đến Phong trào Hồi giáo Đông Turkestan cũng như tất cả các nhóm Hồi giáo khác trong khu vực. Sau khi các lực lượng đối lập do Hayat Tahrir al-Sham (HTS) lãnh đạo kiểm soát Damascus, một chính phủ chuyển tiếp do Ahmed al-Shara (Abu Mohammad al-Julani) đứng đầu đã được thành lập [syriaweekly.com](https://www.syriaweekly.com/p/syria-data-update-feb-17-24-2026).

Trong tình hình mới này, chi nhánh của TIP tại Syria đang hoạt động như một phần của cấu trúc chính trị mới hoặc được tích hợp vào Bộ Quốc phòng mới thành lập [wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/Turkistan_Islamic_Party). Chính phủ Trung Quốc lo ngại về sự thay đổi này tại Syria, vì sự sụp đổ của chính quyền Assad đồng nghĩa với việc Trung Quốc mất đi một đối tác chiến lược trong khu vực. Đồng thời, chiến thắng của các chiến binh tại Syria đã mang lại hy vọng và kinh nghiệm mới cho các chiến binh Đông Turkestan [asiatimes.com](https://asiatimes.com/2024/12/uyghur-separatist-threat-could-reach-beyond-chinas-xinjiang/).

Mối quan hệ phức tạp tại Afghanistan và áp lực từ Trung Quốc

Tại Afghanistan, chính quyền Taliban một mặt cung cấp nơi ẩn náu cho TIP theo nguyên tắc anh em Hồi giáo, mặt khác lại phải đối mặt với áp lực từ Trung Quốc để có được đầu tư kinh tế và sự công nhận chính trị [crss.pk](https://crss.pk/china-in-afghanistan-the-dragon-rises/). Trung Quốc yêu cầu Taliban tiêu diệt hoàn toàn hoặc trục xuất TIP. Tuy nhiên, chính sách của Taliban đối với nhóm này vẫn chưa rõ ràng; một số báo cáo cho biết các chiến binh TIP đã được chuyển từ tỉnh Badakhshan sang các khu vực khác, trong khi các nguồn tin khác cảnh báo rằng do áp lực từ Trung Quốc, một số chiến binh có nguy cơ gia nhập nhóm ISIS-K (Tỉnh Khorasan) cực đoan hơn [atlanticcouncil.org](https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/isis-k-uyghur-jihadi-groups-china-taliban/).

Tình trạng này là một thử thách đối với Ummah, đặt ra vấn đề liệu các quốc gia Hồi giáo có hy sinh anh em của mình vì lợi ích kinh tế hay không. Trong khi kế hoạch "Vành đai và Con đường" của Trung Quốc đang mở rộng qua Afghanistan và Pakistan, sự hiện diện của TIP tại các khu vực này được Trung Quốc coi là mối đe dọa an ninh lớn nhất [asiatimes.com](https://asiatimes.com/2024/12/uyghur-separatist-threat-could-reach-beyond-chinas-xinjiang/).

Tình hình hiện tại ở Đông Turkestan: Cuộc chiến chống lại Hồi giáo

Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tuyên chiến công khai chống lại Hồi giáo ở Đông Turkestan dưới danh nghĩa "chống khủng bố". Tính đến năm 2026, hầu hết các nhà thờ Hồi giáo trong khu vực đã bị phá hủy hoặc biến thành địa điểm du lịch. Các hành động như ăn chay, cầu nguyện, thậm chí đặt tên Hồi giáo cho trẻ em đều bị cáo buộc là "cực đoan", dẫn đến việc hàng triệu người bị giam giữ trong các trại tập trung [ilke.org.tr](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFzHDcssJPW6FkmSV_eCAnAqTdjTHGhoaYM9mQplj_AOAm5sVLLXhhlgbUzbitxvp-XmMKq_Bu-W1r7Vw7RNpv_UsPStmptJBeN2VCVu-Oz9atOw9P_WhMuwQqSPESwSM7tEPLjucLo8fAyQK4wrXnkUBKTC-JKC4p5jxHcVnkEd2REgRACjj-CFADG3xsiOp8x16uPbnKlUMN7nPc=).

Những chính sách đàn áp này đang trở thành bằng chứng mạnh mẽ nhất trong hoạt động tuyên truyền của "Islam Awazi". Các tuyên bố video trình chiếu những tội ác này của Trung Quốc cho thế giới Hồi giáo thấy và chỉ trích sự im lặng của Ummah. Từ góc độ Hồi giáo, vấn đề Đông Turkestan không chỉ là vấn đề dân tộc, mà là vấn đề liên quan đến danh dự và phẩm giá của toàn thể Ummah [levant24.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEhN1AkgOTU1HpoV3Vzu0h6UJk-19jHpD8IcpLat9boajvWe-sTk1nYDcVTNKAOT3SVLe1NdeA31Qyxs1ZwKNvOQQiu7rH2Jy977M2c-xdlEy2bRD4MAUWdmN93-q9V6XnuyTOHHwtSuwy9dMaGTUuMKZvUCLwDz6Xl2JJF-vSgU8pLZig1f1vz3BxKLvupzw==).

Kết luận: Trách nhiệm của Ummah

Tuyên bố video mới từ "Islam Awazi" và phân tích tình hình khu vực cho thấy cuộc đấu tranh giành tự do của người dân Đông Turkestan đã bước sang một giai đoạn mới. Giữa những chiến thắng ở Syria và các trò chơi chính trị phức tạp ở Afghanistan, các chiến binh đã quyết tâm tiếp tục sự nghiệp chính nghĩa của mình.

Là một cộng đồng Hồi giáo, trách nhiệm của chúng ta không nên chỉ dừng lại ở việc cầu nguyện. Chống lại các áp lực kinh tế và chính trị của Trung Quốc, làm cho tiếng nói của anh em Duy Ngô Nhĩ được thế giới lắng nghe và giúp họ bảo tồn bản sắc Hồi giáo là nghĩa vụ của mỗi người Hồi giáo. Sự áp bức sẽ không kéo dài mãi mãi, lời hứa của Allah là chân thật: "Quả thật, bên cạnh khó khăn luôn có sự dễ dàng."