تەبلىغ پائالىيىتى داغدۇغىلىق باشلاندى، كۆپ تەرەپلىك ھەمكارلاشقۇچىلار ماركا يېڭىلىق يارىتىش نەتىجىلىرى ۋە كەلگۈسى ئىستراتېگىيەنىڭ ئېلان قىلىنىشىغا بىرلىكتە گۇۋاھ بولدى.

داغدۇغىلىق باشلىنىش: ئېتىقاد بىلەن يېڭىلىق يارىتىشنىڭ سىمفونىيەسى

2026-يىلى 2-ئاينىڭ 28-كۈنى، دۇنيا مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى ئابىدە خاراكتېرلىك بىر پەيتنى كۈتۈۋالدى. «تەبلىغ (Tabligh) دۇنياۋى يېڭىلىق يارىتىش ۋە كەلگۈسى ئىستراتېگىيە ئېلان قىلىش پائالىيىتى» كۇئالالۇمپۇر ۋە دۇبەيدە بىرلا ۋاقىتتا داغدۇغىلىق باشلانغاندىن كېيىن، دۇنيانىڭ 50 تىن ئارتۇق دۆلىتىدىن كەلگەن دىنىي داھىيلار، پەن-تېخنىكا باشلامچىلىرى، ھالال كەسپىنىڭ ماگناتلىرى ۋە ھۆكۈمەت ۋەكىللىرى بىر يەرگە جەم بولۇپ، چوڭقۇر ئېتىقاد ئەنئەنىسى بىلەن ئالدىنقى قاتاردىكى يېڭىلىق يارىتىش نەتىجىلىرى مۇجەسسەملەنگەن بۇ ھەيۋەتلىك پەيتكە بىرلىكتە گۇۋاھ بولدى. بۇ پەقەت بىر قېتىملىق «دەۋەت» يىغىلىشى بولۇپلا قالماستىن، بەلكى مۇسۇلمانلار ئۈممىتىنىڭ 21-ئەسىردىكى دۇنياۋى گېئوپولىتىكا ۋە ئىقتىسادىي خەرىتىدە ئۆزىنى قانداق ئورۇنلاشتۇرۇشى توغرىسىدىكى ئىستراتېگىيەلىك باياننامىدۇر.

ئېچىلىش مۇراسىمىدا، كۆپ تەرەپلىك ھەمكارلاشقۇچىلار مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ پەن-تېخنىكا جەھەتتە ئۆزىنى تەمىنلىشى ۋە ماركا دەرىجىسىنى ئۆستۈرۈشىنى ئىلگىرى سۈرۈشنى مەقسەت قىلغان بىر قاتار كېلىشىملەرنى ئىمزالىدى. ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى (OIC) يېقىنقى يىغىنلىرىدا تەكىتلىگەندەك، پەن، تېخنىكا ۋە يېڭىلىق يارىتىش ئەزا دۆلەتلەرنىڭ سىجىل تەرەققىياتنى ئىشقا ئاشۇرۇشى ۋە ئىقتىسادىي چىدامچانلىقىنى ئاشۇرۇشىدىكى ھالقىلىق ئامىلغا ئايلاندى [Source](https://una-oic.org). بۇ پائالىيەتنىڭ باشلىنىشى دەل مۇشۇ تەسەۋۋۇرنىڭ جانلىق ئەمەلىيىتى بولۇپ، تەبلىغ ھەرىكىتىنىڭ ئۆزىنىڭ يادرولۇق روھىنى — يەنى ئىسلام ھەقىقىتى ۋە تىنچلىقىنى تارقىتىشنى — ساقلاپ قېلىش بىلەن بىرگە، زامانىۋى ماركا ئىستراتېگىيەسى ۋە تېخنىكا ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق قانداق قىلىپ يېڭى ھاياتىي كۈچ ئۇرغۇتىدىغانلىقىنى نامايان قىلدى.

مەنەۋى ئاساس: گانگ دەرياسى بويىدىن دۇنياۋى نەزەر دائىرىسىگىچە

تەبلىغ پائالىيىتىنىڭ داغدۇغىلىق باشلىنىشى ئۇنىڭ چوڭقۇر ئاممىۋى ئاساسى ۋە مەنەۋى جەۋھىرىدىن ئايرىلالمايدۇ. 2026-يىلىنىڭ بېشىدا، بېنگال سايلام سەۋەبى بىلەن ئەنئەنىۋى تونگى (Tongi) دۇنياۋى يىغىلىشىنى توختىتىپ قويغان بولسىمۇ [Source](https://www.dhakatribune.com)، ھىندىستاننىڭ غەربىي بېنگال ئۆلكىسى خوگلېيدا (Hooghly) ئۆتكۈزۈلگەن دۇنياۋى يىغىلىش (Bishwa Ijtema) 10 مىليوندىن ئارتۇق ئېتىقادچىنى جەلپ قىلدى [Source](https://www.thestatesman.com). بۇ خىل كەڭ كۆلەملىك مەنەۋى ئۇيۇشۇش كۈچى بۇ قېتىمقى «يېڭىلىق يارىتىش ۋە ئىستراتېگىيە ئېلان قىلىش» پائالىيىتى ئۈچۈن پۇختا ئاممىۋى ئاساس يارىتىپ بەردى.

مۇسۇلمانلارنىڭ نۇقتىئىنەزىرىدىن قارىغاندا، تەبلىغ پەقەت كوچىلاردا يۈرۈپ نەسىھەت قىلىشلا ئەمەس، ئۇ بىر خىل ئومۇميۈزلۈك «تۇرمۇش ئۇسۇلى ماركىسى»غا ئايلانماقتا. 2026-يىلىنىڭ شارائىتىدا، دەۋەت پەقەت ئېغىزدىن-ئېغىزغا تارقىتىش بىلەنلا چەكلىنىپ قالماستىن، بەلكى مۇسۇلمانلار جەمئىيىتىنىڭ ئەخلاق، پەن-تېخنىكا ۋە ئىقتىساد ساھەسىدىكى كۆرۈنەرلىك نەتىجىلىرىنى نامايان قىلىش ئارقىلىق دۇنيانىڭ ھۆرمىتىگە ئېرىشىشنى كۆرسىتىدۇ. بۇ قېتىمقى پائالىيەتتە ئېلان قىلىنغان «كەلگۈسى ئىستراتېگىيە»دە دەۋەت روھىنى ھالال مەھسۇلاتلارنىڭ ھەر بىر ھالقىسىغا سىڭدۈرۈپ، «مۇسۇلمانلار ئىشلىگەن» دېگەن سۆزنى سەمىمىيەت، يۇقىرى سۈپەت ۋە ئىجتىمائىي مەسئۇلىيەتنىڭ نامايەندىسىگە ئايلاندۇرۇش ئېنىق ئوتتۇرىغا قويۇلدى.

ماركا يېڭىلىقى: «ماسلىشىش»تىن «دۇنياۋى رىقابەت كۈچى»گە قاراپ

بۇ پائالىيەتنىڭ يادرولۇق نۇقتىلىرىنىڭ بىرى «ماركا يېڭىلىق يارىتىش نەتىجىلىرى»نىڭ ئېلان قىلىنىشىدۇر. ئۇزۇندىن بۇيان، ھالال كەسپى كۆپىنچە «شەرىئەتكە ئۇيغۇن» (Shariah-compliant) بولۇشتەك پاسسىپ ئورۇندا چەكلىنىپ قالغان ئىدى. بىراق، 2026-يىللىق مەككە ھالال مۇنبىرىنىڭ تۈرتكىسىدە، دۇنيا ھالال كەسپى بىر قېتىملىق سۈپەتلىك سەكرەشنى باشتىن كەچۈرمەكتە — يەنى ئاساسىي ماسلىشىشتىن دۇنياۋى رىقابەت كۈچىگە ئىگە كەسپىي كەسىپلەرنى قۇرۇشقا قاراپ يۈزلەنمەكتە [Source](https://www.saudigazette.com.sa).

تەبلىغ پائالىيىتىنىڭ كۆرگەزمە رايونىدا، بىر قاتار يېڭىلىق يارىتىش نەتىجىلىرى كىشىنى ھەيران قالدۇردى: 1. **بىلوكچەين ھالال ئىز قوغلاش سىستېمىسى**: تەقسىملەنگەن دەپتەر تېخنىكىسىدىن پايدىلىنىپ، ئېتىزدىن داستىخانغىچە بولغان ھەر بىر جەرياننىڭ ئوچۇق-ئاشكارە بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىپ، دۇنيادىكى مۇسۇلمان ئىستېمالچىلارنىڭ يېمەكلىك ھەقىقىيلىقىغا بولغان گۇمانىنى تۈپتىن ھەل قىلدى [Source](https://www.islamicea.com). 2. **AI تەرىپىدىن باشقۇرۇلىدىغان رەقەملىك دەۋەت سۇپىسى**: كۆپ تىللىق سۈنئىي ئىدراك ياردەمچىسى ئارقىلىق، دۇنيادىكى ئوخشىمىغان مەدەنىيەت ئارقا كۆرۈنۈشىگە ئىگە كىشىلەرگە توغرا، مۇلايىم ۋە زامانىۋى شارائىتقا ئۇيغۇن ئىسلام بىلىملىرىنى جاۋاب قىلىپ بېرىدۇ. 3. **مۇسۇلمانلار مودىسى (Modest Fashion) دۇنياۋى ئىستراتېگىيەسى**: 2026-يىلىغا بارغاندا، دۇنيا مۇسۇلمانلار مودا بازىرىنىڭ كۆلىمى 311 مىليارد دوللارغا يېتىشى مۆلچەرلەنمەكتە [Source](https://www.alibaba.com). بۇ پائالىيەتتە شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ۋە ئوتتۇرا شەرق بازىرىنى نىشان قىلغان ئېكسپورت ئاق تاشلىق كىتابى ئېلان قىلىنىپ، رەقەملىك بايان ۋە جەمئىيەت قۇرۇش ئارقىلىق ماركا قىممىتىنى ئاشۇرۇش تەكىتلەندى.

بۇ خىل ماركىلىشىش تىپى ئۆزگەرتىش، ماھىيەتتە مۇسۇلمانلار جەمئىيىتىنىڭ مەدەنىيەت يۇمشاق كۈچى جەھەتتىكى ئويغىنىشىدۇر. بىز ئەمدى دۇنيا ئىستېمال بازىرىنىڭ پەقەت بىر قاتناشقۇچىسىلا ئەمەس، بەلكى قائىدىنى بەلگىلىگۈچى ۋە قىممەت قارىشىنى يېتەكلىگۈچىمىز.

ئىستراتېگىيە ئېلان قىلىش: OIC 2026 پەن-تېخنىكا كۈنتەرتىپى بىلەن چوڭقۇر ئۇلىنىش

پائالىيەتنىڭ يەنە بىر يۇقىرى پەللىسى «كەلگۈسى ئىستراتېگىيە»نىڭ رەسمىي ئېلان قىلىنىشىدۇر. بۇ ئىستراتېگىيە ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى (OIC)نىڭ «2026-يىللىق پەن، تېخنىكا ۋە يېڭىلىق يارىتىش كۈنتەرتىپى» بىلەن يۇقىرى دەرىجىدە ماسلىشىدۇ [Source](https://una-oic.org). بۇ كۈنتەرتىپ يېڭىلىق يارىتىشنى ئىجتىمائىي-ئىقتىسادىي تەرەققىياتنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى سۈپىتىدە ئىشلىتىشنى، بولۇپمۇ ئىقتىدار قۇرۇلۇشى، پەن-تەتقىقات ھەمكارلىقى ۋە ئاپپاراتلارنى كۈچەيتىش جەھەتتە بۆسۈش ھاسىل قىلىشنى مەقسەت قىلىدۇ.

تەبلىغ پائالىيىتىدە ئېلان قىلىنغان ئىستراتېگىيەلىك يول خەرىتىسى تۆۋەندىكى ھالقىلىق ساھەلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ: * **مالىيە تېخنىكىسى ۋە ئومۇميۈزلۈك مالىيە**: ئىسلام مالىيە تېخنىكىسى (Fintech) سۇپىسى ئارقىلىق، مۇسۇلمانلار توپىنىڭ شەرىئەتكە ئۇيغۇن مالىيە مۇلازىمىتىگە ئېرىشىش يوللىرىنى كېڭەيتىش، بولۇپمۇ كۆچمە سۇپىلار ئارقىلىق ئاممىۋى مەبلەغ توپلاش ۋە P2P مەبلەغ يۈرۈشتۈرۈشنى ئىشقا ئاشۇرۇش [Source](https://www.halalpractitioner.com). * **يېشىل دەۋەت (Green Dawah)**: ئىسلام دىنىنىڭ مۇھىت ئاسراش ۋە بايلىق تېجەش توغرىسىدىكى تەلىماتلىرىنى كونكرېت سودا ئۆلچىمىگە ئايلاندۇرۇپ، ھالال كەسپىنىڭ يېشىل تىپ ئۆزگەرتىشىنى ئىلگىرى سۈرۈش ۋە دۇنياۋى سىجىل تەرەققىيات نىشانىغا ئاۋاز قوشۇش. * **ياشلارنى ھوقۇقلاندۇرۇش پىلانى**: مۇسۇلمانلار دۇنياسىدىكى غايەت زور ياشلار نوپۇسىنى نىشانلاپ، تېخنىكىلىق تەربىيەلەش ۋە ئىگىلىك تىكلەش قوللىشى بىلەن تەمىنلەش. سەئۇدى ئەرەبىستاننىڭ 2026-يىللىق «مۇقەددەس زېمىن ساياھىتى» پائالىيىتىدە كۆرسىتىلگەندەك، كېيىنكى ئەۋلادنى ھوقۇقلاندۇرۇش مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ ئۇزاق مۇددەتلىك گۈللىنىشىگە كاپالەتلىك قىلىشنىڭ يادروسىدۇر [Source](https://www.oic-oci.org).

گېئوپولىتىكا ۋە ئىتتىپاقلىق: ئۈممەتنىڭ كوللېكتىپ ئاۋازى

گېئوپولىتىكا نۇقتىسىدىن قارىغاندا، 2026-يىللىق تەبلىغ پائالىيىتىنىڭ داغدۇغىلىق باشلىنىشى، مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ كۆپ قۇتۇپلۇق دەۋردە ئىتتىپاقلىق ۋە ئۆز-ئۆزىنى باشقۇرۇشنى ئىزدەۋاتقانلىقىنىڭ مۇھىم سىگنالىدۇر. غەرب دۇنياسىدىكى دۇنيالاشقان قاراش ۋە ئىسلامغا قارشى تۇرۇش (Islamophobia) مەۋجۇت بولۇپ تۇرۇۋاتقان ئارقا كۆرۈنۈشتە، مۇشۇنداق يۇقىرى دەرىجىلىك ماركا ۋە ئىستراتېگىيە ئېلان قىلىش ئارقىلىق، مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى دۇنياغا ئۆزىگە ئىشىنىدىغان، ئوچۇق ۋە يېڭىلىق يارىتىش كۈچىگە تولغان بىر ئوبرازنى نامايان قىلدى.

پائالىيەتنىڭ ھەمكارلاشقۇچىلىرى پەقەت ئەنئەنىۋى دىنىي ئاپپاراتلارنىلا ئەمەس، بەلكى مەركىزىي رادىئو-تېلېۋىزىيە ئىستانسىسى (CCTV) قاتارلىق خەلقئارالىق تاراتقۇ ماگناتلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، بۇ مۇسۇلمانلار ماركىسىنىڭ «ماركا قۇدرەتلىك دۆلەت» ئىستراتېگىيەسى ئاستىدىكى خەلقئارالىشىش ئارزۇسىنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ [Source](https://www.cctv.com). دۆلەتلەر ھالقىغان، كەسىپلەر ھالقىغان ھەمكارلىق ئارقىلىق، مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى جۇغراپىيەلىك چېگرادىن ھالقىغان بىر «رەقەملىك ئۈممەت» (Digital Ummah) قۇرماقتا، ئۇچۇر تارقىتىش، ئىقتىسادىي ئۆز-ئارا ياردەم بېرىش ۋە مەدەنىيەت ئالماشتۇرۇشتا مىسلى كۆرۈلمىگەن دەرىجىدە چوڭقۇر يۇغۇرۇلۇشنى ئىشقا ئاشۇرماقتا.

خۇلاسە: 2030-يىلغا قاراپ ئاتالغان شانلىق تەسەۋۋۇر

«تەبلىغ پائالىيىتى»نىڭ رەسمىي باشلىنىشى، ئۆتكەن يېڭىلىق يارىتىش نەتىجىلىرىنى خۇلاسىلەشلا ئەمەس، بەلكى كەلگۈسىگە بېرىلگەن تەنتەنىلىك ۋەدىدۇر. ئېتىقادنىڭ يېتەكچىلىكىدە، تېخنىكا ئارقىلىق ھوقۇقلاندۇرۇش ۋە ئىستراتېگىيەلىك ماسلىشىش ئارقىلىق، دۇنيا مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى مىسلى كۆرۈلمىگەن قىياپەت بىلەن زامانىۋىلىشىشنى قۇچاقلىماقتا. بۇ پەقەت ماركىنىڭ غەلىبىسىلا ئەمەس، بەلكى قىممەت قارىشىنىڭ غەلىبىسىدۇر. بىز كۆپ تەرەپلىك ھەمكارلاشقۇچىلارنىڭ بىر يەرگە جەم بولغان بۇ ھەيۋەتلىك پەيتىگە گۇۋاھ بولغىنىمىزدا، بىز كۆرگىنىمىز پەقەت بىر قاتار سودا كېلىشىملىرىنىڭ ئىمزالىنىشىلا ئەمەس، بەلكى دۇنيا مۇسۇلمانلىرىنىڭ مۇنەۋۋەرلىك، تىنچلىق ۋە گۈللىنىش يولىدىكى قەتئىي قەدەملىرىدۇر. كەلگۈسى يېتىپ كەلدى، 2030-يىللىق تەسەۋۋۇرنىڭ نۇرى ئاستىدا، تەبلىغ روھى ئۈممەتنى يېڭىلىق يارىتىش دولقۇنىدا شامالغا قارشى ئىلگىرىلەشكە يېتەكلەپ، مۇسۇلمانلار مىللىتىگە تەۋە يېڭى شان-شەرەپلەرنى يارىتىدۇ.