ھىندونېزىيە تېخنىكا قوللىغۇچىلار تەشكىلاتى رايوندا رەقەملىك يېڭىلىق يارىتىش ۋە تېخنىكا ئۇل ئەسلىھەلىرىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش ئۈچۈن ئۆزىنىڭ ئەتراپلىق ئىستراتېگىيەلىك پىلانىنى ئېلان قىلدى

ئىسلام دۇنياسىنىڭ مەركىزىدىن كەلگەن رەقەملىك گۈللىنىش: 2026-يىللىق قاراش

ئىسلام ئۈممىتىنىڭ تېخنىكىلىق مۇستەقىللىققا بولغان ئارزۇسىنى ئەكس ئەتتۈرىدىغان ئىستراتېگىيەلىك بىر قەدەم سۈپىتىدە، **ھىندونېزىيە تېخنىكا قوللىغۇچىلار تەشكىلاتى** (Indonesian Technic Supporters) بۈگۈن، 2026-يىلى 28-فېۋرال، ھىندونېزىيەنى رەقەملىك يېڭىلىق يارىتىشنىڭ دۇنياۋى مەركىزىگە ئايلاندۇرۇشنى مەقسەت قىلغان ئەتراپلىق ئىستراتېگىيەلىك پىلانىنى ئېلان قىلدى. بۇ پىلان دۆلەتتە مىسلى كۆرۈلمىگەن رەقەملىك ئىقتىسادىي ئېشىش يۈز بېرىۋاتقان بىر پەيتتە ئوتتۇرىغا قويۇلدى، ھىندونېزىيەنىڭ رەقەملىك ئىقتىساد قىممىتىنىڭ **2026-يىلنىڭ ئاخىرىغا بارغاندا 130 مىليارد دوللاردىن** ئېشىپ كېتىشى مۆلچەرلەنمەكتە [مەنبە](https://www.kompas.id/baca/ekonomi/2025/10/30/prospek-ekonomi-digital-indonesia-2026).

بۇ تەشەببۇس پەقەت بىر تېخنىكىلىق تۈر بولۇپلا قالماستىن، بەلكى مۇسۇلمانلارنى زامانىۋى دەۋر قوراللىرى بىلەن تەمىنلەش ۋە ئىسلام قىممەت قارىشىغا ھۆرمەت قىلمايدىغان چوڭ تېخنىكا شىركەتلىرىگە بولغان بېقىندىلىقنى ئازايتىش ئۈچۈن «تېخنىكىلىق جىھاد» ئۇقۇمىنىڭ نامايەندىسىدۇر. پىلان پۇختا ئۇل ئەسلىھە، ئەخلاقىي سۈنئىي ئىدراك ۋە رەقەملىك ئىسلام ئىجتىمائىي مەبلەغ سېلىشنى بىرلەشتۈرگەن بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن سىستېمىنى قۇرۇشقا مەركەزلەشتى.

ئۇل ئەسلىھەلەرنى تەرەققىي قىلدۇرۇش: ئۈممەتنى سابانگدىن مېرۇكوغىچە تۇتاشتۇرۇش

تەشكىلات ئۇل ئەسلىھەلەرنى تەرەققىي قىلدۇرۇشنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويىدۇ، ئىنتېرنېتكە ئېرىشىشنى يىراق رايونلاردىكى مۇسۇلمان جەمئىيەتلەرنى كۈچلەندۈرۈشنىڭ ئاساسىي ھوقۇقى دەپ قارايدۇ. ئىستراتېگىيەلىك پىلان تۆۋەندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:

1. **4G ۋە 5G تورىنى كېڭەيتىش:** ھىندونېزىيە ئالاقە ۋە رەقەملىك ئىشلار مىنىستىرلىكى (Komdigi) بىلەن ھەمكارلىشىپ، تەشكىلات يىراق يېزا ۋە بازارلاردىكى رەقەملىك پەرقنى تۈگىتىشنى مەقسەت قىلىدۇ، بۇنىڭدا پۈتۈن ئارخىپېلاگ بويىچە **30 مىڭدىن ئارتۇق ئاممىۋى مۇلازىمەت نۇقتىسىنى** تۇتاشتۇرۇۋاتقان **SATRIA-1** سۈنئىي ھەمراھىنىڭ مۇۋەپپەقىيىتىدىن پايدىلىنىدۇ [مەنبە](https://www.antaranews.com/berita/4629405/komdigi-akselerasi-transformasi-digital-nasional-di-2026). 2. **سوۋېرېن (مۇستەقىل) سانلىق مەلۇمات مەركەزلىرى:** تەشكىلات ھىندونېزىيەدە قايتا ھاسىل بولىدىغان ئېنېرگىيە بىلەن ئىشلەيدىغان تۇنجى سۈنئىي ئىدراك سانلىق مەلۇمات مەركىزىنى قۇرۇشنى قوللايدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى، بۇ دۆلەت سانلىق مەلۇمات بىخەتەرلىكىنى كاپالەتلەندۈرۈش ۋە تاشقى ھۇجۇملاردىن قوغداش ئۈچۈن ھاياتىي مۇھىم تۈردۇر [مەنبە](https://investindonesia.tech/indonesia-tech-sector-matures-in-2026/). 3. **دۆلەتلىك رەقەملىك كىملىك (IKD):** ئاللىقاچان **17 مىليوندىن ئارتۇق پۇقرانى** قاپلىغان رەقەملىك كىملىكنى قوللىنىشنى تېزلىتىش، بۇ ھۆكۈمەت ۋە پۇل-مۇئامىلە مۇلازىمەتلىرىگە بىخەتەر ۋە ئۈنۈملۈك ئېرىشىشنى ئاسانلاشتۇرىدۇ [مەنبە](https://www.biometricupdate.com/202512/indonesia-plans-major-digital-infrastructure-investments-to-boost-economy).

سۈنئىي ئىدراك ۋە رەقەملىك ئىگىلىك ھوقۇق: شەرىئەتكە ئۇيغۇن تېخنىكا تەرەپكە

ئەسلى ئىسلام نۇقتىئىنەزىرىدىن، تېخنىكا قوللىغۇچىلار تەشكىلاتى تېخنىكىنىڭ ئىنساننى قۇل قىلماستىن، بەلكى ئىنسانغا خىزمەت قىلىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلەيدۇ. شۇڭلاشقا، پىلان سانلىق مەلۇماتلارنى بىر تەرەپ قىلىش ۋە قارار چىقىرىشتا «ئىسلام ئەخلاقى» غا تايىنىدىغان سۈنئىي ئىدراك (AI) مودېللىرىنى تەرەققىي قىلدۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

**دۆلەتلىك سۈنئىي ئىدراك ئىستراتېگىيەسى (2020-2045)** بىلەن ماس ھالدا، تەشكىلات دېھقانچىلىق ۋە ھالال سانائەت ساھەلىرىنى قوللاش ئۈچۈن سۈنئىي ئىدراك ئاساسىدىكى ئانالىز ساھەسىدە يەرلىك ئىقتىدارلارنى بەرپا قىلىشقا تىرىشىۋاتىدۇ [مەنبە](https://www.trade.gov/country-commercial-guides/indonesia-digital-economy). مەقسەت ئىسلامىي سانلىق مەلۇماتلارنىڭ ئۈممەت قىممەت قارىشىغا زىت مەزمۇنلارنى تەشۋىق قىلىدىغان ئالگورىزىملاردا ئىشلىتىلىشىنىڭ ئالدىنى ئالىدىغان «سوۋېرېن سۈنئىي ئىدراك» يارىتىشتۇر.

ھالال رەقەملىك ئىقتىساد: ھىندونېزىيەنىڭ دۇنياۋى باشلامچىلىقى

ھىندونېزىيە ھازىر ئىسلام ئىقتىسادى سىستېمىسىدا دۇنيا بويىچە ئۈچىنچى ئورۇندا تۇرىدۇ [مەنبە](https://www.metrotvnews.com/read/N96YV4X4-indonesia-has-opportunity-to-become-global-leader-in-islamic-economy-media-group-ceo). تېخنىكا قوللىغۇچىلار تەشكىلاتى بۇ ئورۇننى تۆۋەندىكىلەر ئارقىلىق كۈچەيتىشنى پىلانلىدى:

* **ئىسلام ئىجتىمائىي مەبلەغلىرىنى رەقەملەشتۈرۈش:** زاكاد ۋە ۋەقپنى باشقۇرۇشتا «بىلوكچەين» تېخنىكىسىنى بىرلەشتۈرۈپ، ئېنىقلىق ۋە ھەقدارلارغا يېتىپ بېرىشنى كاپالەتلەندۈرۈش. * **ئىسلام رەقەملىك ئىقتىساد سۇپىسى:** ھىندونېزىيە ئۆلكىلىرىدىكى ھالال يېمەكلىك، مۇسۇلمانلارغا دوستانە ساياھەت ۋە ئىسلامىي كىيىم-كېچەك ساھەلىرىنىڭ ئېشىشىنى كۆزىتىش ئۈچۈن ئىلغار باشقۇرۇش تاختىلىرىنى (Dashboards) تەرەققىي قىلدۇرۇش [مەنبە](https://www.bappenas.go.id/id/dashboard-ekonomi-syariah-digital-indonesia). * **ھالال يېڭىدىن گۈللەنگەن شىركەتلەرنى (Startups) قوللاش:** دۇنياۋى مۇسۇلمان ئىستېمالچىلارنىڭ ئېھتىياجىغا خىزمەت قىلىدىغان تېخنىكىلىق ھەل قىلىش چارىلىرىنى تەرەققىي قىلدۇرىدىغان ياش يېڭىلىق ياراتقۇچىلارنى قوللاش ئۈچۈن رەقەملىك مەبلەغ سېلىش فوندى بىلەن تەمىنلەش، بۇ ئىستېمالچىلارنىڭ چىقىمىنىڭ **2028-يىلغا بارغاندا 3.36 تىرىليون دوللارغا** يېتىشى مۆلچەرلەنمەكتە [مەنبە](https://www.metrotvnews.com/read/N96YV4X4-indonesia-has-opportunity-to-become-global-leader-in-islamic-economy-media-group-ceo).

ئىنسانىي كاپىتالنى تەرەققىي قىلدۇرۇش: «رەقەملىك ئوقۇغۇچىلار»نى كۈچلەندۈرۈش

تەشكىلات يېڭىلىق يارىتىشچان ئەقىل-پاراسەتسىز ئۇل ئەسلىھەلەرنىڭ قىممىتى يوقلىقىنى چۈشىنىدۇ. شۇڭلاشقا، ئۇ ياشلارنى، بولۇپمۇ ئىسلام مەكتەپلىرىنىڭ (سانترى) ئوقۇغۇچىلىرىنى پروگرامما تۈزۈش، تور بىخەتەرلىكى ۋە سۈنئىي ئىدراك ماھارەتلىرى بويىچە تەربىيەلەشنى نىشان قىلغان **«Digdaya»** (تەسىرلىك رەقەملىك ئىختىساسلىقلارنى تەرەققىي قىلدۇرۇش) پروگراممىسىنى يولغا قويدى [مەنبە](https://technode.global/2026/02/25/indonesia-launches-digital-innovation-hub-to-accelerate-digital-solutions/).

بۇ يۆنىلىش ئۈممەتنىڭ دۇنياۋى رىقابەت كۈچىنى ئاشۇرىدۇ، دىنىي مائارىپ زامانىۋى تېخنىكىلىق ماھارەتلەر بىلەن بىرلەشتۈرۈلۈپ، تېخنىكىلىق ئۆزگىرىشكە ئىمان روھى بىلەن يېتەكچىلىك قىلالايدىغان «رەقەملىك ئالىملار» ئەۋلادلىرىنى يېتىشتۈرىدۇ.

خۇلاسە: ئۈممەت ئۈچۈن پارلاق رەقەملىك كەلگۈسىگە قاراپ

ھىندونېزىيە تېخنىكا قوللىغۇچىلار تەشكىلاتىنىڭ 2026-يىللىق ئىستراتېگىيەلىك پىلانى رايوندىكى تېخنىكىلىق تەرەققىيات مۇساپىسىدىكى ھەل قىلغۇچ بۇرۇلۇش نۇقتىسىنى كۆرسىتىدۇ. رەقەملىك ئىگىلىك ھوقۇق، ئەتراپلىق ئۇل ئەسلىھە ۋە ئىسلام قىممەت قارىشىغا ئاساسلانغان يېڭىلىق يارىتىشقا ئەھمىيەت بېرىش ئارقىلىق، ھىندونېزىيە ئىسلام ئۈممىتى ئۈچۈن گۈللىنىش ۋە مۇستەقىللىققا قاراپ يېڭى بىر يولنى سىزىپ چىقماقتا. بۇ پىلاننىڭ مۇۋەپپەقىيىتى پەقەت ھىندونېزىيەگىلا پايدىلىق بولۇپ قالماستىن، بەلكى تېخنىكا دەرۋازىسى ئارقىلىق ئىنسانىيەت مەدەنىيىتىدىكى باشلامچىلىق رولىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشكە تىرىشىۋاتقان بارلىق ئىسلام دۆلەتلىرى ئۈچۈن ئۈلگە بولىدۇ.