شەرقىي تۈركىستان خەير-ساخاۋەت فوندى قىيىن ئىنسانىي ۋەزىيەتتە قالغان ئائىلىلەرنى يېمەكلىك ۋە تېببىي جەھەتتىن قوللاش ئۈچۈن چوڭ تىپتىكى قۇتقۇزۇش پائالىيىتىنى باشلىدى

كىرىش سۆز: ساخاۋەت ئېيىدىكى قېرىنداشلىق چاقىرىقى

مۇبارەك رامىزان ئېيىنىڭ 1447-ھىجرىيە (2026-يىل، فېۋرال) كۈنلىرى يېتىپ كەلگەن، مۇسۇلمانلارنىڭ قەلبى ئىبادەت ۋە ئاللاھقا يېقىنلىشىشقا يۈزلەنگەن بىر پەيتتە، **شەرقىي تۈركىستان خەير-ساخاۋەت فوندى** «بىر تەن» دېگەن شۇئار ئاستىدا ئۆزىنىڭ چوڭ تىپتىكى قۇتقۇزۇش پائالىيىتىنى باشلىغانلىقىنى ئېلان قىلدى. بۇ تەشەببۇس شەرقىي تۈركىستاندىن (شىنجاڭ رايونى) چەت ئەلگە، بولۇپمۇ تۈركىيە جۇمھۇرىيىتىگە كۆچۈپ كەلگەن مۇھاجىرلار ۋە مۇساپىرلار دۇچ كېلىۋاتقان ئىنتايىن مۇرەككەپ ئىنسانىي ۋەزىيەتتە ئوتتۇرىغا چىقتى. بۇ يەردە دۇنياۋى ئىقتىسادىي كرىزىسلار بىلەن بىرگە، مەجبۇرىي مۇساپىرلىق ۋە بېقىندىسىدىن ئايرىلىپ قېلىش ئازابى ئۆزئارا گىرەلىشىپ كەتكەن [etcf.org.tr](https://etcf.org.tr/).

بۇ پائالىيەت پەقەت ئۆتۈپ كېتىدىغان بىر خەير-ساخاۋەت پائالىيىتى بولماستىن، بەلكى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ: «مۇئمىنلەرنىڭ ئۆزئارا دوستلۇقىدا، مەرھەمەتلىك بولۇشىدا ۋە ئۆزئارا كۆيۈنۈشىدە بىر تەن كەبىدۇر؛ ئەگەر ئۇنىڭ بىر ئەزاسى ئاغرىسا، باشقا ئەزالىرىمۇ ئۇنىڭ ئۈچۈن ئۇيقۇسىزلىق ۋە قىزىتما بىلەن ئاغرىنىدۇ» دېگەن ھەدىسىدە بايان قىلىنغان «بىر ئۈممەت» ئۇقۇمىنىڭ جانلىق ئىپادىسىدۇر. مۇشۇ دىنىي نۇقتىدىن ئېيتقاندا، فوند جەمئىيىتى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغان ئائىلىلەرنىڭ تۇرمۇش ۋە تېببىي ئېھتىياجلىرىنى قامداشنى مەقسەت قىلىدۇ، شۇنداقلا زۇلۇمغا ئۇچرىغۇچىلارغا ياردەم بېرىش ۋە مۇھتاج كىشىلەرنى قۇتقۇزۇشنىڭ بۇ دەۋردىكى ئەڭ مۇھىم ۋەزىپىلەردىن بىرى ئىكەنلىكىنى تەكىتلەيدۇ [humanaid.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEbNmhgpYhMFBGOA1TdCea3dVhwBBmsB7sFbdVyreFtqJGMOZlpRXBgpddGjdzGg-7PFvwv2ZFYpfsxMQOGLX0yGTgzZSL9e5IJ0xck6-C8-icqm9YT).

پائالىيەت تەپسىلاتى: قۇتقۇزۇش ھالقىسى سۈپىتىدە يېمەكلىك ۋە دورا سېۋەتلىرى

فوند جەمئىيىتى باشلىغان بۇ پائالىيەت 10 مىڭدىن ئارتۇق تولۇق يېمەكلىك سېۋىتىنى تارقىتىشنى، شۇنداقلا مىڭلىغان ياشانغان ۋە كېسەل بالىلارغا جىددىي تېببىي ياردەم بېرىشنى نىشان قىلىدۇ. قۇتقۇزۇش مەشغۇلاتلىرى ئىستانبۇلنىڭ ئۇيغۇرلار زىچ ئولتۇراقلاشقان رايونلىرى (زەيتۇنبۇرنۇ ۋە سافاكۆي قاتارلىق) ۋە قەيسەرى ۋىلايىتىگە مەركەزلەشتۈرۈلگەن بولۇپ، بۇ يەردە مىڭلىغان كىشى تۇرمۇش شارائىتى ئېغىر جايلاردا ياشىماقتا [ibc.org.tr](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGPt4YuVGTtQj5Ku4qsELMXSFMk4URiCpdwqcCrzwuhOECqXGs79cx0l19lXXPNKv_Irpcc-Ls4dCoHdfaZeVCIzNbGq8_DRILHu6-keguNgZ5tc16PP4ao1pD6_AWP1Wij761alJYx72VHkNr_J8wXnjYUjiNfWQv0thJqPEBJZ1Xx3JfA1fyvSn384oEid6X9wHur).

### 1. ئوزۇقلۇق بىخەتەرلىكى ۋە روزا ئىپتارلىقى فوند جەمئىيىتى تەمىنلىگەن يېمەكلىك سېۋىتى بىر ئائىلىنىڭ بىر ئايلىق ئېھتىياجىنى قامدايدىغان ئاساسلىق ماتېرىياللارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ: ئۇن، گۈرۈچ، يېسىمۇق، ئۆسۈملۈك مېيى، شېكەر، چاي ۋە خورما، شۇنداقلا «روزا ئىپتارلىقى» تۈرى دائىرىسىدە تارقىتىلىدىغان يېڭى گۆشلەر. بۇ ياردەم باھالارنىڭ كۆرۈنەرلىك ئۆرلىگەن بىر پەيتىدە كەلگەن بولۇپ، بېقىندىسىدىن ئايرىلىپ قالغان (مەيلى ئىچكىرىدىكى تۇتقۇن قىلىش ياكى ئۆلۈم سەۋەبىدىن بولسۇن) نۇرغۇن ئائىلىلەرنىڭ ئىپتارلىق تامىقىنى ھەل قىلىشىغا ياردەم بېرىدۇ [globalsadaqah.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQF15YZBfp7xi2KDga-011jaPlB4gRbnIHXtsqp0kRljgSozSOzzqXblcTViO0n9scsEdef93FGzWQ35pSCFzSjWZN7iqyyW7VXUfgh6UOCy6xcqExcuPtX5NwZt6hOasZfOgnxa2ZIf7XlBnCI=).

### 2. تېببىي ياردەم ۋە ساغلاملىق مۇلازىمىتى **شەرقىي تۈركىستان كۆك ھىلال ئاي جەمئىيىتى** بىلەن ھەمكارلىشىپ، فوند جەمئىيىتى يېتىم ۋە تۇل ئاياللارنى قەرەللىك تەكشۈرۈش ئۈچۈن كۆچمە شىپاخانا ۋە مەخسۇس تېببىي مەركەزنى ئىشقا كىرگۈزدى. تەمىنلەنگەن تېببىي مۇلازىمەتلەر تۆۋەندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ: * ياردەمگە مۇھتاج ياشانغانلارنىڭ سوزۇلما خاراكتېرلىك كېسەللىكلىرى (دىئابېت، قان بېسىم) ئۈچۈن دورا بىلەن تەمىنلەش. * ئوزۇقلۇق يېتىشمەسلىكتىن ئازابلىنىۋاتقان يېتىم بالىلارنى تېببىي تەكشۈرۈش. * ئايرىلىش ۋە كۆچۈش جەريانىدىكى زەربىلەرگە ئۇچرىغان ئائىلىلەرگە روھىي ۋە ئىجتىمائىي جەھەتتىن مەدەت بېرىش [turkistanpress.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFPQCVIMuQwIeBE-dQiwaD87uUlOO7CW_Sc0PylQTBhMZNk-LqYnsbQk8YZ9sShaDntZQ9Y4SUsarvEaJD8og8gOhtoW1_bYYbJr6YnWMASiXejNGI98-5NE5ck2hxvAr8mEdHjxMmTRrUuZ7GhEW7ZGAFGcvHPLOi3OdjLqZn6wW2jyVMfbDF2p6h-lS7g).

ئىنسانىي رېئاللىق: مۇساپىرلىقتىكى جىمجىت ئازاب

تۈركىيەدە تەخمىنەن 50 مىڭدىن 67 مىڭغىچە ئۇيغۇر مۇساپىر ياشايدۇ، ئۇلار ۋەتىنىدىكى سىياسىي بېسىم، دىنىي ۋە مەدەنىيەت زۇلۇمىدىن قېچىپ كەلگەن [humanaid.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEbNmhgpYhMFBGOA1TdCea3dVhwBBmsB7sFbdVyreFtqJGMOZlpRXBgpddGjdzGg-7PFvwv2ZFYpfsxMQOGLX0yGTgzZSL9e5IJ0xck6-C8-icqm9YT). تۈركىيەدىكى خەلق ۋە رەسمىي كۈتۈۋېلىشقا قارىماي، قانۇنىي ۋە ئىقتىسادىي قىيىنچىلىقلار چوڭ توسالغۇ بولۇپ قالماقتا؛ ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ رەسمىي خىزمەت ئىجازەتنامىسى يوق، بۇ ئۇلارنى تۇراقسىز ۋە تۆۋەن مائاشلىق خىزمەتلەردە ئىشلەشكە مەجبۇر قىلىدۇ، بۇ مائاشلار ئۆرلەۋاتقان تۇرمۇش چىقىمىنى قامدىيالمايدۇ [ibc.org.tr](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGPt4YuVGTtQj5Ku4qsELMXSFMk4URiCpdwqcCrzwuhOECqXGs79cx0l19lXXPNKv_Irpcc-Ls4dCoHdfaZeVCIzNbGq8_DRILHu6-keguNgZ5tc16PP4ao1pD6_AWP1Wij761alJYx72VHkNr_J8wXnjYUjiNfWQv0thJqPEBJZ1Xx3JfA1fyvSn384oEid6X9wHur).

ئۇنىڭ ئۈستىگە، 2017-يىلدىن بۇيان شەرقىي تۈركىستاندىكى ئۇرۇق-تۇغقانلار بىلەن ئالاقىنىڭ پۈتۈنلەي ئۈزۈلۈپ قېلىشى ئېغىر روھىي كرىزىسلارنى كەلتۈرۈپ چىقاردى. فوند جەمئىيىتى قارىمىقىدىكى نۇرغۇن بالىلار «تىرىك يېتىملەر»دۇر، چۈنكى ئۇلارنىڭ ئاتا-ئانىلىرى خىتاينىڭ جازا لاگېرلىرىدا ياتماقتا، بۇ ئۇلارنى تەربىيەلەش ۋە بېقىش مەسئۇلىيىتىنى پۈتۈنلەي ئىسلامىي خەير-ساخاۋەت ئورگانلىرىنىڭ زىممىسىگە يۈكلەيدۇ [ihh.org.tr](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFn8lu49tpsKfxtbCyOagsMYp5OALdVdfZg8WI26z9KBuPAGpGZJuHO2dnGdGEBeVv6vhXkdiIUZqpW1a-25i5bW3M5kctGbP-v3c8Rh_FJkS5PKmBi2Va5McIlM97MXPtYnFDE2wtMrw==).

دىنىي ۋە گېئوپولىتىكىلىق ئۆلچەم: بىر خەلقنىڭ ئەمەس، بىر ئۈممەتنىڭ مەسىلىسى

ئەسلى ئىسلامىي نۇقتىدىن قارىغاندا، شەرقىي تۈركىستان مەسىلىسى ئۈممەت تېنىدىكى قانىغۇچى بىر يارادۇر. شەرقىي تۈركىستان خەير-ساخاۋەت فوندىنى قوللاش ئەنئەنىۋى ئىنسانىي خىزمەتتىن ھالقىپ كەتكەن؛ بۇ يوقىتىشقا ئۇچراۋاتقان بىر خەلقنىڭ ئىسلامىي كىملىكىنى ساقلاپ قېلىشنى مەقسەت قىلغان ئىگىلىك ھوقۇقلۇق بىر ھەرىكەتتۇر. مۇسۇلمانلارنىڭ بۇ پائالىيەتكە بەرگەن زاكات ۋە سەدىقىلىرى بۇ مۇھاجىرلارنىڭ تۇرۇپ قېلىشىغا ۋە بالىلىرىنىڭ ئازغۇنلۇققا كىرىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا، شۇنداقلا فوند جەمئىيىتى قوللاۋاتقان مەكتەپلەردە قۇرئان كەرىم، ئەرەب تىلى ۋە تۈرك تىلىنى ئۆگىنىشىنىڭ داۋاملىشىشىغا تۆھپە قوشىدۇ [udtsb.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHIa1wL2igIlSZ4w2o0gKARhpN4NSzKqYT4VKTlk3FgPBucINnTUk7O90HaqrQD8_TxoYsoruMk_PQEymGuG_yjlYP2s68Mt2zA9O_PEjHy).

گېئوپولىتىكىلىق جەھەتتىن، تۈركىيەدە كۈچلۈك ۋە ئىتتىپاق ئۇيغۇر جەمئىيىتىنىڭ مەۋجۇتلۇقى تۈركىستان مەسىلىسىنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا ئۇرۇنۇۋاتقانلارغا قارشى بىر قورغاندۇر. شۇڭلاشقا، تېببىي ۋە يېمەكلىك ياردىمى بىلەن تەمىنلەش بۇ خەلقنىڭ قارشىلىق كۆرسىتىشىگە مەبلەغ سېلىش، شۇنداقلا ئۇلارنىڭ ئاۋازىنىڭ خەلقئارا سەھنىلەردە قانۇنىي ھوقۇقلىرىنى تەلەپ قىلىش ۋە تارتىۋېلىنغان ئەركىنلىكىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن ئۈزلۈكسىز ئاڭلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىشتۇر [east-turkistan.net](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEoXRrQL9JI02807TUn5tsuIFvVVQHkRkOmX-v_jZwGrOdY8XlumVNww3_PffWKdlO6euRr6kWmzlmOKjZjzDgYWa44l8-_Dth05k7sMz-0ts_kS3I2bI0nWGn5q-h_IKs_a0E=).

قۇتقۇزۇش خىزمىتىدىكى ئاياللار ۋە ياشلارنىڭ رولى

فوند جەمئىيىتى ئىستانبۇلدىكى تۈركىستانلىق ئاياللارنىڭ قەھرىمانلىق رولىنى ماختىدى، ئۇلار ماددىي ئىئانە توپلاش، قىشلىق كىيىم تىكىش ۋە ئەڭ نامرات ئائىلىلەر ئۈچۈن ئىسسىق تاماق تەييارلاش قاتارلىق قوشۇمچە پائالىيەتلەرنى تەشكىللىدى [turkistanpress.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHJwyTko8tUIWWSbW611l1p3wYCCaf80cpr8PjvZgaG8sMdb51FLrN604Qw1XlHy8CofIPHPD5czaa_AaMYxiG1Fgylbb4URwofOxvPHMw4K5cQ2_OmpeGltiUR3J2a5w==). شۇنداقلا، يۈزلىگەن ئۇيغۇر ياش پىدائىيلار مەيداندىكى تارقىتىش خىزمەتلىرىگە قاتنىشىپ، مۇھاجىرلار جەمئىيىتى ئىچىدىكى ئۆزئارا ياردەم ۋە كوللېكتىپ مەسئۇلىيەت روھىنى كۈچەيتتى.

خۇلاسە: ئۈمىد يارىتىشقا تۆھپە قوشۇشقا چاقىرىق

شەرقىي تۈركىستان خەير-ساخاۋەت فوندى بۇ چوڭ پائالىيەتنى باشلاش بىلەن، قېرىنداشلىرىغا ياردەم بېرىشنى ئارزۇ قىلغان ھەر بىر مۇسۇلمان ئۈچۈن ياخشىلىقنىڭ چوڭ بىر ئىشىكىنى ئاچتى. بىر يېمەكلىك سېۋىتىگە ياكى بىر كېسەلنىڭ دورىسىغا سەرپ قىلىنغان بىر دىرھەم، قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا قۇتقۇزغۇچى بولۇشى مۇمكىن.

بارلىق خەلقئارالىق خەير-ساخاۋەت ئورگانلىرىنى، سودىگەرلەرنى ۋە دۇنيانىڭ ھەرقايسى جايلىرىدىكى ئومۇمىي مۇسۇلمانلارنى بۇ جىمجىت ئازابقا دىققەت قىلىشقا ۋە بۇ پائالىيەتنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇشى ئۈچۈن سېخىيلىق بىلەن ياردەم بېرىشكە چاقىرىمىز. شەرقىي تۈركىستان پەقەت بىر جۇغراپىيەلىك رايون ئەمەس، بەلكى بىزنىڭ ئېتىقادىمىز ۋە تارىخىمىزنىڭ ئايرىلماس بىر قىسمىدۇر، ئۇنىڭ خەلقىنى قۇتقۇزۇش ئۆزىمىزنى قۇتقۇزۇش ۋە ئۈممەتنىڭ ۋىجدانىنى تىرىلدۈرۈشتۇر [islamic-relief.me](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGy1X_6WPA22L9sR5nCnz41jv7is7Fmi2IGl0BRxWjjeQ1IuDvb_LX0pHwmu1ZGaSQjEIhFXxFDCQn33eV20jwYBYJ0xin74u_vYtZZVR7EcT6nbcG_JQmC9GDMClFPeawFWx3DZsYRTS4VNl0FVPdlrlUDMI6WsEAahOWY1mWavnSWACiBbbUHabGqgrmVktjwbj1znrdLJ1kHk-8k23AyumxHXeH3J06h0DflXSvXNJfgFZnG-CV7DUpeGdbLAscqAvcVZFNbJM-Y8mXPANT1gVDUkapxN-LISTvvBfo0CKGMg4mfvrabLrGH_ZfEYKJB_ldVx7v_zWEfxDf1DOyPshdhpkRnlaIyuhlRD9Iu3GQ=).