ئىسلام قوللىغۇچىلار: 2026-يىلىدىكى يەر شارى خاراكتېرلىك ئويغىنىش، سىياسىي كۈرەش ۋە ئۈممەتنىڭ كەلگۈسى

2026-يىلىغا قەدەم قويغاندا، يەر شارى خاراكتېرلىك «ئىسلام قوللىغۇچىلار» ھەرىكىتى مىسلى كۆرۈلمىگەن سىناقلار ۋە تارىخىي بۇرۇلۇش نۇقتىلىرىغا دۇچ كەلمەكتە. بۈگۈنكى كۈندە، ئىسلام دۇنياسى پەقەت دىنىي ئېتىقاد ئەتراپىدىلا ئەمەس، بەلكى سىياسىي ئىگىلىك ھوقۇقى، ئىقتىسادىي مۇستەقىللىق ۋە ئادالەت تەلەپ قىلىدىغان بىر گەۋدە سۈپىتىدە دۇنيا سەھنىسىدە ئۆزىنى نامايان قىلماقتا. غەززەدىكى ئۇزۇنغا سوزۇلغان كۈرەشلەر، غەربتىكى ئىسلاموفوبىيەنىڭ كۈچىيىشى ۋە مۇسۇلمان دۆلەتلىرى ئوتتۇرىسىدىكى يېڭى ئىتتىپاقلار ئۈممەتنىڭ كەلگۈسىنى قايتىدىن شەكىللەندۈرمەكتە.

يەر شارى سىياسىي سەھنىسىدىكى يېڭى بۇرۇلۇش: «مۇسۇلمان ناتو» ۋە قىزىل دېڭىز ئىتتىپاقى

2026-يىلىنىڭ بېشىدا، ئىسلام دۇنياسىنىڭ گېئوپولىتىكىلىق خەرىتىسىدە چوڭ ئۆزگىرىشلەر يۈز بەردى. ئانالىزچىلار نۆۋەتتىكى كۆپ تەرەپلىمىلىك مۇداپىئە ئىتتىپاقىنى «يېڭى مۇسۇلمان ناتو» دەپ ئاتاشقا باشلىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH3FlG6TDQ8P--h7oM8NHia9N3Rsq62Lv-YDe5EZR5JTVxPscY6HwQlvu4M6kFKJXrqYmoEuGtcIr4IB6EIhWLX6nvJuII3fnTMVBJojubvyGvLph92tevcBaRXi9lwyHwWqAlyXKpg9U0_3ndag0c6hT5RUcMmjjRbIzPHsLxdja2YOehedvP1eP5LlBEjRsHI-M0M20iIu1xjv0QGB3Ies2796A==). بۇ ئىتتىپاق ئاساسلىقى قىزىل دېڭىز ۋە ئادېن قولتۇقىدىكى سودا يوللىرىنى قوغداش، شۇنداقلا رايوندىكى تاشقى كۈچلەرنىڭ تەسىرىگە تاقابىل تۇرۇشنى مەقسەت قىلىدۇ. مىسىر، سومالى ۋە ئېرىترىيە قاتارلىق دۆلەتلەر 2024-يىلى ئىمزالانغان ئىتتىپاق ئاساسىدا، ئېفىيوپىيەنىڭ دېڭىزغا چىقىش پىلانىغا قارشى بىر سەپتە تۇرماقتا.

سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتلەرنىڭ يۇمشىشى (détente) گەرچە نازۇك بولسىمۇ، ئەمما 2026-يىلىغىچە داۋاملىشىپ كەلدى. 2025-يىلى ئىيۇندا يۈز بەرگەن ئىسرائىلىيە-ئامېرىكا ھۇجۇمىدىن كېيىن، پۈتۈن ئىسلام دۇنياسىنىڭ ئىراننى قوللاپ بىرلىككە كېلىشى، ئىلگىرى تەسەۋۋۇر قىلغۇسىز بىر ئەھۋال ئىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH2G533GrLk8SAnFpP6TIa_Rc_HZiZs3B1oL1tt4vzRf_xNRqAYetEdZc_NOzGC2ztkMIoniKaIDyZm_bnKuAH9SXTuWv-P749ptemkohcJFE5e3_qPnJAjhHs-OqM3PUulgBvF2m_dG_cr3NwLRVvUz5igIen8zSiNHsG5D_4URIGqI0lvkItFPfZ2DgBg). بۇ ئەھۋال ئىسلام قوللىغۇچىلىرىنىڭ مەزھەپ ئايرىمىچىلىقىدىن ھالقىپ، ئورتاق دۈشمەنگە قارشى تۇرۇش ئېڭىنىڭ ئۆسكەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

سىياسىي ئىسلامغا بولغان بېسىم: ئامېرىكىنىڭ يېڭى قارارلىرى ۋە ئۈممەتنىڭ ئىنكاسى

2026-يىلىنىڭ بېشىدا، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى (ترامپ مەمۇرىيىتى) مىسىر، لىۋان ۋە ئىوردانىيەدىكى مۇسۇلمان قېرىنداشلار جەمئىيىتىنىڭ تارماقلىرىنى «تېررورلۇق تەشكىلاتى» تىزىملىكىگە كىرگۈزدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFL3eTi4n_TnpcJt62DUFXtuwqZG_Roy8min1YKvQnv7vtLs8NjoLqRWsZLkwKwKsvfo58BLeEJ5FDA8KrnV_UnmeitazXHhIlITDkStEoNdFcdbdqdL9PWOf5qUDqOAN7zoa15TWZFBnnMOdbuHRxQ6tHzsA==). بۇ قارار مىسىر، سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تەرىپىدىن قوللاشقا ئېرىشكەن بولسىمۇ، ئەمما نۇرغۇنلىغان ئىسلامىي پائالىيەتچىلەر ۋە كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى تەرىپىدىن سىياسىي ئىسلامنى بوغۇشقا ئۇرۇنۇش دەپ ئەيىبلەندى.

بۇ خىل بېسىملار ئىسلام قوللىغۇچىلىرىنى تېخىمۇ چىڭ بىرلىشىشكە ۋە يېڭى كۈرەش ئۇسۇللىرىنى تېپىپ چىقىشقا مەجبۇرلىماقتا. بولۇپمۇ غەربتە ياشايدىغان مۇسۇلمانلار ئۈچۈن، سىياسىي پائالىيەتچىلىك دىنىي مەجبۇرىيەتنىڭ بىر قىسمىغا ئايلاندى. شىمالىي ئامېرىكا فىقھى كېڭىشى (FCNA) غەززەدىكى ئۇرۇش مۇناسىۋىتى بىلەن، زاكات فوندىنى سىياسىي تەشۋىقات ۋە ئۈممەتنىڭ مەنپەئەتىنى قوغداش ئىشلىرىغا ئىشلىتىشكە رۇخسەت قىلىدىغان تارىخىي بىر پەتۋا ئېلان قىلدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH8nI8e0cEKQFDzN6kA32aen8WBPDqV_wfryFQGMUwG6xtwruVTi9jS8HBifbSD6_efQjdsw41uyjtELKqDuZfKtT1ti5-ikgLnfnAvSX3WMqXKCq50y7IWoAgb5Psk0yi0ACub4h0N3tEXQQ2n6XTJpY3-nZzH1TFrGAQtjKAHik8enkoh5ncMOU33OdrPhmlYDBmnIds2PtesLi98Q8jQV2gErvpRteH2AmFenj_wIFGLg8WQKfmtquDUckpKxPMhJBoceviLKELhr2rD91KwvlQ1). بۇ، ئىسلام شەرىئىتىنىڭ زامانىۋى سىياسىي ئېھتىياجلارغا ماسلىشىشچانلىقىنى كۆرسىتىدىغان مۇھىم بىر قەدەم بولۇپ ھېسابلىنىدۇ.

غەززەنىڭ مىراسى ۋە غەربتىكى ئىسلامىي پائالىيەتچىلىك: زاكاتنىڭ سىياسىي كۈچى

2023-يىلى 7-ئۆكتەبىردىن باشلانغان غەززە كىرىزىسى 2026-يىلىغا كەلگەندە پۈتۈنلەي يېڭى بىر ئاڭنى شەكىللەندۈردى. غەززەدىكى قارشىلىق كۆرسىتىش ھەرىكىتى پەقەت بىر پارچە يەر ئۈچۈن كۈرەش قىلىشلا ئەمەس، بەلكى پۈتۈن دۇنيادىكى زۇلۇمغا قارشى تۇرۇشنىڭ سىمۋولىغا ئايلاندى. غەربتىكى ئىسلام قوللىغۇچىلىرى، بولۇپمۇ ياش ئەۋلادلار، ئىجتىمائىي تاراتقۇلار ۋە رەقەملىك سۇپىلار ئارقىلىق غەربنىڭ قوش ئۆلچەملىك سىياسىتىنى پاش قىلماقتا.

شېيخ دوكتور ياسىر قادىغا ئوخشاش تەسىر كۈچىگە ئىگە ئۆلىمالار، ئىسلامنىڭ پەقەت مەسچىت ئىچىدىكى ئىبادەتلا ئەمەس، بەلكى ئىجتىمائىي ۋە سىياسىي ئادالەت ئۈچۈن كۈرەش قىلىش ئىكەنلىكىنى تەكىتلىمەكتە [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH8nI8e0cEKQFDzN6kA32aen8WBPDqV_wfryFQGMUwG6xtwruVTi9jS8HBifbSD6_efQjdsw41uyjtELKqDuZfKtT1ti5-ikgLnfnAvSX3WMqXKCq50y7IWoAgb5Psk0yi0ACub4h0N3tEXQQ2n6XTJpY3-nZzH1TFrGAQtjKAHik8enkoh5ncMOU33OdrPhmlYDBmnIds2PtesLi98Q8jQV2gErvpRteH2AmFenj_wIFGLg8WQKfmtquDUckpKxPMhJBoceviLKELhr2rD91KwvlQ1). بۇ خىل پائالىيەتچىلىك غەرب دۆلەتلىرىدىكى مۇسۇلمانلارنىڭ سىياسىي تەسىر كۈچىنى ئاشۇرۇپ، ئۇلارنى سايلاملاردا ۋە سىياسەت بەلگىلەش جەريانلىرىدا مۇھىم بىر كۈچكە ئايلاندۇردى.

بېنگالدىكى يېڭى دەۋر: دېموكراتىيە ۋە ئىسلامىي كىملىك

2026-يىلى 12-فېۋرالدا ئۆتكۈزۈلگەن سايلامدا، تارىق راخمان رەھبەرلىكىدىكى بېنگال مىللىي پارتىيەسى (BNP) زور غەلىبە قىلدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGZzIlWW5T_F115kuYTaLOqHXEHAZmSHiv089cmnvmQszlMicrr-yrlwHuYsRR5-op7E-q1CPHlbs4wLAiezeH3lKXtkQO9KtAUPa0hKA8Pt__Kkz_gtLo7cF6NsQmSGzrJyjFKJ-xjoVwL25XRQFih6lqm7-eC5Gkm9tbdfKgwWyrIcFKY6IepUsrpEEn-T1sT4DYe2wgTPq1lgkZ94WZ1AVFMzQ==). دۇنيادىكى تۆتىنچى چوڭ مۇسۇلمان دۆلىتى بولغان بېنگالدىكى بۇ ئۆزگىرىش، ئىسلام دۇنياسىدىكى دېموكراتىك مۇساپە ۋە ئىسلامىي كىملىكنى قوغداش جەھەتتە مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. يېڭى ھۆكۈمەت پاكىستان بىلەن بولغان مۇناسىۋەتلەرنى ياخشىلاشقا باشلىدى، بۇ بولسا رايوندىكى مۇسۇلمان دۆلەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى ھەمكارلىقنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر.

بۇ غەلىبە يەنە، مۇسۇلمان خەلقلەرنىڭ ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلەش ۋە مۇستەبىت تۈزۈملەرگە قارشى تۇرۇش ئىرادىسىنىڭ تېخىچە كۈچلۈك ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىدى. ئىسلام قوللىغۇچىلىرى ئۈچۈن بېنگالدىكى بۇ ئۆزگىرىش بىر ئۈمىد چىرىغى بولۇپ، باشقا مۇسۇلمان دۆلەتلەردىكى ئىسلاھات ھەرىكەتلىرىگە تۈرتكە بولۇشى مۇمكىن.

ئىسلاموفوبىيەگە قارشى تۇرۇش: رەقەملىك ۋە ئىجتىمائىي كۈرەش

2026-يىلىنىڭ بېشىدا، ئامېرىكا ۋە ياۋروپادا ئىسلاموفوبىيە رېكورت سەۋىيەگە يەتتى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGxcSrpwyKnZORRiTT7mA56YMiSEmqf-Mu3Mse9payb-N2nfV0yncEZJRWx62xvpxr8w8kWvHWwAmGQAYAJzGdHz5VCuCNGuT3mmzCgJnxDf2j6LAkU1zsVUJGsCL8K0TjTv_9N0OfX). ئۇنىۋېرسىتېتلاردا مۇسۇلمان ئوقۇغۇچىلارغا قارىتىلغان بېسىملار، مەسچىتلەرگە قىلىنغان ھۇجۇملار ۋە رەقەملىك سۇپىلاردىكى ئۆچمەنلىك تىلى ئىسلام قوللىغۇچىلىرىنى تېخىمۇ ھوشيار بولۇشقا چاقىرماقتا.

بۇنىڭغا تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن، خەلقئارالىق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى ۋە مۇسۇلمان جەمئىيەتلىرى بىرلىشىپ، ئۆچمەنلىك جىنايەتلىرىنى خاتىرىلەش ۋە قانۇنىي يول بىلەن قوغدىنىش سىستېمىلىرىنى كۈچەيتتى. رەقەملىك دۇنيادا، مۇسۇلمان پائالىيەتچىلەر ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقىي كىملىكىنى ۋە ئىسلامنىڭ تىنچلىق، ئادالەت پىرىنسىپلىرىنى چۈشەندۈرىدىغان مەزمۇنلارنى كەڭ كۆلەمدە تارقىتىپ، غەرب تاراتقۇلىرىنىڭ سەلبىي تەشۋىقاتلىرىغا تاقابىل تۇرماقتا.

خۇلاسە

2026-يىلىدىكى «ئىسلام قوللىغۇچىلار» پەقەت بىر سىياسىي گۇرۇپپا ئەمەس، بەلكى ئۈممەتنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن تىرىشىۋاتقان يەر شارى خاراكتېرلىك بىر ھەرىكەتتۇر. گەرچە تاشقى بېسىملار ۋە ئىچكى زىددىيەتلەر مەۋجۇت بولسىمۇ، ئەمما مۇسۇلمانلارنىڭ بىرلىككە كېلىش ئېڭى ۋە ئادالەتكە بولغان تەشنالىقى تېخىمۇ كۈچەيمەكتە. كەلگۈسى، ئۆز ئېتىقادىغا سادىق بولغان، زامانىۋى بىلىملەر بىلەن قوراللانغان ۋە ئۈممەتنىڭ مەنپەئەتىنى ھەممىدىن ئەلا بىلىدىغان قوللىغۇچىلارنىڭ قولىدا بولىدۇ.