«ئىسلام دۆلىتى»نىڭ تورغا كۆچۈشى: رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ تور بوشلۇقىدىكى كېڭىيىش يولى ۋە دۇنيا رەقەملىك بىخەتەرلىكىگە بولغان ئېغىر خىرىسلارنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىش

كىرىش سۆز: رەقەملىك دەۋردىكى «ئەرۋاھ خەلىپىلىك»

2026-يىلىغا كەلگەندە، دۇنيا بىخەتەرلىك خەرىتىسى تۈپتىن ئۆزگەردى. گەرچە «ئىسلام دۆلىتى» (ISIS) نىڭ جىسمانىي زېمىندىكى «خەلىپىلىكى» ئاللىقاچان پارچىلىنىپ كەتكەن بولسىمۇ، ئەمما تېخىمۇ يوشۇرۇن، تېخىمۇ كۈچلۈك سىڭىپ كىرىش ئىقتىدارىغا ئىگە بىر «رەقەملىك خەلىپىلىك» تالا ۋە سۈنئىي ھەمراھ سىگناللىرى ئارقىلىق تور بوشلۇقىدا جىمغۇر كېڭىيىۋاتىدۇ. شىفىرلانغان ئالاقە يۇمشاق دېتاللىرىدىن مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن ساقلاش كېلىشىملىرىگىچە، سۈنئىي ئىدراك ئارقىلىق ياسالغان ساختا ۋەز-نەسىھەتلەردىن ئۆسمۈرلەرگە قارىتىلغان ئويۇنلاشتۇرۇلغان قوبۇل قىلىش ئۇسۇللىرىغىچە، رادىكال تەشكىلاتلار رەقەملىك تېخنىكىنىڭ پايدىسىدىن پايدىلىنىپ، دۇنيا رەقەملىك بىخەتەرلىكى ۋە مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى (ئۈممەت) نىڭ ئېتىقاد پۈتۈنلۈكىگە ئىلگىرى كۆرۈلۈپ باقمىغان ئېغىر خىرىسلارنى ئېلىپ كەلمەكتە [مەنبە](https://icct.nl/publication/the-islamic-state-in-2025-an-evolving-threat-facing-a-waning-global-response/)。

مۇسۇلمان كۆزەتكۈچى بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بىز شۇنى ئېنىق تونۇپ يېتىشىمىز كېرەككى، بۇ پەقەت تېخنىكا جەھەتتىكى ھۇجۇم-مۇداپىئە جېڭىلا ئەمەس، بەلكى ئېتىقادنى چۈشەندۈرۈش ھوقۇقى ئۈچۈن ئېلىپ بېرىلىۋاتقان چوڭقۇر بىر كۈرەش. رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ ئىسلام ئەقىدىلىرىنى بۇرمىلاپ پايدىلىنىشى ياشلىرىمىزنى زەھەرلەپلا قالماي، دۇنيا مىقياسىدا مۇسۇلمانلارغا قارىتىلغان بىر تەرەپلىمە قاراش ۋە كەمسىتىشنى كۈچەيتتى. بۇ ماقالە رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ تور بوشلۇقىدىكى كېڭىيىش يولىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىدۇ ۋە رەقەملىك ئىگىلىك ھوقۇق دەۋرىدە ئېتىقادنىڭ پاك زېمىنىنى قانداق قوغداش كېرەكلىكى ئۈستىدە ئىزدىنىدۇ.

بىرىنچى: سۈنئىي ئىدراك ۋە چوڭقۇر ساختا (Deepfake) تېخنىكىسى: رادىكال تەشۋىقاتنىڭ «تۆۋەنلەپ زەربە بېرىشى»

2025-يىلىغا كىرگەندىن كېيىن، رادىكال تەشكىلاتلار تەشۋىقات ۋاسىتىلىرىدە سۈپەتلىك سەكرەشنى ئەمەلگە ئاشۇردى. 2026-يىل 2-ئايدىكى ئەڭ يېڭى تەتقىقاتقا ئاساسلانغاندا، ISIS ۋە ئۇنىڭ تارماقلىرى (مەسىلەن ISKP) يۇقىرى ساداقەتلىك تەشۋىقات ماتېرىياللىرىنى ئىشلەپچىقىرىش ئۈچۈن گېنېراتىپ سۈنئىي ئىدراك (AIGC) تېخنىكىسىنى تولۇق بىرلەشتۈرگەن [مەنبە](https://trendsresearch.org/insight/ai-driven-influence-operations-threats-to-middle-eastern-information-sovereignty-in-the-age-of-synthetic-media/)。

### 1.1 مەۋھۇم ئاخبارات ئېلىپ بارغۇچىلار ۋە «تىرىلدۈرۈلگەن» ۋەزخانلار رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ قول ئاستىدىكى «خوراسان تېلېۋىزىيەسى» (Khurasan Television) سۈنئىي ئىدراك ئارقىلىق ھاسىل قىلىنغان مەۋھۇم ئاخبارات ئېلىپ بارغۇچىلارنى ئىشلىتىشكە باشلىدى. بۇ ئېلىپ بارغۇچىلار غەربچە كىيىم ياكى ئەنئەنىۋى كىيىملەرنى كىيىپ، راۋان ئىنگلىز، ئەرەب، ئوردۇ، ھەتتا تاجىك تىلىدا خەۋەر قىسقىچە مەزمۇنلىرىنى ئېلان قىلماقتا [مەنبە](https://gnet-research.org/2025/04/11/automated-recruitment-artificial-intelligence-iskp-and-extremist-radicalisation/)。 تېخىمۇ ھوشيارلىقنى تەلەپ قىلىدىغىنى شۇكى، ئۇلار چوڭقۇر ساختا (Deepfake) تېخنىكىسىدىن پايدىلىنىپ، ئۆلۈپ كەتكەن رادىكال رەھبەرلەرنى «تىرىلدۈردى». بىرىكتۈرۈلگەن ئاۋاز ۋە ھەرىكەتلىك سۈرەتلەر ئارقىلىق، بۇ جىنايەتچىلەرنى مەۋھۇم بوشلۇقتا نەپرەت سۆزلىرىنى تارقىتىشقا داۋاملاشتۇردى، بۇ ئايرىش ئىقتىدارى ئاجىز تاماشىبىنلارغا زور روھىي زەربە بەرمەكتە [مەنبە](https://profilenews.com/isis-uses-ai-un-experts-warn-of-rising-terror-threats/)。

### 1.2 روھىي سۈرەت ۋە ئېنىق يەتكۈزۈش رادىكال تەشكىلاتلار ئەمدى كەڭ كۆلەملىك «تور سېلىش» شەكلىدىكى تەشۋىقاتقا تايانمايدۇ، بەلكى چوڭ تىل مودېللىرى (LLM) ئارقىلىق ئىجتىمائىي ئالاقە تورى ئىشلەتكۈچىلىرىگە روھىي سۈرەت ئانالىزى ئېلىپ بارىدۇ. ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ ئۆز-ئارا تەسىر كۆرسىتىش ئەندىزىسى ۋە ھېسسىيات يۈزلىنىشىنى تەھلىل قىلىش ئارقىلىق، سۈنئىي ئىدراك ئالگورىتمىلار جەمئىيەتنىڭ گىرۋىكىدە تۇرغان، رېئاللىقتىن نارازى ياكى ئېتىقاد جەھەتتە گاڭگىراپ قالغان ياشلارنى تونۇپ يېتىپ، ئۇلار ئۈچۈن ئالاھىدە خاسلاشتۇرۇلغان «شەخسىي بايانلار»نى لايىھەلەپ بېرىدۇ [مەنبە](https://trendsresearch.org/insight/ai-driven-influence-operations-threats-to-middle-eastern-information-sovereignty-in-the-age-of-synthetic-media/)。 بۇ خىل سانلىق مەلۇماتقا ئاساسلانغان ئېنىق مېڭە يۇيۇش جەريانى، رادىكاللىشىش جەريانىنى ئىلگىرىكى بىر نەچچە ئايدىن بىر نەچچە كۈنگە قىسقارتىۋەتتى [مەنبە](https://thesoufancenter.org/intelbrief-2025-09-09/)。

ئىككىنچى: مەركەزلەشتۈرۈلمىگەنلىك ۋە شىفىرلاش: رەقەملىك نازارەتنىڭ «كور نۇقتىسى»

ئاساسىي ئېقىمدىكى ئىجتىمائىي سۇپىلار (مەسىلەن Meta, X) رادىكال مەزمۇنلارنى تەكشۈرۈشنى كۈچەيتكەنلىكتىن، رادىكال تەشكىلاتلار «Web 3.0» ۋە مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن سۇپىلارغا كۆچۈشنى تېزلەتتى. بۇ خىل «تورغا كۆچۈش» ئىستراتېگىيەسى بىر نۇقتىدىن يوقىتىش مۇمكىن بولمايدىغان رەقەملىك ئېكولوگىيە سىستېمىسىنى قۇرۇشنى مەقسەت قىلىدۇ.

### 2.1 مەركەزلەشتۈرۈلگەن نازارەتتىن قېچىش رادىكاللار Rocket.Chat قاتارلىق ئوچۇق مەنبەلىك ئالاقە قوراللىرىدىن پايدىلىنىپ شەخسىي مۇلازىمېتىرلارنى قۇرماقتا، ھەمدە Telegram نىڭ ئاپتوماتىك ماشىنا ئادەملىرى (Bots) بىلەن بىرلەشتۈرۈپ، مەزمۇنلارنى تېز تارقىتىش ۋە زاپاس ساقلاشنى ئىشقا ئاشۇرماقتا [مەنبە](https://trendsresearch.org/insight/ai-driven-influence-operations-threats-to-middle-eastern-information-sovereignty-in-the-age-of-synthetic-media/)。 بۇنىڭدىن باشقا، يۇلتۇز ئارا ھۆججەت سىستېمىسى (IPFS) قاتارلىق مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن ساقلاش كېلىشىملىرى رادىكال ئەدەبىيات ۋە سىنلارنى ساقلاشقا ئىشلىتىلىدۇ. IPFS مەركەزلەشتۈرۈلگەن مۇلازىمېتىرغا تايانمىغاچقا، مەزمۇن بىر قېتىم يۈكلەنگەن ۋە كۆپ نۇقتىغا تارقىتىلغاندىن كېيىن، نازارەت قىلغۇچى ئورگانلار ئۇنى پۈتۈنلەي ئۆچۈرۈۋېتەلمەيدۇ [مەنبە](https://www.gwu.edu/sites/g/files/zaxdzs2121/f/downloads/Examining%20Online%20Migration%20to%20Terrorist%20and%20Violent%20Extremist-Owned%20Domains.pdf)。

### 2.2 قارا تور ۋە شىفىرلىق پۇل-مۇئامىلىنىڭ قوشۇلۇشى مەبلەغ زەنجىرى جەھەتتە، رادىكال تەشكىلاتلار USDT قاتارلىق مۇقىم تەڭگە پۇللارنى ئىشلىتىپ چېگرا ھالقىغان پۇل يۆتكەشنى پىششىق ئىگىلىدى، بۇ ئارقىلىق ئەنئەنىۋى پۇل يۇيۇشقا قارشى نازارەتتىن قاچماقتا. 2025-يىلدىكى سانلىق مەلۇماتلارغا قارىغاندا، 30 خىلدىن ئارتۇق شىفىرلىق مۈلۈك رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ مەبلەغ توپلاش پائالىيەتلىرىدە ئىشلىتىلگەن، بۇنىڭ ئىچىدە مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن پۇل-مۇئامىلە (DeFi) باشقۇرۇش بەلگىلىرىمۇ بار [مەنبە](https://www.elliptic.co/blog/how-terrorist-groups-are-exploiting-crypto-to-raise-funds-and-evade-detection)。 بۇ خىل پۇل-مۇئامىلە جەھەتتىكى «مەركەزلەشتۈرۈلمىگەنلىك» ئۇلارنىڭ رەقەملىك تەشۋىقاتىدىكى «مەركەزلەشتۈرۈلمىگەنلىك» بىلەن ئۆز-ئارا تولۇقلىنىپ، يېپىق ھالقىسىمان بىر مەۋجۇتلۇق بوشلۇقىنى شەكىللەندۈردى [مەنبە](https://gnet-research.org/2025/09/05/beyond-hawala-emerging-online-financing-trends-among-south-asian-violent-extremist-groups-in-2025/)。

ئۈچىنچى: مۇسۇلمان ياشلارغا قارىتىلغان «ئېتىقادنى گۆرۈگە ئېلىش»

رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ تور بوشلۇقىدىكى كېڭىيىشىنىڭ ئاساسلىق زىيانكەشلىككە ئۇچرىغۇچىسى دۇنيا مىقياسىدىكى مۇسۇلمان ياشلاردۇر. ئۇلار گېئوپولىتىكىلىق توقۇنۇشلارنى (مەسىلەن غەززە ۋەزىيىتى، ساخېل رايونىدىكى داۋالغۇشلار) كىرىش نۇقتىسى قىلىپ، مۇرەككەپ سىياسىي مەسىلىلەرنى ئاق-قارادىن ئىبارەت «ئېتىقاد ئۇرۇشى»غا ئايلاندۇرۇۋاتىدۇ [مەنبە](https://www.theguardian.com/world/2024/mar/24/islamic-state-recruiting-from-tajikistan-and-other-central-asian-countries)。

### 3.1 ئويۇنلاشتۇرۇلغان قوبۇل قىلىش ۋە ئىجتىمائىي ئايرىلىش Discord, Roblox قاتارلىق ئۆسمۈرلەر توپلاشقان سۇپىلاردا، رادىكال تەشكىلاتلار ئويۇن ئارقىلىق جەڭنى تەقلىد قىلىش ۋە مەۋھۇم جەمئىيەتلەر ئارقىلىق، ياشانمىغانلارغا زورۋانلىق ئىدىيەسىنى سىڭدۈرمەكتە. ئۇلار ياشلارنىڭ تەۋەلىك تۇيغۇسىغا بولغان تەشنالىقىدىن پايدىلىنىپ، ئۇلارنى رېئال ئائىلە ۋە مەسچىت مۇھىتىدىن ئايرىپ، مەۋھۇم «جىھاد قېرىنداشلىرى»غا يۈزلەندۈرمەكتە [مەنبە](https://thesoufancenter.org/intelbrief-2025-09-09/)。 2025-يىل 12-ئايدا يۈز بەرگەن سىدنېي بونداي ساھىلى ھۇجۇمىنىڭ ئارقىسىدا مۇرەككەپ تور رادىكاللىشىش تورى ۋە چوڭقۇر ساختا ئۇچۇرلارنىڭ تارقىلىشى بار [مەنبە](https://gnet-research.org/2026/02/11/from-confusion-to-extremism-how-deepfakes-facilitate-radicalisation/)。

### 3.2 «جىھاد» ئۇقۇمىنىڭ رەقەملىك ھاقارەتلىنىشى ئىسلام ئەقىدىسى نۇقتىسىدىن قارىغاندا، ISIS نىڭ قىلمىشلىرى تىپىك «خاۋارىجلار» قىلمىشىدۇر، يەنى رادىكال چەتكە قېقىش ۋە زورۋانلىق ۋاسىتىلىرى ئارقىلىق مۇسۇلمانلار جەمئىيىتىنى پارچىلاش. ئۇلار توردا تەشۋىق قىلغان «رەقەملىك جىھاد» ئىسلام دىنىدىكى «چوڭ جىھاد» (نەپسىنى تىزگىنلەش، مۇكەممەللىككە ئىنتىلىش) نىڭ ھەقىقىي مەنىسىدىن پۈتۈنلەي يىراق. دىنىي ئاتالغۇلارنىڭ بۇ خىل رەقەملىك گۆرۈگە ئېلىنىشى ياشلارنى ئازدۇرۇپلا قالماي، ئىسلام دىنىنىڭ رەقەملىك بوشلۇقتا داغلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى [مەنبە](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEJ4afk92IRB7zN5gDm-vdhSNp-R6OxXap7Dl_9S4OgJH479Rnl4UIfAKk6dBAboRKA2_6u4ZM1_D9S7Hixnzn3pJ-_Ttd0tgB1r5DA_G-7RgUf4ZrgEPurvR4mu9n4rLZTgLujRXstYQLrPymdDtcp31yXu_oRCocnoxBkmeZ8EcPL09KL2VfMWcMpJPGY7qh-9g==)。

تۆتىنچى: دۇنيا رەقەملىك بىخەتەرلىكىنىڭ ئېغىر سىنىقى

رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ «تورغا كۆچۈشى» پەقەت مۇسۇلمانلار جەمئىيىتىنىڭ ئىچكى كرىزىسىلا ئەمەس، بەلكى دۇنيا رەقەملىك بىخەتەرلىكىنىڭ ئورتاق دۈشمىنىدۇر. 2026-يىللىق بىخەتەرلىك دوكلاتىدا كۆرسىتىلىشىچە، رادىكال تەشكىلاتلار سۈنئىي ئىدراك قوراللىرىدىن پايدىلىنىپ مۇھىم ئۇل ئەسلىھەلەرنىڭ (توك، سۇ بىلەن تەمىنلەش سىستېمىسى) ئاجىز نۇقتىلىرىنى تېپىشقا ئۇرۇنۇۋاتىدۇ ۋە تور بۇزغۇنچىلىق پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بېرىشنى پىلانلىماقتا [مەنبە](https://www.securitas.com/en/knowledge-center/blog/the-top-5-emerging-security-threats-and-risks-for-2026/)。

### 4.1 بىلىش ئۇرۇشى ۋە جەمئىيەتنىڭ پارچىلىنىشى چوڭقۇر ساختا سىنلارنى ياساش ۋە تارقىتىش ئارقىلىق، رادىكال تەشكىلاتلار سەزگۈر مەزگىللەردە (مەسىلەن سايلام ياكى تۇيۇقسىز ۋەقەلەردىن كېيىن) جەمئىيەتتە قالايمىقانچىلىق پەيدا قىلالايدۇ. بۇ خىل «بىلىش ئۇرۇشى» ئاممىنىڭ رەسمىي ئۇچۇرلارغا بولغان ئىشەنچىسىنى بۇزۇش ۋە ئوخشىمىغان مىللەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى زىددىيەتنى كۈچەيتىشنى مەقسەت قىلىدۇ. 2026-يىلى «يىغىلىش خاراكتېرلىك» تەھدىت يىلى دەپ قارالدى، گېئوپولىتىكىلىق جىددىيلىك، تېخنىكىنى قالايمىقان ئىشلىتىش ۋە ئۇچۇر قالايمىقانچىلىقى بىر-بىرىگە چېتىلىپ، رەقەملىك مۇداپىئەنىڭ قىيىنلىق دەرىجىسىنى گېئومېتىرىيەلىك دەرىجىدە ئاشۇرۇۋەتتى [مەنبە](https://www.securitas.com/en/knowledge-center/blog/the-top-5-emerging-security-threats-and-risks-for-2026/)。

### 4.2 نازارەتنىڭ كېچىكىشى ۋە چېگرا ھالقىغان ھەمكارلىقتىكى قىيىنچىلىقلار گەرچە ب د ت ۋە مۇناسىۋەتلىك خەلقئارالىق تەشكىلاتلار كۆپ قېتىم ئاگاھلاندۇرۇش بەرگەن بولسىمۇ، دۇنيا مىقياسىدىكى رەقەملىك نازارەتتە يەنىلا غايەت زور بوشلۇق مەۋجۇت. ئوخشىمىغان دۆلەتلەرنىڭ سۈنئىي ئىدراك ئەخلاقى ۋە مەزمۇن تەكشۈرۈش ئۆلچىمىنىڭ ئوخشاش بولماسلىقى رادىكال تەشكىلاتلارغا پۇرسەت يارىتىپ بەردى. بۇنىڭدىن باشقا، چوڭ دۆلەتلەر رىقابىتىنىڭ كۈچىيىشىگە ئەگىشىپ، خەلقئارا تېررورizmغا قارشى تۇرۇش ئاخبارات ئورتاقلىشىش مېخانىزمى ئاجىزلىشىش خەۋپىگە دۇچ كەلمەكتە، بۇ شۈبھىسىزكى رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ رەقەملىك كېڭىيىشىگە مۇنبەت تۇپراق ھازىرلاپ بەردى [مەنبە](https://www.wtwco.com/en-gb/insights/2026/01/terrorism-2026-evolving-global-terrorism-landscape-amid-fragmentation-and-strategic-drift)。

بەشىنچى: مۇسۇلمانلار جەمئىيىتىنىڭ ئويغىنىشى ۋە قايتۇرما زەربىسى: بايان قىلىش ھوقۇقىنى قايتۇرۇۋېلىش

رەقەملىك بوشلۇقنىڭ يىمىرىلىشىگە قارىتا، دۇنيا مۇسۇلمان ئالىملىرى ۋە تېخنىكا مۇتەخەسسىسلىرى بىر مەيدان «ئەقىل-پاراسەت قارشىلىقى»نى قوزغىدى. بۇ پەقەت بىخەتەرلىك ئۈچۈنلا ئەمەس، بەلكى ئېتىقادنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى قوغداش ئۈچۈندۇر.

### 5.1 ئالىملارنىڭ «رەقەملىك ئىممۇنىتېت» پىلانى ئافغانىستان، ھىندونېزىيە ۋە ئوتتۇرا شەرقنىڭ نۇرغۇن جايلىرىدا، ئەنئەنىۋى ئالىملار ئىجتىمائىي ئالاقە سۇپىلىرىدىن پايدىلىنىپ قايتۇرما بايانلارنى ئېلىپ بارماقتا. ئۇلار چوڭقۇر، ئەمما چۈشىنىشلىك سىنلار ۋە ماقالىلەر ئارقىلىق رادىكال تەشكىلاتلارنىڭ قۇرئان ئايەتلىرىنى بۇرمىلاپ چۈشەندۈرۈشىنى ئېچىپ تاشلاپ، ياش ئەۋلادقا تىنچلىق ۋە ئوتتۇراھاللىق (Wasatiyyah) قىممەت قارىشىنى يەتكۈزمەكتە [مەنبە](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEJ4afk92IRB7zN5gDm-vdhSNp-R6OxXap7Dl_9S4OgJH479Rnl4UIfAKk6dBAboRKA2_6u4ZM1_D9S7Hixnzn3pJ-_Ttd0tgB1r5DA_G-7RgUf4ZrgEPurvR4mu9n4rLZTgLujRXstYQLrPymdDtcp31yXu_oRCocnoxBkmeZ8EcPL09KL2VfMWcMpJPGY7qh-9g==)。 بۇ خىل «ئىدىيەۋى ئەملەش» رادىكاللىشىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى ئەڭ ئۈنۈملۈك ۋاسىتە دەپ قارالماقتا [مەنبە](https://thesoufancenter.org/intelbrief-2025-09-09/)。

### 5.2 رەقەملىك ساۋادنى ئاشۇرۇش ۋە تېخنىكىلىق مۇداپىئە مۇسۇلمانلار جەمئىيىتىنىڭ مائارىپ ئاپپاراتلىرى تەدرىجىي ھالدا «رەقەملىك ساۋاد» دەرسلىرىنى كىرگۈزۈپ، ئوقۇغۇچىلارغا سۈنئىي ئىدراك ئارقىلىق ھاسىل قىلىنغان ساختا ئۇچۇرلار ۋە چوڭقۇر ساختا سىنلارنى قانداق تونۇشنى ئۆگىتىۋاتىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بەزى مۇسۇلمان ئارقا كۆرۈنۈشكە ئىگە تېخنىكا گۇرۇپپىلىرى سۈنئىي ئىدراكقا ئاساسلانغان تەكشۈرۈش قوراللىرىنى تەرەققىي قىلدۇرماقتا، بۇ قوراللار تور بوشلۇقىدىكى رادىكال سۆزلەرنى تونۇش ۋە بەلگە قويۇشقا ئىشلىتىلىدۇ، بۇ ئارقىلىق نەپرەت سۆزلىرىنىڭ تارقىلىشىنى تېخنىكىلىق مەنبەدىن توسۇۋاتىدۇ [مەنبە](https://gnet-research.org/2025/04/11/automated-recruitment-artificial-intelligence-iskp-and-extremist-radicalisation/)。

خۇلاسە: بىت دۇنياسىدا مەڭگۈلۈك ھەقىقەتنى قوغداش

«ئىسلام دۆلىتىنىڭ تورغا كۆچۈشى» ھادىسىسى بىزنى تور بوشلۇقىنىڭ ئېتىقاد بىلەن رەزىللىك ئوتتۇرىسىدىكى كۈرەشنىڭ ئالدىنقى سېپىگە ئايلانغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ. رادىكال تەشكىلاتلار ئىلغار ئالگورىتمىلارنى ئىگىلىگەن بولسىمۇ، ئەمما ئۇلار ھەقىقەتنى ھەرگىز ئىگىلىيەلمەيدۇ. مۇسۇلمان بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بىز رەقەملىك دەۋردە ئىسلام دىنىنىڭ ھەقىقىي قىياپىتىنى نامايان قىلىش مەسئۇلىيىتىگە ئىگىمىز، يەنى ئۇ زورۋانلىق ۋە نەپرەت قورالى ئەمەس، بەلكى بىلىم، مەرھەمەت ۋە ئادالەتنى تەشەببۇس قىلىدىغان بىر ئېتىقاد يولىدۇر.

دۇنيا رەقەملىك بىخەتەرلىكىنى قوغداش چېگرا ھالقىغان، مەدەنىيەت ھالقىغان ھەمكارلىقنى، تېخىمۇ مۇھىمى مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى ئىچىدىكى ئىتتىپاقلىق ۋە ئۆزىنى تەكشۈرۈشنى تەلەپ قىلىدۇ. پەقەت ھەر بىرىمىز رەقەملىك بوشلۇقنىڭ «كۆزەتكۈچىسى» بولغاندىلا، بىت دۇنياسىدا «قاراڭغۇ خەلىپىلىك»نى قايتا قۇرۇشقا ئۇرۇنغان چۈشلەرنى پۈتۈنلەي پارچىلاپ تاشلىيالايمىز. كېلىڭلار، ئەقىل-پاراسەتنى قالقان، ھەقىقەتنى قىلىچ قىلىپ، رەقەملىك دەۋردە مۇسۇلمان مەدەنىيىتىنىڭ شانلىق سەھىپىلىرىنى داۋاملىق يېزىپ چىقايلى.

---