ئىسلام دۆلىتى «جانلىق نەشر تورى»: بۇ قانۇنسىز تور تەشۋىقات سۇپىسىنىڭ تارقىلىش يوللىرى ۋە خەلقئارا ئۇچۇر بىخەتەرلىكىگە بولغان يوشۇرۇن تەھدىتلىرىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىش

كىرىش سۆز: رەقەملىك سايە ئاستىدىكى مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى

2026-يىلىغا كەلگەندە، دۇنيا مۇسۇلمانلار جەمئىيىتى (ئۈممەت) ئىلگىرى كۆرۈلۈپ باقمىغان رەقەملىك خىرىسلارغا دۇچ كەلمەكتە. گەرچە «ئىسلام دۆلىتى» (ISIS) جىسمانىي زېمىن جەھەتتە ئاللىقاچان پارچىلىنىپ كەتكەن بولسىمۇ، ئەمما ئۇنىڭ «جانلىق نەشر تورى» (Live/Active Version Network) دەپ ئاتالغان — يۇقىرى دەرىجىدە مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن، سۈنئىي ئىدراك (AI) تەرىپىدىن باشقۇرۇلىدىغان قانۇنسىز تور تەشۋىقات سۇپىسى — رەقەملىك بوشلۇقتا ئەرۋاھتەك داۋاملىق كېڭەيمەكتە. بۇ سۇپا خەلقئارا ئۇچۇر بىخەتەرلىكىگە بولغان ئېغىر تەھدىت بولۇپلا قالماي، ئىسلام ئەقىدىلىرىگە قىلىنغان ئوچۇق-ئاشكارە ھۆرمەتسىزلىكتۇر. مۇسۇلمان بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بىز بۇ قانۇنسىز سۇپىلارنىڭ ئىلغار تېخنىكىلاردىن پايدىلىنىپ، ياشلارنىڭ قەلبىگە نەپرەت ۋە خۇراپاتلىق ئۇرۇقلىرىنى چېچىشقا، تىنچلىق دىنىنى زوراۋانلىق قورالىغا ئايلاندۇرۇشقا ئۇرۇنۇۋاتقانلىقىنى ئېنىق تونۇپ يېتىشىمىز كېرەك [trendsresearch.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEbUNxaXGOdbYq0tz804PMrhwjwNEZRLYxqt5OZbV5ga7qHzxawB5wOct0JGM4BDh4746S9CX8RiGxRfri-XF61y8yL43tnTGGa1rFVgHX9Xp5zWHwhyR7SRE9hNNDon5eoSCKFC8FjIwJqyVmuq0ZhSWDqWBOL3Ce7oj2evih92WIVxOU2DZQkxcveMuCY3OznsPxl0nEkpGjVnkPF-zGksiJXK97mxdbceYUUQSn2K9drB9s29uGDn2WVWs0BPtO4GtfvPtVMgQf4fGDiZg==)。

بىرىنچى قىسىم: «جانلىق نەشر تورى»نىڭ تېخنىكىلىق تەرەققىياتى ۋە سۈنئىي ئىدراك ئىنقىلابى

2025 ۋە 2026-يىللىرىغا كەلگەندە، «ئىسلام دۆلىتى»نىڭ تەشۋىقات ۋاسىتىلىرى سۈپەتلىك سەكرەش ھاسىل قىلدى. بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ تېررورىزمغا قارشى تۇرۇش مۇتەخەسسىسلىرىنىڭ ئەڭ يېڭى ئاگاھلاندۇرۇشىغا قارىغاندا، بۇ تەشكىلات ئەمدى ئەنئەنىۋى ئىجتىمائىي تاراتقۇ ھېساباتلىرىغىلا تايانماي، پۈتۈنلەي «جانلىق نەشر تورى» ھالىتىگە ئۆتكەن [profilenews.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHwj1fVfEUwe3vuHlm2WchhcIv5fITB-JYcSjCM8k1cD43sZ-pohBONtioXbzqiVIdD3UUWYJO4SM4upm8XhDV1_ukV08ZsswfL1uhTS6vvMtIlm0bqCc8EEkVeZ7_bhYpL35UP-ReSy1RBU9FZ_aPLTHKM98BshXLqRddBbAotdaGUZVvr8RtMKiRSZ0VMBiI=)。

### 1. گېنېراتىپ سۈنئىي ئىدراك ۋە چوڭقۇر ساختا تېخنىكا (Deepfakes) «جانلىق نەشر تورى»نىڭ يادرولۇق رىقابەت كۈچى ئۇنىڭ گېنېراتىپ سۈنئىي ئىدراك بىلەن چوڭقۇر بىرىكىشىدە. 2025-يىلى 8-ئايدا، ب د ت خەۋپسىزلىك كېڭىشىنىڭ بىر دوكلاتىدا كۆرسىتىلىشىچە، ISIS چوڭقۇر ساختا تېخنىكىسىدىن پايدىلىنىپ، ئۆلۈپ كەتكەن ئەسەبىي رەھبەرلەرنى «تىرىلدۈرۈپ»، ئۇلارنى مەۋھۇم بوشلۇقتا داۋاملىق قۇتراتقۇچى نۇتۇقلارنى سۆزلەشكە سالغان [profilenews.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHwj1fVfEUwe3vuHlm2WchhcIv5fITB-JYcSjCM8k1cD43sZ-pohBONtioXbzqiVIdD3UUWYJO4SM4upm8XhDV1_ukV08ZsswfL1uhTS6vvMtIlm0bqCc8EEkVeZ7_bhYpL35UP-ReSy1RBU9FZ_aPLTHKM98BshXLqRddBbAotdaGUZVvr8RtMKiRSZ0VMBiI=)。بۇ سىنلارنىڭ سۈپىتى يۇقىرى بولۇپلا قالماي، ئوخشىمىغان رايونلارنىڭ تىل ئادىتىگە ئاساسەن دەل ۋاقتىدا تەرجىمە قىلىش ۋە ئېغىز-بۇرۇن ھەرىكىتىنى ماسلاشتۇرۇش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇپ، ئىنتايىن ئالداش كۈچىگە ئىگە. 2025-يىلى 12-ئايدىكى سىدنېي بونداي ساھىلى ھۇجۇمىدىن كېيىن، بۇ سۇپا دەرھال سۈنئىي ئىدراك ئارقىلىق ياسالغان نۇرغۇن ساختا خەۋەر سىنلىرىنى تارقىتىپ، زوراۋانلىق قىلمىشىنى «قەھرىمانلىق» دەپ تەرىپلىدى ۋە ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردا ئون مىليونلىغان قېتىم قويۇلدى [gnet-research.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGXDzzisK7oyvOyEf5Vpf_qgJtSeHto2KlEHZTbPPHR7FBGOvM-eg1CgYMHKU3QV-WSu48CbmM9m8lKx6neEWZZrxO_5jkyjVzrRpiCNsi8ynmj3zYt6syMiDjBhylRvWjz3v3FkSYPgN5ywsUvMtM_v6WndKJie_WBwPlQSX7-ymPONJxW0FddoX3vAGbu2c86xg2R4ncUQuMm5UWlb0BN9aOPOQ==)。

### 2. ئاپتوماتىك تەرجىمە ۋە كۆپ تىللىق سىڭىپ كىرىش دۇنياۋى تەسىر كۈچىنى كېڭەيتىش ئۈچۈن، «جانلىق نەشر تورى» چوڭ تىل مودېللىرى (LLM) ئارقىلىق تەشۋىقات ماتېرىياللىرىنى فىلىپپىن تىلى، رۋاندا تىلى، ھىندونېزىيە تىلى قاتارلىق ئونلىغان يەرلىك تىللارغا تەرجىمە قىلدى [profilenews.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHwj1fVfEUwe3vuHlm2WchhcIv5fITB-JYcSjCM8k1cD43sZ-pohBONtioXbzqiVIdD3UUWYJO4SM4upm8XhDV1_ukV08ZsswfL1uhTS6vvMtIlm0bqCc8EEkVeZ7_bhYpL35UP-ReSy1RBU9FZ_aPLTHKM98BshXLqRddBbAotdaGUZVvr8RtMKiRSZ0VMBiI=)。بۇ خىل «ئېنىق نىشانلىق تارقىتىش» يىراق رايونلاردىكى مۇسۇلمان ياشلارنىڭ ئەسەبىي ئىدىيەلەر بىلەن ئۇچرىشىشىنى ئاسانلاشتۇردى، بۇ رايونلاردا بولسا كۆپىنچە ئەھۋالدا ئۈنۈملۈك دىنىي يېتەكچىلىك ۋە تور نازارەتچىلىكى كەمچىل.

ئىككىنچى قىسىم: مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن تارقىلىش يوللىرى: تېلېگرامدىن قاراڭغۇ تورغىچە

«جانلىق نەشر تورى»نىڭ يىلتىزىنى قۇرۇتۇش تەس بولۇشىنىڭ سەۋەبى، ئۇنىڭ ئىنتايىن جانلىق تارقىلىش يوللىرىنى قوللانغانلىقىدا. ئۇ ئەمدى بىرلا مۇلازىمېتىرغا تايانماي، سۇپا ھالقىغان «رەقەملىك ئېكولوگىيە سىستېمىسى»نى قۇرۇپ چىقتى.

### 1. شىفىرلىق ئالاقە ۋە مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن كېلىشىملەر ھازىر تېلېگرام يەنىلا بۇ سۇپىنىڭ يادرولۇق مەركىزى بولۇپ، تەخمىنەن 6000 دىن 8000 غىچە ئاكتىپ قانىلى بار [orfonline.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFiaEc7YjiN6hht6lLpZhEt0MXHBg9mMJOh7VqeTXc6n4-QclUiVw4uujtG1RhAJ4WUNoRKHhElkWHxGBVgXkDs7uv7SeijSJuwtd88VXm3517fhUkuj1-YlpAowMYkkJcW9MYlVivgrJWun0qD0vz7HnU1yKpT69ne-2ZdZ-y_3Tf4c2h7TiuO81ag6okNH8fapCANCYDfghcSAJFDnoaZpEzU)。لېكىن، قانۇن ئىجرا قىلىش ئورگانلىرىنىڭ زەربە بېرىشىگە تاقابىل تۇرۇش ئۈچۈن، ئۇلار Rocket.Chat، Matrix ۋە يۇلتۇز ئارا ھۆججەت سىستېمىسى (IPFS) قاتارلىق مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن كېلىشىملەرنى كۆپلەپ ئىشلىتىشكە باشلىدى. بۇ تېخنىكىلار تەشۋىقات مەزمۇنلىرىنىڭ تورنىڭ ھەر قايسى بۇلۇڭ-پۇچقاقلىرىغا ئۇرۇقتەك چېچىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بىرلا تۈگۈن مەۋجۇت بولسىلا، مەزمۇن يوقاپ كەتمەيدۇ [isdglobal.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHR_HT5xhSSgKDR2qU7Dif78Zv-80-y5XKfUtItccHd-DU6pYoSLb5ZQgQoxPHLQ3IUmPE0uWPO88ElyTLGw7ZpOzznvRZOOQrLG8KzRFpaMDnYwNlbAxqWtP24oEUxYuz2tqa60E74MGq6RqedUWYpsIRrgdCi3iT4tcNl9LCcLJDfQ4-SQ89GC7jWx4P5oNjdfFf0Rvr-WoEOOAJoPEKwE2dqewv3VX-l)。

### 2. «خۇراسان ساداسى» ۋە رەقەملىك ژۇرناللار «جانلىق نەشر تورى»نىڭ مۇھىم بىر قىسمى بولۇش سۈپىتى بىلەن، «خۇراسان ساداسى» (Voice of Khurasan) قاتارلىق ئېلېكترونلۇق ژۇرناللار 2025-يىلى داۋاملىق يۇقىرى چاستوتادا يېڭىلاندى. 2025-يىلى 1-ئايغىچە، بۇ ژۇرنال 40 سانغا يېقىن نەشر قىلىنغان بولۇپ، مەزمۇنى جەڭ مەيدانى خەۋەرلىرىدىن تارتىپ دىنىي مۇنازىرىلەرگىچە بولغان ھەر قايسى تەرەپلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ [ecrats.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGqhVsqfPsFciGsej82bei8Zw6x1aaBWWvvmDB8kJW_fjSOkZGUD3anRi93vVWWSLuTbaArozVyagzfXAiXheMcTA6-RIgIvjDtGK6R-yiET2tKzfR02x1jS5BUQGwFtUTk4gvwkTGgEfhoF_-aFfVrwsqk)。دىققەت قىلىشقا ئەرزىيدىغىنى شۇكى، بۇ ژۇرناللاردا ھازىر ئادەتتە Monero (مونېرو) ئىئانە ئادرېسى بار بولۇپ، بۇ خىل يۇقىرى دەرىجىدە نامسىز شىفىرلىق پۇللار ئارقىلىق دۇنياۋى مالىيە نازارەتچىلىكىدىن قېچىشقا ئۇرۇنماقتا [ecrats.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGqhVsqfPsFciGsej82bei8Zw6x1aaBWWvvmDB8kJW_fjSOkZGUD3anRi93vVWWSLuTbaArozVyagzfXAiXheMcTA6-RIgIvjDtGK6R-yiET2tKzfR02x1jS5BUQGwFtUTk4gvwkTGgEfhoF_-aFfVrwsqk)。

ئۈچىنچى قىسىم: ئېتىقادنىڭ بۇرمىلىنىشى ۋە مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ قايتۇرما زەربىسى

مۇسۇلمانلارنىڭ نۇقتىئىنەزىرىدىن قارىغاندا، «جانلىق نەشر تورى» تارقاتقان مەزمۇنلار ئىسلام ئەقىدىلىرىنىڭ ئېغىر دەرىجىدە بۇرمىلىنىشىدۇر. ئۇلار «جىھاد» دېگەن مۇقەددەس كۈرەش ئۇقۇمىنى ئايرىمىچىلىقى يوق زوراۋانلىققا ئايلاندۇرۇپ، «خەلىپىلىك» دېگەن تارىخىي ئارزۇنى تېررورلۇق ھۆكۈمرانلىقىغا ئايلاندۇرۇۋەتتى. بۇ خىل قىلمىش ئىسلام فىقھىدا «پىتنى» (قالايماقانچىلىق/سىناق) دەپ ئاتىلىدۇ، بۇ ئەسەبىيلەر بولسا ئاساسىي ئېقىم ئالىملىرى تەرىپىدىن «خاۋارىجلار» (توغرا يولدىن ئازغان ئەسەبىيلەر) دەپ قارىلىدۇ [institute.global](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHFXZnA_6GLdrcKjaoZ4Kb7jOxMOAxIP-bENinbQiFFA2D_a0IU_zy5lhzcOMFTMWqFN-vPxeXa1sTb6J9BXN-rCkxj3f2MCBYODmLhsho6cdpN-hfNAesSHsQjfvyUXxEiQ2CYQfeTrVO4p1MclBaOdN-V3mWUfENDD4HDAzxZiZuKa7Ar2r_qslOuAVpfcDFeC2uOrlay-MuHSNko)。

### 1. ئالىملارنىڭ دىنىي رەددىيەلىرى دۇنيادىكى 100 دىن ئارتۇق داڭلىق ئىسلام ئالىمى ۋە رەھبەرلىرى قۇرئان ۋە ھەدىس نۇقتىئىنەزىرىدىن ISIS نىڭ ئىدېئولوگىيەسىگە قارشى كۆپ قېتىم ئوچۇق خەت ئېلان قىلىپ، رەددىيە بەرگەن [cair.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFIoM4i7JL04ewvfl3b5syTCpqFKupjtNVLEnt5XEn3EXUQbHLlkhc0klbHmUIjXEm_aP25tAsYR3GaNWFHT9thcfY-7D6Ax57CpcUJy2NPfbL4d6RusiEC_soYUQP4ztG0T6jbNglGXWXmRppA0waNcKmo8Bysl83LLsb6KjyuD00RVcYRup8Rse7VX0n9UDYvpD0TSm9i5jBG-uHbEZxv682hUxt3yw==)。ئۇلار ئىسلام دىنىنىڭ بىگۇناھلارنى ئۆلتۈرۈشنى، دىنغا مەجبۇرىي كىرگۈزۈشنى، بولۇپمۇ قانۇنىي ھوقۇق بولماي تۇرۇپ ئۇرۇش ئېلان قىلىشنى قاتتىق مەنئى قىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى. لېكىن، «جانلىق نەشر تورى» ئالگورىزىم ئارقىلىق بۇ توغرا ئاۋازلارنى توسۇپ، ئوقۇرمەنلەر ئۈچۈن يېپىق بىر «ئېكولۇق ئۆي» (echo chamber) يارىتىپ بەردى.

### 2. جەمئىيەتنىڭ رەقەملىك چىدامچانلىقى «جانلىق نەشر تورى»نىڭ سىڭىپ كىرىشىگە دۇچ كەلگەندە، نۇرغۇن مۇسۇلمان تەشكىلاتلىرى رەقەملىك سۇپىلاردىن پايدىلىنىپ قايتۇرما تەشۋىقات ئېلىپ بارماقتا. مەسىلەن، شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ۋە غەربىي ئافرىقىدا، يەرلىك ئىماملار TikTok ۋە Instagram دا قىسقا سىنلارنى ئېلان قىلىپ، مۇلايىم، ئاقىلانە ئۇسۇلدا ئەقىدىلەرنى چۈشەندۈرۈپ، ياشلارنىڭ توردا ئۇچرايدىغان ئەسەبىي تۇزاقلارنى تونۇۋېلىشىغا ياردەم بەرمەكتە [umsu.ac.id](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHxYIFp_26vLd-gEzgdEp6Zr8B0DAdTd8rT9e0xoi1bKACc-5Ei2QcGeUcoOTdNUlZF300XhDknPQo3C_9dqcl1TTBJgLdiSTHMta0-yvHjJvxgrLEi4XmymX4d106JOSSnwnkZOdrTb-ZXQJo_MPrKgr4tU1R69maZLUa2wAVi)。

تۆتىنچى قىسىم: خەلقئارا ئۇچۇر بىخەتەرلىكىگە بولغان يوشۇرۇن تەھدىت

«جانلىق نەشر تورى» پەقەت بىر تەشۋىقات قورالى بولۇپلا قالماي، ئۇ يەنە دۇنياۋى ئۇچۇر بىخەتەرلىكىگە كۆپ تەرەپلىمىلىك تەھدىت ئېلىپ كەلمەكتە.

### 1. ئىجتىمائىي زىددىيەتنى كەسكىنلەشتۈرۈش ۋە «يالغۇز بۆرە» ھۇجۇملىرى بۇ سۇپا ساختا ئۇچۇر ۋە نەپرەت سۆزلىرىنى تارقىتىش ئارقىلىق، ئوخشىمىغان مىللەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى توقۇنۇشنى قەستەن قۇتراتماقتا. 2025-يىلى، ISIS 14 دۆلەتتە 1218 قېتىم ھۇجۇم قوزغاپ، 5700 دىن ئارتۇق ئادەمنىڭ ئۆلۈمى ياكى يارىلىنىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارغانلىقىنى ئېلان قىلدى [counterextremism.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHJQqchBTGe38bEXGmjd9PnCSI7DNuykbp29D4KI2oQ7wEHBxKWZ8H7lWSSZF6avlHvggkmxcMIfEcIHutmAcpdJQScXho8lxK2-OcXRbzOfgye3rDONPtJ5Fdi4RXO8im4VMgvIRdYxsX90MP7wmRORP17_GemSaLjvS8QcZST-Akgr1Yo00j5NNT8Na3CvW4pgVCAedzWTSqfkJsLzluvo_0cTTP-Q-GdY9Q-ghxqmEZYnWzqQEGL_Q==)。بۇ ھۇجۇملارغا قاتناشقۇچىلارنىڭ كۆپىنچىسى «جانلىق نەشر تورى»دا ئەسەبىيلەشكەن «يالغۇز بۆرە»لەر بولۇپ، ئۇلارنىڭ تەشكىلات بىلەن جىسمانىي ئالاقە ئورنىتىشىنىڭ ھاجىتى يوق، پەقەت توردا كەلگەن كۆرسەتمە بىلەنلا ھۇجۇم قوزغىيالايدۇ. بۇ خىل «مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن تېررورىزم» ئەنئەنىۋى تېررورىزمغا قارشى تۇرۇش چارىلىرىنى غايەت زور خىرىسقا دۇچ كەلتۈردى.

### 2. تور بىخەتەرلىكى مۇتەخەسسىسلىرىنى قوبۇل قىلىش ئەندىشە قىلارلىقى شۇكى، ب د ت دوكلاتىدا كۆرسىتىلىشىچە، ISIS تور بىخەتەرلىكى مۇتەخەسسىسلىرىنى ئاكتىپلىق بىلەن قوبۇل قىلماقتا [8world.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFp6X1DiFo6PNitqQ6FTC7_rrlAKQPbKq6U-c0OlfDqUaQ6wwVzj5sET6tvgzgIQAwQflido5J1hI_qswk_hCcsGAwdxIq1k2Al8kjGQ95Dy5c_UP2rIQ39NSTc54gTv66Xv3IGksx_O4Kd)。ئۇلار بۇ ئىختىساسلىقلاردىن پايدىلىنىپ تېخىمۇ ئىلغار شىفىرلاش قوراللىرىنى تەرەققىي قىلدۇرۇشقا، ھەتتا مۇھىم ئۇل ئەسلىھەلەرگە قارىتىلغان تور ھۇجۇملىرىنى پىلانلاشقا ئۇرۇنماقتا. گەرچە ھازىرچە چوڭ كۆلەملىك مۇۋەپپەقىيەتلىك دېلولار بايقالمىغان بولسىمۇ، ئەمما بۇ خىل نىيەتنىڭ ئۆزىلا خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ يۇقىرى دەرىجىدە ھوشيار بولۇشىنى تەلەپ قىلىدۇ.

بەشىنچى قىسىم: جۇغراپىيەلىك سىياسىي تەسىرى: ساھېلدىن خۇراسانغىچە

«جانلىق نەشر تورى»نىڭ تارقىلىش يوللىرى دۇنيا جۇغراپىيەلىك سىياسىي داۋالغۇشلىرى بىلەن زىچ باغلانغان. ئافرىقىنىڭ ساھېل رايونىدا، باشقۇرۇش بوشلۇقى ۋە نامراتلىق سەۋەبىدىن، ئەسەبىي تەشۋىقاتلار مۇنبەت تۇپراق تاپتى. ئافغانىستان ۋە ئوتتۇرا ئاسىيادا بولسا، «ئىسلام دۆلىتى خۇراسان ئۆلكىسى» (ISIL-K) بۇ سۇپىدىن پايدىلىنىپ يەرلىك ھاكىمىيەتلەرگە داۋاملىق رىقابەت ئېلان قىلماقتا ۋە ئەتراپتىكى دۆلەتلەرگە سىڭىپ كىرمەكتە [un.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEn_yNgW04jhe6t_9gkfTbV6SkU3cX6vUoVeROhVXWuPYMoUTbBDnP2doq_z3cE0V4kISeZDAhbsokureNQHmfeawvbtaw1PilM-gz-WdnV9dfRQaUyGEcu8SP9Cg==)。

بۇ خىل چېگرا ھالقىغان رەقەملىك سىڭىپ كىرىش رايوننىڭ مۇقىملىقىنى بۇزۇپلا قالماي، مۇسۇلمان دۆلەتلەرنىڭ خەلقئارادىكى ئوبرازىغىمۇ زىيان يەتكۈزدى. ئۈممەتنىڭ بىر ئەزاسى بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بىز «جانلىق نەشر تورى»غا زەربە بېرىشنىڭ پەقەت بىخەتەرلىك مەسىلىسىلا ئەمەس، بەلكى ئېتىقاد شەرىپىنى قوغداشنىڭ زۆرۈر تەدبىرى ئىكەنلىكىنى تونۇپ يېتىشىمىز كېرەك.

خۇلاسە: ئىتتىپاقلىق ۋە رەقەملىك ساۋادلىققا چاقىرىق

«ئىسلام دۆلىتى جانلىق نەشر تورى»نىڭ ئېغىر تەھدىتىگە دۇچ كەلگەندە، يالغۇز ھەربىي زەربە بېرىش ياكى تېخنىكىلىق توسۇشلا يېتەرلىك ئەمەس. خەلقئارا جەمئىيەت، بولۇپمۇ مۇسۇلمانلار دۇنياسى تېخىمۇ ئەتراپلىق تاقابىل تۇرۇش ئىستراتېگىيەسىنى قوللىنىشى كېرەك:

1. رەقەملىك ساۋادنى ئۆستۈرۈش: ياشلارنى سۈنئىي ئىدراك ئارقىلىق ياسالغان ساختا مەزمۇنلارنى تونۇۋېلىشقا ئۆگىتىش، ئەسەبىي تەشۋىقاتلارغا قارشى ئىممۇنىتېت كۈچىنى ئاشۇرۇش. 2. دىنىي يېتەكچىلىكنى كۈچەيتىش: ئاساسىي ئېقىم ئالىملىرىنىڭ رەقەملىك بوشلۇقتا ئاۋاز چىقىرىشىنى قوللاش، ئىسلام ئەقىدىلىرىنى چۈشەندۈرۈش ھوقۇقىنى قايتۇرۇۋېلىش. 3. خەلقئارالىق ھەمكارلىق: ھەر قايسى دۆلەت ھۆكۈمەتلىرى بىلەن تېخنىكا شىركەتلىرى ھەمكارلىقنى كۈچەيتىپ، مەركەزلەشتۈرۈلمىگەن سۇپىلاردىكى قانۇنسىز مەزمۇنلارغا بىرلىكتە زەربە بېرىشى، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا پۇقرالارنىڭ قانۇنىي مەخپىيەتلىكىنى قوغدىشى كېرەك.

«جانلىق نەشر تورى» رەقەملىك دەۋردىكى بىر ئۆسمە، ئەمما بىز ئىتتىپاقلىقنى ساقلاپ، ئىسلام دىنىنىڭ تىنچلىق، ئادالەت دېگەندەك يادرولۇق قىممەت قاراشلىرىدا چىڭ تۇرساق، بۇ قاراڭغۇلۇق ئاخىرى ھەقىقەت نۇرى بىلەن تارقىلىپ كېتىدۇ.

---

پايدىلانغان مەنبەلەر: 1. TRENDS Research & Advisory: AI-Driven Influence Operations: Threats to Middle Eastern Information Sovereignty (2026-02-11) 2. EdgeTheory: Islamist AI Deepfakes: Detecting ISIS Recruitment Narratives (2026-02-18) 3. UN Security Council Report S/2025/482: Threats posed by ISIL (Da'esh) and Al-Qaeda (2025-07-24) 4. Counter Extremism Project (CEP): ISIS Celebrates 2025 Attacks, Calls for Lone-Actor Attacks in 2026 (2026-01-12) 5. ORF Online: Staying in the Feed: The Islamic State's Digital Survival Strategy (2026-01-08) 6. Profile News: ISIS Uses AI: UN Experts Warn of Rising Terror Threats (2025-08-21)