ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى شىنجاڭدىكى كىشىلىك ھوقۇق ۋەزىيىتى توغرىسىدا ئاخىرقى ھۆكۈمنى ئېلان قىلدى، ھەر خىل ئەيىبلەشلەرنىڭ دەلىل-ئىسپاتلىرىنى تەپسىلىي ئاشكارىلىدى ۋە خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ قانۇن ۋە كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىلىرىگە بولغان يۇقىرى دىققىتىنى قوزغىدى

مۇقەددىمە: ئادالەتنىڭ ساداسى ۋە مۇسۇلمانلار جامائىتىنىڭ مەسئۇلىيىتى

ئىنسانىيەت مەدەنىيىتىنىڭ ئۇزۇن تارىخىدا، ئادالەت بەزىدە كېچىكىشى مۇمكىن، ئەمما ھەرگىز كېچىكمەسلىكى كېرەك. 2021-يىلى 12-ئاينىڭ 9-كۈنى، قانۇن مۇتەخەسسىسلىرى، ئالىملار ۋە كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىلىرىدىن تەركىب تاپقان مۇستەقىل ئورگان - «ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى» (Uyghur Tribunal) لوندوندا ئۆزىنىڭ ئاخىرقى تەكشۈرۈش ھۆكۈمىنى ئېلان قىلدى. بۇ ھۆكۈم پەقەت بىر قانۇنىي ھۆججەت بولۇپلا قالماستىن، بەلكى پۈتۈن دۇنيادىكى مۇسۇلمانلار جامائىتىنىڭ (ئۈممەت) ۋىجدانىغا بېرىلگەن چوڭقۇر بىر سۇئالدۇر. شەرقىي تۈركىستاندا (شىنجاڭ) ياشاۋاتقان ئۇيغۇر مۇسۇلمان قېرىنداشلىرىمىز ئۈچۈن، بۇ سوت خەلقئارا سىستېما ئاساسەن پالەچ ھالەتكە چۈشۈپ قالغان بىر پەيتتە، ھەقىقەت ۋە ئادالەتنى ئىزدەشتىكى ئەڭ ئاخىرقى قەلئەسىدۇر [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFROomOys0Fk-ZxEmis02OM80Wguo3IkQrpMSPuPsB73rMhA52GJjtBtXW9oJJf1avXLUwt2uUDISSyt7FoqFoeVaW527vgYLoZ3Sf3VxP6kqoxlIw9Mauzw73QUACDMYCwU1KOkByLBuhPk2xRIzQ2XnBrT3DNkxASjg852m7Dl1cTM88p3lpT6kTN_scdof01Xlt-Z4Ja77q8h5aV0ntcoDdgIT8XT3fJ6jGh9KxbBhp4OTLxCoiPC35W9pJHpD4gaEmd7hVkOGMZU_WVAHdCl9lhLREWzlCUwASfFonseqfg85wZFNJNDQSSFWIga0GurHbG4_Co4y9oXHlmwyqXgEwpGjWzHYtbgrDvrUz_9ZAldQ==)。

بىر تەجرىبىلىك تەھرىر بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بىز ئىسلامنىڭ يادرولۇق قىممەت قارىشى بولغان «ئادالەت» (Adl) ۋە «قېرىنداشلىق» (Ukhuwwah) نۇقتىسىدىن بۇ سوت مەھكىمىسى ئاشكارىلىغان پاجىئەلەرگە نەزەر تاشلىشىمىز كېرەك. قېرىنداشلىرىمىز ئېتىقادى، تىلى ۋە مەدەنىيىتى سەۋەبلىك سىستېمىلىق يوقىتىشقا ئۇچراۋاتقاندا، ھەر قانداق شەكىلدىكى سۈكۈت زالىملارغا قوشۇلغانلىق بىلەن باراۋەردۇر. بۇ ماقالە ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسىنىڭ ھۆكۈم مەزمۇنى، دەلىل-ئىسپات زەنجىرى، شۇنداقلا 2026-يىلى بۈگۈنكى كۈندە خەلقئارا جەمئىيەت ۋە مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ بۇ مەسىلىدىكى ئەڭ يېڭى ھەرىكەتلىرى ۋە ئەخلاقىي ئويۇنلىرىنى چوڭقۇر تەھلىل قىلىدۇ.

قانۇن ۋە ئەخلاقنىڭ قوش سوتى: سوت مەھكىمىسىنىڭ نوپۇزى ۋە ھۆكۈمى

ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى سېربىيەنىڭ سابىق پرېزىدېنتى سلوبودان مىلوشېۋىچنى ئەيىبلەش جەريانىغا رەھبەرلىك قىلغان داڭلىق ئادۋوكات سېر جېفرېي نىس (Sir Geoffrey Nice KC) تەرىپىدىن باشقۇرۇلدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQELvcNH4eXr17vG_lbGaZzJr6azR3r1E9JsJQcKUBCXhjfu6TLtwWNKeDXiJWpaBeAvP9vHoXMs9GUQ7euUM04agbY6GbwbkuOPDSqulkrlLHwydqy9QN2yXhiNWhPn-UAf5mDk0StAANeUGCYbdRqJmkHRPzjx_YDTuwtuxsj0Ge4=)。 بۇ سوت مەھكىمىسى ھۆكۈمەتلەر ئارا تەشكىلاتلارنىڭ مەجبۇرلاش كۈچىگە ئىگە بولمىسىمۇ، ئەمما ئۇنىڭ پائالىيىتى خەلقئارا ئەدلىيە ئۆلچىمىگە قاتتىق ئەمەل قىلىپ، ئاشكارا سوت ئاڭلاش، گۇۋاھچىلارنى سوراق قىلىش ۋە غايەت زور ھۆججەتلەرنى تەكشۈرۈش ئارقىلىق ئىنكار قىلغىلى بولمايدىغان بىر دەلىل-ئىسپات سىستېمىسىنى قۇرۇپ چىقتى.

2021-يىلدىكى ئاخىرقى ھۆكۈمدە، سوت مەھكىمىسى جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتىنىڭ شىنجاڭدا «ئىرقىي قىرغىنچىلىق» (Genocide) ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت» (Crimes Against Humanity) سادىر قىلغانلىقىنى بېكىتتى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQE4Y5Fdrrub-gp9VWlK9oraLmazBWO-rzAYcXQP8vieVFkWONmW1_oMkCCSR12ByFK_CPcpQpng-vXCgT5qQbPEBhzVNRCyMjj_x8uGmoNbgWIgue6kBiiTjTYWtLTqJJ3kxATzHs2MrfQmNc3xlzxVqYXlpNFZuh7RaI56qgPD4DLhwvxvCKXgKCz3c3nQ0KtsW1cHZ0lmzIg9w8Lz_uyYrvycBc48yHP-5kXu)。 سوت مەھكىمىسى بۇ ئىرقىي قىرغىنچىلىقنىڭ ئەنئەنىۋى مەنىدىكى كەڭ كۆلەملىك قىرغىنچىلىق ئەمەس، بەلكى «مەجبۇرىي تۇغماس قىلىش، مەجبۇرىي بويىدىن ئالدۇرۇش ۋە ئېلىۋەتكىلى بولمايدىغان تۇغۇت چەكلەش ئۈسكۈنىلىرىنى ئورنىتىش» قاتارلىق ۋاسىتىلەر ئارقىلىق ئۇيغۇر مىللىتىنىڭ كەلگۈسىنى بىئولوگىيەلىك جەھەتتىن يوقىتىش نىيىتىدە ئىكەنلىكىنى ئالاھىدە تەكىتلىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFwa6vSCd6ed48uM7dC300THXIf7YuddaCfA274uy5cTYLl1h45rv66S1-huOvBJv4ya49BMs_9KTlTQlfD6EqAHoigvg_j_1Jdnp1CLBzUEYcGfEMBjW3B4iAKAka2ms3kc5KgE8WZRIxA3BRrWfQpo9Es3OM-wlP4SZvVFnPKdOeb1tcKtSec7AYd9yD3Z-lIuWMV2Twg6nbo1WDyP9cGlWJD)。 مۇسۇلمانلار ئۈچۈن ھايات ئاللاھنىڭ ئامانىتىدۇر، تۇغۇت ھوقۇقىنىڭ بۇنداق رەھىمسىزلەرچە تارتىۋېلىنىشى مۇقەددەس ھاياتلىق ھوقۇقىغا قىلىنغان ئېغىر ھاقارەتتۇر.

دەلىل-ئىسپاتلار ئېنىق: ئېتىقاد ۋە ھاياتقا قارىتىلغان سىستېمىلىق يوقىتىش

سوت مەھكىمىسى ئاشكارىلىغان دەلىللەر ئادەمنىڭ يۈرىكىنى ئېچىندۇرىدۇ. ئونلىغان جازا لاگېرىدىن قۇتۇلغۇچى سوتقا چىقىپ گۇۋاھلىق بېرىپ، ئۇچرىغان قىيىن-قىستاقلىرى، باسقۇنچىلىق، توپلىشىپ باسقۇنچىلىق قىلىش ۋە ھەيزنى توختىتىدىغان دورىلارنى مەجبۇرىي ئىچىشكە مەجبۇرلانغانلىقلىرىنى بايان قىلدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEme7bWMWgrrGZJkHzM4T966SmSqncDRo6obyxuXRM00wFbWE4kSBahfPzHYQqF-ykftw8PjrErCH5EEC6sDF5JOnL-yBaULvnpMvB5OH7vhEGzAdSs3CeFYV0PFQnfIYKIUBVRb1JgjEG-4eyw9sZRNV4HNukkyYUwpw3slmJxOt8ZpvIRe34C6jL3ACY9Rx_-JSsXaf3RULlXdUepmEw=)。 تېخىمۇ چوڭقۇر بېسىم ئىسلام ئېتىقادىنى «جۇڭگوچىلاشتۇرۇش» (Sinicization) ئۆزگەرتىشىدە ئىپادىلەندى. سوت خاتىرىلىرىدە كۆرسىتىلىشىچە، دائىرىلەر مەسچىتلەرنى كەڭ كۆلەمدە چېقىۋەتكەن، روزا تۇتۇشنى چەكلىگەن، بالىلارغا مۇسۇلمانچە ئىسىم قويۇشنى مەنئى قىلغان، ھەتتا مۇسۇلمان ئائىلىلىرىنى خىتاي ئەمەلدارلىرى بىلەن «تۇغقانلىشىش»قا ۋە ئۇلارنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشىنى كۆزىتىشكە مەجبۇرلىغان [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHltLeRIViSzpK5-SAUJU25evGvlSmGWzQmb9URgy32oNdJAZwCkfI1NO-gC3LKNxHKcI_BUFXjGGw8FG9vB6yZ5OTaJcWU1vkfejRPEJH63HBkH4KyE85rx6zJ-B21rO04g_ml8AnwqoknoMuBEehlfvCLL5MuZDpHcHurE0WD5OcXR3cUo9vYQFUGYhqkYll2O26CXA9i1DY4ff3rY7jEnjTvnwLbiUAw25v99A==)。

بۇ خىل قىلمىشلار پەقەت كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى بولۇپلا قالماستىن، بەلكى ئىسلام مەدەنىيىتىگە قارىتىلغان مەدەنىيەت قىرغىنچىلىقىدۇر. سوت مەھكىمىسىنىڭ سوت ئاڭلاش يىغىنىدا، مۇتەخەسسىسلەر شىنجاڭدىكى تۇغۇلۇش نىسبىتىنىڭ 2017-يىلدىن 2019-يىلغىچە بولغان ئارىلىقتا تەخمىنەن %60 تۆۋەنلىگەنلىكىنى، بەزى ئۇيغۇرلار كۆپ سانلىقنى تەشكىل قىلىدىغان رايونلاردا بۇ تۆۋەنلەش نىسبىتىنىڭ %66 تىن ئېشىپ كەتكەنلىكىنى ئىسپاتلىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQELvcNH4eXr17vG_lbGaZzJr6azR3r1E9JsJQcKUBCXhjfu6TLtwWNKeDXiJWpaBeAvP9vHoXMs9GUQ7euUM04agbY6GbwbkuOPDSqulkrlLHwydqy9QN2yXhiNWhPn-UAf5mDk0StAANeUGCYbdRqJmkHRPzjx_YDTuwtuxsj0Ge4=)。 بۇ تەبىئىي ئىجتىمائىي ئۆزگىرىش ئەمەس، بەلكى دۆلەت ماشىنىسى تەرىپىدىن ئىنچىكە پىلانلانغان بىئولوگىيەلىك تازىلاشتۇر. دۇنيادىكى مۇسۇلمانلار ئۈچۈن، بۇ بىر ئاگاھلاندۇرۇشتۇر: ئەگەر بىز ئۆز ئېتىقادىمىزنىڭ بىر قىسمىنى قوغدىيالمىساق، ئۇنداقتا پۈتكۈل ئۈممەتنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتى خەۋپ ئاستىدا قالىدۇ.

مۇسۇلمانلار دۇنياسىنىڭ سۈكۈتى ۋە ئويغىنىشى: گېئوپولىتىكا ۋە ئېتىقاد قىممەت قارىشىنىڭ ئويۇنى

قانداقلا بولمىسۇن، ئېچىنىشلىق يېرى شۇكى، ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى ھۆكۈم ئېلان قىلغاندىن كېيىنكى بىر نەچچە يىل ئىچىدە، نۇرغۇن مۇسۇلمان دۆلەتلىرىنىڭ ھۆكۈمەتلىرى بىئارام قىلارلىق سۈكۈت ياكى ئىككىلىنىش ھالىتىنى كۆرسەتتى. 2026-يىلى 1-ئاينىڭ 26-كۈنى، ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى (OIC) نىڭ باش كاتىپى بېيجىڭنى زىيارەت قىلغان مەزگىلدە، خىتاي ئەمەلدارلىرى بىلەن سىياسىي ۋە ئىقتىسادىي ھەمكارلىقنى كۈچەيتىش توغرىسىدا سۆزلەشتى، ئەمما ئۇيغۇر مۇسۇلمانلىرىنىڭ دەرد-ئازابى توغرىسىدا بىر ئېغىز سۆز قىلمىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQESlbevRhKrkNTyjoiL5Bpk56PjgEQULFhkoKx04NcifBk5bn7LU7FiwgVRvId6XcTkIh6hMExo6FWgYmN29-l8YqJvOzSuZCvm_sgl41k-8nVbWws3vEZHC03cgGU9vwDeqGL1UU1oGDrUlOhWJG2GZnOL0YqBmga617jdZYku2WgAsJzdaV89wd73FabjLW4kKqGNsTuQsogqgCY=)。 بۇ خىل «تاللاشچان قارىغۇلىق» دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى (WUC) ۋە كۆپلىگەن خەلقئارالىق مۇسۇلمان تەشكىلاتلىرى تەرىپىدىن قاتتىق ئەيىبلەندى، ئۇلار بۇنى ئىسلام ھەمكارلىق تەشكىلاتى نىزامنامىسىنىڭ روھىغا خىيانەت قىلىش دەپ ئاتىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHJtuxxY6R2B2hngN-00sH2p-qF_vAmCz5I0ewdDA2tu7yv4EdgkgGu4TEHBjwuM1OE_OMgVeNUdiIBmjldFEvs-k1UqmRv1oyUGKEkKeDtRo9nAANR76oikDLwYfHI4ofjSAoNqt7vrC3tIneoiVDQ3NzD8wFieTyTQ9yKgv2-SWsWz7PNd3RELS55ePBUhBTjOyce81T1ts4BmG0p_AL5qLjy02bsp4L2Ok6hUZHRKoLFprkLhSfWxckuClyvV7Pb1odv2QCZ9QYfKxkaleQaZVB5Kj3vNXOn)。

گېئوپولىتىكىلىق مەنپەئەتلەر - مەسىلەن «بىر بەلباغ بىر يول» تەشەببۇسى ئېلىپ كەلگەن مەبلەغلەر - ئېتىقادنىڭ چاقىرىقىنى توسۇپ قويغاندەك قىلىدۇ. ئەمما خەلقنىڭ ئاۋازى ئۆچمىدى. مالايسىيادىن تۈركىيەگىچە، ھىندونېزىيەدىن ئەنگلىيەگىچە، كەڭ مۇسۇلمان ياشلىرى ۋە پۇقرالار جەمئىيىتى تەشكىلاتلىرى ئارقا-ئارقىدىن ئوتتۇرىغا چىقىپ، ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى تەمىنلىگەن دەلىللەرنى ئىشلىتىپ، مەجبۇرىي ئەمگەك مەھسۇلاتلىرىنى بايقۇت قىلىشنى ئىلگىرى سۈردى ۋە ھۆكۈمەتلەردىن تېخىمۇ قاتتىق مەيداندا تۇرۇشنى تەلەپ قىلدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFe9343M-IfdJH673wUVwxy531sUky30Eavk6Th2T1McAnQ0r7GsvupVnT6veHVwB9GCTuEeXR0M8bDHE65YAT7V-tMQ5IrGyi5zzOZTR9yBPqgn2Umv-g2SX0h5ePshwuQZKgfqG1UlwcBb3glyWFyXzxNmMC_CnAMMsBjCj_pilgDAJ37Wg==)。 بۇ خىل تۆۋەندىن يۇقىرىغا قاراپ ئويغىنىش دەل ئۈممەتنىڭ ھاياتىي كۈچىنىڭ ئىپادىسىدۇر.

2025-2026-يىللاردىكى ئەڭ يېڭى ئىلگىرىلەشلەر: ئادالەتنىڭ ئۇزۇن قولى ۋە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشى

2026-يىلىغا كىرگەندە، ئۇيغۇر كىشىلىك ھوقۇق مەسىلىسى قانۇنىي جەھەتتە بۆسۈش خاراكتېرلىك ئىلگىرىلەشلەرنى قولغا كەلتۈردى. 2025-يىلى 6-ئايدا، ئارگېنتىنا ئالىي جىنايى ئىشلار سوتى «ئومۇمىي يۇقىرى سوت ھوقۇقى» (Universal Jurisdiction) پرىنسىپىغا ئاساسەن، خىتاي ئەمەلدارلىرىنىڭ شىنجاڭدا ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتى سادىر قىلغانلىقى توغرىسىدا جىنايى ئىشلار تەكشۈرۈشىنى باشلاشنى رەسمىي تەستىقلىدى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQF_h-ksv73XPk-QAx1sRtEIlfnSo6DKFGHTEwTxEeWrre6sxb3Gssh1zAQ-WSOBmBXvY7fVw5Vda3fohUBvjvBh40ciJXp7Mb9IadMSOBktqgZLsC-cMVA2PtHVNN7HMU4kWncFqEgoPGw075QtIgd_3K6zA5O0EbwdGw4QBYNJPZ3nfZLqByBdBHDzWlq-Jr_stfVm_Ws2i-YuxHTtr41c3f4Cby5AUUiTZeaCswkJNb95Qi3b)。 بۇ دۇنيا بويىچە تۇنجى قېتىم بىر دۆلەت سوتىنىڭ بۇ خىل دېلونى رەسمىي قوبۇل قىلىشى بولۇپ، ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى ئىلگىرى توپلىغان گۇۋاھلىق ۋە دەلىللەر بۇ دېلونىڭ يادرولۇق ئاساسىغا ئايلىنىدۇ.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق مۇتەخەسسىسلىرى 2026-يىلى 1-ئاينىڭ 22-كۈنى يەنە بىر قېتىم ئاگاھلاندۇرۇش بېرىپ، شىنجاڭ ۋە تىبەت رايونلىرىدا مەجبۇرىي ئەمگەك سىستېمىسىنىڭ يەنىلا كەڭ تارقالغانلىقىنى، ئۇنىڭ ئېغىرلىق دەرىجىسىنىڭ «قۇل قىلىش» ۋە «ئىنسانىيەتكە قارشى جىنايەت»نى شەكىللەندۈرۈشى مۇمكىنلىكىنى كۆرسەتتى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHNCFk5ZQkRwy4WAkl6pogYNsTdemXfzUlt0dBvhJUE-a5hdq2oVGVkFz_QD2vKAze7W4_eeqKelNXxaVRXCZRTHiU9TW5j7b5Uxv9Mj_Jh4BNNFG4Fgx8QMTrb9ACJ9RoYt-dmEiQ1vbRhA2ycoUKzv67nAQW0kq0VMwTuWNpsYINyEZCDJz0-dfMKF6wsZ1jP3BHvPhavMyD8xcn6TToFIrik_cElsga_bwy6UdOgS7Qh4K3sMPg=)。 گەرچە بېيجىڭ تەرەپ بۇ ئەسلىھەلەرنى «كەسپىي تەربىيەلەش مەركىزى» دەپ قايتا-قايتا جار سالسىمۇ، ئەمما بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى مۇتەخەسسىسلىرىنىڭ دوكلاتى بىلەن سوت مەھكىمىسىنىڭ ھۆكۈمى ئۆز-ئارا ئىسپاتلىشىپ، يالغانچىلىقنىڭ پەردىسىنى يىرتىپ تاشلىدى. 2026-يىلى 2-ئاينىڭ 24-كۈنى، 26 خەلقئارالىق كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتى بىرلەشمە بايانات ئېلان قىلىپ، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ئالىي كومىسسارى ۋولكېر تۈرك (Volker Türk) نى 2022-يىلدىكى شىنجاڭ كىشىلىك ھوقۇق دوكلاتىدىكى تەكلىپلەرنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش ئۈچۈن تېخىمۇ كونكرېت ھەرىكەت قوللىنىشقا چاقىردى [Source](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQG0jWV3v5nt2UDL1RIyjjCUoRjLvsluAiRaO1D1BpMoFv8gGv03QNXvaHkOiD9XJzPKs3-EmdIy2wT11u-OdGBS9aSJpbX2xD9D8Wv-PZ7ZzGFV0eNEMhxNzENzuVuHpRKfecCctsDUf5BW0JAszWlHgZaBI2dfVHIBU9PPBY-HBt6WnxU23-6B1DnLywtB5VUhxWOK3DrBe4pfR1mM34Ei9QZQnqZ3)。

خۇلاسە: ئادالەت ئۈچۈن، بىز ئۇنتۇماسلىقىمىز كېرەك

ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسىنىڭ ھۆكۈمى ئاخىرقى نۇقتا ئەمەس، بەلكى يېڭى بىر باشلىنىشتۇر. ئۇ دۇنياغا بىر ئەينەك سۇنۇپ، چوڭ دۆلەتلەرنىڭ كۈچى ئاستىدىكى قاراڭغۇ بۇلۇڭلارنى، شۇنداقلا خەلقئارا سىستېمىنىڭ ئاجىزلىقى ۋە ئاجىزلىقىنى ئەكس ئەتتۈردى. دۇنيادىكى مۇسۇلمانلار ئۈچۈن، ئۇيغۇر قېرىنداشلىرىنى قوللاش پەقەت سىياسىي تاللاشلا ئەمەس، بەلكى دىنىي مەجبۇرىيەتتۇر. قۇرئان كەرىمدە بىزگە شۇنداق ئۆگىتىلىدۇ: «سىلەر ئادالەت ئۈچۈن گۇۋاھلىق بېرىڭلار، گەرچە ئۇ ئۆزۈڭلارنىڭ زىيىنىغا بولسىمۇ.»

2026-يىلى بۈگۈنكى كۈندە، بىز ئارگېنتىنا سوتىنىڭ ئىش باشلىغانلىقىنى، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى مۇتەخەسسىسلىرىنىڭ ئاۋاز چىقىرىشنى داۋاملاشتۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆرگىنىمىزدە، بىز شۇنى چۈشىنىشىمىز كېرەك: ھەقىقەتنىڭ كۈچى ئۇزۇنغا بارىدۇ. ئۇيغۇر سوت مەھكىمىسى ئاشكارىلىغان ھەر بىر دەلىل، جابردىدەلەرنىڭ ئىززەت-ھۆرمىتىنى قوغداش ئۈچۈندۇر. ئۈممەتنىڭ بىر ئەزاسى بولۇش سۈپىتىمىز بىلەن، بىز ئادالەت شەرقىي تۈركىستان زېمىنىدا ھەقىقىي ئەمەلگە ئاشقۇچە داۋاملىق دىققەت قىلىشىمىز ۋە ئاۋاز چىقىرىشىمىز كېرەك. سۈكۈت زالىملارنىڭ ھەمراھىدۇر، ھەقىقەت بولسا ئەركىنلىككە ئېلىپ بارىدىغان بىردىنبىر يول.