سېنت لۇئىس چۆمۈلدۈرۈش داسنىڭ ئەسلىدە مەملۇكلار داسى ئىكەنلىكى

ئادەتتە «سېنت لۇئىس چۆمۈلدۈرۈش داسى» (Baptistère de Saint Louis) دەپ ئاتىلىدىغان بۇ قىممەتلىك بۇيۇم، ئەسلىدە 1325-1340-يىللار ئارىلىقىدا سۈرىيە ياكى مىسىردا ياسالغان، ئالتۇن-كۈمۈش يۈگۈرتۈلگەن مەملۇكلار دەۋرىگە ئائىت مىس داستۇر. بۇ ئەسەر فرانسىيە پادىشاھى لۇئىس IX ۋاپات بولۇپ نەچچە ئون يىلدىن كېيىن ياسالغان بولۇپ، ئۇنىڭ فرانسىيە خان جەمەتىگە ئائىت نامى ئەسلى مەنبەسىنى ئەكس ئەتتۈرمەيدۇ.

مۇقاۋا سۈرىتى سۈنئىي ئەقىل ياردىمىدە ئىجاد قىلىنغان تارىخىي قايتا تەسۋىر بولۇپ، مەلۇم بىر يادىكارلىق، ئۇستا ياكى ئەسەرنىڭ فوتوسى ئەمەس.

ماتېرىيال، قۇرۇلۇش ۋە ئىشلىتىش

مەزكۇر داس بىر پارچە مىس تاختىنى سوقۇپ شەكىللەندۈرۈش ۋە ئويۇپ ئالتۇن-كۈمۈش سىملارنى كىرىشتۈرۈش (توقۇش) تېخنىكىسى بىلەن ياسالغان. ئۇنىڭدا ئۇستا مېتالچى مۇھەممەد ئىبنى ئەل-زەيننىڭ ئىمزاسى كۆپ يەردە تەكرارلىنىدۇ. داسنىڭ ئىچى ۋە سىرتىدىكى بەلۋاغلاردا مەملۇك ئوردا ئەمەلدارلىرى، ئاتلىق ئەسكەرلەر، ئوۋ مەنزىرىلىرى ۋە سۇ ئاستى جانلىقلىرىنىڭ تەسۋىرلىرى ئىنتايىن ئىنچىكە ئىشلەنگەن.

قانداق توغرا تونۇيمىز؟

بۇ داسنىڭ ئەسلىدە قايسى ئەمەلدار ياكى پادىشاھ ئۈچۈن ياسالغانلىقى ئېنىق ئەمەس، ئەمما ئۇ ئوردىدا قول يۇيۇش ۋە ھەشەمەت كۆرسىتىش ئۈچۈن دۇنياۋى مەقسەتتە ئىشلىتىلگەن. كېيىنچە فرانسىيەگە ئېلىپ بېرىلىپ، خان جەمەتى بوۋاقلىرىنى چۆمۈلدۈرۈش مۇراسىمىغا ماسلاشتۇرۇلغان. مۇزېيلاردا بۇ ئەسەرنى چۈشەندۈرگەندە، ئۇنىڭ كېيىنكى خىرىستىئانچە ئىشلىتىلىش تارىخى بىلەن ئەسلىدىكى 14-ئەسىر مەملۇك ئوردا سېخىدىكى كېلىپ چىقىشىنى ئېنىق ئايرىش زۆرۈردۇر.

مەنبەلەر

• Louvre Collections: Basin Called the Baptistère de Saint Louis — date, materials, signatures and dimensions.
• Louvre: Mamluk Masterpieces — current curatorial framing and attribution.
• Louvre: Mamluks Educational Dossier — inlay technique, iconography and French biography.