Γιατί οι μουσουλμάνοι λένε αλχαμντουλιλάχ όταν φταρνίζονται

Γιατί οι μουσουλμάνοι λένε αλχαμντουλιλάχ όταν φταρνίζονται

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

Τα τρία λόγια που ανταλλάσσονται μετά το φτάρνισμα, ποιος τα λέει και τι αναφέρουν τα χαντίθ όταν ο έπαινος δεν ακούγεται ή το φτάρνισμα επαναλαμβάνεται.

Πολλοί μουσουλμάνοι λένε αλχαμντουλιλάχ όταν φταρνίζονται, ακολουθώντας τη διδασκαλία του Προφήτη Μωάμεθ ότι ο άνθρωπος που φταρνίζεται δοξάζει τον Αλλάχ. Όποιος ακούσει τον έπαινο μπορεί να απαντήσει γιαρχαμουκαλλάχ, ζητώντας από τον Αλλάχ να δείξει έλεος σε εκείνον που φταρνίστηκε. Έπειτα, ο πρώτος μπορεί να ζητήσει καθοδήγηση και ευημερία για εκείνον που του απάντησε. Με αυτή τη σειρά εμφανίζονται τα τρία λόγια στην αφήγηση του Αμπού Χουράιρα στο Σαχίχ αλ-Μπουχάρι.

Όταν ακούσετε την ανταλλαγή, παρατηρήστε πώς εναλλάσσονται οι δύο φωνές. Η ελληνική ευχή «γείτσες» βοηθά να καταλάβετε πότε ακούγεται η απάντηση, ενώ το νόημά της προκύπτει από τα αραβικά λόγια. Γι’ αυτό παρατίθενται παρακάτω τα αραβικά, η κατά προσέγγιση προφορά και μια ελληνική απόδοση για κάθε φράση. Η θέση της φράσης μέσα στην ανταλλαγή δείχνει και ποιος μιλά.

Τι σημαίνει το αλχαμντουλιλάχ μετά το φτάρνισμα

Η φράση σημαίνει «ο έπαινος ανήκει στον Αλλάχ». Στο Σαχίχ αλ-Μπουχάρι 6224 ο Αμπού Χουράιρα μεταδίδει ότι ο άνθρωπος που φταρνίζεται λέει πρώτος τα εξής.

الْحَمْدُ لِلَّهِ

Η κατά προσέγγιση μεταγραφή είναι al-ḥamdu lillāh. Τον έπαινο προς τον Αλλάχ μπορεί να τον πει κάποιος είτε βρίσκεται μόνος του είτε ανάμεσα σε ανθρώπους που ενδέχεται να απαντήσουν. Η αφήγηση ξεκινά από εκείνον που φταρνίζεται και στη συνέχεια περνά στον ακροατή. Ο οδηγός για το αλχαμντουλιλάχ και άλλες κοινές αραβικές εκφράσεις εξηγεί πώς χρησιμοποιούνται τα ίδια λόγια και σε άλλες περιστάσεις.

Στο λατινικό αλφάβητο μπορεί να δείτε τη φράση ενωμένη, alhamdulillah, ή χωρισμένη, al-hamdu lillah. Και οι δύο γραφές μπορούν να παραπέμπουν στην ίδια αραβική γραμμή. Η μεταγραφή βοηθά με τον ήχο, ενώ η μετάφραση εξηγεί το νόημα. Σε προσωπικές σημειώσεις, μπορείτε να γράψετε το πρωτότυπο σε μια γραμμή, την προφορά στην επόμενη και το νόημα στην τρίτη.

Το γειτονικό Σαχίχ αλ-Μπουχάρι 6223 βρίσκεται στο κεφάλαιο για το φτάρνισμα και το χασμουρητό. Καθώς περιγράφει την αντίδραση μετά το φτάρνισμα, αναφέρεται και στο ότι ο ακροατής άκουσε τον έπαινο. Για να εντοπίσετε τη διδασκαλία μέσα στη συλλογή, διαβάστε το 6223. Για να δείτε τα τρία λόγια με τη σειρά, ανοίξτε το 6224. Οι δύο αναφορές βοηθούν όποιον θέλει να ελέγξει τι ακριβώς λέει το κείμενο.

Τι λέει όποιος ακούσει τον έπαινο

Το ίδιο χαντίθ καταγράφει μια σύντομη δέηση. Όποιος ακούει τον άνθρωπο που φταρνίστηκε να δοξάζει τον Αλλάχ, του απευθύνει αυτά τα λόγια.

يَرْحَمُكَ اللَّهُ

Η κατά προσέγγιση μεταγραφή είναι yarḥamuka llāh, συχνά γραμμένο yarhamukallah. Σημαίνει «ο Αλλάχ να σε ελεήσει». Ο ακροατής απευθύνει τη φράση σε εκείνον που φταρνίστηκε. Σε κείμενα για τους κανόνες ευγένειας, αυτή η δέηση λέγεται τασμίτ. Η αιγυπτιακή Νταρ αλ-Ιφτά εξηγεί τον όρο σε αραβική γνωμοδότηση για την απάντηση μετά το φτάρνισμα, στην οποία παραπέμπει στην ίδια ανταλλαγή.

Η στιγμή της απάντησης θυμίζει την ανάλογη ευχή άλλων γλωσσών. Το συγκεκριμένο αίτημα στα αραβικά είναι να δείξει ο Αλλάχ έλεος στον άνθρωπο που φταρνίστηκε. Αν κάνετε εξάσκηση με κάποιον, γράψτε «ακροατής» δίπλα σε αυτή τη δεύτερη φράση. Ο άνθρωπος που φταρνίστηκε έχει ήδη πει την πρώτη. Το παράδειγμα βοηθά επίσης να κατανοήσετε πώς μια ντουά, δηλαδή δέηση, μπορεί να ενταχθεί σε μια συνηθισμένη συνομιλία.

Τι μπορεί να απαντήσει ο άνθρωπος που φταρνίστηκε

Αφού ο ακροατής ζητήσει έλεος για εκείνον που φταρνίστηκε, η αφήγηση περιγράφει πώς ο πρώτος ανταποδίδει με μια δέηση για τον ακροατή.

يَهْدِيكُمُ اللَّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ

Η κατά προσέγγιση μεταγραφή είναι yahdīkumu llāhu wa yuṣliḥu bālakum. Ζητά από τον Αλλάχ να καθοδηγήσει εκείνους στους οποίους απευθύνεται και να φέρει σε τάξη τις υποθέσεις τους. Μια άλλη δυνατή απόδοση μιλά για τη βελτίωση της κατάστασής τους. Και οι δύο διατυπώσεις εξηγούν το ίδιο αίτημα. Το τρίτο μέρος το λέει ο άνθρωπος που μίλησε και στην αρχή. Αν σας ενδιαφέρει η ελληνική απόδοση, μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη τη δέηση ως μία πρόταση, κρατώντας μαζί το αίτημα για καθοδήγηση και το αίτημα για την τακτοποίηση των υποθέσεων.

Σε άλλη αφήγηση η πρώτη φράση περιλαμβάνει έπαινο προς τον Αλλάχ σε κάθε περίσταση. Το Τζάμι ατ-Τιρμιδί 2960 μεταδίδει αυτή τη διατύπωση από τον Αμπού Αγιούμπ και διατηρεί τις δύο απαντήσεις. Η επεξήγηση του γραφείου του μουφτή των Ομοσπονδιακών Εδαφών της Μαλαισίας αναφέρεται τόσο στο σύντομο όσο και στο μακρύτερο άνοιγμα. Όταν ακούτε μια άγνωστη εκδοχή, συγκρίνετε το πρώτο μέρος με την αφήγηση όπου εμφανίζεται. Και άλλοι καθημερινοί έπαινοι, όπως πριν ή μετά το φαγητό, έχουν συγκεκριμένο πλαίσιο και πηγή.

Σε ένα φύλλο μελέτης μπορείτε να σημειώσετε με τη σειρά τον έπαινο του πρώτου ανθρώπου, το αίτημα του ακροατή για έλεος και την απάντηση του πρώτου. Προσθέστε μια σύντομη ελληνική απόδοση δίπλα σε κάθε αραβική φράση. Στη συνομιλία οι τρεις γραμμές μπορεί να ακουστούν σε λίγα δευτερόλεπτα, οπότε βοηθά να ξέρετε ποιος απευθύνεται σε ποιον και για ποιο πράγμα προσεύχεται.

Γιατί μερικές φορές ακούγεται μεγαλύτερη πρώτη φράση

Μερικοί προσθέτουν λίγες λέξεις μετά το αλχαμντουλιλάχ. Η αφήγηση του Αμπού Αγιούμπ διευκρινίζει ότι ο έπαινος στον Αλλάχ εκφράζεται σε κάθε περίσταση. Στο Τζάμι ατ-Τιρμιδί 2738 ο Νάφι μεταδίδει ένα άλλο περιστατικό. Κάποιος φταρνίστηκε κοντά στον Ιμπν Ουμάρ, δόξασε τον Αλλάχ και πρόσθεσε χαιρετισμό ειρήνης προς τον Απόστολο. Ο Ιμπν Ουμάρ αναγνώρισε τα λόγια αυτά και εξήγησε ποια διατύπωση είχε διδαχθεί για το φτάρνισμα. Έδωσε τη μορφή που μιλά για έπαινο προς τον Αλλάχ σε κάθε περίσταση.

Οι δύο διατυπώσεις εξυπηρετούν την ίδια πράξη, τον έπαινο. Η μεγαλύτερη προσδιορίζει ότι ο έπαινος αφορά κάθε περίσταση. Αν σας ενδιαφέρει το ακριβές κείμενο, η σύντομη μορφή εμφανίζεται στο Μπουχάρι 6224 και οι μεγαλύτερες διατυπώσεις έχουν δικές τους καταχωρίσεις στον Τιρμιδί. Στις σημειώσεις για καθεμία είναι πρακτικό να κρατάτε τη φράση μαζί με τον αριθμό της αφήγησης, ώστε να μπορείτε να την ξαναβρείτε.

Μπορεί να σας φανεί ότι η μεγαλύτερη φράση ανήκει στη δεύτερη γραμμή μόνο και μόνο επειδή έχει περισσότερες λέξεις. Διαβάστε και τις δύο εκδοχές βάζοντας την ετικέτα «άνθρωπος που φταρνίστηκε» πριν από καθεμία. Στη συνέχεια προσθέστε στη δεύτερη γραμμή την απάντηση του ακροατή. Έτσι γίνεται σαφές πότε αλλάζει ο ομιλητής, όποια εκδοχή του επαίνου και αν ακούσει.

Τι γίνεται όταν ακούγεται το φτάρνισμα αλλά δεν ακούγεται έπαινος

Στο Σαχίχ αλ-Μπουχάρι 6225 δύο άνθρωποι φταρνίζονται μπροστά στον Προφήτη, ο οποίος απαντά στον έναν. Όταν τον ρωτούν γιατί, εξηγεί ότι ο ένας δόξασε τον Αλλάχ και ο άλλος δεν το έκανε. Στο Σαχίχ Μούσλιμ 2992 καταγράφεται παρόμοια διάκριση σε περιστατικό στο οποίο ο Αμπού Μούσα απαντά στον έναν και εξηγεί τη στάση του στον άλλον.

Σε αυτές τις αφηγήσεις η δέηση για έλεος ακολουθεί τον έπαινο. Στην καθημερινότητα, αν κάθεστε στο διπλανό θρανίο, μπορεί να ακούσετε κάποιον να φταρνίζεται και να χάσετε μια πολύ σιγανή φράση. Μπορείτε να εξηγήσετε σε όποιον μαθαίνει την εθιμοτυπία ποια είναι η συνθήκη που περιγράφουν οι αφηγήσεις, κρατώντας χωριστά όσα ακούσατε εσείς από όσα ενδέχεται να είπε ο άλλος.

Οι καταχωρίσεις έχουν σημασία επειδή δείχνουν τόσο την περίσταση όσο και την εξήγηση. Ένας πίνακας που λέει μόνο «φτάρνισμα, έπειτα μια ευχή» αφήνει αδιευκρίνιστο ποιος μιλά και τι άκουσε. Ο οδηγός για την ανάγνωση και εξακρίβωση της πηγής ενός χαντίθ περιγράφει πώς μπορείτε να κρατήσετε τα στοιχεία που χρειάζεται ένας άλλος αναγνώστης για να ανατρέξει στην ίδια αφήγηση.

Τι αναφέρουν οι πηγές όταν το φτάρνισμα επαναλαμβάνεται

Το Σούναν Ιμπν Μάτζα 3714 περιλαμβάνει αφήγηση που μιλά για απάντηση μέχρι και τρεις φορές και στη συνέχεια περιγράφει διαφορετικά την επανάληψη του φταρνίσματος. Το γραφείο του μουφτή της Μαλαισίας χρησιμοποιεί αυτό το χωρίο για να συζητήσει την ανταπόκριση του ακροατή. Αναφέρει ως τρόπο φροντίδας έπειτα από αλλεπάλληλα φταρνίσματα τη δέηση για υγεία και εξακολουθεί να αποδίδει τον έπαινο σε εκείνον που φταρνίζεται.

Η αιγυπτιακή Νταρ αλ-Ιφτά συγκεντρώνει αφηγήσεις και νομικές συζητήσεις που αναφέρουν δύο ή τρεις απαντήσεις. Συζητά επίσης τη δυνατότητα δέησης για ανάρρωση από εκείνο το σημείο και έπειτα. Όταν ακούτε να αναφέρεται κάποιος αριθμός, ρωτήστε τι μετρά. Οι σχετικές αφηγήσεις συζητούν πόσες φορές επαναλαμβάνει ο ακροατής τη συνηθισμένη ευχή. Ο αριθμός αφορά την εθιμοτυπία και η κατάσταση της υγείας είναι χωριστό ζήτημα.

Σε μια οικογένεια ή σε ομάδα μελέτης, κάποιος μπορεί να θυμάται δύο απαντήσεις και άλλος τρεις. Για να δείτε από πού προκύπτει καθεμία, μπορείτε να διαβάσετε το χωρίο του Ιμπν Μάτζα για τις τρεις και τη γνωμοδότηση της Νταρ αλ-Ιφτά για την παρουσίαση περισσότερων αφηγήσεων. Έπειτα επιστρέψτε στο 6224 για να εξασκηθείτε στη σειρά των τριών λόγων, η οποία αποτελεί διαφορετικό ερώτημα από το πόσο συχνά επαναλαμβάνεται η απάντηση.

Κάλυψη του προσώπου και διακριτικότητα μετά το φτάρνισμα

Στο Τζάμι ατ-Τιρμιδί 2745 ο Αμπού Χουράιρα μεταδίδει ότι, κατά το φτάρνισμα, ο Προφήτης κάλυπτε το πρόσωπό του με το χέρι ή με το ρούχο του και χαμήλωνε τον ήχο. Αυτό το χωρίο δίνει ένα παράδειγμα συμπεριφοράς την ώρα του φταρνίσματος. Το Μπουχάρι 6224 δίνει τα λόγια που ακολουθούν. Σε ένα μάθημα μπορούν να αναφερθούν και τα δύο, με ξεχωριστή παραπομπή για την πράξη και για τη συνομιλία.

Για επανάληψη, ζητήστε από έναν αναγνώστη να πει τον έπαινο, από έναν δεύτερο να εκφράσει την ευχή για έλεος και από τον πρώτο να κλείσει με τη δέηση για καθοδήγηση. Ανοίξτε το Μπουχάρι 6224 και ελέγξτε την εναλλαγή των φωνών. Αν η ερώτησή σας είναι τι γίνεται όταν το φτάρνισμα επαναλαμβάνεται ή όταν δεν ακούσατε έπαινο, σημειώστε χωριστά την πηγή που περιγράφει αυτό το περιστατικό. Έτσι ένας αναγνώστης μπορεί να βρει την εκάστοτε απάντηση στην αντίστοιχη αφήγηση.