Σε τι πιστεύουν οι μουσουλμάνοι; Τα έξι άρθρα της ισλαμικής πίστης

Σε τι πιστεύουν οι μουσουλμάνοι; Τα έξι άρθρα της ισλαμικής πίστης

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost

Τι λένε τα έξι άρθρα της πίστης για τον Θεό, τους αγγέλους, τις Γραφές, τους προφήτες, την Έσχατη Ημέρα και τη θεία βούληση; Πηγές από το Κοράνι και το χαντίθ.

Οι μουσουλμάνοι πιστεύουν σε έναν Θεό και στον Μωάμεθ ως απεσταλμένο του Θεού. Μια διαδεδομένη σουνιτική παρουσίαση του ιμάν, δηλαδή της πίστης, αναφέρει έξι άρθρα: πίστη στον Θεό, στους αγγέλους, στις αποκαλυμμένες Γραφές, στους απεσταλμένους, στην Έσχατη Ημέρα και στη θεία απόφαση. Ο κατάλογος προέρχεται από τη γνωστή μαρτυρία Σαχίχ Μούσλιμ 8a, που συχνά ονομάζεται χαντίθ του Γαβριήλ. Πολλά από τα θέματα εμφανίζονται μαζί και στο Κοράνι 4:136.

Στη μαρτυρία ένας επισκέπτης ρωτά χωριστά για το Ισλάμ, την πίστη και την άριστη άσκηση της λατρείας. Στο τέλος ο Μωάμεθ τον αναγνωρίζει ως τον Γαβριήλ. Η ερώτηση για την πίστη οδηγεί στα έξι άρθρα. Η ερώτηση για το Ισλάμ οδηγεί στις πρακτικές που είναι γνωστές ως οι Πέντε Πυλώνες του Ισλάμ. Η διάκριση είναι χρήσιμη όταν συναντάμε και τους δύο καταλόγους σε μια εισαγωγή στη θρησκεία.

Για να δείτε τη σχέση των πηγών, συγκρίνετε το Κοράνι 4:136 με το χαντίθ του Γαβριήλ. Ο στίχος αναφέρει πέντε από τα θέματα μαζί. Η μαρτυρία τα παραθέτει σε απάντηση για την πίστη και συμπεριλαμβάνει ρητά τη θεία απόφαση. Η διατύπωση των έξι άρθρων συνοψίζει τη μαρτυρία. Τα κορανικά χωρία που ακολουθούν είναι συγκεκριμένα παραδείγματα και μπορεί να έχουν διαφορετική σειρά.

Η πίστη στον έναν Θεό είναι η αφετηρία

Το αραβικό όνομα Αλλάχ σημαίνει Θεός, και το ταουχίντ είναι η διδασκαλία για τη μοναδικότητά του. Το Κοράνι 112, αλ-Ιχλάς, περιγράφει τον Θεό ως έναν και χωρίς όμοιο. Στην ισλαμική πίστη η λατρεία απευθύνεται στον Θεό. Η ίδια πεποίθηση εκφράζεται στη σαχάντα, τη δήλωση πίστης. Τα δύο μέρη της ομολογούν τη λατρεία μόνο του Θεού και αναγνωρίζουν τον Μωάμεθ ως απεσταλμένο του.

Τα δύο μέρη συνδέουν την πίστη στον Θεό με τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η καθοδήγηση στους ανθρώπους. Ο Μωάμεθ παρουσιάζεται ως απεσταλμένος. Είναι άνθρωπος που έχει αναλάβει να μεταφέρει την αποκάλυψη. Σε μια σύντομη εξήγηση διαβάστε πρώτα τι λέει για τον Θεό και μετά τι λέει για τον Μωάμεθ. Η λέξη απεσταλμένος προσδιορίζει τον ρόλο του σε σχέση με τον Θεό.

Η μοναδικότητα του Θεού βοηθά να καταλάβουμε και πώς μια σύντομη θρησκευτική έκφραση βρίσκει θέση στην καθημερινότητα. Ο οδηγός για τη σημασία και τη χρήση της μπισμιλλάχ περιγράφει την επίκληση του ονόματος του Θεού όταν ξεκινά κάτι. Μια φράση πριν από μια πράξη μπορεί να εκφράζει μια πεποίθηση. Η φράση και η διδασκαλία της συνδέονται μέσα στη θρησκευτική ζωή.

Η πίστη στους αγγέλους και ο ρόλος του Γαβριήλ στην αποκάλυψη

Στην ισλαμική πίστη οι άγγελοι ανήκουν στον αθέατο κόσμο. Το Κοράνι 2:285 αναφέρει στον ίδιο στίχο την πίστη στον Θεό, στους αγγέλους, στις Γραφές και στους απεσταλμένους. Το Κοράνι 2:97 κατονομάζει τον Γαβριήλ, ή Τζιμπρίλ, και τον παρουσιάζει να μεταφέρει την αποκάλυψη στον Μωάμεθ με τη θέληση του Θεού. Στο χαντίθ του Γαβριήλ εμφανίζεται και ως ο επισκέπτης που θέτει τις ερωτήσεις για το Ισλάμ και την πίστη.

Τα δύο κείμενα του δίνουν διαφορετικό ρόλο σε κάθε σκηνή. Το ένα αφορά τη μετάδοση της αποκάλυψης. Το άλλο αφηγείται μια συνομιλία που διδάσκει όσους παρευρίσκονται. Και στις δύο αφηγήσεις ο άγγελος έχει ρόλο δοσμένο από τον Θεό. Η σύνδεση κάθε αφήγησης με το χωρίο της δείχνει τι διδάσκει η παράδοση για τους αγγέλους, χωρίς να χρειάζεται να αντλήσουμε συμπέρασμα από μια εικόνα ή από μία μόνο μεταφρασμένη λέξη.

Οι αποκαλυμμένες Γραφές περιλαμβάνουν το Κοράνι και παλαιότερες αποκαλύψεις

Οι μουσουλμάνοι θεωρούν το Κοράνι αποκάλυψη προς τον Μωάμεθ. Το άρθρο της πίστης αφορά ευρύτερα τα βιβλία που αποκάλυψε ο Θεός. Το Κοράνι 3:3 μιλά για την αποκάλυψη στον Μωάμεθ και για την προγενέστερη Τορά και το Ευαγγέλιο. Το Κοράνι 5:46 συνδέει το Ευαγγέλιο με τον Ιησού και αναφέρει την Τορά που προηγήθηκε. Πρόκειται για αναφορές σε προγενέστερη αποκάλυψη στην αφήγηση του ίδιου του Κορανίου.

Ο αναγνώστης μπορεί να παρακολουθήσει αυτά τα ονόματα μέσα στα συμφραζόμενα της κάθε θρησκείας. Το Κοράνι έχει τη δική του αφήγηση για όσα έδωσε ο Θεός σε προγενέστερους προφήτες. Μια ιουδαϊκή ή χριστιανική περιγραφή ενός κανόνα απαντά σε διαφορετικό ερώτημα για τα κείμενα και την παράδοση της αντίστοιχης κοινότητας. Εδώ το άρθρο εκφράζει μια ισλαμική πίστη για τη θεία αποκάλυψη, μαζί με την αποκάλυψη που οι μουσουλμάνοι απαγγέλλουν ως Κοράνι.

Ως αντικείμενο, ένα γραπτό αντίγραφο μπορεί να δείξει πώς οι άνθρωποι διαβάζουν και μεταδίδουν το κείμενο. Ο οδηγός για τη διακόσμηση και τα σημάδια ανάγνωσης του Κορανίου δείχνει πώς οργανώνεται η θέση του αναγνώστη στη σελίδα. Οι αριθμοί σούρας και στίχου μάς οδηγούν στο ίδιο χωρίο σε αντίγραφα και μεταφράσεις, ακόμη και αν η σελιδοποίηση ή η διατύπωση της μετάφρασης διαφέρουν.

Η πίστη στους προφήτες εντάσσει τον Μωάμεθ σε παλαιότερη παράδοση

Οι μουσουλμάνοι αναγνωρίζουν προγενέστερους προφήτες, όπως τον Αβραάμ, τον Μωυσή και τον Ιησού. Στο Κοράνι 21:25, οι απεσταλμένοι πριν από τον Μωάμεθ λαμβάνουν την οδηγία να καλούν τους ανθρώπους στη λατρεία του Θεού. Το Κοράνι 33:40 αποκαλεί τον Μωάμεθ απεσταλμένο του Θεού και σφραγίδα των προφητών. Η διατύπωση αποτελεί βάση της ευρέως διαδεδομένης μουσουλμανικής πίστης ότι είναι ο τελευταίος προφήτης.

Για όποιον γνωρίζει τα βιβλικά ονόματα, ο Αβραάμ, ο Μωυσής και ο Ιησούς αποτελούν οικεία αφετηρία. Το Ισλάμ τούς δίνει ρόλο στη δική του αφήγηση για την προφητεία. Στα έξι άρθρα τα βιβλία και οι απεσταλμένοι καταγράφονται χωριστά. Το ένα σημείο αφορά την καθοδήγηση και το άλλο όσους έχουν αναλάβει να τη μεταφέρουν. Ο ρόλος του Γαβριήλ ως αγγέλου που φέρνει την αποκάλυψη διακρίνεται από εκείνον των ανθρώπινων προφητών.

Η Έσχατη Ημέρα αφορά την ανάσταση και τη λογοδοσία

Η Έσχατη Ημέρα αναφέρεται στην ανάσταση και στην κρίση του Θεού. Εκφράζει την πίστη ότι οι άνθρωποι θα λογοδοτήσουν στον Θεό για τη ζωή τους. Στο Κοράνι 99:7–8 εμφανίζονται ακόμη και πράξεις ελάχιστου βάρους. Η εικόνα κάνει συγκεκριμένη τη λογοδοσία, στρέφοντας την προσοχή σε πράξεις που εύκολα περνούν απαρατήρητες.

Η μαρτυρία του Σαχίχ Μούσλιμ διακρίνει την πίστη στην Έσχατη Ημέρα από την ερώτηση για το πότε θα έρθει η Ώρα. Η πρώτη ανήκει στον κατάλογο της πίστης. Η απάντηση στη δεύτερη δεν δίνει ημερομηνία. Η διάκριση βοηθά όταν διαβάζουμε για τη ζωή μετά τον θάνατο ή συναντάμε ισχυρισμό ότι κάποιος υπολόγισε το πότε. Το ένα κείμενο αφορά διδασκαλία για την ανάσταση και τη λογοδοσία. Ένας ισχυρισμός για τον χρόνο χρειάζεται δική του τεκμηρίωση.

Αγγλικές μεταφράσεις μπορεί να χρησιμοποιούν την Ημέρα της Κρίσης, την Έσχατη Ημέρα ή την Ημέρα της Ανάστασης για διαφορετικές όψεις συναφών εννοιών. Η κρίση αφορά τη λογοδοσία και η ανάσταση την έγερση μετά τον θάνατο. Η αναφορά στο χαντίθ του Γαβριήλ ανήκει στην απάντηση για την πίστη. Το σύντομο χωρίο στη σούρα 99 φωτίζει την έννοια με το παράδειγμα των πράξεων.

Η θεία απόφαση συνδέεται με τη γνώση του Θεού και την ανθρώπινη ευθύνη

Το καντάρ συχνά αποδίδεται ως θεία απόφαση ή θεϊκό μέτρο. Στο χαντίθ του Γαβριήλ αφορά το καλό και το κακό. Το Κοράνι 54:49 χρησιμοποιεί γλώσσα μέτρου ή απόφασης για τη δημιουργία. Το Κοράνι 76:3 μιλά για καθοδήγηση και για διαφορετικές ανθρώπινες απαντήσεις σε αυτή. Μαζί τα χωρία δίνουν μια αφετηρία για να καταλάβουμε γιατί η συζήτηση της θείας απόφασης περιλαμβάνει και την ανθρώπινη ευθύνη.

Μουσουλμάνοι θεολόγοι έχουν εξηγήσει με διαφορετικούς τρόπους τη σχέση ανάμεσα στη γνώση του Θεού, τη βούλησή του και τις ανθρώπινες πράξεις. Ο κατάλογος των έξι άρθρων προσδιορίζει την πεποίθηση και αφήνει χώρο για ευρύτερη συζήτηση. Ένα μικρό παράδειγμα είναι η καθημερινή έκφραση ινσαλλάχ, αν θέλει ο Θεός. Αναγνωρίζει ότι η επιθυμητή έκβαση εξαρτάται από τον Θεό. Μπορεί κανείς να σχεδιάζει κάτι και να χρησιμοποιεί τη φράση αναγνωρίζοντας ότι δεν εγγυάται τι θα συμβεί.

Τα άρθρα της πίστης, οι πρακτικές και οι άλλες μουσουλμανικές παραδόσεις

Η δήλωση πίστης, η καθημερινή προσευχή, το ζακάτ, η νηστεία του Ραμαζανιού και το προσκύνημα για όσους μπορούν να το πραγματοποιήσουν είναι οι Πέντε Πυλώνες στη γνωστή διατύπωση. Τα έξι άρθρα αφορούν πεποιθήσεις. Η διάκριση φαίνεται καθαρά στο χαντίθ του Γαβριήλ, όπου οι δύο ερωτήσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Μια πρακτική μπορεί να εκφράζει πίστη. Το ζακάτ είναι θρησκευτική υποχρέωση και η πίστη στην Έσχατη Ημέρα αφορά τη λογοδοσία που μπορεί να δίνει νόημα στην πράξη.

Άλλες μουσουλμανικές παραδόσεις οργανώνουν τη διδασκαλία με δικούς τους τρόπους. Οι διαλέξεις του Σαγίντ Σαΐντ Αχτάρ Ρίζβι για τις ρίζες της θρησκείας στον δωδεκαϊμαμικό σιιτισμό δίνουν πέντε επικεφαλίδες: τη μοναδικότητα του Θεού, τη θεία δικαιοσύνη, την προφητεία, το ιμαμάτο και την ανάσταση ή κρίση. Τρεις αντιστοιχούν καθαρά σε θέματα του σουνιτικού καταλόγου. Οι υπόλοιπες δείχνουν γιατί το μήκος δύο καταλόγων δεν αρκεί για να μάθουμε τι πιστεύει ένα άτομο ή μια σχολή για κάθε άλλο ζήτημα.

Οι πεποιθήσεις που αναφέρουν οι ίδιοι οι άνθρωποι αποτελούν άλλο είδος τεκμηρίου. Η έρευνα του Pew Research Center το 2012 για μουσουλμάνους σε 39 χώρες και εδάφη βρήκε ευρεία πίστη στον έναν Θεό και στον Μωάμεθ ως προφήτη του, μαζί με διαφοροποίηση σε άλλα ζητήματα και πρακτικές. Οι συνεντεύξεις έγιναν από το 2008 έως το 2012 στα μέρη που κάλυψε η έρευνα. Η έκθεση περιγράφει αυτούς τους συμμετέχοντες και εκείνη την περίοδο. Το Κοράνι, το χαντίθ και οι διαλέξεις τεκμηριώνουν διδασκαλίες.

Χωρία και πηγές για περαιτέρω ανάγνωση