Η ιστορία του προφήτη Ιμπραχίμ στο Κοράνι

Η ιστορία του προφήτη Ιμπραχίμ στο Κοράνι

Muslim Post Editorial Desk@muslimpost
0

Διαβάστε την ιστορία του Ιμπραχίμ στο Κοράνι, από τη διαμάχη για τα είδωλα και τη θεμελίωση της Κάαμπα έως τη δοκιμασία του γιου που δεν κατονομάζεται.

Ο προφήτης Ιμπραχίμ, γνωστός και ως Αβραάμ, καλεί τον λαό του να λατρεύει μόνο τον Θεό. Μαζί με τον γιο του Ισμαήλ θέτει τα θεμέλια του Ιερού Οίκου. Περνά επίσης μια δοκιμασία που αφορά έναν γιο του, του οποίου το όνομα δεν δίνεται στο συγκεκριμένο απόσπασμα. Οι σκηνές του Κορανίου απλώνονται σε διάφορες σούρες. Σε αυτές βλέπουμε τον Ιμπραχίμ να ρωτά τους ανθρώπους για τη λατρεία τους, να προσεύχεται για την οικογένεια και την πόλη του και να εμπιστεύεται τον Θεό μπροστά στον κίνδυνο.

Δύο παραπομπές βοηθούν να ξεχωρίσουμε λεπτομέρειες που συχνά ακούγονται μαζί σε μεταγενέστερες διηγήσεις. Στο 2:127, ο Ισμαήλ εργάζεται δίπλα στον Ιμπραχίμ. Στο 37:102–107, ο Ιμπραχίμ αφηγείται ένα όνειρο σε έναν γιο του και του μιλά χωρίς να τον κατονομάζει. Ο Ισχάκ, γνωστός στα ελληνικά ως Ισαάκ, κατονομάζεται σε άλλα αποσπάσματα. Στο 11:71, για παράδειγμα, η σύζυγος του Ιμπραχίμ πληροφορείται ότι θα γεννηθεί ο Ισχάκ. Κάθε στοιχείο ανήκει σε συγκεκριμένη σκηνή.

Ποιος είναι ο Ιμπραχίμ στο Κοράνι;

Η σούρα Μαριάμ παρουσιάζει τον Ιμπραχίμ ως άνθρωπο αληθινό και ως προφήτη στο 19:41–50. Ο διάλογος που ακολουθεί δείχνει τι του κοστίζει η ειλικρίνεια. Ρωτά τον πατέρα του γιατί λατρεύει πράγματα που ούτε ακούν ούτε βλέπουν ούτε μπορούν να τον βοηθήσουν. Ο πατέρας τον απειλεί αν επιμείνει. Ο Ιμπραχίμ τον αποχαιρετά με ευχή ειρήνης, λέει ότι θα ζητήσει από τον Κύριό του να τον συγχωρήσει και απομακρύνεται από τον λαό του και τα αντικείμενα λατρείας του. Η διαφωνία για τη λατρεία αρχίζει στο σπίτι και φέρνει σε δύσκολη θέση τον πατέρα και τον γιο.

Το 3:65–68 εξετάζει από άλλη πλευρά τη θέση του Ιμπραχίμ στην ιστορία των θρησκειών. Θυμίζει ότι η Τορά και το Ευαγγέλιο αποκαλύφθηκαν μετά την εποχή του. Τον περιγράφει ως χανίφ, αφοσιωμένο στον έναν Θεό και υποταγμένο στο θέλημά Του. Το απόσπασμα εστιάζει στο ποιον λατρεύει ο Ιμπραχίμ. Οι μουσουλμάνοι τον θεωρούν έναν από τους διαδοχικούς απεσταλμένους του Θεού. Ο οδηγός για τα έξι άρθρα της πίστης στο Ισλάμ εξηγεί τη θέση των προφητών και των απεσταλμένων στο ευρύτερο πλαίσιο της πίστης.

Τι ρωτά ο Ιμπραχίμ τον λαό του για τα είδωλα;

Στο 6:74–83, ο Ιμπραχίμ αμφισβητεί τη λατρεία των ειδώλων από τον πατέρα του και τον λαό του. Κατόπιν παρατηρεί ένα άστρο, τη σελήνη και τον ήλιο. Και τα τρία δύουν διαδοχικά. Η στροφή έρχεται στο 6:79, όταν δηλώνει ότι στρέφεται στον Δημιουργό των ουρανών και της γης. Το 6:83 αποδίδει στον Θεό το επιχείρημα που χρησιμοποιεί ο Ιμπραχίμ απέναντι στον λαό του. Η ανάγνωση ως το τέλος δείχνει πώς τα λόγια για τα ουράνια σώματα συνδέονται με τη διαφωνία στην κοινότητά του.

Στο 21:51–73 η ίδια ερώτηση οδηγεί σε δημόσια αντιπαράθεση. Ο Ιμπραχίμ ρωτά τους ανθρώπους γιατί παραμένουν αφοσιωμένοι σε αγάλματα. Εκείνοι λένε ότι τα λάτρευαν οι πρόγονοί τους. Όταν βρίσκουν τα περισσότερα είδωλα σπασμένα, ο Ιμπραχίμ στρέφει την προσοχή τους στο μεγαλύτερο άγαλμα, που μένει όρθιο. Ας ρωτήσουν τα ίδια τα είδωλα, αν μπορούν να μιλήσουν. Οι άνθρωποι αναγκάζονται να παραδεχτούν ότι δεν μπορούν να απαντήσουν. Στο τέλος ζητούν να κάψουν τον Ιμπραχίμ. Στον στίχο 69 ο Θεός προστάζει τη φωτιά να γίνει δροσερή και ακίνδυνη για εκείνον.

Η σύγκρουση εμφανίζεται και στο 37:83–98. Τα δύο αποσπάσματα δείχνουν πλάι πλάι ανθρώπους που βασίζονται σε όσα κατασκευάζουν και τον Ιμπραχίμ που λατρεύει Εκείνον που τους δημιούργησε. Στη σούρα 21, οι άνθρωποι για μια στιγμή αντιλαμβάνονται τι σημαίνει η ερώτηση και μετά επιστρέφουν στην προηγούμενη θέση τους. Ο Ιμπραχίμ σώζεται χάρη στον Θεό. Το κείμενο επιτρέπει να παρακολουθήσουμε τη συζήτηση και την έκβασή της χωρίς να προσθέσουμε έτος ή όνομα βασιλιά.

Το τέλος του 21:51–73 διηγείται και όσα ακολουθούν μετά τη φωτιά. Ο Ιμπραχίμ και ο Λουτ σώζονται σε μια γη ευλογημένη για τους λαούς. Κατόπιν αναφέρονται ως δώρα ο Ισχάκ και ο Γιακούμπ. Το απόσπασμα περιγράφει ηγέτες που καθοδηγούν με εντολή του Θεού και συνδέει την καθοδήγηση με αγαθά έργα, προσευχή και ελεημοσύνη. Από τη συζήτηση για το ποιος αξίζει τη λατρεία, η σούρα περνά στις πράξεις όσων λατρεύουν τον Θεό. Δίπλα στην αφήγηση για τη δοκιμασία του γιου, η κατάληξη δίνει άλλο ένα παράδειγμα ευθύνης που περνά από τη μια γενιά της οικογένειας στην άλλη.

Ποιοι είναι ο Ισμαήλ και ο Ισχάκ;

Ο Ιμπραχίμ αναφέρει τους δύο γιους στην προσευχή του στο 14:35–41. Στον στίχο 39 ευχαριστεί τον Θεό που του χάρισε τον Ισμαήλ και τον Ισχάκ στα γεράματά του. Ζητά ασφάλεια για την πόλη, προστασία από τη λατρεία των ειδώλων για τον ίδιο και τα παιδιά του και σταθερότητα στην προσευχή για τον ίδιο και τους απογόνους του. Έχει εγκαταστήσει ορισμένους συγγενείς του σε μια κοιλάδα δίχως καλλιέργειες κοντά στον Ιερό Οίκο και ζητά να στραφούν οι καρδιές ανθρώπων προς αυτούς. Στην ίδια προσευχή μιλά για τις συνθήκες ζωής τους και για τον λόγο που τους εγκατέστησε εκεί, ώστε να καθιερώσουν την προσευχή.

Οι γιοι εμφανίζονται σε διαφορετικά συμφραζόμενα. Στο 11:69–76 έρχονται επισκέπτες με καλά νέα. Ο Ιμπραχίμ τους προσφέρει φαγητό και ανησυχεί όταν δεν το αγγίζουν. Οι επισκέπτες τον καθησυχάζουν. Η σύζυγός του πληροφορείται ότι θα έρθει ο Ισχάκ και ύστερα από εκείνον ο Γιακούμπ, γνωστός και ως Ιακώβ. Η έκπληξη της ηλικιωμένης γυναίκας που μαθαίνει ότι θα κάνει παιδί δίνει στη σκηνή ανθρώπινη διάσταση. Στο 2:127, στο έργο στον Ιερό Οίκο συνεργάζεται με τον Ιμπραχίμ ο Ισμαήλ. Οι λέξεις του συγκεκριμένου αποσπάσματος βοηθούν να ξέρουμε για ποιον γιο μιλά η κάθε σκηνή.

Ποιος γιος εμφανίζεται στην αφήγηση της θυσίας;

Στο 37:83–113 ο Ιμπραχίμ ζητά ένα ενάρετο παιδί και ακούει ότι θα αποκτήσει έναν υπομονετικό γιο. Αργότερα διηγείται στον γιο του ότι τον είδε σε όνειρο να θυσιάζεται από τον ίδιο και ζητά τη γνώμη του. Ο γιος λέει στον πατέρα του να πράξει σύμφωνα με την εντολή και ότι ο ίδιος θα φανεί υπομονετικός, αν το θέλει ο Θεός. Ο Θεός καλεί τότε τον Ιμπραχίμ, επιβεβαιώνει ότι εκπλήρωσε το όραμα και χαρακτηρίζει το γεγονός φανερή δοκιμασία. Ο γιος σώζεται με άλλη προσφορά στη θέση του. Ακούγονται και οι δύο φωνές. Ο γιος ακούει για το όνειρο, απαντά με δικά του λόγια και δηλώνει πρόθυμος να υπομείνει.

Στο 37:102–107 δεν δίνεται το όνομα του αγοριού. Ο μεταγενέστερος στίχος 37:112 κατονομάζει τον Ισχάκ ως ενάρετο προφήτη. Πολλοί μουσουλμάνοι γνωρίζουν τον γιο του ονείρου ως Ισμαήλ. Ο μεσαιωνικός ερμηνευτής Ιμπν Καθίρ τον ταυτίζει με τον Ισμαήλ στο σχόλιό του για το 37:99–113. Ένα μέρος του επιχειρήματός του είναι ότι η είδηση για τον Ισχάκ μετά τη δοκιμασία αποτελεί χωριστή ανακοίνωση. Ο Ρέουβεν Φάιρστοουν καταγράφει στη μελέτη του για την ιστορία των ερμηνειών παραδόσεις που κατονομάζουν τον Ισχάκ και άλλες που κατονομάζουν τον Ισμαήλ. Και οι δύο αναγνώσεις μαρτυρούνται στα σχόλια. Η απουσία ονόματος στο 37:102–107 ελέγχεται απευθείας στους στίχους.

Η γραφή των ονομάτων ποικίλλει ανάλογα με τη γλώσσα της έκδοσης. Ο Αβραάμ είναι ο Ιμπραχίμ, ο Ισμαήλ απαντά σε άλλες γλώσσες ως Ισμαΐλ και ο Ισαάκ είναι ο Ισχάκ. Αν ο μεταφραστής προσθέτει όνομα σε αγκύλες ή σε υποσημείωση, ο αναγνώστης μπορεί να το συγκρίνει με τα γύρω λόγια. Στο 37:102 ο Ιμπραχίμ προσφωνεί το αγόρι ως γιο του. Στο 37:107 γίνεται λόγος για μεγάλη θυσία, χωρίς να ορίζεται ότι το ζώο ήταν κριάρι. Η προφορική ή εικονογραφημένη αφήγηση μπορεί στα δύο αυτά σημεία να δίνει περισσότερες λεπτομέρειες από όσες περιέχει ο στίχος.

Τι κάνουν ο Ιμπραχίμ και ο Ισμαήλ στην Κάαμπα;

Το 2:124–129 περιγράφει πώς ο Ιμπραχίμ και ο Ισμαήλ ορθώνουν τα θεμέλια του Οίκου. Ενώ εργάζονται, ζητούν από τον Θεό να δεχτεί το έργο τους. Ζητούν ακόμη να υποταχθούν σε Αυτόν οι ίδιοι και οι απόγονοί τους, να τους δείξει τις τελετές και να στείλει έναν απεσταλμένο από τους απογόνους τους. Νωρίτερα, ο Οίκος περιγράφεται ως τόπος επιστροφής και ασφάλειας. Το έργο των δύο συνδέεται με τους ανθρώπους που θα συγκεντρωθούν εκεί για να λατρέψουν τον Θεό.

Στην ισλαμική παράδοση, αυτός ο Οίκος είναι η Κάαμπα στη Μέκκα. Το 2:127 μιλά για τα θεμέλια χωρίς να δίνει χρόνο κατασκευής ή να εξηγεί πώς το σημερινό κτίσμα πήρε τη μορφή του αργότερα. Η κατεύθυνση της προσευχής λέγεται κίμπλα. Εξετάζεται σε χωριστό απόσπασμα, το 2:144–150, το οποίο καλεί τους πιστούς να στραφούν προς το Ιερό Τέμενος. Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης έχει μια ψηφιδωτή κόγχη προσευχής από το Ισφαχάν. Πρόκειται για μεταγενέστερο παράδειγμα για το πώς ένα τέμενος ή θρησκευτικό σχολείο έδειχνε την κατεύθυνση. Η κόγχη βοηθά τους πιστούς να προσανατολιστούν καθώς προσεύχονται στον Θεό.

Πώς συνδέεται η ιστορία με το χατζ και το Ίντ αλ Άντχα;

Το 22:26–37 συνδέει τον Ιμπραχίμ με τον χώρο του Οίκου και το κάλεσμα σε προσκύνημα. Στην αρχή, του δίνεται εντολή να καθαρίσει τον Οίκο για εκείνους που θα περπατήσουν γύρω του και για όσους θα στέκονται, θα υποκλίνονται και θα πέφτουν με το μέτωπο στο έδαφος κατά την προσευχή. Του ζητείται επίσης να αναγγείλει το προσκύνημα. Όταν το κείμενο μιλά για προσφορές, αναφέρει το μοίρασμα του φαγητού και δίνει έμφαση στην ευσέβεια. Αιώνες αργότερα, ένα οθωμανικό πλακίδιο απεικόνισε την Κάαμπα στο κέντρο του ιερού χώρου. Το Βρετανικό Μουσείο το χρονολογεί στα μέσα του 17ου αιώνα και θεωρεί πιθανό να προοριζόταν για ανάμνηση κάποιου προσκυνήματος. Η καταγραφή δείχνει πώς αποτυπώθηκε ο ιερός χώρος σε πολύ μεταγενέστερη εποχή.

Οι μουσουλμάνοι θυμούνται τη δοκιμασία του Ιμπραχίμ στο Ίντ αλ Άντχα, τη Γιορτή της Θυσίας. Το προσκύνημα και η γιορτή συνδέονται και έχουν διαφορετική εμβέλεια. Το χατζ περιλαμβάνει τελετές στη Μέκκα και γύρω από αυτήν. Όσοι μένουν στον τόπο τους γιορτάζουν επίσης το Ίντ αλ Άντχα. Ο οδηγός για τους πέντε πυλώνες του Ισλάμ εξηγεί το χατζ ως θρησκευτική πράξη. Η σύγκριση ανάμεσα στο Ίντ αλ Φιτρ και το Ίντ αλ Άντχα εξηγεί τη θέση των γιορτών στο ισλαμικό ημερολόγιο και γιατί η Γιορτή της Θυσίας συνδέεται με την προσφορά στους άλλους.

Από ποια αποσπάσματα να ξεκινήσει κανείς;

Ξεκινήστε με το 19:41–50 για τη συζήτηση με τον πατέρα του. Συνεχίστε με τα 6:74–83 και 21:51–73 για τη διαφωνία σχετικά με τη λατρεία. Το 14:35–41 περιέχει την προσευχή για την πόλη και την οικογένεια, ενώ το 2:124–129 παρουσιάζει το έργο με τον Ισμαήλ. Διαβάστε μαζί τους στίχους 37:99–113 για να δείτε τη μετάβαση από την προσευχή για παιδί στο όνειρο, την έκβαση της δοκιμασίας και τη μεταγενέστερη μνεία του Ισχάκ. Στο 22:26–37 ο Ιερός Οίκος εμφανίζεται στο πλαίσιο του προσκυνήματος και των προσφορών.

Η σειρά αυτή συγκεντρώνει συγγενικά χωρία για μια πρώτη ανάγνωση. Η σειρά των σουρών, η θεματική ανάγνωση και η ιστορική χρονολόγηση απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Σε μια σκηνή μπορούμε να δούμε τι προηγείται. Ο Ιμπραχίμ ρωτά τον λαό του πριν από την απειλή της φωτιάς και αφηγείται το όνειρο πριν τελειώσει η δοκιμασία. Σε άλλη σούρα μπορεί να αρχίζει νέα σκηνή χωρίς να αναφέρεται ημερομηνία ή χρονικό διάστημα. Μπορείτε να σημειώνετε ποιος κατονομάζεται, τι λέει και πώς τελειώνει το απόσπασμα. Έτσι φαίνονται τόσο τα θέματα που επανέρχονται όσο και οι λεπτομέρειες κάθε σκηνής.

Αποσπάσματα και τεκμήρια για περαιτέρω ανάγνωση