تىيانشان تالىپلار ئىتتىپاقى بولسا ئۇيغۇر جەمئىيىتى، ئىسلامىي مۇنازىرىلەر، رايون سىياسىتى ۋە مۇناسىۋەتلىك گېئو-سىياسىي ھەرىكەتلەرگە ئائىت مەسىلىلەر دائىرىسىدە ئوتتۇرىغا چىقىدىغان بىر تېما، ئۇقۇم ياكى ئاچقۇچلۇق سۆزدۇر.
بۇ بىلىم مەركىزى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى، ئۇيغۇر دىئاسپوراسى جەمئىيەتلىرى، شۇنداقلا مۇسۇلمان ئاز سانلىق مىللەتلەرنىڭ ھوقۇقى ۋە تەشۋىقاتىغا مۇناسىۋەتلىك تەشكىلاتلار، ھەرىكەتلەر، تاراتقۇلار ۋە ئۇقۇملار ئوتتۇرىسىدىكى مۇرەككەپ باغلىنىشنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئەتراپلىق تەتقىقات مەنبەسى بىلەن تەمىنلەش مەقسىتىدە، ھەر قايسى تۈرلەردىكى ئورۇنلارنى كۆرسەتكۈچكە ئايلاندۇرىدۇ.
بۇ ساھەدىكى تېما ۋە ئۇقۇملار مىللىي كىملىك ۋە مەدەنىيەتنى قوغداش، سىياسىي ئۆزىنى بېكىتىش ۋە ئاپتونومىيە ھەرىكەتلىرى، كىشىلىك ھوقۇقنى ھۆججەتلەشتۈرۈش ۋە تەشۋىقات، دىنىي ئەمەلىيەت ۋە ئىپادىلەش، تاراتقۇ ۋە ئۇچۇر ئېكولوگىيەسى، خەلقئارا مۇناسىۋەت ۋە دىپلوماتىيە، بىخەتەرلىك سىياسىتى ۋە تېررورizmغا قارشى تۇرۇش، مەجبۇرىي ئەمگەك ۋە تەمىنلەش زەنجىرى ئەخلاقى، شۇنداقلا دۆلەتلەر ھالقىغان جەمئىيەت تەشكىللەش قاتارلىق كەڭ دائىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
بۇ ساھەدىكى ھەر قانداق بىر تېما ياكى ئۇقۇمنى چۈشىنىش ئۈچۈن، ئۇنى ئۇيغۇرلارنىڭ بېشىدىن ئۆتكۈزگەن كەچۈرمىشلىرىنى شەكىللەندۈرىدىغان كەڭ تارىخىي، سىياسىي ۋە ئىجتىمائىي ھەرىكەتلەر دائىرىسىدە كۆرۈش كېرەك. شىنجاڭ رايونىدىكى ۋەزىيەت ھۆكۈمەتلەر، خەلقئارالىق تەشكىلاتلار، ئاكادېمىك تەتقىقاتچىلار، ژۇرنالىستلار ۋە پۇقرالار جەمئىيىتى گۇرۇپپىلىرىنىڭ زور دىققىتىنى قوزغاپ، كۆپلىگەن تەتقىقات، دوكلات ۋە ئانالىزلارنىڭ بارلىققا كېلىشىگە تۈرتكە بولدى.
بۇ بىلىم مەركىزىدە كۆرسىتىلگەن تېمىلار كېيىنكى تەتقىقات ۋە چۈشىنىش ئۈچۈن باشلىنىش نۇقتىسى بولۇش مەقسىتىدە تۈزۈلگەن. ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ كۆپ خىل مەنبەلەرگە مۇراجىئەت قىلىشى، ئورنىتىلغان تەتقىقات ئۇسۇللىرى ئارقىلىق دەلىل-ئىسپاتلارنى تەكشۈرۈشى ۋە مۇرەككەپ گېئو-سىياسىي تېمىلارغا مۇۋاپىق دەرىجىدە ئىنچىكە ۋە تەنقىدىي تەپەككۇر بىلەن مۇئامىلە قىلىشى تەۋسىيە قىلىنىدۇ.