
جابىر ئىبنى ھەييان: ئەلكىمىيە، خىمىيە، جابىرىي توپلام ۋە تەرجىمىھال
جابىرنىڭ تالاشلىق تەرجىمىھالى، كۆپ ئەۋلادلىق توپلام، ماددىي ئەلكىمىيە ۋە ئەرەب جابىر بىلەن لاتىنچە ساختا گېبېرنىڭ پەرقى ھەققىدە قوللانما.
جابىرنىڭ تالاشلىق تەرجىمىھالى، كۆپ ئەۋلادلىق توپلام، ماددىي ئەلكىمىيە ۋە ئەرەب جابىر بىلەن لاتىنچە ساختا گېبېرنىڭ پەرقى ھەققىدە قوللانما.
ئاساسىي ئۇچۇرلار
- ۋاقتى: Traditionally c. 721-c. 815; corpus mainly 8th-10th centuries
- ئورنى: Kufa, Khurasan and Abbasid Iraq in later traditions
- نەتىجە: جابىرىي ئەنئەنە ئەلكىمىيە ۋە ماددا مەشغۇلاتىغا تەسىر كۆرسەتتى، بىراق مىڭلىغان تېكىست بىرلا سەككىزىنچى ئەسىر يازغۇچىسىغا تەۋە ئەمەس.
قىسقا جەريان
- سەككىزىنچى ئەسىر جابىرنىڭ ھاياتى كېيىنكى مەنبەلەردە بايان قىلىنىدۇ
- توپلام كۆپ ئەۋلادلىق بىر مەكتەپتە شەكىللەندى
- دىستىللەش ۋە باشقا مەشغۇلاتلار ئۆز نىشانى بار ئەلكىمىيەگە تەۋە ئىدى
- ئەرەبچە جابىر تېكىستلىرى لاتىنچە ساختا گېبېردىن ئايرىلىدۇ
مەنبەلەرنى قانداق ئوقۇش
قۇرئان تېكىستى، كېيىن توپلانغان ئىسلامىي رىۋايەتلەر ۋە زامانىۋى ئىلمىي تەھلىلنى ئايرىڭ. تەخمىنىي ۋاقىت ياكى يولنى ساختا ئېنىقلىققا ئايلاندۇرماڭ.
مۇناسىۋەتلىك مەزمۇنلار
- ئىسلام ئالتۇن دەۋرى ۋاقىت جەدۋىلى: باغداد، تەرجىمە، ئىلىم ۋە تېبابەت
- زەھراۋى: «تەسريف»، ئوپېراتسىيە قوراللىرى، تەرجىمىھال ۋە مىراس
- ئىبنى نەفىس: ئۆپكە قان ئايلىنىشى، تەرجىمىھال ۋە «قانۇن» شەرھى
- ئىبنى ھەيسەم: ئوپتىكا، قاراڭغۇ ئۆي، ئىلمىي ئۇسۇل ۋە تەرجىمىھال
- ئىبنى سىنا: «تىب قانۇنى»، تەرجىمىھال ۋە ئىلمىي مىراس
- بىرۇنى: يەر شارى رادىئۇسى، ھىندىستان، ئاسترونومىيە ۋە ئۇسۇللار
- باغدادتكى ھېكمەت ئۆيى: تارىخ، تەرجىمە ھەرىكىتى ۋە 1258-يىل رىۋايىتى
- خارەزمى: ئالگېبرا، ئالگورىزىم، تەرجىمىھال، ئەسەرلەر ۋە مىراس
- بىمارىستان: ئوتتۇرا ئەسىر ئىسلام دۇنياسىدىكى دوختۇرخانا تارىخى
- ئىسلام تارىخى ۋاقىت سىزىقى: مىلادى 570-يىللاردىن بۈگۈنگىچە مۇھىم ۋەقەلەر
مەنبەلەر
- Library of Congress: Selected Treatises by Jabir ibn Hayyan
- Qatar Digital Library: From alchemy to chemistry
- Qatar Digital Library: The Three Books on Alchemy by Geber
- Cambridge Core: Jabir and Pseudo-Geber
- Cambridge Core: The Jabirian community and corpus
- Qatar Digital Library: The Great Book of Properties manuscript
- Cambridge Arabic Sciences and Philosophy: Reactive substances in Jabirian alchemy
- US National Library of Medicine: A note on Jabir ibn Hayyan
مۇناسىۋەتلىك ماقالىلەر

1260-يىلدىكى ئەين جالۇت جېڭى: ۋاقتى، قۇتۇز، بەيبەرس، كىتبۇقا ۋە نەتىجىسى
بۇ ئۇسۇل مەجبۇرىي قۇل قىلىش، ھەربىي تەربىيە، ئازاد قىلىش ۋە كېيىنكى مەرتىۋىنى ئايرىيدۇ؛ بەھرىي ۋە بۇرچىنى ئاددىي مىللىي سۇلالە ئەمەس، تارىخىي دەۋر نامى دەپ قارايدۇ؛ ئەين جالۇت بىر ئىلخانى مەيدان قوشۇنىنى توستى، ئەمما موڭغۇللارنىڭ تۇنجى مەغلۇبىيىتى ياكى بارلىق ئۇرۇشلارنىڭ ئاخىرى ئەمەس؛ 1517-يىلدىكى دۆلەت ئاخىرىنى مەملىك ئائىلىلىرى ۋە ئورگانلىرىنىڭ داۋاملىشىشىدىن پەرقلەندۈرىدۇ.

1071-يىلدىكى مانزىكېرت جېڭى: ۋاقتى، رومانوس تۆتىنچى، ئالپ ئارسلان ۋە ئۆزگىرىش
بۈيۈك سەلجۇقلار، رايونلۇق تارماقلار ۋە رۇمنى ئايرىڭ. 1040، 1055، 1071، 1157، 1194 ۋە 1307/1308 ئوخشىمىغان سوئاللارغا جاۋاب بېرىدۇ؛ مانزىكېرت ئاھالىنى دەرھال ئالماشتۇرمىدى، ئورگانلارمۇ زامانىۋى مەركەزلىك دۆلەت ئەمەس ئىدى.

ئوسمانلى ئىمپېرىيەسى سۇلايماندىن كېيىن چېكىندىمۇ؟ ئۆزگىرىش، ئىسلاھات ۋە ئىمپېرىيەنىڭ ئاخىرى
ئادەتلەشكەن ۋاقىتنى ۋاقتى ئېنىق دەلىلدىن، ئوردىنى ۋىلايەت ۋە جامائەتلەردىن ئايرىڭ. 1600-يىلدىن كېيىنكى ئۆزگىرىشنى ئۈزلۈكسىز چېكىنىش دەپ قارىماڭ؛ 1918 مەغلۇبىيىتى، 1922 سۇلتانلىقى، 1923 جۇمھۇرىيىتى ۋە 1924 خەلىپىلىكىنى پەرقلەندۈرۈڭ.

شاھ ئابباس بىرىنچى، ئىسفەھان، يېڭى جۇلفا ۋە سەفەۋى يىپەك سودىسى
ئابباس ئىسلاھاتى، يېڭى پايتەخت، يېڭى جۇلفاغا مەجبۇرىي كۆچۈرۈش، ئەرمەن سودىگەرلىرى تورى ۋە يىپەك سودىسىنى باغلايدۇ.

دۆلەت سىياسىتى ۋە ئۆلىمالار تورى ئارقىلىق سەفەۋى ئىراننىڭ ئون ئىككى ئىمام مەزھىپىگە ئۆزگىرىشى
مۇراسىم، مائارىپ، قانۇن، ھىمايە، مەجبۇرلاش ۋە ئالىملار كۆچۈشى ئارقىلىق ئۇزۇن ۋە تەكشى بولمىغان دىنىي ئۆزگىرىشنى بايان قىلىدۇ.

شاھ ئىسمائىل بىرىنچى، سەفەۋى دۆلىتىنىڭ قۇرۇلۇشى ۋە چالدىران ئۇرۇشى
ئىسمائىلنىڭ باش كۆتۈرۈشى، قىزىلباش قوللىشى، 1501-يىلدىكى قۇرۇلۇش، 1514-يىلدىكى مەغلۇبىيەت ۋە دۆلەتنىڭ ساقلىنىشىنى تەنقىدىي چۈشەندۈرىدۇ.
ئىنكاسلار
comments.comments (0)
Please login first
Sign in