Uygur Özel Mahkemesi, Çin'deki Müslüman Azınlıklara Yönelik Soykırım ve Hak İhlali İddialarına İlişkin Yeni Detayları Açıklıyor

Giriş: Ümmetin Doğu Türkistan'daki Kanayan Yarası

İslam dünyasının büyük zorluklarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, Doğu Türkistan'daki (Sincan bölgesi) Uygur Müslümanlarının durumu, modern çağın en acil insani trajedilerinden biri olarak öne çıkıyor. "Uygur Özel Mahkemesi"nin (Uyghur Tribunal) ortaya koyduğu gerçekler, yalnızca geçici insan hakları raporları değil; aksine, bütün bir halkın İslami kimliğini kökten kazımayı amaçlayan sistemli bir soykırım sürecinin belgelenmesidir [Uyghur Tribunal](https://uyghurtribunal.com). İslam ümmeti perspektifinden bakıldığında, bu ihlaller sadece bir insan hakları saldırısı değil, aynı zamanda dünya çapında iki milyardan fazla Müslümanı birleştiren inanç ve değerlere karşı açılmış açık bir savaştır.

Uygur Özel Mahkemesi: Uluslararası Sessizlik Karşısında Adalet Çığlığı

Uygur Özel Mahkemesi, Çin'in ihlallerine ilişkin kanıtları incelemek amacıyla, Slobodan Miloseviç davasının eski savcısı Sir Geoffrey Nice başkanlığında bağımsız bir yapı olarak Londra'da kuruldu [Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Uyghur_Tribunal). Mahkeme, Aralık 2021'de açıkladığı ve 2026 yılına kadar yapılan sonraki incelemelerle teyit edilen tarihi kararında, Çin Halk Cumhuriyeti'nin Uygurlara ve diğer Müslüman azınlıklara karşı "soykırım" işlediği sonucuna vardı [UHRP](https://uhrp.org/statement/uhrp-welcomes-uyghur-tribunal-judgment-on-genocide/).

Mahkeme kararını, 1948 Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'nin 2. maddesine dayandırdı. Pekin yönetiminin, Uygur nüfusunun önemli bir kısmını yok etmeyi amaçlayan zorunlu doğum kontrol önlemleri uyguladığı vurgulandı [Parliament.uk](https://lordslibrary.parliament.uk/the-uyghur-tribunal-findings-and-uk-government-response/). Bu önlemler arasında zorunlu kısırlaştırma, kürtaj ve sadece cerrahi müdahale ile çıkarılabilen rahim içi araçların (RİA) takılması yer alıyor. Bu uygulamalar, bazı bölgelerde Uygur doğum oranlarının %60'tan fazla düşmesine neden olmuştur [Parliament.uk](https://lordslibrary.parliament.uk/the-uyghur-tribunal-findings-and-uk-government-response/).

2025-2026 Yeni Detaylar: Dijital Gözetim ve İbadetlerin Hedef Alınması

2026 yılı itibarıyla, Uygur kuruluşlarının uluslararası basın konferanslarında sunduğu yeni raporlar, baskı yöntemlerinde tehlikeli bir tırmanış olduğunu ortaya koydu [Uyghur Congress](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-12-december-2025/). Öne çıkan bulgulardan bazıları şunlardır:

1. Dijital Oruç Takibi: 2025 Ramazan ayı boyunca, Çinli yetkililerin "Hikvision" gibi şirketler tarafından geliştirilen gelişmiş yapay zeka sistemlerini kullanarak, oruç tuttuğundan şüphelenilen öğrenci veya çalışanları tespit ettiği bildirildi [Campaign for Uyghurs](https://campaignforuyghurs.org/cfu-calls-for-global-action-as-uyghurs-face-another-ramadan-under-genocide/). Ayrıca Müslümanlar, "dini aşırılık" suçlamasından kurtulmak için gün içinde yemek yediklerini kanıtlayan günlük videolar göndermeye zorlandı [Campaign for Uyghurs](https://campaignforuyghurs.org/cfu-calls-for-global-action-as-uyghurs-face-another-ramadan-under-genocide/). 2. Sınır Ötesi Zorla Geri Gönderme: Şubat 2026'da BM uzmanları, Tayland makamları tarafından zorla Çin'e iade edilen ve orada zorla kaybedilme ile işkence riskiyle karşı karşıya olan 40 Uygur erkeğin akıbeti konusunda derin endişelerini dile getirdi [Mirage News](https://www.miragenews.com/china-silent-on-uyghur-returnees-un-experts-1183182/). 3. Zorla Çalıştırmanın Genişletilmesi: Mahkeme, Uygur işçilerin "iş gücü transferi" adı altında Çin genelindeki fabrikalara nakledilmeye devam ettiğini belgeledi. Bu durum, aslında ailevi ve kültürel bağları koparmayı amaçlayan modern bir kölelik sistemidir [Amnesty International](https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/08/china-still-no-accountability-for-crimes-against-humanity-in-xinjiang-three-years-after-major-un-report/).

İslami Perspektif: Yardım Vacibiyeti ve Ümmetin Sorumluluğu

Asil bir İslami bakış açısıyla, Uygurların başına gelenler ümmetin vicdanı ve kardeşlik samimiyeti için bir imtihandır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Müminler birbirlerini sevmede, birbirlerine merhamet etmede ve şefkat göstermede bir vücut gibidirler. Vücudun bir uzvu rahatsız olduğunda, diğer uzuvlar da uykusuzluk ve ateş ile ona ortak olurlar." Bazı İslam ülkelerinin Çin ile olan ekonomik ve jeopolitik çıkarları nedeniyle takındığı resmi sessizlik, İslam'ın savunduğu adalet ve hakkaniyet değerleriyle taban tabana zıttır.

"Dünya İmamlar Konseyi" gibi sivil İslami yapılar, soykırımı protesto etmek amacıyla 2022 Pekin Olimpiyatları'na katılımı haram ilan ederek onurlu duruşlar sergilemişlerdir [UHRP](https://uhrp.org/statement/international-responses-to-the-uyghur-crisis/). Ayrıca İstanbul, Kuala Lumpur ve Londra'da, Uygurların ümmetin ayrılmaz bir parçası olduğu bilincini artırmak ve haklarını savunmak için ittifaklar kurulmuştur [UHRP](https://uhrp.org/statement/the-global-muslim-response-to-the-uyghur-crisis/).

Binlerce dini mekanın yıkılması veya kapatılmasıyla camilerin hedef alınması ve çocuklara Kur'an eğitiminin yasaklanması, bölgeden İslam'ı silmeye yönelik açık bir girişimdir [Genocide Watch](https://www.genocidewatch.com/single-post/genocide-emergency-xinjiang-china-2025/). Dini kimliğin bu sistemli yıkımı, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın Çin'in imajını parlatmak için kullandığı nezaket açıklamalarıyla yetinmek yerine, Pekin'e bu politikaları durdurması için ciddi baskı yapmasını gerektirmektedir.

Bilgi Savaşı ve Çin'in Tutumu

Pekin, Uygur Özel Mahkemesi'ni "bir tiyatro oyunu" ve "tamamen kurgu" olarak nitelendirmeye devam etmekte ve üyelerine yaptırımlar uygulamaktadır [Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Uyghur_Tribunal). Çinli yetkililer, toplama kamplarının terörizm ve aşırılıkla mücadeleyi amaçlayan "mesleki eğitim merkezleri" olduğunu iddia etmektedir [UNSW](https://www.unsw.edu.au/newsroom/2022/09/un-report-on-xinjiang-abuses-leaves-no-room-for-plausible-deniability). Ancak mahkemenin dinlediği 500'den fazla tanık ifadesi bambaşka bir tablo çizmektedir; bu tablo, sistemli işkence, toplu tecavüz ve İslami inancın yerine komünist ideolojiyi koymayı amaçlayan beyin yıkama girişimlerini içermektedir [UHRP](https://uhrp.org/statement/uhrp-insights-four-years-after-the-genocide-judgment-reflections-on-the-uyghur-tribunal/).

Öneriler ve Gelecek Yol Haritası

2026 yılındaki mevcut veriler ışığında, uluslararası toplum ve özellikle İslam dünyası şu adımları atmalıdır:

1. Ekonomik Boykotun Etkinleştirilmesi: Müslüman şirketler ve tüketiciler, zulüm ve sömürüyü yasaklayan İslami ahlaki ilkeler uyarınca, Doğu Türkistan'daki zorla çalıştırma ile bağlantılı ürünlerden kaçınmalıdır [Business & Human Rights](https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/china-denounces-uyghur-forced-labor-prevention-act-as-destabilising-supply-chains-and-creating-unemployment/). 2. Diplomatik Baskı: İslam ülkeleri, BM'den Uygur soykırımı konusunda özel bir raportör atanmasını talep etmelidir [UHRP](https://uhrp.org/statement/the-global-muslim-response-to-the-uyghur-crisis/). 3. Mültecilerin Korunması: Baskıdan kaçan Uygurlar için güvenli sığınaklar sağlanmalı ve her ne bahane ile olursa olsun zorla geri gönderilmeleri engellenmelidir [Mirage News](https://www.miragenews.com/china-silent-on-uyghur-returnees-un-experts-1183182/). 4. Kültürel Kurumların Desteklenmesi: Uygur dilini ve kültürünü yok olmaktan korumayı amaçlayan "Uyghur Post" gibi girişimler teşvik edilmelidir [CJR](https://www.cjr.org/analysis/uyghur-post-tahir-imin.php).

Sonuç: Adalet Zaman Aşımına Uğramaz

Uygur meselesi sadece siyasi bir dosya değil, bir inanç ve insanlık meselesidir. Uygur Özel Mahkemesi gerçeği dünyanın önüne koymuştur; artık hiç kimse Çin'deki dijital "demir perde"nin arkasında olup bitenler hakkında bilgisizlik iddia edemez. İslam ümmeti bugün, kardeşlerine yardım etmek için tek yürek olmaya her zamankinden daha fazla çağrılmaktadır. Zira adalet İslam'ın özüdür ve zulme sessiz kalmak ona ortak olmaktır. Doğu Türkistan, değerlerimize olan bağlılığımızın bir testi olmaya devam edecektir. Hakkını arayan olduğu sürece hiçbir hak kaybolmaz; özellikle de bu hak arayan, "Allah, kafir de olsa adil devlete yardım eder, mümin de olsa zalim devlete yardım etmez" inancına sahip bir ümmetse.