Kanada Uygur Derneği, Uygurların İnsan Hakları ve Özgürlük Mücadelesine Destek İçin Uluslararası Topluma Acil Çağrıda Bulundu

Giriş: Zulüm Altındaki Çığlık ve Ümmetin Sorumluluğu

Bugünün dünyasında, İslam ümmetinin bir parçası olan Uygur Müslümanları tarihin en ağır sınavlarından birini vermektedir. Doğu Türkistan'da devam eden sistematik zulüm, inanç özgürlüğünün kısıtlanması ve insan hakları ihlallerine karşı Kanada Uygur Derneği (Uyghur Association of Canada), uluslararası topluma ve özellikle İslam dünyasına acil bir çağrıda bulundu. Bu çağrı sadece siyasi bir beyanat değil; adalet, insaniyet ve İslami kardeşlik görevini hatırlatan bir feryattır. [Uyghur Rights Advocacy Project](https://urap.ca/)

Kanada Uygur Derneği’nin Acil Çağrısı: İçerik ve Önem

Kanada Uygur Derneği son açıklamasında, Çin hükümetinin Doğu Türkistan'daki Uygur ve diğer Müslüman halklara yönelik "soykırım" politikalarının ciddiyetini koruduğunu belirtti. Dernek liderleri, milyonlarca kişinin kamplara hapsedilmesinin, zorla çalıştırılmasının ve dini kimliklerinin yok edilmeye çalışılmasının sadece uluslararası hukuka aykırı olmadığını, aynı zamanda tüm insanlığın vicdanına yapılmış bir saldırı olduğunu vurguladı. [World Uyghur Congress](https://www.uyghurcongress.org/en/)

Bu çağrıda şu noktalar özellikle öne çıkarıldı: 1. **Uluslararası Denetim:** Pekin hükümetinin bölgeye bağımsız gözlemci heyetlerini kabul etmesi için baskı yapılması. 2. **Ekonomik Yaptırımlar:** Uygur zorunlu çalıştırma sistemiyle bağlantılı şirketlere yönelik yaptırımların artırılması. 3. **Mültecilerin Korunması:** Üçüncü ülkelerde risk altında olan Uygur mültecilerin korunması ve Çin'e iade edilmelerinin önlenmesi. [Human Rights Watch](https://www.hrw.org/)

Kanada Hükümetinin Sorumluluğu ve Mülteci Meselesi

Kanada Uygur Derneği’nin çabaları sonucunda Kanada Parlamentosu, Uygurlara yönelik zulmü "soykırım" olarak tanıyan ilk ülkelerden biri oldu. Özellikle 2023 yılında kabul edilen M-62 sayılı önerge ile Kanada hükümeti, 10.000 Uygur mülteciyi kabul etme sözü vermişti. [CBC News](https://www.cbc.ca/news/politics/canada-uyghur-refugees-1.6733831)

Ancak Kanada Uygur Derneği, bugünkü çağrısında bu sürecin hızlandırılmasını talep ediyor. 2026 yılına yaklaşırken, birçok Uygur mülteci hala Orta Asya ve Orta Doğu ülkelerinde Çin'in baskısı ve iade edilme tehdidi altında yaşamaktadır. Dernek, Kanada hükümetini bu insani taahhüdünü bir an önce yerine getirmeye ve Uygurların güvenliğini sağlamaya çağırdı. [Radio Free Asia](https://www.rfa.org/uyghur/)

İslam Dünyasının Sessizliği ve Ümmetin Görevi

Uygur meselesi sadece siyasi bir mesele değil, İslam ümmetinin imani ve ahlaki bir sınavıdır. Kanada Uygur Derneği açıklamasında, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Müslüman ülkelerin bu konudaki sessizliğini eleştirdi. Kur'an-ı Kerim'de vurgulanan "Müminler ancak kardeştir" ilkesi gereği, dünyanın neresinde bir Müslüman zulme uğrarsa, diğer Müslümanların ona yardım etmesi bir farzdır.

Çin'in ekonomik gücünden çekinerek Doğu Türkistan'daki camilerin yıkılmasına, Kur'an-ı Kerimlerin yakılmasına ve oruç tutmanın yasaklanmasına göz yummak, İslami değerlerle bağdaşmaz. Kanada Uygur Derneği, Müslüman liderleri Pekin ile olan ilişkilerinde adaleti ön plana koymaya ve Uygur kardeşlerinin haklarını savunmaya davet etti. [Al Jazeera](https://www.aljazeera.com/)

Uluslararası Toplumun Stratejik Tutumu

Son yıllarda Batılı ülkeler Uygur meselesinde bazı ilerlemeler kaydetti. ABD ve Avrupa Birliği'nin bazı ürünlere getirdiği kısıtlamalar Çin üzerinde baskı oluşturdu. Ancak Kanada Uygur Derneği, bu tedbirlerin hala yetersiz olduğunu ve Çin'in propaganda makinesinin dünyayı yanıltmaya devam ettiğini hatırlattı. [United Nations Human Rights](https://www.ohchr.org/en/press-releases/2022/08/ohchr-assessment-human-rights-concerns-xinjiang-uyghur-autonomous-region)

Dernek, uluslararası toplumun birleşerek Çin'in "terörle mücadele" adı altında yürüttüğü soykırımı ifşa etmesi gerektiğini vurguladı. Bu mücadele sadece Uygurların değil, dünyadaki tüm özgürlüksever halkların ortak mücadelesidir.

Sonuç: Adalet İçin Birlikte Adım Atmak

Kanada Uygur Derneği’nin bu acil çağrısı, Doğu Türkistan’daki milyonlarca mazlumun sesidir. Müslümanlar olarak zulme karşı durma ve hakkı söyleme yükümlülüğümüz vardır. Kanada hükümeti, uluslararası kuruluşlar ve İslam dünyası bu seslere kulak vermeli, somut adımlar atmalıdır. Adalet gecikebilir ama asla unutulmamalıdır. Uygurların özgürlük mücadelesi, insanlığın vicdan mücadelesidir.

Tüm okurlarımızı Uygur kardeşlerimiz için dua etmeye, haklarını koruyan faaliyetleri desteklemeye ve bu zulmü dünyaya duyurmaya çağırıyoruz. [Uyghur American Association](https://uyghuramerican.org/)