Fransa Uygur Cemiyeti, Uluslararası Arenada Uygur Haklarını Savunma ve İnsan Hakları İhlallerini İfşa Etme Faaliyetlerini Artırdı

Giriş: Adalet Yolundaki Sesler

Günümüz dünyasında, Doğu Türkistan'daki Uygur Müslümanlarının karşı karşıya kaldığı ağır zulüm ve soykırım meselesi, tüm İslam ümmetinin kalbinde derin bir yara haline gelmiştir. Bu zulmü ifşa etmek ve uluslararası toplumu harekete geçirmek yolunda, Avrupa'nın kültür merkezi olan Paris'te faaliyet gösteren "Fransa Uygur Cemiyeti" (Association des Ouïghours de France - AOF) özgün bir rol oynamaktadır. Bu cemiyet, sadece Fransa içinde değil, tüm Avrupa ve uluslararası platformlarda Uygurların haklarını savunmak, Çin'in insan hakları ihlallerini ortaya çıkarmak ve İslami kimliği korumak amacıyla güçlü faaliyetler yürütmektedir [Kaynak](https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/fransiye-uyghur-jemiyiti-01202022153545.html).

Hukuki Mücadele: Zorunlu Çalıştırmaya Karşı Duruş

Fransa Uygur Cemiyeti'nin en dikkat çekici faaliyetlerinden biri, uluslararası büyük şirketlerin Uygur zorunlu emeğinden kar elde etmesini durdurmak için yürüttüğü hukuki mücadelelerdir. Cemiyet başkanı Dilnur Reyhan Hanım'ın liderliğinde AOF, diğer insan hakları örgütleriyle birlikte Inditex (Zara'nın sahibi), Uniqlo, SMCP ve Skechers gibi dünya markaları hakkında Fransız mahkemelerine suç duyurusunda bulunmuştur [Kaynak](https://www.lemonde.fr/economie/article/2023/05/17/travail-force-des-ouighours-une-nouvelle-plainte-deposee-en-france-contre-quatre-geants-de-l-habillement_6173713_3234.html).

Bu hukuki girişimlerin amacı, Çin'in Doğu Türkistan'daki toplama kampları ve zorunlu çalıştırma sistemiyle bağlantısı olan şirketleri sorumlu tutmaktır. İslam dinimizde "bir kişinin hakkını yemek ve zulme ortak olmak" en büyük günahlardan biri kabul edilir. Fransa Uygur Cemiyeti'nin bu mücadelesi, aslında İslami adalet prensiplerini Batı'nın hukuk sistemi aracılığıyla hayata geçirme çabasıdır. 2024 ve 2025 başlarında, bu şikayetlerin etkisiyle Fransız savcılık makamları bazı şirketler üzerindeki incelemelerini derinleştirmiştir [Kaynak](https://www.trtworld.com/magazine/french-prosecutors-probe-fashion-giants-over-uyghur-forced-labour-48041).

Diplomatik Zafer: Soykırımın Tanınması

Fransa Uygur Cemiyeti'nin uzun yıllar süren siyasi lobi faaliyetleri sonucunda, 20 Ocak 2022 tarihinde Fransa Ulusal Meclisi (National Assembly), Çin'in Uygurlara yönelik politikalarını "soykırım" olarak tanıyan karar tasarısını kabul etti [Kaynak](https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/fransiye-parlament-01202022105739.html). Bu tarihi bir dönüm noktası olup, Fransa Uygur Cemiyeti bu süreçte parlamento üyeleriyle yüz yüze görüşme, tanıklık etme ve kanıt sunma konularında aktif rol oynamıştır.

Bu zafer sadece siyasi bir karar değil, Batı dünyasının Çin'in İslam'a ve Müslümanlara yönelik düşmanlığını resmi olarak tanımasıdır. Cemiyet bu karardan sonra durmamış, Fransız hükümetini Çin'e karşı daha sert ekonomik ve diplomatik yaptırımlar uygulamaya çağırmaya devam etmiştir. Özellikle 2025 yılında Avrupa Birliği'nin "Zorunlu Çalıştırma Ürünlerini Yasaklama Yasası"nın kabul edilmesinde AOF'nin Avrupa Parlamentosu üzerindeki etkisi belirgin olmuştur [Kaynak](https://uyghurcongress.org/en/wuc-welcomes-the-adoption-of-the-eu-forced-labour-regulation/).

Gençlik ve Eğitim: Kimliği Korumak

Fransa Uygur Cemiyeti sadece siyasi faaliyetlerle sınırlı kalmayıp, Fransa'daki Uygur çocuklarının kendi dillerini, kültürlerini ve dini inançlarını unutmamaları için "ana dil okulları" ve kültürel kurslar düzenlemektedir. Çin hükümetinin vatan topraklarında camileri yıktığı, Kur'an-ı Kerim'i yasakladığı ve Müslüman isimleri koymayı men ettiği bir dönemde, Paris'in merkezinde Uygur çocuklarının "Esselamu Aleyküm" diyerek selamlaşması ve kendi kimlikleriyle gurur duyması büyük bir başarıdır.

Cemiyet ayrıca Fransa'daki üniversitelerde ve halka açık alanlarda "Uygur Kültür Haftası" gibi etkinlikler düzenleyerek, Uygurların kültürel olarak da yok edilmeye çalışıldığını Fransız halkına anlatmaktadır. Bu faaliyetler aracılığıyla Uygur meselesi sadece siyasi bir konu olmaktan çıkıp, bir insanlık ve medeniyet meselesine dönüşmektedir [Kaynak](https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/fransiye-uyghur-03152024142230.html).

İslam Dünyasına Hitap: Ümmetin Sorumluluğu

Fransa Uygur Cemiyeti, faaliyetlerinde sık sık İslam dünyasının sessizliğini eleştirmektedir. Cemiyet liderleri çeşitli uluslararası platformlarda, Müslüman ülkelerin Çin ile olan ekonomik çıkarları uğruna kardeşlerinin kanına sessiz kalmasının İslami kardeşlik ruhuna aykırı olduğunu vurgulamaktadır.

"Müslümanlar bir vücudun azaları gibidir" hadis-i şerifini esas alarak AOF, Fransa'daki diğer Müslüman kuruluşlarla iş birliğini güçlendirip Uygur meselesini Fransa'daki Müslüman toplumun ana gündem maddelerinden biri haline getirmeye çalışmaktadır. Özellikle Ramazan aylarında düzenlenen "Uygurlarla İftar" etkinlikleri, Fransa'daki Arap, Türk ve Afrikalı Müslümanların Uygurlara olan sempatisini artırmıştır [Kaynak](https://www.rfa.org/uyghur/xewerler/fransiye-uyghur-04102023164512.html).

Sonuç: Mücadele Devam Ediyor

Fransa Uygur Cemiyeti'nin faaliyetleri göstermiştir ki, hak ve adalet yolundaki mücadele asla durmayacaktır. İster mahkeme salonlarında, ister parlamento koridorlarında veya sokaklardaki gösterilerde olsun, bu cemiyet Uygurların sesini dünyaya duyurmada önemli bir köprü rolü oynamaktadır.

Çin'in karşı propagandalarına ve baskılarına rağmen, Fransa Uygur Cemiyeti hedeflerinden vazgeçmeden ilerlemektedir. Biz Müslümanlar için bu mücadeleyi desteklemek sadece siyasi bir mecburiyet değil, aynı zamanda imani bir sorumluluktur. Zulüm sonsuza dek sürmez, adalet mutlaka galip gelecektir. Fransa Uygur Cemiyeti'nin çabaları, Doğu Türkistan'ın özgürlüğü ve Uygur halkının kendi topraklarında özgürce ibadet edebilmesi için atılmış önemli bir temeldir.