Japonya Uygur Birliği, Güncel Uygur Durumu ve İnsan Hakları İhlallerine Karşı Uluslararası Faaliyetlerini Artırıyor

Doğu Türkistan'da devam eden ağır insan hakları ihlalleri ve soykırım politikaları, uluslararası toplumun, özellikle de İslam dünyasının acil dikkatini gerektiriyor. Bu süreçte, Japonya Uygur Birliği (JUA), Asya'nın en güçlü demokratik ülkelerinden biri olan Japonya'da Uygur davasını duyurmak, siyasi ve toplumsal destek kazanmak için aktif çalışmalar yürütüyor. Başkan Afumetto Retep (Ahmed Retep) liderliğindeki bu kuruluş, 2024 ve 2025'in ilk aylarında bir dizi önemli uluslararası ve yerel etkinlik gerçekleştirerek Uygur meselesini Japonya'nın siyasi gündeminin üst sıralarına taşıdı [Source](https://japan-forward.com/chinas-uyghur-genocide-why-is-the-un-doing-nothing/).

Doğu Türkistan'daki Güncel Durum: Dini Kimliğe Karşı Savaş

2025 yılına gelindiğinde, Çin Komünist Partisi'nin Doğu Türkistan'daki baskı politikaları daha sistematik ve dijital bir hal aldı. Yeni yayımlanan "Doğu Türkistan İnsan Hakları İhlalleri Endeksi 2025" raporuna göre, Çin makamları yapay zeka ve yüksek teknolojili gözetleme sistemlerini kullanarak Uygur Müslümanlarının her adımını kontrol ediyor [Source](https://uyghurtimes.com/east-turkistan-human-rights-violations-index-2025-released-in-istanbul/). Özellikle İslam'ın "Çinlileştirilmesi" politikası kapsamında camilerin yıkılması ve din alimlerinin hapishanelerde hayatını kaybetmesi, ümmetin yüreğini en çok sızlatan trajedilerden biridir.

ABD Uluslararası Dini Özgürlükler Komisyonu'nun (USCIRF) 2025 raporunda, 2014'ten bu yana 1000'den fazla imam ve dini şahsiyetin tutuklandığı belirtiliyor. Yakın zamanda 96 yaşındaki ünlü alim Abidin Damollam'ın hapishanede vefat etmesi, Çin'in İslami ilimleri ve kimliği kökten yok etme niyetini bir kez daha ortaya koydu [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/weekly-brief-03-october-2025/). Müslümanlar için kutsal olan Ramazan ayında oruç tutmanın yasaklanması ve namaz kılanların "aşırıcılık" ile suçlanması, Doğu Türkistan'ı bir "dinsizleştirme" bölgesine dönüştürmektedir [Source](https://uyghurstudy.org/uyghur-muslims-mark-another-ramadan-under-systematic-religious-repression/).

Japonya Uygur Birliği'nin Ülke İçindeki Tanıtım Faaliyetleri

Japonya Uygur Birliği, Japonya'nın çeşitli şehirlerinde kamuoyu bilincini artırma faaliyetlerine kararlılıkla devam ediyor. Şubat 2025'te Fukuoka şehrinde düzenlenen etkinliklerde, Uygur soykırımına dair kitap ve materyaller dağıtıldı; ayrıca eski parlamento üyeleri ve gazetecilerin katılımıyla paneller düzenlendi [Source](https://uygurnews.com/uyghur-genocide-awareness-events-held-in-fukuoka-japan/). Bu tür faaliyetler Gifu, Nagazaki, Kumamoto ve Oita gibi şehirlerde de gerçekleştirilerek Japon halkının Uygur Müslümanlarının maruz kaldığı zulme karşı duyarlılığı artırıldı [Source](https://uygurnews.com/uyghur-awareness-events-draw-significant-support-in-gifu-japan/).

Birliğin en önemli başarılarından biri, Japonya Parlamentosu'ndaki "Uygur Parlamenterler Birliği" ile olan yakın iş birliğidir. Mayıs 2025'te parlamento binasında düzenlenen basın toplantısında, Japon şirketlerinin Uygur zorunlu çalıştırma sistemine dahil olmasını önlemek amacıyla bağlayıcı bir yasa çıkarılması talep edildi [Source](https://uygurnews.com/press-conference-held-in-japanese-parliament-against-uyghur-forced-aabor/). Birlik Başkanı Afumetto Retep, Japonya'nın Çinli şirketler için bir "hukuki boşluk" haline gelmemesi gerektiğini ve insani onurun ekonomik çıkarlardan üstün olduğunu vurguladı.

Uluslararası İş Birliği ve Dünya Uygur Kurultayı ile İlişkiler

Japonya Uygur Birliği, Dünya Uygur Kurultayı'nın (WUC) önemli bir üyesi olarak uluslararası arenada da aktif rol oynamaktadır. Ekim 2024'te Saraybosna'da düzenlenen Dünya Uygur Kurultayı 8. Genel Kurulu'na Japonya'dan bir heyet katıldı [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/world-uyghur-congress-8th-general-assembly/). Bu toplantıda Turgunjan Alawudun Kurultay Başkanı seçilirken, Japonya Uygur Birliği üyesi Sawut Muhammad Doğu Asya İşleri Direktörlüğü'ne atandı. Bu durum, Japonya'daki Uygur davasının uluslararası Uygur hareketi içindeki konumunun daha da güçlendiğinin bir göstergesidir.

Ayrıca, Kasım 2025'te Dünya Uygur Kurultayı liderleri, Japonya Parlamentosu'nda Keiji Furuya gibi üst düzey siyasetçilerle görüşerek, ABD'deki "Uygur Zorunlu Çalıştırmayı Önleme Yasası"na benzer bir tasarının Japonya'da da kabul edilmesini görüştüler [Source](https://japan-forward.com/uyghur-congress-presses-japan-to-act-on-forced-labor-in-china/). Bu tür diplomatik çabalar, Çin'in Doğu Türkistan'daki ekonomik zulüm zincirini kırmak için kritik öneme sahiptir.

İslam Ümmetinin Sorumluluğu ve Mücadelenin Anlamı

İslami açıdan bakıldığında, bir Müslümanın zulme uğraması tüm ümmetin acısıdır. Peygamber Efendimiz'in "Müminler bir vücudun azaları gibidir" hadisi, bugünkü Uygur meselesinde en büyük sınavla karşı karşıyadır. Çin'in camileri yıkıp yerine eğlence mekanları inşa etmesi ve Kur'an-ı Kerim'in anlamını tahrif etmeye çalışması, tüm İslam dünyasına yapılmış bir hakarettir.

Japonya Uygur Birliği'nin faaliyetleri sadece siyasi bir hareket değil, aynı zamanda hakkı söylemek ve zulme karşı durmak olan bir mücadelenin parçasıdır. Müslüman ülkelerin hükümetleri ekonomik çıkarlar nedeniyle sessiz kalırken, Japonya gibi gayrimüslim bir ülkede Uygur Müslümanlarının haklarını savunmak için çaba gösterilmesi, ümmetin kendi durumunu muhakeme etmesine vesile olmalıdır. Doğu Türkistan'daki kardeşlerimizin imanlarını korumak için verdikleri mücadeleye dışarıdaki Müslümanların maddi ve manevi destek olması bir farzdır.

Sonuç ve Geleceğe Bakış

Japonya Uygur Birliği, karşılaştığı zorluklara rağmen Doğu Türkistan'ın özgürlüğü ve Uygur halkının insan hakları için yılmadan mücadele etmektedir. 2026 yılına girerken, Japonya Parlamentosu'nun daha kesin yasal önlemler alması ve uluslararası toplumun Çin üzerindeki baskısını artırması beklenmektedir.

İslam ümmeti olarak görevimiz, dünyanın neresinde olursa olsun zulme uğrayan kardeşlerimizin sesi olmaktır. Japonya Uygur Birliği'nin çabaları bize hatırlatmaktadır ki; hakikat er ya da geç galip gelecek, zulüm ebediyen sürmeyecektir. Doğu Türkistan'daki camilerde yeniden ezan seslerinin yankılanması, Uygur çocuklarının kendi ana dillerinde ve dinlerinde eğitim alması tüm ümmetin ortak duası ve hedefi olmalıdır.