Doğu Türkistan Vakfı, Bölgedeki Mevcut İnsani ve Hak İhlallerine Dikkat Çekmek İçin Büyük Bir Uluslararası Kampanya Başlatıyor

Ümmetin Kalbinden Yükselen Çığlık: Büyük Uluslararası Kampanyanın Boyutları

Uluslararası sessizlik duvarını kırmayı hedefleyen stratejik bir adım olarak, **Doğu Türkistan Vakfı** (Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği), **Doğu Türkistan Kuruluşları Dünya Birliği** ile iş birliği içinde, 2026 yılının başında "Türkistan'ın Sesi: Adalet ve Özgürlük Çağrısı" sloganıyla büyük bir uluslararası kampanya başlattığını duyurdu. Bu kampanya, bölgede Çinli yetkililer tarafından uygulanan sistematik baskı politikalarının tehlikeli bir tırmanışa geçtiği bir dönemde gelmektedir. Ocak 2026'da yayınlanan insan hakları raporları, bu durumu en üst liderlik kademelerinde planlanmış bir "devlet suçu" olarak nitelendirmiştir [Turkistan Times](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGrHB2i0wcwDY_ap5Qv_PA6U5AMILLHqYXlU0i-CqY1jW7C3opgYJ36RkETeQCqgQbtLCAj_S2M_MLga4Zoo5Yy7bKX9k2YK-e_7mC6MjrzCb7YTGuPbANtUpyOyMhwFbazj8lZ2ApQcQ==).

Kampanya, diplomatik, hukuki ve medya kanallarını aynı anda harekete geçirmeyi amaçlarken, özellikle İslam dünyasına, Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi uluslararası kuruluşlara odaklanmaktadır. Vakıf, bu girişimlerle Doğu Türkistan meselesini sadece bir insan hakları dosyası olarak değil, tüm İslam ümmetini ilgilendiren insani ve varoluşsal bir mesele olarak küresel gündemin en üst sırasına taşımayı hedeflemektedir [IUETO](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHEMCu-sShVPYyAdSHSt3IIqDZG0zxHeuT6pxcFp1I-Lx-HWyFlF1UmaCAlC6175EDUButqIh8buXxTuuoZehKy913CaBy--sv8KSL98m7ar9sE9Ob1TzWnq6NOyPLgxdU=).

2026'da İnsani Gerçeklik: Sessiz Soykırım ve Etnik Temizlik

Vakıf tarafından toplanan saha raporları ve canlı tanıklıklar, Doğu Türkistan'daki durumun benzeri görülmemiş bir kötüleşme seviyesine ulaştığını doğrulamaktadır. 21 Ocak 2026'da yayınlanan bir raporda, üst düzey Çinli yetkililer tarafından onaylanan ve "yeniden eğitim" adı altında toplama kamplarını kurumsallaştıran "hiçbir merhamet göstermeme" politikasının devam ettiği ortaya konmuştur [Turkistan Times](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGrHB2i0wcwDY_ap5Qv_PA6U5AMILLHqYXlU0i-CqY1jW7C3opgYJ36RkETeQCqgQbtLCAj_S2M_MLga4Zoo5Yy7bKX9k2YK-e_7mC6MjrzCb7YTGuPbANtUpyOyMhwFbazj8lZ2ApQcQ==).

Veriler, milyonlarca Uygur Müslümanı ve diğer Türk topluluklarının "zorunlu iş gücü transferi" programlarına tabi tutulmaya devam ettiğini göstermektedir. Sadece 2024 yılında 3,34 milyondan fazla insan, tutuklanma tehdidi altında evlerinden uzaktaki fabrikalarda çalışmaya zorlanmıştır [World Uyghur Congress](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHSO3_3VDMHTSQIhQnEtpExloKMVnrF-yJhWboYsjZqSqj9TN08NMyzp1MiLR-mKtWnbx_W5Xa2EeDXBEE4iLnwDusen_Bmx2CudyjZxYxaNB6urcbC6M59VER_OS4aLB3eL9-egb8mTp5Be0A3cFvbycgBWVyG_UAOstc=). Bu politikalar sadece ekonomik sömürü amaçlı değil, aynı zamanda Türkistan toplumunun kültürel ve dini köklerini kazımayı hedefleyen ve çocukları ailelerinden kopararak İslami kimliklerinden uzak ortamlarda yetiştirmeyi amaçlayan "Çinlileştirme" projesinin temel bir direğidir [Justice For All](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGVok2H8AgBBZMX7nalsP8pgHx1kPGL898JMU8unafY6Sh9lX3wmQNOhSNDy8uHEhyJ4cfQl1GOPTwm6lX83eG1BVvU0KdLFfFqVuy_IYtEXiVyvTQhwr7K0x2PNbP6eVRBetbCwhjfysQiEN7-AGnSH16MLZj9u5uxZsCEi93E6ZgfPsUJFxF3CmUuLuxazWrQOwhIJhMvt46WUOqEOvTM_cEr5eNmHt4M5qlB9Ztif7NiVqh1bOyvdYrIK4MFX_WCpjmd0RZ-U8VuvYgG66wwqFmFtKNjI6MdVg==).

İslami Kimliğe Karşı Savaş: Mekanların Silinmesi ve İbadetlerin Suç Sayılması

İslam ümmeti açısından, Çin'in Doğu Türkistan'daki politikaları inanca karşı açılmış bir savaşı temsil etmektedir. Vakıf, camilerin yıkılmasını veya turistik ve ticari tesislere dönüştürülmesini, başörtüsü, sakal ve oruç gibi İslami sembollerin yasaklanmasını belgelemiştir [IHH](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHEfXCwycbu7c7vx2qLKd-qaQN2AxsD83Oh1kTTdoR7oyZsNtLxH3kKzkRofwSWiSMl5pvtB7egDODfoCAM94zMIgpFYP8AwakYmSuFIPbmGM6jM-0eorJLIonBMhsv4Bf0cULV-j4=). Vakıf, yaşananları, tarihsel olarak İslami ilim ve medeniyetin merkezi olan bölgedeki halkın vicdanından İslam'ı silmeyi amaçlayan bir "kültürel soykırım" olarak değerlendirmektedir [Wasl News](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHptM1FWcyidKdInWj8DjdFUhgj1Ln-hy3MtLn8kyxwaGPBImDz5tDcBfJCXGLmXITbof9g6kidn5RFtL10W2llUBb_isiNWkTAYuyLPk_QGLjQYM1g60NobEJGos3xxA4x030avXkcmIJ5IuH1um6Oz-ASA1FKx90WEqZRLP1PR0AXhyDo5DC6CBmx6vkxNMPXZDWUCjy5oQRoFRIsDVMvRPQl4eRCWOHJZkUoI9MgCOEjLM1gtZN65e7p4Y4UtbC5oQIN9sQx1dRDLbC2PojU-9VGxTV7a_PPw_egObbTfDWutKOAPeVb4BRsCxaQ4TlHu52AgG7sdJ4GTy3mIaGOXc30qozH_Dm4Z7KUO8NhaBqq27Q=).

Bu bağlamda, Vakıf Başkanı Hidayetullah Oğuzhan, yeni kampanyanın, Çin'in dini şahsiyetleri ve İslami heyetleri, bölgedeki dini özgürlükler hakkında sahte bir imaj göstermek amacıyla düzenlenen göstermelik ziyaretlerle yanıltma girişimlerini ifşa etmeye odaklanacağını belirtmiştir [IUETO](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHE4A2G__-9fkr8Ct2OzCLJ-e1ehEbvCUnW49_uC-Jcy3CgLO9NvKthvy-tVYoQO5bVXNoYxfrGNlvjOD4TjMRCn4rZ_AQaLmk7p76h3BGC0Q==). Vakıf, ümmetin alimlerini ve kurumlarını bu yanıltıcı propagandaya karşı dikkatli olmaya ve mazlum kardeşlerinin yanında durmaya çağırmaktadır.

Hukuki ve Diplomatik Hareket: Faillerin Uluslararası Takibi

Kampanya sadece farkındalık yaratmakla kalmayıp, kararlı hukuki yolları da kapsamaktadır. Şubat 2026'da Doğu Türkistanlı aktivistler, zorunlu çalıştırma konusunda alarm zillerini çalan BM uzmanlarının kararını memnuniyetle karşılamış ve bu uygulamaların "insanlığa karşı suçlar" seviyesine ulaşabileceğini belirtmişlerdir [Justice For All](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGVok2H8AgBBZMX7nalsP8pgHx1kPGL898JMU8unafY6Sh9lX3wmQNOhSNDy8uHEhyJ4cfQl1GOPTwm6lX83eG1BVvU0KdLFfFqVuy_IYtEXiVyvTQhwr7K0x2PNbP6eVRBetbCwhjfysQiEN7-AGnSH16MLZj9u5uxZsCEi93E6ZgfPsUJFxF3CmUuLuxazWrQOwhIJhMvt46WUOqEOvTM_cEr5eNmHt4M5qlB9Ztif7NiVqh1bOyvdYrIK4MFX_WCpjmd0RZ-U8VuvYgG66wwqFmFtKNjI6MdVg==). Vakıf şu anda İspanya ve Fransa gibi ülkelerde baskıya karışan Çinli şirketlere karşı açılan davaları desteklemekte ve hükümetlerden zorunlu çalıştırma ile bağlantılı malların ithalatına sıkı kısıtlamalar getirmelerini talep etmektedir [World Uyghur Congress](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHSO3_3VDMHTSQIhQnEtpExloKMVnrF-yJhWboYsjZqSqj9TN08NMyzp1MiLR-mKtWnbx_W5Xa2EeDXBEE4iLnwDusen_Bmx2CudyjZxYxaNB6urcbC6M59VER_OS4aLB3eL9-egb8mTp5Be0A3cFvbycgBWVyG_UAOstc=).

Vakıf ayrıca, Tayland'ın Şubat 2025'te 40 Uygur Müslümanını Çin'e sınır dışı etmesi gibi, Uygur mültecilerin sınır dışı edilmesiyle ilgili son olayları şiddetle kınamış; bu tür adımların uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu ve masum insanların hayatlarını işkence ve ölüm riskiyle karşı karşıya bıraktığını uyarmıştır [Al Jazeera](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQH_h25_tnpDv9DTSbN1gkHyO1ei7nyjnsDcj9hP8b7gMw5AfFepsUu-M21WF3DfbFPVenXK1Ut9QpNuoSCLLFOx6hpo6xny5QI2WAp2J3Wglu_sZwAMK_jSp8ylLsfdKb1nY1spsllyZ31uosVgcnHmCYdQXa8ozKNo3SL9z9rOSC7alxaPh0yMK6Kudkd9TixUZaEUaklP82DNoH_StfYNML78UgPi9kcZxlK4iI2qY2rRGuTN_JjqH4TzouQlBI3DqUT2Jht2_ghWK6-t4nqkkHjTja65758gB9hxbCTvGSz4jeCI8LpUudwQIIhnzn8grv2m1SUO6x8WH14s02xICpIcUgBJZ5TFB8LheDFEsawoj7B4mcIaHUfP2FxEiNWgjqvimniEZB8BUmZR).

Doğu Türkistan Vakfı'nın Rolü: Eğitim ve Yardım Feneri

2006 yılında kurulduğundan bu yana İstanbul merkezli faaliyet gösteren **Doğu Türkistan Vakfı**, diasporada Türkistan kimliğinin korunmasında temel taşıdır. Faaliyetleri, dini eğitim, yetim ve dul desteği ile gençlerin davalarına hizmet etmeleri için teknik ve medya becerileriyle eğitilmesini kapsamaktadır [IDSB](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEalIhbUH5rTHBCXVKbxCfZZP98t0e7nqzctEge0PpWx5UN8XLjgvQn0knFwa36hPlz6UKnggJ_sF0nUrdr60zoluEqNbZHTOvcKrj7lE4e9-i51-vuKIB5bzef43tq22HK8evKcjCSkznqNetU1KfjJ4ueWxRNqUuCtv7JB8XV-sJ3xMAfzWR-XX4SiQva).

Vakfın 2026 programları şunları içermektedir: 1. **İstiklal TV kanalının geliştirilmesi:** Medya farkındalığını artırmak ve işgal altındaki bölgeden gerçekleri aktarmak [UDTSB](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQGU_A6wtot0GrVuSmYXQOPpo3SoSeUfxiBJOArTI6ASKGYKZlKL82dqi3vkKFzD-Vx6rSzoAkPxGeTdfoKNMzC3XIu7E_psUJGU9UKhg8bRcV6mUXxGzzT4QMnFvVkddhm0xDBgV4swmP10cC8c0Q7ck8SCBAL7uWUl84K7X7mObR5eUy4QCT7THJizeeEeaFHM0L2PhH1SJpturAa0FP4HYej9K0_N2T28JTtDC9GuBrrsDnKkY2yNRrzkuPz1Wg==). 2. **Kadın ve çocukları güçlendirme projeleri:** Yeni nesli kültürel erozyondan korumayı amaçlayan uzman eğitim merkezleri aracılığıyla [East Turkistan Association](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQHRxzkvKdk_aHKPbe2UiKNCnywfYpeqRp4R73v9M2mhRujOMGejScJHNz4olqJMYBG9WYJN-Un3au_Wnh9vZ6ngVkw5vP-mpozJjJ5YjuYe4xE3Ce_ShKC--2PK1eGyFkWzi_0nS4TKrPAFhaw=). 3. **Araştırma ve Belgeleme:** İhlalleri dünya kamuoyu önünde ifşa etmek için Arapça, Türkçe ve İngilizce dillerinde periyodik raporlar yayınlamak [IDSB](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEalIhbUH5rTHBCXVKbxCfZZP98t0e7nqzctEge0PpWx5UN8XLjgvQn0knFwa36hPlz6UKnggJ_sF0nUrdr60zoluEqNbZHTOvcKrj7lE4e9-i51-vuKIB5bzef43tq22HK8evKcjCSkznqNetU1KfjJ4ueWxRNqUuCtv7JB8XV-sJ3xMAfzWR-XX4SiQva).

Sonuç: Ümmetin Vicdanına Çağrı

Doğu Türkistan meselesi sadece bir sınır anlaşmazlığı veya geçici bir insan hakları dosyası değil, İslam ümmetinin mazlum üyeleriyle dayanışmasının gerçek bir sınavıdır. Vakıf tarafından başlatılan uluslararası kampanya, bir yardım çığlığı ve ciddi bir eylem çağrısıdır. Vakfın sonuç bildirisinde vurguladığı gibi, "Zulme sessiz kalmak, ona ortak olmaktır." Dini ve ahlaki görev, her Müslümanın ve adalet savunucusunun, bu halk özgürlüğüne ve çalınmış onuruna kavuşana kadar Doğu Türkistan'da sesi olmayanların sesi olmasını zorunlu kılmaktadır.