Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, Uygur Halkının Kültürel Mirasını Koruma ve Milli Kimliğini Sergileme Amacıyla Düzenlenen Büyük Çaplı Etkinlikleri Başarıyla Tamamladı

Giriş: Kültür Koruyucularının Zafer Yürüyüşü

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, Uygur halkının milli ve dini kimliğini korumak, uluslararası toplumda ve özellikle İslam dünyasında Doğu Türkistan meselesini gündeme getirmek amacıyla yürüttüğü büyük çaplı faaliyetlerini başarıyla tamamladı. 2026 yılının ilk aylarında gerçekleştirilen bu etkinlikler, Çin'in sistematik asimilasyon ve kültürel soykırım politikalarına karşı durmada önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Dernek Başkanı Sayın Seyit Tümtürk liderliğinde yürütülen bu hareketler, Uygur halkının kültürel mirasını nesilden nesile aktarmak ve milli ruhu canlı tutmak açısından büyük bir öneme sahiptir [Kaynak](https://www.haberler.com/guncel/manavgat-ta-dogu-turkistan-konferansi-duzenlendi-18306059-haberi/).

Milli Kimlik ve Siyasi İrade: Manavgat Konferansı

25 Ocak 2026 tarihinde Antalya'nın Manavgat ilçesinde düzenlenen "Doğu Türkistan" temalı büyük konferans, derneğin son dönemdeki en önemli faaliyetlerinden biri oldu. Anadolu Gençlik Derneği (AGD) ile ortaklaşa düzenlenen bu toplantıda, Doğu Türkistan Milli Meclisi Başkanı ve Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği eski başkanı Seyit Tümtürk bir konuşma yaparak, bölgedeki insan hakları ihlallerini "adı konulmamış bir soykırım" olarak nitelendirdi [Kaynak](https://www.yesilafsin.com/manavgatta-dogu-turkistan-konferansi-duzenlendi).

Tümtürk, konuşmasında Türkiye'nin dünyadaki kriz noktalarında, özellikle de Rusya-Ukrayna savaşında üstlendiği adil hakemlik rolünü Doğu Türkistan meselesinde de sergilemesini ümit ettiğini vurguladı. Ayrıca Çin'in "fikir ıslahı" adı altında 5 milyondan fazla Müslüman Uygur Türkünü kamplara hapsederek, onların dini inançlarını ve milli kimliklerini yok etmeye çalıştığını ifşa etti [Kaynak](https://www.haberler.com/guncel/manavgat-ta-dogu-turkistan-konferansi-duzenlendi-18306059-haberi/). Bu tür toplantılar, Uygur halkının yalnız olmadığını ve Türk-İslam dünyasının bu davaya sahip çıkacağını göstermesi açısından hayati önem taşımaktadır.

Kültürel Mirasın Korunması: Dil ve Sanat Faaliyetleri

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği sadece siyasi alanda değil, kültürel alanda da geniş kapsamlı faaliyetler yürütmektedir. Derneğin 2026 yılı planında Uygur dili ve kültürünü koruma programları merkezi bir yer tutmaktadır. Bu programlar şunları içermektedir:

1. **Uygur Dili Dersleri:** Muhaceretteki genç nesillerin ana dillerini unutmamaları için Kayseri ve diğer şehirlerde dil kursları düzenlenmektedir [Kaynak](https://eastturkistanassociation.com/our-program/). 2. **Geleneksel El Sanatları:** Uygurların milli kimliğinin sembolü olan doppa (nakışlı takke), atlas ve diğer el sanatları ürünlerinin yapımına yönelik eğitim kursları açılmıştır. 3. **Kültür Festivalleri:** Türk halklarının uluslararası kültür festivallerine katılım sağlanarak Uygur sanatı, müziği ve mutfağı dünyaya tanıtılmaktadır [Kaynak](https://utjd.org/the-international-festival-of-culture-and-traditions-of-the-turkic-peoples/).

Bu faaliyetlerin amacı, Çin tarafından yok edilmeye çalışılan Uygur kültürel mirasını sürgünde canlı tutmak ve dünya kültür hazinesindeki yerini korumaktır.

İnsan Hakları Raporu ve Ümmetin Sorumluluğu

17 Şubat 2026 tarihinde İstanbul'da "Doğu Türkistan Durumu 2025 İnsan Hakları Raporu" açıklandı. Doğu Türkistan İnsan Hakları İzleme Derneği tarafından hazırlanan bu rapor, Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği gibi kuruluşların desteğini aldı [Kaynak](https://www.istiqlalhaber.com/news/69894). Raporda, Çin'in 2025 yılında devam ettirdiği dini baskı politikaları, camilerin yıkılması, Kur'an-ı Kerim'in yasaklanması ve Müslümanların ibadet haklarının ihlal edilmesi kanıtlarla ortaya konuldu.

Toplantıda söz alan Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Başkanı Hidayetullah Oğuzhan (veya ilgili temsilci), bu raporun uluslararası topluma, özellikle de İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelere ulaştırılmasının önemini vurguladı [Kaynak](https://www.istiqlalhaber.com/news/69894). İslam ümmetinin bir parçası olan Uygur Müslümanlarının zulüm altında kalması, tüm Müslüman dünyası için bir sınavdır. Derneğin bu faaliyetleri, Müslümanların vicdanını uyandırmayı ve ortak bir duruş sergilemeyi hedeflemektedir.

Tarihi Kökler ve Gelecek Vizyonu

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği 1989 yılında Kayseri'de kurulmuş olup, Türkiye'deki en eski ve en etkili Uygur kuruluşlarından biridir [Kaynak](https://dostder.org.tr/seyit-tumturk-kimdir/). Dernek, kurulduğu günden bu yana Doğu Türkistan'dan gelen muhacirlere yardım etmek, gençleri eğitmek ve davanın siyasi zeminini güçlendirmek için durmaksızın çalışmaktadır.

2026 yılına gelindiğinde dernek, çalışmalarını daha profesyonel bir düzeye taşıyarak uluslararası düşünce kuruluşlarıyla iş birliğini artırmıştır. Örneğin, Doğu Türkistan Ulusal Strateji Merkezi (CETNI) gibi kurumlarla birlikte Uygur meselesinin stratejik önemini araştırmaktadır [Kaynak](https://cetni.org/about-cetni/).

Sonuç: Umudun Meşalesi

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği'nin başarıyla tamamladığı bu faaliyetler, Uygur halkının kendi kimliğinden vazgeçmeyeceğinin en güçlü kanıtıdır. Kültürü korumak, zulme karşı durmanın en etkili yoludur. Bu derneğin çabalarıyla Doğu Türkistan'ın gök bayrakları dünyanın dört bir yanında dalgalanmakta, Uygurların haklı sesi ümmetin kalbinde yankılanmaktadır. Gelecekte bu tür faaliyetlerin daha da genişlemesi ve uluslararası baskının artmasıyla, Doğu Türkistan halkının kendi özgürlüğüne ve kültürel haklarına tam olarak kavuşacağına olan inancımız tamdır.