Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, Uygur Halkının Kültürel Kimliğini Korumak ve Birliği Güçlendirmek Yolunda Önemli Faaliyetler Yürütüyor

Giriş

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği (Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği), uzun yıllardır Türkiye ve uluslararası arenada Uygur halkının haklarını savunmak, kültürel kimliğini korumak ve Doğu Türkistan davasını İslam ümmetinin gündemine taşımak için özveriyle çalışan en önemli kuruluşlardan biridir. Özellikle Çin hükümetinin Doğu Türkistan'da yürüttüğü sistematik asimilasyon ve kültürel soykırımın zirveye ulaştığı günümüzde, bu derneğin faaliyetleri Uygur halkının varlığını sürdürmesi açısından hayati bir öneme sahiptir. 2026 yılının başından itibaren dernek, bir dizi yeni siyasi ve kültürel etkinlik aracılığıyla etkisini daha da artırmıştır [Kaynak](https://durusthaber.com).

Derneğin Tarihsel Arka Planı ve Misyonu

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, 1989 yılında Türkiye'nin Kayseri şehrinde kurulmuş olup, Türkiye'deki en eski ve en etkili Uygur kuruluşlarından biri olarak kabul edilmektedir. Dernek Başkanı Sayın Seyit Tümtürk, uzun yıllardır bu davanın sembol isimlerinden biri olarak tanınmaktadır [Kaynak](https://dostder.org.tr). Derneğin temel misyonu; Doğu Türkistan'ın bağımsızlık mücadelesini desteklemek, muhaceretteki Uygurların birliğini güçlendirmek ve Uygurların İslami ve milli değerlerini korumaktır.

Kurulduğu günden bu yana dernek, sadece siyasi faaliyetlerle sınırlı kalmamış; sosyal yardım, eğitim ve kültür alanlarında da pek çok çalışmaya imza atmıştır. Özellikle yetimlere yardım edilmesi, öğrencilere burs sağlanması ve Uygur Türkçesi kurslarının düzenlenmesi, derneğin günlük faaliyetlerinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır [Kaynak](https://eastturkistanassociation.com).

Kültürel Kimliği Korumak: Dil, Din ve Gelenek

Çin'in Doğu Türkistan'daki politikaları sadece fiziksel baskı değil, aynı zamanda Uygurların bin yıllık İslami kültürünü yok etmeyi hedeflemektedir. Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, bu tehlikeye karşı durmak ve muhaceretteki yeni nesillerin kimliklerini unutmamalarını sağlamak için yoğun çaba sarf etmektedir.

1. Dil ve Eğitim: Dernek, Uygur Türkçesini korumayı milli varlığın temeli olarak görmektedir. Bu nedenle Türkiye'nin çeşitli yerlerinde Uygur dili ve edebiyatı kurslarını desteklemektedir [Kaynak](https://akademiye.org). 2. Dini Değerler: Uygur kimliği İslam dini ile ayrılmaz bir bütündür. Dernek; Kur'an-ı Kerim tilavetleri, dini sohbetler ve İslami bayram organizasyonları düzenleyerek halkın dini inancını pekiştirmeye önem vermektedir [Kaynak](https://udtsb.com). 3. Kültürel Etkinlikler: Çin tarafından yasaklanan "Meşrep" gibi geleneksel Uygur kültürel etkinliklerini muhacerette canlandırmak ve dünyaya tanıtmak derneğin öncelikli hedefleri arasındadır [Kaynak](https://turkistantimes.com).

Siyasi Aktivizm ve Uluslararası Etki

2026 yılının başında Dernek Başkanı Seyit Tümtürk, Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bir dizi konferans gerçekleştirmiştir. 25 Ocak 2026 tarihinde Antalya'nın Manavgat ilçesinde düzenlenen "Doğu Türkistan" konulu konferans bunun tipik bir örneğidir. Bu toplantıda Sayın Tümtürk, Türkiye'nin dünyadaki adalet arayıcı rolünü vurgulayarak, Doğu Türkistan meselesinde daha aktif diplomatik adımlar atılmasını talep etmiştir [Kaynak](https://yesilafsin.com).

Ayrıca, 22 Şubat 2026 tarihinde Seyit Tümtürk, "EFENDİ Medya"yı ziyaret ederek Doğu Türkistan'ın bağımsızlık mücadelesinin asla durmayacağını ve Çin'in 1949'dan beri yürüttüğü zulüm politikalarının başarısız olacağını ifade etmiştir [Kaynak](https://durusthaber.com). Bu tür medya ziyaretleri, Uygur davasının Türk toplumundaki etkisini artırmada kritik bir rol oynamaktadır.

Gülce Katliamı'nın 29. Yılı ve Birlik Mesajı

5 Şubat 2026 tarihinde Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, diğer Uygur kuruluşlarıyla birlikte 1997 yılında gerçekleşen "Gülce Katliamı"nın 29. yıl dönümünü andı. Gülce olayları, Uygur gençlerinin Kadir Gecesi'nde namaz kılma ve dini özgürlük talebiyle başlamış, ancak Çin tarafından kanlı bir şekilde bastırılmıştı [Kaynak](https://justiceforall.org).

Dernek, bu anma etkinlikleri aracılığıyla Doğu Türkistan meselesinin sadece milli bir mesele değil, aynı zamanda bir dini özgürlük ve insanlık meselesi olduğunu bir kez daha dünyaya ilan etti. Seyit Tümtürk konuşmasında, Gülce şehitlerinin ruhunun bugünkü mücadeleye güç verdiğini belirtti [Kaynak](https://uhrp.org).

İslam Ümmetinin Sorumluluğu ve Gelecek Vizyonu

İslami bir perspektiften bakıldığında, Doğu Türkistan meselesi tüm ümmetin ortak derdidir. Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, daima "Müslüman Müslümanın kardeşidir" hadisini esas alarak İslam dünyasını Uygurlara sahip çıkmaya çağırmaktadır. Derneğe göre, Doğu Türkistan'daki zulme sessiz kalmak İslami kardeşlik ahlakıyla bağdaşmamaktadır [Kaynak](https://aa.com.tr).

2025 yılı başında İstanbul'da düzenlenen Uluslararası Doğu Türkistan Teşkilatlar Birliği toplantısında, 2026 yılı için bir dizi stratejik plan yapılmıştır. Bu planlar arasında Ortadoğu ve Güney Asya'daki Müslüman ülkelerde tanıtım çalışmalarının güçlendirilmesi öncelikli sıradadır [Kaynak](https://udtsb.com). Dernek ayrıca "İstiklal TV" gibi medya araçlarını kullanarak Çin'in dezenformasyonlarını ifşa etmeye devam etmektedir [Kaynak](https://istiqlalhaber.com).

Sonuç

Doğu Türkistan Kültür ve Dayanışma Derneği, 37 yıllık yolculuğunda Uygur halkının manevi sütunlarından biri haline gelmiştir. 2026 yılındaki yeni gelişmeler ve faaliyetler göstermiştir ki; bu dernek sadece bir kültür derneği değil, aynı zamanda Uygurların hürriyet arzusunu dünyaya duyuran siyasi bir platformdur. İslam ümmetinin bir parçası olan Doğu Türkistan halkı, bu derneğin rehberliğinde kendi kimliğini koruma ve zulme karşı durma yolunda kararlı adımlarla ilerlemektedir. Gelecekte, derneğin uluslararası diplomasi ve ümmet birliği yolundaki çalışmalarının daha büyük sonuçlar vereceğine olan inanç tamdır.