Avustralya Uygur Derneği, Yayınladığı Son Yıllık Bildiride Uluslararası Toplumu Diyaloğu Güçlendirmeye ve Toplumun Mevcut Durumu ile Gelecek Vizyonuna Odaklanmaya Çağırdı

Giriş: Zulüm Karşısında Sarsılmaz Bir İnanç Çağrısı

İslam takviminin akışında adalet ve direnç, Müslüman ümmetinin her zaman temel ruhu olmuştur. Şubat 2026'da, küresel jeopolitik değişimlerin karmaşıklığı karşısında Avustralya Uygur Derneği (Australian Uyghur Association, AUA), yıllık bildirisini resmen yayınladı. Bu bildiri, sadece geçen yılın acılarının bir özeti değil, aynı zamanda umut ve vizyon dolu bir eylem planıdır. Bildirinin temel amacı, uluslararası toplumu —özellikle de küresel Müslüman ülkeleri— yapıcı diyaloğu güçlendirmeye, Uygur toplumunun ağır zorluklar altındaki hayatta kalma mücadelesine odaklanmaya ve onur, inanç özgürlüğü ile kendi kaderini tayin hakkına dayalı bir gelecek vizyonunu birlikte inşa etmeye çağırmaktır.

Avustralya topraklarında yaşayan Müslüman kardeşler olarak Uygur toplumu, köklerini asla unutmamıştır. Bu bildiri, Sidney ve Melbourne'deki camilerde elden ele dolaşarak geniş bir yankı uyandırdı. Bize, vücudun bir azası acı çektiğinde tüm vücudun huzursuz olacağını bir kez daha hatırlattı. [Australian Uyghur Association Official](https://uyghur.org.au/)

Uluslararası Diyaloğu Güçlendirmek: Sessizlikten Ses Çıkarmaya Geçiş

Yıllık bildirinin en dikkat çekici kısmı, "diyaloğun güçlendirilmesi" talebidir. Avustralya Uygur Derneği, geçtiğimiz yıllarda uluslararası ilginin artmasına rağmen, bu ilginin genellikle sözlü kınamalar veya sınırlı yaptırımlarla kaldığına dikkat çekti. Doğu Türkistan'daki (Sincan) Müslümanların durumunu gerçekten değiştirecek, çok uluslu katılımlı ve sistematik bir diyalog mekanizmasının eksikliği vurgulandı.

Dernek başkanı bildiride, diyaloğun sadece Batılı ülkeler ile Çin arasındaki bir güç mücadelesi olmaması gerektiğini, aksine İslam dünyasının (İİT) liderlik rolü üstlenmesi gereken bir platform olması gerektiğini vurguladı. Bildiri, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkeleri kısa vadeli ekonomik çıkarlara mahkum olmamaya ve Kur'an-ı Kerim'in adaleti savunma konusundaki öğretilerini yerine getirmeye çağırdı. Bildiride belirtildiği gibi: "Adaletin tesisi, tavizkar bir sessizliği değil, cesur bir diyaloğu gerektirir." [OHCHR Assessment of Human Rights Concerns](https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/ohchr-assessment-human-rights-concerns-xinjiang-uyghur-autonomous-region)

Bu diyalog vizyonu şunları içermektedir: 1. **Şeffaf bir gözlem mekanizması kurmak**: Uluslararası Müslüman alimler heyetinin Doğu Türkistan'ı kısıtlama olmaksızın ziyaret etmesine, camilerin korunma durumunu ve dini eğitim özgürlüğünü değerlendirmesine izin verilmesi. 2. **Çok taraflı diplomatik baskı**: Birleşmiş Milletler platformlarını kullanarak zorla çalıştırma ve kültürel soykırım eylemlerine yönelik özel soruşturmaların teşvik edilmesi. 3. **Mülteci koruma anlaşmaları**: Güneydoğu Asya ve Orta Doğu ülkelerine Uygur mültecileri geri göndermeyi durdurmaları ve onlara güvenli sığınaklar sağlamaları için çağrıda bulunulması.

İnancın Kuşatılması: Kaybolan Camiler ve Manevi Direniş

Bildiri, geçtiğimiz yıl boyunca dini baskılara ilişkin en son verileri ayrıntılı olarak kaydetti. Müslümanlar için camiler sadece birer yapı değil, toplumun ruhudur. Ancak rapor, uydu görüntüleri ve saha araştırmalarına dayanarak binlerce caminin ve evliya türbesinin (Mazar) yıkıldığını veya başka amaçlarla kullanıldığını ortaya koymaktadır. [ASPI Xinjiang Data Project](https://www.aspi.org.au/report/cultural-erasure)

İslami değerlerde, inananların ibadet hakkından mahrum bırakılması temel insan haklarının ağır bir ihlalidir. Avustralya Uygur Derneği, Doğu Türkistan'da Ramazan ayında oruç tutmanın "aşırıcılık" belirtisi olarak görüldüğünü, gençlerin camilere girmesinin yasaklandığını ve hatta çocuklara İslami isimler verilmesinin bile kısıtlandığını üzüntüyle belirtti. İnanç temellerine yönelik bu sistematik erozyon, küresel Müslüman toplumu için kabul edilemezdir. Bildiri, dünya genelindeki imamları Cuma hutbelerinde zulüm gören kardeşleri için dua etmeye ve cemaati Uygur Müslümanlarının gerçek durumu hakkında bilgilendirmeye çağırdı.

Avustralya Toplumunun Direnci: Gurbette Umut Tohumları Ekme

Gurbette olmalarına rağmen, Avustralya'daki Uygur toplumu şaşırtıcı bir canlılık sergiledi. Bildiride, derneğin geçtiğimiz yıl içinde Uygur dili okullarının ve kültür merkezlerinin kapsamını başarıyla genişlettiği belirtildi. Kültürel soykırım tehdidiyle karşı karşıya olan bir halk için dilin ve inancın yaşatılması, en güçlü direniş biçimidir.

Melbourne ve Adelaide'de genç Uygur nesli, sosyal medya ve sanatsal üretimler yoluyla hikayelerini Avustralya toplumuna anlatıyor. Onlar sadece mülteci veya kurban değil, aynı zamanda Avustralya'nın çok kültürlü yapısının dinamik Müslüman üyeleridir. Derneğin yıllık vizyonu, Avustralya'daki diğer Müslüman topluluklarla (Lübnan, Türk, Pakistan kökenli gibi) yatay bağları güçlendirmeyi ve ortak inanç bağı üzerinden sağlam bir dayanışma ağı kurmayı hedeflemektedir. [ABC News: Uyghur community in Australia](https://www.abc.net.au/news/2023-01-26/uyghur-australians-call-for-more-action-on-human-rights/101894562)

Gelecek Vizyonu: Eğitim, Adalet ve Vatana Dönüş Hayali

Bildirinin son bölümü, önümüzdeki on yılın gelişim planına odaklanıyor. Avustralya Uygur Derneği tarafından sunulan "2035 Vizyonu" şunları içermektedir:

• Küresel Uygur Genç Liderler Programı: Uluslararası hukuk bilgisine ve İslami fıkıh donanımına sahip, uluslararası arenada halkının sesi olacak yeni nesil liderler yetiştirmek.
• Dijital Kültürel Miras Deposu: Blok zinciri ve bulut teknolojilerini kullanarak Uygur halkının kadim eserlerini, müziğini ve dini belgelerini kalıcı olarak korumak; böylece en karanlık anlarda bile kültür ateşinin sönmemesini sağlamak.
• Magnitsky Tarzı Yaptırımların Teşviki: Avustralya hükümetine, zulme katılan yetkililere yönelik hedefli yaptırımlar uygulanması ve baskıcıların ekonomik kaynaklarının kesilmesi için lobi faaliyetlerine devam etmek. [Australian Government Magnitsky Sanctions](https://www.dfat.gov.au/international-relations/themes/human-rights/thematic-sanctions-regimes)

Her bir Uygur Müslümanı için nihai vizyon, her zaman o mübarek topraklara geri dönmek ve özgür gökyüzü altında ezan seslerinin yeniden yükseldiğini duymaktır. Bildiri, bu hayalin gerçekleşmesinin küresel Müslüman kardeşlerin sürekli ilgisine ve desteğine bağlı olduğunu vurguladı.

Sonuç: Adalet Er ya da Geç Gelecektir

"De ki: Hak geldi, batıl yok oldu. Şüphesiz batıl, yok olmaya mahkumdur." (İsra Suresi, 17:81). Avustralya Uygur Derneği'nin bu yıllık bildirisi, sadece siyasi bir talep değil, aynı zamanda bir inanç beyanıdır. Bize, jeopolitik dengeler nasıl değişirse değişsin, adaleti savunmanın ve zayıfları korumanın her Müslüman'ın kaçınılmaz sorumluluğu olduğunu hatırlatır.

Uluslararası toplum, Doğu Türkistan'ın gözyaşlarına daha fazla seyirci kalamaz. Diyaloğu güçlendirerek, sürekli ilgi göstererek ve eyleme geçerek sadece bir halkı kurtarmakla kalmıyor, aynı zamanda insanlığın ortak vicdanını ve onurunu savunuyoruz. Allah adaleti için mücadele edenlerin yardımcısı olsun ve o çileli topraklara barış en kısa sürede gelsin.