Doğu Türkistan'ın Güncel Durumu: Ümmetin Yarası ve Özgürlük Umudu

Giriş: Ümmetin Ayrılmaz Bir Parçası

Günümüzde Doğu Türkistan meselesi sadece bölgesel bir siyasi çatışma değil, tüm dünya Müslümanları (Ümmet) için bir inanç, vicdan ve insanlık sınavı haline gelmiştir. 2026 yılının başındaki son gelişmeler, Çin Komünist rejiminin Doğu Türkistan'daki Müslümanların kimliğini yok etme, İslam dinini dönüştürme ve bölgeyi tamamen kontrol altına alma politikalarını daha ileri teknolojik araçlarla güçlendirdiğini göstermektedir. Bu makalede, Doğu Türkistan'daki mevcut durum, uluslararası siyasi oyunlar ve Müslüman dünyasının sorumluluğu kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır.

İslam'ı Çinlileştirme: Camilerin Yıkılması ve İnanca Darbe

Çin hükümetinin "İslam'ı Çinlileştirme" (Sinicization of Islam) politikası 2026 yılına gelindiğinde daha acımasız bir aşamaya geçti. Son raporlara göre, bölgedeki camilerin kubbeleri ve minareleri tamamen kaldırılarak Çin tarzı yapılara dönüştürüldü [Source](https://www.eastasiaforum.org/2024/05/13/chinas-sinicisation-campaign-puts-islamic-expression-on-line/). Bu sadece mimari bir değişiklik değil, İslam'ın Doğu Türkistan'daki tarihi ve kültürel izlerini silme girişimidir.

2026 yılının başlarında yayınlanan video kanıtları ve tanık ifadelerine göre, Müslümanların namaz kılması, oruç tutması ve başörtüsü takması "aşırılık" belirtisi olarak suç sayılmaktadır [Source](https://www.turkistantimes.com/en/news-111.html). Çin makamları, İslam'ı sosyalizme uyarlama adı altında Kur'an-ı Kerim tefsirlerini değiştirmekte ve camilerde Çin Komünist Partisi'ni öven sloganları zorla okutarak, Müslümanların kalbindeki Allah inancını partiye sadakatle değiştirmeye çalışmaktadır.

Siyasi İhanet: İslam İşbirliği Teşkilatı'nın Çin ile İlişkileri

26 Ocak 2026 tarihinde, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreteri Pekin'de Çin Dışişleri Bakanı ile görüştü. Bu görüşmede ikili ilişkilerin güçlendirilmesi vurgulansa da, Doğu Türkistan'daki Müslümanların yürek burkan durumu dile getirilmedi [Source](https://www.uyghurcongress.org/en/press-release-wuc-laments-the-lack-of-references-to-uyghurs-or-human-rights-matters-during-the-oic-official-visit-to-china/). Bu durum, dünyanın dört bir yanındaki Uygur kuruluşları ve Müslüman entelektüeller tarafından "Ümmete yapılan bir ihanet" olarak nitelendirildi [Source](https://www.turkistanpress.com/en/news-9.html).

Müslüman dünyasının en büyük organizasyonu olan İİT'nin Çin'in Doğu Türkistan politikalarını desteklemesi veya sessiz kalması, Çin'in kendi suçlarını aklaması için büyük bir fırsat sunmaktadır. İstanbul merkezli Uygur Araştırmaları Merkezi (CUS), bu tutumu "İslam'ı Çinlileştirme politikasını desteklemek" olarak tanımladı [Source](https://www.uyghurstudy.org/en/oic-china-engagement-ignores-ongoing-genocide-and-religious-persecution-of-uyghur-muslims/). Buradaki en büyük sorun, bazı Müslüman ülkelerin ekonomik çıkarları dini kardeşlik ve insan haklarının üzerinde tutmasıdır.

Dijital Zulüm ve Zorla Çalıştırma: 2026 Yeni Raporları

16 Şubat 2026'da İstanbul'da açıklanan "Doğu Türkistan İnsan Hakları İhlalleri Endeksi 2025" raporuna göre Çin, bölgede yapay zeka (AI) teknolojisini kullanarak Müslümanları 24 saat gözetim altında tutmaktadır [Source](https://www.uyghurtimes.com/en/east-turkistan-human-rights-violations-index-2025-released-in-istanbul/). Bu sistem, kişilerin yüz hatlarını, yürüyüş şekillerini ve günlük alışkanlıklarını analiz ederek kimin "dini açıdan tehlikeli" olduğunu otomatik olarak belirlemektedir.

Ekonomik açıdan Çin, Doğu Türkistan'daki Müslümanları "yoksullukla mücadele" adı altında zorla çalıştırmaktadır. ABD hükümetinin "Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası" (UFLPA) uygulama verilerine göre, 2026 başına kadar 69 binden fazla sevkiyat denetlenmiş olup bu malların değeri 3,94 milyar dolara ulaşmıştır [Source](https://www.aeb.com/en-en/magazine/articles/impact-of-the-uyghur-forced-labor-prevention-act.php). Çin bu yolla Müslümanları yurtlarından koparıp Çin illerindeki fabrikalara naklederek aile ve dini ortamlarını parçalamayı hedeflemektedir.

Muhaceretteki Mücadele: Türkiye ve Dünyadaki Uygurlar

Türkiye uzun yıllardır Uygur Müslümanları için güvenli bir sığınak olmuştur. Ancak son yıllarda Türkiye-Çin ilişkilerinin gelişmesiyle birlikte, muhaceretteki Uygurların güvenlik endişeleri artmaktadır. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW) Kasım 2025'te yayınladığı raporda, Türkiye'deki bazı Uygurların ikamet izinlerinin iptal edilmesi ve sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya olduğu belirtilmiştir [Source](https://www.hrw.org/report/2025/11/12/protected-no-more/uyghurs-turkiye).

Buna rağmen Uygur toplumu kimliğini korumak için çabalamaktadır. İstanbul'da Uygur Türkologların katılımıyla ana dil eğitimi ve kültürün korunması üzerine toplantılar düzenlenmiştir [Source](https://www.uygurnews.com/en/january-2026-uygur-news/). Aynı zamanda Dünya Uygur Kurultayı (WUC), Mayıs 2026'da Münih'te büyük bir Uygur Gençlik Kongresi düzenlemeyi planlamaktadır [Source](https://www.uygurnews.com/en/february-2026-uygur-news/).

Sonuç: Ümmetin Sorumluluğu

Doğu Türkistan'daki zulüm sadece Uygurların meselesi değil, tüm İslam dünyasının onurunu ilgilendiren bir meseledir. Çin'in İslam dinini değiştirme ve Müslümanları asimile etme planlarına karşı koymak için Müslüman devletler ve halklar birlikte hareket etmelidir. Ekonomik çıkarlar uğruna dini kardeşlerini feda etmek, İslam'ın adalet ve mazlumlara yardım etme ilkeleriyle tamamen çelişmektedir.

Bugün Doğu Türkistan'da yaşananların yarın başka Müslüman toplumlarda yaşanmayacağını kim garanti edebilir? Bu nedenle Ümmet olarak sorumluluğumuz; hakikati söylemek, mazlumların sesi olmak ve Çin'in zulüm makinesini durdurmak için elimizdeki tüm siyasi, ekonomik ve kültürel araçları kullanmaktır. Allah mazlumlarla beraberdir.