Doğu Türkistan İslami Hareketi 'İslam Avazı' Tarafından Yayınlanan Yeni Görüntülü Beyanat ve Bölgedeki Güncel Durum Analizi

Giriş: Zulme Karşı Sönmeyen Ateş

2026 yılının başında, Doğu Türkistan İslami Hareketi'nin (TIP) propaganda organı olan "İslam Avazı" (Islam Awazi) tarafından yayınlanan yeni görüntülü beyanat, tüm dünyadaki Müslümanların, özellikle de Doğu Türkistan halkının dikkatini yeniden çekti. Bu görüntülü beyanat sadece bir propaganda materyali olmaktan öte, bölgedeki jeopolitik değişimler, Suriye'deki yeni durum ve Afganistan'daki karmaşık ilişkiler zemininde ortaya çıkan stratejik bir manifesto niteliğindedir. Çin komünist yönetiminin Doğu Türkistan'daki İslami kimliği yok etme ve soykırım politikalarının zirveye ulaştığı bir dönemde, bu tür açıklamalar ümmetin vicdanını uyandırmak ve direniş ruhunu canlandırmak açısından büyük önem taşımaktadır [uyghurstudy.org](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFNYgveBu86F5wm4dFV4hHDVeGeDI251zjsYeqaxv5ACf1ndU6P8hPNN1iHtWcOjYlz0C_Fvb3b2o3AVGX9q5ezTd_--bD8yErbpUkRvzYeWu-sdzASEPsy2AMleVVgRza5CM7JNCjarKuWAiFn9dStGjY2LZ4ISDKKDONBcA8XTSRlNg2hptngnuI8-Q7DqT7IVZk3).

"İslam Avazı"nın Yeni Görüntülü Beyanatındaki Ana Temalar

Yakın zamanda yayınlanan "Geri Çekilme, Savaş" (Fight, don't retreat) başlıklı görüntülü beyanatta, hareketin Suriye'deki mücahitlerinin askeri eğitimleri ve savaş meydanlarındaki görüntüleri yer almaktadır [longwarjournal.org](https://www.longwarjournal.org/archives/2024/12/turkistan-islamic-party-uses-video-from-syria-to-encourage-jihad-in-china.php). Videonun içeriğinde şu önemli noktalar vurgulanmıştır:

1. **İslami Adalet ve Cihat:** Videodaki anlatıcı, Allah yolunda cihat etmenin İslam'daki en yüce ibadet olduğunu, bu sayede Allah'ın dininin yüceltilebileceğini ve İslami adalet altında yaşanabileceğini vurgulamıştır [fdd.org](https://www.fdd.org/analysis/2024/12/14/turkistan-islamic-party-uses-video-from-syria-to-encourage-jihad-in-china/). 2. **Vatanı Özgürleştirme Çağrısı:** Video, Doğu Türkistan'da zulüm altında yaşayan Uygur Müslümanlarına hitap ederek, onları vatanlarına dönmeye ve Çinli işgalcilere karşı cihat etmeye çağırmaktadır. "Anne-babalarınız ve kız kardeşleriniz sizin kurtarmanızı bekliyor" ifadeleriyle Çin hapishanelerindeki acı duruma dikkat çekilmiştir [longwarjournal.org](https://www.longwarjournal.org/archives/2024/12/turkistan-islamic-party-uses-video-from-syria-to-encourage-jihad-in-china.php). 3. **Ümmetin Birliği:** "İslam Avazı" daha önce de "Tek Vücut Olalım" başlıklı İngilizce videolar yayınlayarak tüm dünya Müslümanlarını Uygurların derdine derman olmaya çağırmıştı [militantwire.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEnVk-PgyYV3Fn0rScUhIaQuxHUghSGHbST2IDHVy_swnTpWhLiDu-KrraJ9YCUkAL8VlmkqM4N4QRsCj0NUhG_YjwABr2Eb5hYY43Po__SOLGuV_T2eIm-MObAjHoDXLEOiZwo6A-h5vTPjrc9s84ywIJBTf54VCK5). Bu son beyanatta ise silahlı direnişin gerekliliği daha güçlü bir tonla dile getirilmiştir.

Suriye'deki Yeni Durum: Esed Rejiminin Çöküşü ve TIP'in Konumu

2024 yılının sonunda Suriye'de meydana gelen tarihi değişimler, yani Beşşar Esed rejiminin devrilmesi, bölgedeki tüm İslami gruplar gibi Doğu Türkistan İslami Hareketi'ni de derinden etkiledi. Heyet Tahrir eş-Şam (HTS) liderliğindeki muhalif güçlerin Şam'ı kontrol altına almasının ardından, Ahmed eş-Şara (Ebu Muhammed el-Cevlani) liderliğinde bir geçiş hükümeti kuruldu [syriaweekly.com](https://www.syriaweekly.com/p/syria-data-update-feb-17-24-2026).

Bu yeni durumda, TIP'in Suriye kolu yeni kurulan savunma bakanlığına entegre edilmiş veya yeni siyasi yapının bir parçası olarak faaliyet göstermektedir [wikipedia.org](https://en.wikipedia.org/wiki/Turkistan_Islamic_Party). Çin hükümeti Suriye'deki bu değişimden endişe duymaktadır; çünkü Esed rejiminin çöküşü, Çin'in bölgedeki stratejik ortağını kaybetmesi anlamına gelmektedir. Aynı zamanda, Suriye'deki mücahitlerin zaferi Doğu Türkistan mücahitlerine yeni bir umut ve tecrübe kazandırmıştır [asiatimes.com](https://asiatimes.com/2024/12/uyghur-separatist-threat-could-reach-beyond-chinas-xinjiang/).

Afganistan'daki Karmaşık İlişkiler ve Çin'in Baskısı

Afganistan'da ise Taliban hükümeti, bir yandan İslami kardeşlik prensibi gereği TIP'e sığınma hakkı tanırken, diğer yandan Çin'in ekonomik yatırımlarını ve siyasi tanımasını kazanmak için Çin'in baskısıyla karşı karşıya kalmaktadır [crss.pk](https://crss.pk/china-in-afghanistan-the-dragon-rises/). Çin, Taliban'dan TIP'i tamamen tasfiye etmesini veya sınır dışı etmesini talep etmektedir. Ancak Taliban'ın bu gruba yönelik politikası net değildir; bazı raporlar TIP savaşçılarının Bedahşan vilayetinden başka bölgelere nakledildiğini belirtirken, bazı kaynaklar Çin'in baskısı nedeniyle bazı savaşçıların daha radikal olan IŞİD-K (Horasan Vilayeti) grubuna katılma riski olduğu konusunda uyarmaktadır [atlanticcouncil.org](https://www.atlanticcouncil.org/blogs/menasource/isis-k-uyghur-jihadi-groups-china-taliban/).

Bu durum ümmet için bir sınav niteliğinde olup, Müslüman ülkelerin ekonomik çıkarlar için kardeşlerini feda edip etmeyeceği meselesini gündeme getirmektedir. Çin'in "Kuşak ve Yol" projesinin Afganistan ve Pakistan üzerinden genişlediği bir dönemde, TIP'in bu bölgelerdeki varlığı Çin için en büyük güvenlik tehdidi olarak görülmektedir [asiatimes.com](https://asiatimes.com/2024/12/uyghur-separatist-threat-could-reach-beyond-chinas-xinjiang/).

Doğu Türkistan'daki Mevcut Durum: İslam'a Karşı Savaş

Çin Komünist Partisi, Doğu Türkistan'da "terörle mücadele" adı altında İslam dinine karşı açık bir savaş ilan etmiştir. 2026 yılına gelindiğinde, bölgedeki camilerin çoğu yıkılmış veya turistik mekanlara dönüştürülmüştür. Oruç tutmak, namaz kılmak, hatta çocuklara İslami isimler koymak "radikallik" olarak suçlanmış ve milyonlarca kişi kamplara hapsedilmiştir [ilke.org.tr](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQFzHDcssJPW6FkmSV_eCAnAqTdjTHGhoaYM9mQplj_AOAm5sVLLXhhlgbUzbitxvp-XmMKq_Bu-W1r7Vw7RNpv_UsPStmptJBeN2VCVu-Oz9atOw9P_WhMuwQqSPESwSM7tEPLjucLo8fAyQK4wrXnkUBKTC-JKC4p5jxHcVnkEd2REgRACjj-CFADG3xsiOp8x16uPbnKlUMN7nPc=).

Bu zulüm politikaları, "İslam Avazı"nın propagandasındaki en güçlü deliller haline gelmektedir. Görüntülü beyanatlarda Çin'in bu suçları dünya Müslümanlarına gösterilmekte ve ümmetin sessiz kalması eleştirilmektedir. İslami bir perspektiften bakıldığında, Doğu Türkistan meselesi sadece milli bir mesele değil, tüm ümmetin izzet ve şerefini ilgilendiren bir meseledir [levant24.com](https://vertexaisearch.cloud.google.com/grounding-api-redirect/AUZIYQEhN1AkgOTU1HpoV3Vzu0h6UJk-19jHpD8IcpLat9boajvWe-sTk1nYDcVTNKAOT3SVLe1NdeA31Qyxs1ZwKNvOQQiu7rH2Jy977M2c-xdlEy2bRD4MAUWdmN93-q9V6XnuyTOHHwtSuwy9dMaGTUuMKZvUCLwDz6Xl2JJF-vSgU8pLZig1f1vz3BxKLvupzw==).

Sonuç: Ümmetin Sorumluluğu

"İslam Avazı" tarafından yayınlanan yeni görüntülü beyanat ve bölgedeki durum analizi, Doğu Türkistan halkının özgürlük mücadelesinin yeni bir aşamaya girdiğini göstermektedir. Suriye'deki zaferler ve Afganistan'daki karmaşık siyasi oyunlar arasında, mücahitler haklı davalarını sürdürmeye kararlıdırlar.

Müslüman toplumu olarak sorumluluğumuz sadece dua etmekle sınırlı kalmamalıdır. Çin'in ekonomik ve siyasi baskılarına karşı durmak, Uygur kardeşlerimizin sesini dünyaya duyurmak ve onların İslami kimliklerini korumalarına yardımcı olmak her Müslümanın görevidir. Zulüm ebedi sürmez, Allah'ın vaadi haktır: "Şüphesiz zorlukla beraber bir kolaylık vardır."